شهروندان از هزینه سنگین قطع روزانه برق بر زندگی خود گفتند
شماری از شهروندان با ارسال پیامهایی به کارزار «خط بحران» ایراناینترنشنال که هدفش جمعآوری روایت افراد از کمبود شدید انرژی در ایران است، از بحرانهای روزمره و هزینههای سنگینی گفتند که به دلیل قطع برق مستمر با آنها مواجه شدهاند.
ایراناینترنشنال در دومین کارزار خط بحران، از مخاطبان خود پرسید قطع روزانه برق چه تاثیراتی بر زندگی روزمره آنان گذاشته است.
شهروندی با ارسال ویدیو از قطع برق بدون اطلاعرسانی قبلی در محل زندگیاش خبر داد و گفت در چنین شرایطی، فشار آب هم بسیار کم و عملا زندگی روزمره مختل میشود.
مهدی مسائلی، دبیر سندیکای صنعت برق، اواسط اردیبهشت امسال گفته بود وقتی برق نیست، آب هم نداریم چون پمپ قطع میشود.
برخی شهروندان قطع روزانه برق را برابر با «فلج شدن» زندگی مردم خواندند.
یک شهروند توضیح داد که سیستم گرمایشی آپارتمانهای ساخته شده در فازهای مختلف شهرستان پردیس در استان تهران پکیج دیواری است و با قطع برق به طور کامل از کار میافتد.
به گفته این شهروند، چون تامین آب برای طبقههای بالا بهویژه در فاز ۱۱ پردیس که ۱۴ طبقه هستند با پمپ انجام میشود، با قطع برق جریان پمپاژ آب نیز از مدار خارج میشود.
خطوط تلفن و اینترنت نیز به طور کامل قطع و آسانسورها از سرویس خارج میشوند.
یک مخاطب ایراناینترنشنال تاثیر منفی قطع برق و سپس آب را بیش از همه بر سلامت روان شهروندان دانست و گفت آثار بعدی آن بر کسبوکار و اقتصاد و ایجاد اختلال در دروس دانشآموزان در تمام مقاطع تحصیلی است.
در سالهای گذشته نیز در تابستان، کشور با بحران کمبود برق مواجه بود، اما اینبار بحرانی که مقامات جمهوری اسلامی آن را «ناترازی» میخوانند، بسیار زودتر از تابستان و در اردیبهشت آغاز شد.
مخاطبی از گرگان با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال، از قطع ۴۸ ساعته گاز در این شهر خبر داد و گفت: «کمکم به قرون وسطی بازمیگردیم.»
پس از اطلاعیه هفتم اردیبهشت شرکت توانیر درباره «افزایش زودهنگام دمای هوا و رشد مصرف برق»، قطع برق روزانه مشترکان در سراسر ایران آغاز شد.
در اطلاعیه توانیر با اشاره به کاهش ظرفیت نیروگاههای برقآبی در اثر خشکسالی، از شهروندان خواسته شده بود با مراجعه به سایت شرکتهای توزیع برق، جدول احتمالی قطع برق را بررسی کنند.
یک کشاورز در پیام خود به ایراناینترنشنال گفت در روستای آنها روزی شش تا هفت ساعت برق قطع میشود و افزود: «زندگی ما را سیاه کردهاند.»
شهروندی دیگر گفت شغلش خیاطی است و با توجه به اینکه در منطقه آنها روزی دو بار و هر بار بهمدت دو ساعت برق میرود، عملا امکان کار کردن را ندارد.
یک نانوای سنگکی سنتی در تهران نیز گفت گاهی قطع برق بیشتر از دو ساعت طول میکشد و در همین مدت، برای اینکه خمیر ترش نشود، او و همکارانش مجبورند بهجای دستگاه، با دست خمیر را ورز دهند؛ فعالیتهایی که باعث درد بدنی و فشار بیشتر بر آنان شده است.
