درخواست بازگرداندن آخوند بازداشتشده در مراسم حج؛ یک نماینده خواهان برخورد قضایی با او شد
در واکنش به بازداشت یک روحانی نزدیک به دفتر علی خامنهای در عربستان سعودی، نماینده او در امور حج و زیارت از مقامهای ریاض خواست اجازه دهند این فرد مناسک حج را به پایان برساند و به ایران بازگردد. همزمان یک عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس خواستار برخورد قضایی با او شد.
عبدالفتاح نواب، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در امور حج و زیارت و سرپرست حجاج ایرانی، سهشنبه ششم خرداد در واکنش به بازداشت غلامرضا قاسمیان، مداح دفتر خامنهای در عربستان سعودی، گفت: «وقتی این صحبتها را شنیدم شگفتزده شدم و نباید چنین سخنانی گفته میشد.»
نواب با اشاره به شخصی بودن اظهارات این آخوند بازداشت شده گفت با توجه به سابقه قرآنی او، انتظار دارد عربستان سعودی اجازه دهد او مناسک حج را کامل کند و به ایران بازگردد.
علیرضا عنایتی، سفیر جمهوری اسلامی در عربستان سعودی، بدون اشاره به بازداشت قاسمیان، در شبکه ایکس نوشت مقامات سعودی در خدمترسانی به زائران تلاش میکنند.
عنایتی تاکید کرد مقامهای عربستان سعودی تمام تلاش خود را برای خدمت به زائران و حجاج ایرانی به کار گرفتهاند: «حجاج نیز حرمت و قداست این اماکن را رعایت کرده و به قوانین حاکم پایبند هستند و هیچکس سخنان زشت و توهینآمیز را نمیپذیرد.»
محمدمهدی شهریاری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز در خصوص بازداشت قاسمیان گفت: «مدعیالعموم به خاطر دفاع از منافع ملی باید با اینگونه افراد برخورد کرده و علیه آنها دادخواست تنظیم کرده و کیفرخواست دهد.»
قاسمیان بازداشت شد
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی، سهشنبه در نشست خبری هفتگی خود گفت بازداشت قاسمیان «از مراجع ذیربط از جمله وزارت امور خارجه و نهادهای دیگر پیگیری میشود».
او افزود: «وضعیت بازداشت وی از نظر ما غیرموجه و غیرقانونی است.»
قاسمیان که از آخوندهای نزدیک به دفتر رهبر جمهوری اسلامی محسوب میشود، پنجم خرداد در جریان انجام مناسک حج تمتع از سوی پلیس عربستان سعودی بازداشت شد.
او پیش از این با انتشار ویدیویی در شبکههای اجتماعی، اتهاماتی را متوجه دولت عربستان کرده بود که بازتاب گستردهای در فضای مجازی داشت.
این آخوند پیشتر سخنران تجمعی دانشجویی بود که به حمله گروهی از بسیجیان به سفارت بریتانیا در تهران در آذرماه ۱۳۹۰ انجامید.
همچنین او سخنران یکی از هیاتهای مذهبی بود که برخی حاضران در آن، ۱۲ و ۱۳ دی ۱۳۹۴ به سفارت عربستان سعودی در تهران حمله کردند و آن را به آتش کشیدند.
حمله به سفارت عربستان سعودی موجب قطع روابط دیپلماتیک تهران و ریاض شد. قطع مناسبات بحرین با ایران و کاهش روابط امارات متحده عربی و ایران از پیامدهای این حمله بود.
اسفند ۱۴۰۱، توافقنامهای میان جمهوری اسلامی و عربستان سعودی در پکن با میانجیگری چین به امضا رسید.
بر اساس توافق پکن، روابط دیپلماتیک تهران و ریاض که از سال ۱۳۹۴ قطع شده بود، احیا شد و دو کشور موافقت کردند سفارتهای خود را در پایتختهای یکدیگر بازگشایی کنند و روابط سیاسی و اقتصادی دوجانبه را بهبود بخشند.
قاسمیان در سالهای گذشته نیز با سخنرانیهای جنجالیاش، از جمله وعده «نابودی اسرائیل» و «فتح مکه»، خبرساز شده بود.
مدیر یک مرکز کارگران جنسی
امیر سلطانزاده، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، در گفتوگو با این تلویزیون گفت که قاسمیان پیشتر سمتهایی چون ریاست کتابخانه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی و معاونت حوزه علمیه تهران را بر عهده داشته و در برنامههای گوناگون صدا و سیما نیز حضور یافته است.
او با استناد به گزارش پیشین صدا و سیما درباره این آخوند افزود مهمترین نکته در سوابق قاسمیان این است که او مدیریت یک مرکز را در تهران بر عهده داشته که کارگران جنسی در آن فعالیت میکردند.
