ایالات متحده پنجشنبه هشت خرداد در نشست شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرد که پیشنهاد واشینگتن برای آتشبس در اوکراین، «بهترین نتیجه ممکن برای روسیه» است و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، باید این توافق را بپذیرد.
آمریکا خواهان موافقت روسیه با یک آتشبس فراگیر ۳۰ روزه در زمین، هوا، دریا و همچنین زیرساختهای حیاتی است. نخستین دور مذاکرات مستقیم میان روسیه و اوکراین که در ۱۶ مه برگزار شد، به توافقی برای آتشبس منجر نشد چرا که مسکو اعلام کرده تحقق آتشبس پیش از برآورده شدن برخی شروط مشخص، غیرممکن است.
جان کلی، معاون موقت نمایندگی آمریکا در سازمان ملل، در این نشست گفت: «ما میخواهیم با روسیه همکاری کنیم، از جمله در این ابتکار صلح و بسته اقتصادی. راهحل نظامی برای این مناقشه وجود ندارد. توافقی که اکنون روی میز است، بهترین نتیجهای است که روسیه میتواند به آن دست یابد. رییسجمهوری پوتین باید این توافق را بپذیرد.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، که از بهمن ماه سال گذشته دومین دوره ریاستجمهوریاش را آغاز کرده، وعده داده بود که بهسرعت به جنگ سهساله روسیه در اوکراین پایان خواهد داد.
کلی گفت که نخستین گام دولت آمریکا، ارائه پیشنهاد آتشبس فوری، بدون قید و شرط و فراگیر بود؛ پیشنهادی که از سوی اوکراین پذیرفته شده و منتظر موافقت روسیه است.
او افزود: «از آن زمان تاکنون، ما بهطور مداوم از روسیه خواستهایم که این آتشبس را بپذیرد.»
کلی هشدار داد: «اگر روسیه تصمیم اشتباهی بگیرد و به این جنگ فاجعهبار ادامه دهد، آمریکا ممکن است مجبور شود از تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به این درگیری عقبنشینی کند.»
او همچنین افزود که ممکن است واشینگتن تحریمهای بیشتری را علیه مسکو اعمال کند.
کلی گفت که پس از تماس تلفنی ترامپ و پوتین در هفته گذشته، اکنون انتظار میرود روسیه پیشنویس سندی را ارائه کند که بهطور کلی چشمانداز خود از یک آتشبس را در این جنگ، که از فوریه ۲۰۲۲ با حمله روسیه به اوکراین آغاز شده، ترسیم کند.
کلی تاکید کرد: «ما میزان جدیت روسیه برای پایان دادن به جنگ را نه فقط بر اساس محتوای این سند، بلکه مهمتر از آن، بر اساس اقدامات عملی روسیه قضاوت خواهیم کرد.»
او حملات اخیر روسیه به اوکراین را نشانهای از «نبود اراده برای صلح» خواند.
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، چهارشنبه هفت خرداد اعلام کرده بود که مسکو پیشنویس یادداشتی را با هدف دستیابی به راهحلی برای جنگ اوکراین آماده کرده است. اما اوکراین اعلام کرد که هنوز هیچ پیشنهادی از سوی روسیه دریافت نکرده است.
واسیلی نبنزیا، سفیر روسیه در سازمان ملل، نیز گفت که مسکو قصد دارد مذاکرات مستقیم و جدی با اوکراین را ادامه دهد.
روسیه پیشنهاد داده که دور دوم گفتوگوهای مستقیم روز دوشنبه آینده در استانبول برگزار شود.
نبنزیا خطاب به شورای امنیت گفت: «توپ در زمین اوکراین است: یا گفتوگو و در پی آن صلح، یا شکست اجتنابناپذیر اوکراین در میدان نبرد، با شرایطی متفاوت برای پایان درگیری.»
کریستینا هایوویشین، معاون نمایندگی اوکراین در سازمان ملل، در پاسخ گفت که روسیه «هیچ نشانهای از نیت واقعی برای پایان دادن به جنگ نشان نمیدهد» و از اعضای شورای امنیت خواست تا تحریمهای سختتری علیه مسکو اعمال کنند.