او با اشاره به دیگر تبعات قطع برق افزود: «اینترنت قطع میشود، دستگاه نانینو از کار میافتد، کارگر میگوید گرم است و نمیتواند کار کند... بهدنبال همه این اتفاقات، فروش کم میشود و ضرر میکنیم.»
آبان سال گذشته گزارشهایی از اختلال در کار نانوایان بهدلیل قطع برق منتشر شده بود.
مخاطبی که یک کارگاه نجاری دارد، به ایراناینترنشنال گفت بهدلیل قطع مکرر برق نمیتواند سفارش مشتریان را بهموقع آماده کند و این موضوع باعث «بحث با مشتریان و جنگ اعصاب دائمی» شده است.
هزینههای بالای خرید ژنراتور و سوختن وسایل الکترونیکی
یک شهروند دیگر گفت به دلیل قطعی روزانه برق، برای یک کارخانه کاغذسازی در یزد دو دستگاه ژنراتور تهیه کرده بودند، اما ژنراتورها غیراستاندارد بوده و دچار حریق شدند.
به گفته او، همین موضوع باعث آتش گرفتن بسیاری از تجهیزات کارخانه شد.
به گفته شهروندان قیمت هر کدام از این ژنراتورها صدها میلیون تومان است.
به گفته کارشناسان اقتصادی، فعالان حوزه کسبوکار از زیرساختهای پایهای ناامید شدهاند و به جای توسعه، سرمایهشان را صرف خرید ژنراتور میکنند و حالا تنها خواستهشان، تامین گازوئیل برای تولید برق اضطراری است.
با اینحال بسیاری از شهروندان در ایران به برق اضطراری دسترسی ندارند و برای همین قطع برق، برای آنان برابر با تعطیلی کسبوکارهایشان است.
شهروندی با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال از سوختن پکیج خانهشان به دلیل قطعی مداوم برق در اردیبهشت و خرداد خبر داد.
او اشاره کرد که هزینه تعمیر پکیج دستکم پنج میلیون تومان و هزینه تعویضش حدود ۳۵ میلیون تومان است.
شهروندی دیگر گفت چند لوازم خانگی و ریموت کنترل در ورودی ساختمان به دلیل قطعی مکرر برق سوخته، اما کسی این خسارتها را گردن نمیگیرد.
مخاطبی از سوختن یخچال خود و ۱۲ میلیون تومان خرجی روایت کرد که درست کردن آن بر دستشان گذاشت.
در هفتههای گذشته بسیاری از شهروندان از سوختن وسایل برقیشان به دلیل نوسانهای ناشی از قطع برق خبر دادهاند.
حجت رضایی، معاون سیاسی و امنیتی استانداری فارس، اعلام کرد که تعداد کشتهشدگان در حادثه نشتی در پالایشگاه شیراز به سه نفر رسید.
روز شنبه دهم خرداد اعلام شده بود که در پی نشتی گاز در یکی از واحدهای پالایشگاه شیراز، دو نفر کشته و ۹ نفر مصدوم شدند.
رضایی روز یکشنبه اعلام کرد به علت نشت گاز سمی H2S در این پالایشگاه، ۱۳ نفر مسموم شدند که یکی دیگر از حادثهدیدگان به علت وخامت اوضاع جسمی شنبه شب در بیمارستان درگذشت.
او افزود «سهلانگاری و قصور در رعایت مسائل فنی» منجر به نشت گاز سمی و وقوع این حادثه شده است.
سعید نظری فرماندار شهرستان زرقان هم گفت: کارشناسان پدافند غیر عامل، بهداشت محیط و محیط زیست با حضور در محل حادثه با تجهیزات دیجیتالی میزان گاز در محیط پالایشگاه و سکونت گاههای اطراف آن را اندازه گیری کردند که مشخص شد آلودگیها برطرف شده است.
افزایش حوادث در مراکز صنعتی ایران
در ماههای اخیر چندین حادثه انفجار و آتشسوزی در تعدادی از شهرکهای صنعتی و پالایشگاه در شهرهای مختلف ایران رخ داده است. جمهوری اسلامی علت بیشتر این حوادث را مواردی چون سهلانگاری و خطای انسانی توصیف کرده است.