سلطانزاده تاکید کرد در ویدیویی که از صدا و سیما پخش شده، قاسمیان با لباس مبدل وارد این مرکز میشود و همین خود گواهی بر وجود چنین مراکزی در جمهوری اسلامی است: «جمهوری اسلامی به برخی روحانیون نزدیک به حکومت اجازه تاسیس چنین مراکزی را میدهد. این در حالی است که در ویدیویی که از قاسمیان در مکه منتشر شده، او عربستان سعودی را با آنتالیا مقایسه و این کشور را به "فسق و فجور" متهم میکند، بدون آنکه پاسخ دهد خودش در آن مراکز در تهران چه میکرده است.»
چهره نزدیک به محمدباقر قالیباف
قاسمیان در سال ۱۳۹۹ از سوی محمدباقر قالیباف بهعنوان رییس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس منصوب شد و چند ماه در این سمت حضور داشت.
پایگاه خبری رویداد۲۴ ششم خرداد در مطلبی با عنوان «غلامرضا قاسمیان کیست»، به جزییاتی از روابط نزدیک او با رییس مجلس شورای اسلامی پرداخت.
در این گزارش آمده است: «روابط او و قالیباف به زمان پیش از مجلس یازدهم باز میگردد. آن زمان قراردادهای شهرداری تهران به ریاست قالیباف با قرارگاه امام رضا خبرساز شده بود. این قراردادها مربوط به مدیریت ۲۳ مرکز بهاران بهعنوان مراکز توانمندسازی جمعی از مددجویان مرتبط با آسیبهای اجتماعی بود.»
به گزارش رویداد۲۴، «قیمت نامعلوم» و «ترک تشریفات» در فرآیند انعقاد این قراردادها، به شبهات زیادی دامن زده بود.
این رسانه به روابط نزدیک این آخوند و مهدی چمران، دیگر چهره نزدیک به قالیباف، اشاره کرد و افزود: «قاسميان كه همواره با لباس روحانيت فعاليت میكند، در انتخابات [شورای شهر] ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ بدون عبا و عمامه برای ثبتنام به وزارت كشور رفت و در ليست خدمت مهدی چمران قرار گرفت ولی مانند رفقايش از راهيابی به شورای پنجم باز ماند.»
پیش از این، علیرضا بیات، رییس سازمان حج و زیارت، به زائران مراسم حج هشدار داده بود از انتشار محتوای سیاسی یا طرح مسائل مذهبی حساس در شبکههای اجتماعی که ممکن است برای کشور میزبان حساسیتبرانگیز باشد، خودداری کنند.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، اعلام کرد تهاجم روسیه به اوکراین بهدلیل عدم تمایل مسکو به آغاز مذاکرات صلح با کییف، احتمالا ادامه خواهد یافت.
مرتس سهشنبه ششم خرداد در نشست خبری مشترک با پتری اورپو، نخستوزیر فنلاند، در شهر تورکو در این کشور گفت: «جنگها معمولا بهدلیل فرسایش اقتصادی یا نظامی یک طرف یا هر دو طرف به پایان میرسند و در این جنگ، بهوضوح هنوز فاصله زیادی با رسیدن به چنین وضعیتی داریم.»
او افزود: «بنابراین ممکن است ناچار باشیم خود را برای تداوم بیشتر جنگ آماده کنیم.»
صدراعظم آلمان هشدار داد اگر روسیه میانجیگری واتیکان در مذاکرات صلح را نپذیرد، این بهروشنی نشان میدهد که مسکو نه خواهان آتشبس است و نه بهدنبال صلح.
اواخر اردیبهشتماه، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از برگزاری احتمالی گفتوگوهای صلح روسیه و اوکراین در واتیکان استقبال کرد و گفت میزبانی واتیکان از این مذاکرات «مفید» خواهد بود.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
از زمان آغاز جنگ کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است، اما هنوز چشماندازی برای پایان دادن به این مناقشه وجود ندارد.
ترامپ که پس از بازگشت به کاخ سفید تلاشها برای برقراری آتشبس در جنگ اوکراین را شدت بخشیده، در روزهای اخیر پوتین را بهدلیل ادامه حملات مرگبار روسیه به اوکراین مورد انتقاد قرار داده است.
ترامپ از ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، نیز انتقاد کرده، اما گفته هم پوتین و هم زلنسکی قصد دارند به جنگ خاتمه دهند.
انتقاد لاوروف از مواضع اخیر آلمان در قبال جنگ اوکراین
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، ششم خرداد از اظهارات اخیر صدراعظم آلمان که استفاده اوکراین از تسلیحات اروپایی برای حملات دوربرد به خاک روسیه را مجاز دانسته بود، انتقاد کرد.
او گفت سخنان مرتس نشان میدهد که تصمیم برای مجاز دانستن چنین حملاتی از مدتها پیش اتخاذ شده، اما تاکنون علنی نشده است.
