شماری از شهروندان با ارسال پیامهایی به کارزار «خط بحران» ایراناینترنشنال که هدفش جمعآوری روایت افراد از کمبود شدید انرژی در ایران است، از بحرانهای روزمره و هزینههای سنگینی گفتند که به دلیل قطع برق مستمر با آنها مواجه شدهاند.
ایراناینترنشنال در دومین کارزار خط بحران، از مخاطبان خود پرسید قطع روزانه برق چه تاثیراتی بر زندگی روزمره آنان گذاشته است.
شهروندی با ارسال ویدیو از قطع برق بدون اطلاعرسانی قبلی در محل زندگیاش خبر داد و گفت در چنین شرایطی، فشار آب هم بسیار کم و عملا زندگی روزمره مختل میشود.
مهدی مسائلی، دبیر سندیکای صنعت برق، اواسط اردیبهشت امسال گفته بود وقتی برق نیست، آب هم نداریم چون پمپ قطع میشود.
برخی شهروندان قطع روزانه برق را برابر با «فلج شدن» زندگی مردم خواندند.
یک شهروند توضیح داد که سیستم گرمایشی آپارتمانهای ساخته شده در فازهای مختلف شهرستان پردیس در استان تهران پکیج دیواری است و با قطع برق به طور کامل از کار میافتد.
به گفته این شهروند، چون تامین آب برای طبقههای بالا بهویژه در فاز ۱۱ پردیس که ۱۴ طبقه هستند با پمپ انجام میشود، با قطع برق جریان پمپاژ آب نیز از مدار خارج میشود.
خطوط تلفن و اینترنت نیز به طور کامل قطع و آسانسورها از سرویس خارج میشوند.
بیشتر بخوانید: مواجهه حکومت با بحران برق در تابستان ۱۴۰۴
اخلال در مشاغل و زندگی روزمره
یک مخاطب ایراناینترنشنال تاثیر منفی قطع برق و سپس آب را بیش از همه بر سلامت روان شهروندان دانست و گفت آثار بعدی آن بر کسبوکار و اقتصاد و ایجاد اختلال در دروس دانشآموزان در تمام مقاطع تحصیلی است.
در سالهای گذشته نیز در تابستان، کشور با بحران کمبود برق مواجه بود، اما اینبار بحرانی که مقامات جمهوری اسلامی آن را «ناترازی» میخوانند، بسیار زودتر از تابستان و در اردیبهشت آغاز شد.
مخاطبی از گرگان با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال، از قطع ۴۸ ساعته گاز در این شهر خبر داد و گفت: «کمکم به قرون وسطی بازمیگردیم.»
پس از اطلاعیه هفتم اردیبهشت شرکت توانیر درباره «افزایش زودهنگام دمای هوا و رشد مصرف برق»، قطع برق روزانه مشترکان در سراسر ایران آغاز شد.
در اطلاعیه توانیر با اشاره به کاهش ظرفیت نیروگاههای برقآبی در اثر خشکسالی، از شهروندان خواسته شده بود با مراجعه به سایت شرکتهای توزیع برق، جدول احتمالی قطع برق را بررسی کنند.
یک کشاورز در پیام خود به ایراناینترنشنال گفت در روستای آنها روزی شش تا هفت ساعت برق قطع میشود و افزود: «زندگی ما را سیاه کردهاند.»
شهروندی دیگر گفت شغلش خیاطی است و با توجه به اینکه در منطقه آنها روزی دو بار و هر بار بهمدت دو ساعت برق میرود، عملا امکان کار کردن را ندارد.
یک نانوای سنگکی سنتی در تهران نیز گفت گاهی قطع برق بیشتر از دو ساعت طول میکشد و در همین مدت، برای اینکه خمیر ترش نشود، او و همکارانش مجبورند بهجای دستگاه، با دست خمیر را ورز دهند؛ فعالیتهایی که باعث درد بدنی و فشار بیشتر بر آنان شده است.
او با اشاره به دیگر تبعات قطع برق افزود: «اینترنت قطع میشود، دستگاه نانینو از کار میافتد، کارگر میگوید گرم است و نمیتواند کار کند... بهدنبال همه این اتفاقات، فروش کم میشود و ضرر میکنیم.»
آبان سال گذشته گزارشهایی از اختلال در کار نانوایان بهدلیل قطع برق منتشر شده بود.
مخاطبی که یک کارگاه نجاری دارد، به ایراناینترنشنال گفت بهدلیل قطع مکرر برق نمیتواند سفارش مشتریان را بهموقع آماده کند و این موضوع باعث «بحث با مشتریان و جنگ اعصاب دائمی» شده است.
در همین زمینه: اعتراض شهروندان به تاثیر خاموشیها بر مشاغل و مختل شدن زندگی روزمره
هزینههای بالای خرید ژنراتور و سوختن وسایل الکترونیکی
یک شهروند دیگر گفت به دلیل قطعی روزانه برق، برای یک کارخانه کاغذسازی در یزد دو دستگاه ژنراتور تهیه کرده بودند، اما ژنراتورها غیراستاندارد بوده و دچار حریق شدند.