آتشسوزی گستردهای در پالایشگاه آبادان در ۳۰ اسفندماه سال ۱۴۰۳ رخ داد. روابط عمومی پالایشگاه آبادان اعلام کرد که آتشسوزی در یکی از مخازن نفت سنگین و به علت برخود صاعقه صورت گرفته و مهار شده است.
پیش از آن در هفتم اسفند آتشسوزی در پالایشگاه شازند اراک گزارش شد و مدیر روابط عمومی پالایشگاه «امامخمینی» شازند گفت که این حادثه هیچگونه خسارت جانی در پی نداشته است.
نهم اردیبهشت مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان اعلام کرد که انفجار در سوله شرکتی به نام «آوا نار پارسیان» در بخش میمه اصفهان منجر به کشته شدن دو نفر و سوختگی عدهای دیگر شده است.
شرکت صنایع شیمیایی «آوا نار پارسیان» در وبسایت خود اعلام کرده که در زمینه تولید محصولات آتشبازی و باروت فعالیت میکند و تحت نظارت شورای امنیت کشور قرار دارد.
حدود ساعت ۱۲ ظهر شنبه شش اردیبهشت و همزمان با دور سوم مذاکرات تهران و واشینگتن در مسقط، انفجار شدیدی در بندر رجایی بندرعباس رخ داد که تا شعاع دستکم ۵۰ کیلومتری، زمین را لرزاند و شیشههای ساختمانها را شکست.
این انفجار بر اساس آمار رسمی، دستکم ۵۸ کشته بر جا گذاشت. حکومت ایران هنوز دلیل اصلی این انفجار مرگبار را اعلام نکرده است.
این حادثه نه تنها یک فاجعه انسانی بود، بلکه نمادی از نوعی مدیریت بحرانی بود که به جای شفافیت و پاسخگویی، بر پایه سانسور، تناقضگویی و سرکوب حقیقت بنا شد.
در حالی که افزایش قیمت انواع نان سنتی در ایران ادامه دارد، نوبت گرانی به نان فانتزی هم رسید. بررسی قیمتها نشان میدهد از اسفند ۱۴۰۳ تاکنون، طی تنها سه ماه، قیمت انواع نان حجیم یا فانتزی تقریبا دو برابر شده است.
در اسفند ۱۴۰۳ قیمت یک بسته نان باگت ۱۹ هزار تومان بود، اما قیمت همین بسته در اردیبهشت ۱۴۰۴ به ۲۹ هزار تومان افزایش یافت و اکنون به ۳۵ هزار تومان رسیده است.
پس از تغییرات یارانه آرد نانواییها از یکسو و دادن اختیار قیمتگذاری نان به استانداریها از سوی دیگر از هفته اول خرداد گزارشهایی از افزایش قیمت نان سنتی در استانهای مختلف کشور تا دو برابر منتشر شد.
محمد جلالی، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی، گفت استانداران مختارند در صورت نیاز اگر در شهری به دلیل افزایش قیمت سوخت یا حق بیمه، قیمت نان را افزایش دهند، تا بهموقع اقدام کنند و «از نابسامانی در قیمتگذاری و افزایش خودسرانه قیمت نان جلوگیری کنند».
مرتضی صادقی حسینی، عضو هیئت نمایندگان اتاق اصناف ایران هم گفت: «پرداخت ناقص یارانهها و مشکلات سامانه نانینو، نانوایان را در آستانه ورشکستگی قرار داده است.»
اظهاراتی از این دست نشان میدهد افزایش قیمت نان علاوه بر حذف سهمیه آرد نانواییها، به شکلی پیچیده به سایر بخشهای اقتصاد کشور که این روزها دچار کسری و بحران است، پیوند خورده.