مرتس پنجم خرداد اعلام کرد دیگر هیچ محدودیتی در بُرد تسلیحاتی که از سوی بریتانیا، فرانسه، آلمان و ایالات متحده در اختیار اوکراین قرار میگیرد، وجود ندارد.
لاوروف در ادامه انتقادات خود از صدراعظم آلمان گفت اظهارات مرتس نشاندهنده سطح مقاماتی است که در کشورهای پیشرو اروپایی به قدرت رسیدهاند.
او به مواضع اخیر رییسجمهوری آمریکا درباره روسیه اشاره کرد و افزود ترامپ «از روی احساسات» سخن میگوید، زیرا شاهد آن است که سیاستمداران اروپایی مانع از تحقق تلاشهایش برای پایان دادن به جنگ اوکراین شدهاند.
عبدالفتاح نواب، نماینده خامنهای در امور حج و زیارت و سرپرست حجاج ایرانی، در واکنش به بازداشت مداح دفتر خامنهای در عربستان سعودی، گفت: «وقتی این صحبتها را شنیدم شگفتزده شدم و نباید چنین سخنانی گفته میشد.» او افزود انتظار دارد ریاض اجازه دهد این روحانی به ایران بازگردد.
او افزود سخنان غلامرضا قاسمیان، روحانی بازداشتشده، «نظر شخصی اوست. او یک نیروی فعال قرآنی است و به همین دلیل انتظار از او هم بیشتر است.»
نواب ادامه داد: «با این حال از مسئولان محترم کشور میزبان انتظار داریم که با توجه به شخصی بودن نگاه این فرد محترم، و به جهت احترام به خدماتی که او به ترویج فرهنگ قرآنی داشته است، اجازه دهند که اعمال حجش را انجام دهد و به کشور بازگردد.»
این نماینده خامنهای با اشاره به همسایگان ایران گفت: «هرکدام از این کشورها نوع خاصی از حکومت را دارند؛ بعضی با پادشاهی، بعضی با جمهوری و بعضی هم به نحو دیگری اداره میشوند و سیستم حکمرانی هر کشوری هم برای خودش محترم است؛ لذا ما معتقدیم که هر حاکمیتی اگر مبتنی بر رضایت مردمش باشد، محترم است.»
مرکز پژوهشهای مجلس با استناد به ارزیابیهای وزارت بهداشت اعلام کرد در سال ۱۴۰۲، آلودگی هوا عامل مرگ زودرس بیش از ۳۰ هزار نفر در ۵۷ شهر با جمعیتی حدود ۴۸ میلیون نفر بوده است. همچنین زیان اقتصادی ناشی از آلودگی هوا در کشور حدود ۲۳ میلیارد دلار برآورد شده است.
بر اساس این گزارش که سهشنبه ششم خرداد در رسانههای ایران منتشر شد، در سال ۱۴۰۲ بهطور میانگین از هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت در شهرهای منتخب کشور، مرگ ۶۴ نفر را میتوان به آلودگی هوا منتسب دانست.
در شهر تهران بهطور میانگین به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت در این سال، مرگ ۷۰ نفر منتسب به مواجهه طولانیمدت با این پدیده است.
در این گزارش همچنین آمده است که در سال ۱۴۰۲، بالاترین میزان مرگ ناشی از آلودگی هوا با ۱۴۱ مورد به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر، مربوط به یکی از شهرهای استانهای شرقی کشور بوده است.
در مقابل، شهرهای شاهرود و سنندج با ۳۰ مرگ بهازای هر ۱۰۰ هزار نفر، کمترین آمار مرگهای منتسب به آلودگی هوا را داشتهاند.
پیشتر در آذرماه ۱۴۰۳، محمدصادق حسنوند، رییس مرکز تحقیقات آلودگی هوای دانشگاه علوم پزشکی تهران، اعلام کرد سالانه حدود ۴۵۰ هزار مرگ ناشی از عوامل مختلف در کشور رخ میدهد که از این تعداد، ۵۰ هزار مورد به آلودگی هوا منتسب است.
او از آلودگی هوا بهعنوان مهمترین آلودگی محیط زیستی نام برد و تاکید کرد این پدیده سلامت مردم ایران را بهطور جدی تهدید میکند.
مرکز پژوهشهای مجلس در ادامه گزارش خود، میزان خسارت ناشی از آلودگی هوا در ایران را ۱۲ میلیارد دلار برآورد کرد و نوشت در برخی مطالعات دیگر با در نظر گرفتن هزینههای مرتبط با بیماریها، این رقم تا ۲۳ میلیارد دلار، معادل حدود ۵ درصد تولید ناخالص داخلی، نیز تخمین زده شده است.