او افزود: «اوکراین همواره تعهد خود را به دیپلماسی نشان داده و همچنان برای هر اقدامی که بتواند نتایج ملموس بهدنبال داشته باشد، آمادگی دارد.»
با این حال، او تأکید کرد که کییف هرگز ادعای روسیه نسبت به هیچیک از مناطق اشغالی اوکراین را به رسمیت نخواهد شناخت.
هایوویشین در پایان گفت: «ما هیچگونه دخالتی در تصمیمات حاکمیتی خود از جمله دفاع یا اتحادهایمان را تحمل نخواهیم کرد. نباید در برابر متجاوز مماشات کرد؛ چنین تلاشهایی فقط متجاوز را برای اقدامات بعدی جسورتر میکند.»
فروپاشی یخچال طبیعی بیرش در چهارشنبه هفت خرداد، بخش عمدهای از روستای بلاتن در غرب سوییس را ویران کرد. شهردار بلاتن، که پیش از تخلیه کامل روستا دارای ۳۰۰ نفر جمعیت بود، در یک نشست خبری گفت: «ما امروز روستایمان را از دست دادیم، اما قلبمان را نه.»
تصاویری که از این حادثه منتشر شده، ابری عظیم از یخ و آوار را نشان میدهند که از کوه به سمت درهای که رودخانه لونتسا در آن جاری است و روستای بلاتن در آن قرار دارد، سرازیر میشود.
رافائل مایوراز، مسئول اداره مدیریت خطرات طبیعی کانتون، اعلام کرد که «سه میلیون مترمکعب سنگ یکباره روی یخچال سقوط کرده و آن را با خود به دره کشاندهاند.»
او افزود: «این اتفاق بسیار، بسیار نادر است. ما در تاریخ نمونهای مشابه نمیشناسیم. حالا همهچیز پایین آمده.»
آلبرت رستی، یک مقام محیط زیستی سوئیس این حادثه را «رویدادی خارقالعاده» توصیف کرد.
با ریزشهای مکرر سنگ در این ناحیه کوهستانی، از چند روز پیش انتظار فروپاشی یخچال طبیعی میرفت. بسیاری از خانههای این روستا بهدلیل سقوط تودههای یخ و سنگ نابود شدهاند. فردی ۶۴ ساله از اهالی منطقه که بهگفته پلیس، هنگام وقوع حادثه در منطقه حضور داشت، مفقود شده است.
شرایط بسیار ناپایدار کوه و خطر ریزشهای بیشتر و جاریشدن گلولای، مانع از دخالت نیروهای امداد در محل شده و مقامات را ناچار به توقف جستوجو برای فرد مفقود کرده است.
میلیونها تُن یخ و سنگ که روستا را ویران کردهاند، باعث شکلگیری دریاچهای مصنوعی شدهاند که به طور مداوم در حال بزرگتر شدن است و به گفته مقامات محلی، ممکن است بخشی از دره پاییندست را دچار سیلاب کند.
با این حال، شامگاه پنجشنبه، مقامات احتمال وقوع ناگهانی شکستهشدن سد طبیعی حاصل از آوار را رد کردند.
مقامات یک سد مصنوعی را که در یکی از مناطق پاییندست واقع است در اقدامی پیشگیرانه تخلیه کردند تا این امکان فراهم شود که از وقوع موجی عظیم به سمت دشت جلوگیری شود.
برای کمک به ساکنان و تخلیهشدگان روستا، از جمله حمایتهای روانی، یک مرکز کمکرسانی ایجاد شده است.
آنچه از روستا باقی و از جریان اصلی آوار در امان مانده بود، اکنون زیر آبهای رودخانه لونتسا در حال غرقشدن است.
در آغاز، سطح آب با سرعتی تا سه متر در ساعت افزایش مییافت، اما این رشد بهتدریج کاهش یافت و شامگاه پنجشنبه به حدود ۸۰ سانتیمتر در ساعت رسید.