طبق بند «ب» تبصره ۱۳ لایحه بودجه سال ۱۴۰۴، درآمد دولت از فروش آرد یارانهای و غیر یارانه، ۲۰ هزار میلیارد تومان پیشبینی شده است.
بخشی از هرج و مرج فعلی در زمینه نان، مربوط به افزایش اختیارات استانداران است. دادن اختیار تعیین قیمت نان به استانداریها از سیاستهای دولت مسعود پزشکیان در راستای تمرکززدایی از حکومت مرکزی است. پیشتر نیز دولت او اختیار تعطیلی استانها را به استانداران داده بود.
اکنون از یکسو، سهمیه نان بسیاری از واحدهای نانوایی سنتی و صنعتی دچار دگرگونی شده، از سوی دیگر به دلیل بحران انرژی، بسیاری از این واحدها در شرایط بی برقی ضررهای هنگفتی متحمل میشوند و در مجموع هزینه تولید نانواییها افزایش یافته است.
دولت با سپردن اختیار به استانداران، هم مسئولیت را از دوش خود برداشته و هم با تحمیل قیمت نهایی نان، چوب لای چرخ نانواییها میگذارد.
در نتیجه، در هفتههای اخیر، اعتراضات نانوایی٬ها افزایش یافته است.
شنبه ۲۷ اردیبهشت نانواها در شهرهای مختلف کشور از جمله اصفهان، اهواز، بیرجند، کرمانشاه، قم، شاهینشهر و مشهد، دست به اعتراض زدند. این اعتصابات در شهرهای مختلف ادامه داشت، ۳۱ اردیبهشت نیز نانوایان فانتزی یزد به این اعتراضات پیوستند.
سوم خرداد ماموران امنیتی به اعتراض نانوایان مشهد حمله کردند. با تمام اینها، اعتراضات نانوایان ادامه دارد، چرا که با شرایط فعلی که جمهوری اسلامی پیش روی این صنف قرار داده، درآمد واحدها نمیتواند هزینههای تولید آنان را مثل قبل پوشش دهد و به این شرایط، بحران انرژی و سیاستهای دولت پزشکیان نیز اضافه شده است.
اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان سراسر ایران با اعلام اینکه اعتصابات به ۱۵۵ شهر در سراسر ایران گسترش یافته است، گفت اصلیترین خواسته شرکتکنندگان در دهمین روز اعتصاب، آزادی فوری و بیقید و شرط تمامی همکاران دستگیرشده است.
این اتحادیه گفت ۹ تن از همکاران در بیجار نیز دستگیر شده و به سایر رانندگان بازداشت شده در شهرهای دیگر مانند کرمانشاه، اردبیل، گیلانغرب، فارس، اصفهان، هرمزگان و دیگر شهرها اضافه شدهاند.
این بیانیه با اعلام اینکه تاکسیداران سبزوار نیز به این خیزش سراسری پیوستهاند، تاکید کرد: «ما از خواستههایمان کوتاه نخواهیم آمد و در برابر فشارها میایستیم و صدایمان را بلندتر میکنیم.»
این اتحادیه همچنین خواستار حمایت جامعه حمل و نقل شهری و مسافربری از اعتصابات شد.
این بیانیه از همه اقشار معترض و مردم ایران خواست برای آزادی رانندگان زندانی تلاش کنند و رانندگان زندانی را «فریاد مردم ایران علیه ستم و بیعدالتی» توصیف کرد.
باراک راوید خبرنگار اکسیوس گزارش داد که یکی از موارد پیشنهادی آمریکا به جمهوری اسلامی این است که آمریکا حق ایران برای غنیسازی اورانیوم را به رسمیت بشناسد، ولی ایران بهطور کامل غنیسازی اورانیوم را تعلیق کند.
راوید شنبه ۱۰ خرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «مقامهای آمریکایی میگویند این پیشنهاد مکتوب تلاش دارد تا بنبست بهوجودآمده بر سر اصلیترین نقطه اختلاف در مذاکرات یعنی درخواست ایران برای ادامه غنیسازی اورانیوم در خاک خود را برطرف کند.»