بر اساس این گزارش، آلودگی هوا بهطور مستقیم بر بهرهوری اقتصادی، کیفیت زندگی و محیط زیست تاثیرگذار است و کاهش بهرهوری نیروی کار، تعطیلی فعالیتهای اقتصادی، تجاری، آموزشی و خدماتی، خسارت به زیرساختها و کاهش گردشگری از جمله مهمترین پیامدهای اقتصادی این بحران هستند.
مرکز پژوهشهای مجلس هشدار داد آلودگی هوا نهتنها کیفیت زندگی مردم را کاهش میدهد، بلکه به تشدید نابرابریهای اجتماعی، تغییر الگوهای مهاجرت و دگرگونی در نگرش عمومی منجر میشود.
این گزارش همچنین تاکید دارد که آلودگی هوا به اکوسیستمها آسیب میرساند، تنوع زیستی را تهدید میکند و موجب بروز اختلال در حیات وحش میشود.
آلودگی هوا در تهران و دیگر شهرهای بزرگ ایران طی سالهای گذشته به بحرانی همیشگی و فراگیر تبدیل شده، اما جمهوری اسلامی هنوز چارهای برای آن نیافته است.
نتایج یک مطالعه نشان میدهد در سال ۲۰۲۴ تنها هفت کشور استانداردهای کیفیت هوای سازمان بهداشت جهانی را رعایت کردند. بر این اساس، تقریبا تمام کشورهای جهان هوایی آلودهتر نسبت به حد مجاز توصیهشده از سوی پزشکان دارند.
مقامات جمهوری اسلامی از وجود آلودگی هوا در برخی کشورها برای توجیه ناکارآمدی خود در مقابله با این پدیده استفاده میکنند.
در پی تداوم بحران آلودگی هوا و تعطیلیهای پیاپی در دیماه ۱۴۰۳، عباس شاهسونی، رییس گروه سلامت هوا در وزارت بهداشت، گفت آلودگی هوا «موضوعی قدیمی» است، تنها به ایران محدود نمیشود و «به زمان کشف آتش بر میگردد».
او افزود: «آلودگی هوا نباید بهعنوان عامل ابتلای چند بیماری در نظر گرفته شود.»
امیر سخاوتیان، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی قم، با اشاره به سابقه واکنش حوزه علمیه به تکنولوژیهایی از جمله اینترنت و میکروفون نوشت حوزههای علمیه نه تنها بهدنبال انکار یا ترس از این ابزارها نبودهاند، بلکه با دقت و تامل بهدنبال راههای استفاده درست از آنها بودهاند.
امیر سخاوتیان در یادداشتی درباره استفاده از هوش مصنوعی توسط روحانیت، به سابقه مخالفت حوزه علمیه با تکنولوژیهای جدید پرداخت و نوشت: «در تاریخ حوزه علمیه، همواره تحولات بهواسطه روحیهی اصلاح و انطباق با زمانه رخ داده است.»
او که معاون ستاد راهبری فناوریهای هوشمند حوزههای علمیه است، افزود: «در تاریخ حوزه علمیه، همواره تحولات بهواسطه روحیه اصلاح و انطباق با زمانه رخ داده است.»
سخاوتیان اضافه کرد: «آنچه در گذشته بهعنوان واکنشهای اولیه و انتقادی به نوآوریها نظیر اینترنت یا میکروفون مطرح میشد، باید بهعنوان بخشی از فرآیند طبیعی تطبیق نهادهای علمی با تکنولوژیهای نوین دیده شود. در این فرآیند، حوزههای علمیه نه تنها بهدنبال انکار یا ترس از این ابزارها نبودهاند، بلکه با دقت و تأمل بهدنبال راههای استفاده درست از آنها بودهاند.»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگو با شبکه سیانان، در پاسخ به این سوال که چگونه میتوان به توافقی در مذاکرات با آمریکا دست یافت، بدون اشاره به جزییات پاسخ داد: «راههای زیادی وجود دارد.»
بقایی در واکنش به هشدارهای حمله اسرائیل افزود: «ایرانیها در برابر هیچ نوع فشاری انعطافپذیر نخواهند بود. اگر زبان تهدید به کار گرفته شود، ایرانیها با یک صدا پاسخ خواهند داد و ما قطعا از امنیت ملی خود دفاع خواهیم کرد.»
سخنگوی وزارت خارجه گفت: «اینکه تاکنون مذاکرات ادامه یافته، به این معناست که سطحی از درک مشترک وجود دارد، مبنی بر اینکه ایران تحت هیچ شرایطی از حق خود برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای صرفنظر نمیکند.»
او درباره امکان توافق اضافه کرد: «اگر واقعا ارادهای وجود داشته باشد، راههایی هست. نه فقط یک راه، بلکه راههای زیادی وجود دارد.»