دفتر ریاست جمهوری اعلام کرد که کارین کلر-زوتر، رییسجمهوری سوئیس، سفر خود به ایرلند را ناتمام گذاشته و روز جمعه از محل حادثه بازدید خواهد کرد.
ارتش اعلام کرد که حدود ۵۰ نیروی نظامی به همراه پمپهای آب، بیل مکانیکی و تجهیزات سنگین دیگر در حالت آمادهباش هستند تا هر زمان که شرایط ایمن شد کمکرسانی کنند.
این فاجعه، نگرانیها را درباره تاثیر افزایش دما بر یخزدگی دائمی رشتهکوه آلپ، که در حال ذوب شدن و سست کردن ساختارهای سنگی است، افزایش داده است.
طی سالهای اخیر، یخچال طبیعی بیرش در حال خزیدن به پایین کوه بود و فشار ناشی از این تغییرات در تودههای بالای آن بیشتر میشد.
ماتیاس هوس، رییس مرکز پایش یخچالهای طبیعی سوئیس، گفت که تغییرات اقلیمی احتمالا در سست شدن تودههای سنگی در میان مناطق یخزده نقش داشته و همین باعث فروپاشی شده است.
او به رویترز گفت: «اتفاقاتی در جاهایی میافتد که صدها سال است چیزی در آنها ندیدهایم، احتمالا به دلیل تغییرات اقلیمی.»
دادگاه تجدیدنظر واشینگتن پنجشنبه هشتم خرداد رای به اجرای مجدد تعرفهها داد، بدون آنکه دلیلی برای این تصمیم در حکم خود ذکر کند.
دادگاه از شاکیان این پرونده خواست تا ۱۵ خرداد پاسخ خود را ارائه دهند و برای دولت آمریکا نیز ضربالاجلی تا ۱۹ خرداد جهت ارائه واکنش رسمی تعیین کرد.
ساعاتی پیش از اعلام این حکم، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، تصمیم دادگاه برای متوقف کردن تعرفههای تجاری ترامپ را «مسخره» خواند و گفت قضات میکوشند مانع اجرای سیاستهایی شوند که ترامپ با اتکای به آنها، رای مردم را به دست آورده است.
او افزود: «روندی خطرناک از سوی قضات غیرمنتخب ایجاد شده که خود را وارد تصمیمسازیهای رییسجمهور میکنند.»
یک هیات سهنفره از قضات دادگاه تجارت بینالملل ایالات متحده در منهتن نیویورک هفتم خرداد حکم داده بود تعرفههای جهانی وضعشده از سوی ترامپ، از جمله تعرفههای موسوم به «روز رهایی» که ۱۳ فروردین بر اساس اختیارات اضطراری اقتصادی اعمال شده بود، بهطور موقت متوقف شود.
این سه قاضی در حکم خود اعلام کردند ترامپ با وضع مالیاتهای گسترده بر واردات از کشورهایی که صادراتشان به آمریکا بیش از وارداتشان از این کشور است، از حدود اختیارات قانونی خود فراتر رفته است.
این حکم باعث رشد یک تا دو درصدی بازارهای بورس جهان و تقویت دلار در برابر ارزهای امن شد.
بازارهای آسیایی و بورسهای اروپایی نیز با رشدی بیش از یک درصد همراه بودند.
ترامپ ۱۳ فروردین (دوم آوریل) فرمان وضع تعرفههای متقابل بر شرکای تجاری آمریکا را صادر کرد.
او این فرمان را «تاریخی» خواند و گفت: «دوم آوریل ۲۰۲۵ برای همیشه بهعنوان روزی در یادها خواهد ماند که صنعت آمریکا دوباره متولد شد، روزی که سرنوشت این کشور بازپس گرفته شد و آغازی بود بر مسیر ثروتمند ساختن دوباره آمریکا.»
او پیشتر دوم آوریل را «روز رهایی» خوانده بود.