خبرنگار اکسیوس افزود: «یکی از ایدههایی که آمریکا مطرح کرده این است که یک کنسرسیوم منطقهای ایجاد شود که غنیسازی اورانیوم برای برنامههای هستهای غیرنظامی را تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ایالات متحده انجام دهد.»
او نوشت: «ایده دیگر، بنا بر گفته منابع آگاه، این است که آمریکا حق ایران برای غنیسازی اورانیوم را به رسمیت بشناسد، در حالی که ایران بهطور کامل غنیسازی اورانیوم را متوقف کند.»
همزمان، روزنامه نیویورکتایمز به نقل از منابع آگاه گزارش داد که پیشنهاد ارائه شده آمریکا به جمهوری اسلامی برای توافق هستهای، مجموعهای از نکات کلیدی است و پیشنویس کامل توافق نیست.
بر اساس این گزارش، در این پیشنهاد از تهران خواسته شده است تمامی فعالیتهای غنیسازی اورانیوم را متوقف کند.
طبق این گزارش، واشینگتن پیشنهاد تشکیل یک کنسرسیوم منطقهای برای تولید انرژی هستهای را مطرح کرده است؛ کنسرسیومی که جمهوری اسلامی، عربستان سعودی، دیگر کشورهای عربی و ایالات متحده در آن مشارکت داشته باشند.
کرولاین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، گفت که استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، پیشنهادی «دقیق و قابل قبول» برای توافق هستهای به جمهوری اسلامی ارائه کرده است.
لیویت گفت: «به نفع ایران است که آن را بپذیرد.»
سخنگوی کاخ سفید در بیانیه خود تاکید کرد: «رییسجمهور ترامپ بهروشنی اعلام کرده است که ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد.»
او گفت که «با توجه به احترام به مذاکرات جاری، دولت جزئیات این پیشنهاد را با رسانهها در میان نخواهد گذاشت.»
این نخستین بار است که آمریکا در جریان مذاکرات جاری، پیشنهاد خود را بهصورت مکتوب ارائه میدهد.
این سند از طریق مقامات عمانی، که میزبان مذاکرات هستند، به طرف ایرانی تحویل داده شده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد که بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، روز شنبه در سفری کوتاه به تهران، مفاد یک پیشنهاد از سوی ایالات متحده را ارائه کرده است.
عراقچی در حساب ایکس خود نوشت: «این پیشنهاد بهگونهای شایسته و در چارچوب اصول، منافع ملی و حقوق مردم پاسخ داده خواهد شد.»
انتظار میرود دور ششم مذاکرات میان واشینگتن و تهران برای حل پرونده هستهای تهران به زودی برگزار شود.
تاریخ و محل برگزاری این دور از مذاکرات هنوز اعلام نشدهاند.
خبرنگار اکسیوس نوشت پیشنهاد مکتوب آمریکا، بهروزشده نتیجه دور اخیر مذاکرات میان ایران و ایالات متحده در رم، یک هفته پیش، بوده است.
بر اساس این گزارش، مقامات جمهوری اسلامی پس از آنکه ویتکوف در دور چهارم مذاکرات سه هفته پیش یک پیشنهاد شفاهی ارائه کرد و در دور پنجم آن را با جزئیات بیشتری توضیح داد، درخواست کردند که موضع آمریکا بهصورت مکتوب ارائه شود.
وزارت امور خارجه و سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی در بیانیهای مشترک، گزارش اخیر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، درباره برنامه هستهای حکومت ایران را تکرار «اتهامات مغرضانه و بیاساس» گذشته خواندند.
در این بیانیه که شامگاه شنبه ۱۰ خرداد منتشر شد، آمده است گزارش جدید گروسی «سطح واقعی» همکاریهای تهران با آژانس بینالمللی را بازتاب نمیدهد و در تهیه آن از «اسناد جعلی» اسرائیل استفاده شده است.