به گفته او، همین موضوع باعث آتش گرفتن بسیاری از تجهیزات کارخانه شد.
به گفته شهروندان قیمت هر کدام از این ژنراتورها صدها میلیون تومان است.
به گفته کارشناسان اقتصادی، فعالان حوزه کسبوکار از زیرساختهای پایهای ناامید شدهاند و به جای توسعه، سرمایهشان را صرف خرید ژنراتور میکنند و حالا تنها خواستهشان، تامین گازوئیل برای تولید برق اضطراری است.
با اینحال بسیاری از شهروندان در ایران به برق اضطراری دسترسی ندارند و برای همین قطع برق، برای آنان برابر با تعطیلی کسبوکارهایشان است.
شهروندی با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال از سوختن پکیج خانهشان به دلیل قطعی مداوم برق در اردیبهشت و خرداد خبر داد.
او اشاره کرد که هزینه تعمیر پکیج دستکم پنج میلیون تومان و هزینه تعویضش حدود ۳۵ میلیون تومان است.
شهروندی دیگر گفت چند لوازم خانگی و ریموت کنترل در ورودی ساختمان به دلیل قطعی مکرر برق سوخته، اما کسی این خسارتها را گردن نمیگیرد.
مخاطبی از سوختن یخچال خود و ۱۲ میلیون تومان خرجی روایت کرد که درست کردن آن بر دستشان گذاشت.
در هفتههای گذشته بسیاری از شهروندان از سوختن وسایل برقیشان به دلیل نوسانهای ناشی از قطع برق خبر دادهاند.
در اسفند ۱۴۰۳ قیمت یک بسته نان باگت ۱۹ هزار تومان بود، اما قیمت همین بسته در اردیبهشت ۱۴۰۴ به ۲۹ هزار تومان افزایش یافت و اکنون به ۳۵ هزار تومان رسیده است.
پس از تغییرات یارانه آرد نانواییها از یکسو و دادن اختیار قیمتگذاری نان به استانداریها از سوی دیگر از هفته اول خرداد گزارشهایی از افزایش قیمت نان سنتی در استانهای مختلف کشور تا دو برابر منتشر شد.
محمد جلالی، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی، گفت استانداران مختارند در صورت نیاز اگر در شهری به دلیل افزایش قیمت سوخت یا حق بیمه، قیمت نان را افزایش دهند، تا بهموقع اقدام کنند و «از نابسامانی در قیمتگذاری و افزایش خودسرانه قیمت نان جلوگیری کنند».
مرتضی صادقی حسینی، عضو هیئت نمایندگان اتاق اصناف ایران هم گفت: «پرداخت ناقص یارانهها و مشکلات سامانه نانینو، نانوایان را در آستانه ورشکستگی قرار داده است.»
اظهاراتی از این دست نشان میدهد افزایش قیمت نان علاوه بر حذف سهمیه آرد نانواییها، به شکلی پیچیده به سایر بخشهای اقتصاد کشور که این روزها دچار کسری و بحران است، پیوند خورده.
طبق بند «ب» تبصره ۱۳ لایحه بودجه سال ۱۴۰۴، درآمد دولت از فروش آرد یارانهای و غیر یارانه، ۲۰ هزار میلیارد تومان پیشبینی شده است.
بخشی از هرج و مرج فعلی در زمینه نان، مربوط به افزایش اختیارات استانداران است. دادن اختیار تعیین قیمت نان به استانداریها از سیاستهای دولت مسعود پزشکیان در راستای تمرکززدایی از حکومت مرکزی است. پیشتر نیز دولت او اختیار تعطیلی استانها را به استانداران داده بود.
اکنون از یکسو، سهمیه نان بسیاری از واحدهای نانوایی سنتی و صنعتی دچار دگرگونی شده، از سوی دیگر به دلیل بحران انرژی، بسیاری از این واحدها در شرایط بی برقی ضررهای هنگفتی متحمل میشوند و در مجموع هزینه تولید نانواییها افزایش یافته است.
دولت با سپردن اختیار به استانداران، هم مسئولیت را از دوش خود برداشته و هم با تحمیل قیمت نهایی نان، چوب لای چرخ نانواییها میگذارد.
در نتیجه، در هفتههای اخیر، اعتراضات نانوایی٬ها افزایش یافته است.
شنبه ۲۷ اردیبهشت نانواها در شهرهای مختلف کشور از جمله اصفهان، اهواز، بیرجند، کرمانشاه، قم، شاهینشهر و مشهد، دست به اعتراض زدند. این اعتصابات در شهرهای مختلف ادامه داشت، ۳۱ اردیبهشت نیز نانوایان فانتزی یزد به این اعتراضات پیوستند.
سوم خرداد ماموران امنیتی به اعتراض نانوایان مشهد حمله کردند. با تمام اینها، اعتراضات نانوایان ادامه دارد، چرا که با شرایط فعلی که جمهوری اسلامی پیش روی این صنف قرار داده، درآمد واحدها نمیتواند هزینههای تولید آنان را مثل قبل پوشش دهد و به این شرایط، بحران انرژی و سیاستهای دولت پزشکیان نیز اضافه شده است.