وزارت خارجه و سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی افزودند گزارش گروسی «با اهداف سیاسی از طریق فشار بر آژانس» تهیه شده و «فراتر از دامنه وظایف محوله به مدیرکل و در تعارض با الزامات حرفهای حاکم بر نهادهای بینالمللی مانند اصل بیطرفی» است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی ظهر شنبه در گزارشی محرمانه اعلام کرد ایران پیشتر در سه مکان که مدتهاست تحت تحقیقات قرار دارند، فعالیتهای محرمانه هستهای انجام داده است.
بر اساس این گزارش، سه مکان لویزان-شیان، ورامین و مریوان و احتمالا دیگر مکانهای مرتبط، بخشی از یک برنامه ساختاریافته اعلامنشده هستهای بودهاند که ایران تا اوایل دهه ۲۰۰۰ آن را اجرا کرده و در برخی از این فعالیتها از مواد هستهای اعلامنشده بهره برده است.
گروسی همچنین بار دیگر از جمهوری اسلامی خواست «فورا و بهصورت کامل و موثر» با آژانس همکاری کند.
وزارت خارجه و سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی در بیانیه خود، گزارش دبیرکل آژانس را «نامتوازن» و «فاقد ارزیابی جامع» توصیف کردند.
این دو نهاد نوشتند بخشهایی از گزارش به موضوعاتی «غیرمرتبط، فراپادمانی و جزئی» اشاره دارد که هدف از طرح آنها، اعمال فشار «سیاسی» است.
آنها تهدید کردند اگر برخی کشورها بخواهند از گزارش آژانس «سوءاستفاده کنند»، جمهوری اسلامی «اقدامات متناسبی» را در دستور کار قرار خواهد داد.
پیشتر در ۲۵ اسفند ۱۴۰۳، گروسی با اشاره به نگرانیهای فزاینده جامعه جهانی از گسترش برنامه هستهای جمهوری اسلامی هشدار داده بود که تهران به نقطه عبور از «آستانه هستهای» بسیار نزدیک شده است.
گزارش جدید آژانس میگوید جمهوری اسلامی در بازه زمانی سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۸، مواد هستهای ناشناخته یا تجهیزات بهشدت آلوده ناشی از برنامه هستهای اعلامنشده خود را در تورقوزآباد نگهداری کرده و پس از آن، این اقلام از آن مکان خارج شدهاند.
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ساعتی پس از انتشار این گزارش محرمانه، با صدور بیانیهای رسمی، آن را «سنگین و روشن» توصیف و تاکید کرد تهران بهرغم هشدارهای بینالمللی، «بهطور کامل بر تکمیل برنامه ساخت سلاح هستهای متمرکز شده» است.
دفتر نتانیاهو تاکید کرد یافتههای آژانس موضع دیرینه اسرائیل مبنی بر «غیرصلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران» را تقویت میکند.
ارزیابی تازه آژانس در قالب گزارشی «جامع» انجام شده که تهیه آن به درخواست شورای حکام در نوامبر ۲۰۲۴ صورت گرفت. این گزارش حاکی از آن است که جمهوری اسلامی همچنان درباره مکانهای اعلامنشده، پاسخهای فنی معتبر و قابل قبولی ارائه نکرده است.
بر اساس این گزارش، ذخایر اورانیوم غنیشده ایران از زمان گزارش قبلی، بیش از ۹۵۳ کیلوگرم افزایش یافته و به ۹۲۴۷.۶ کیلوگرم رسیده است.
همچنین ذخایر اورانیوم غنیشده تا ۶۰ درصد در قالب هگزافلوراید اورانیوم، با افزایش ۱۳۳.۸ کیلوگرمی به ۴۰۸.۶ کیلوگرم رسیده است.
یافتههای تازه آژانس میتواند پیامدهای فنی و دیپلماتیک قابل توجهی برای تعاملات بینالمللی جمهوری اسلامی در زمینه فعالیتهای هستهای بهدنبال داشته باشد.