حمله موشکی جمهوری اسلامی به یک بیمارستان واکنش‌های تند مقام‎‌های اسرائیلی را برانگیخت

منابع اسرائیلی پنج‌شنبه ۲۹ خرداد تایید کردند این حملات بخشی از یک عملیات گسترده برای نابودی زیرساخت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی بوده است؛ زیرساخت‌هایی که به گزارش نهادهای اطلاعاتی غربی، از ظرفیت تولید مواد لازم برای ساخت تسلیحات هسته‌ای برخوردار هستند.

این حملات ساعاتی پس از هشدار عمومی ارتش اسرائیل به شهروندان اراک و خنداب انجام شد. در این هشدار از مردم خواسته شده بود فورا منطقه را ترک کنند.

گزارش‌های محلی از وقوع چندین انفجار پیاپی در نزدیکی مجتمع‌های صنعتی و هسته‌ای منطقه حکایت داشتند.

صدا و سیمای جمهوری اسلامی وقوع این حمله را تایید کرد اما گفت پدافند هوایی منطقه موفق به دفع آن شد و تنها «دو پرتابه» به «محوطه» تاسیسات اراک اصابت کرد.

بر اساس این گزارش، تاسیسات اراک پیش از عملیات اسرائیل تخلیه شده بود و خطر آلودگی هسته‌ای منطقه را تهدید نمی‌کند.

سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی با صدور بیانیه‌ای، حمله اسرائیل به «راکتور تحقیقاتی و مجتمع آب سنگین شهدای خنداب» را اقدامی «خلاف قوانین بین‌المللی» خواند و افزود آژانس بین‌المللی برای جلوگیری از حملات اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای در ایران، «هیچ اقدامی» صورت نداده است.

این سازمان افزود: «با توجه به تمهیدات صورت گرفته قبلی، هیچ‌گونه خطر و آسیبی متوجه اهالی منطقه در نزدیکی سایت مذکور نیست.»

ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد «یک راکتور هسته‌ای غیرفعال» را در منطقه اراک هدف قرار داده است.

راکتور آب سنگین IR-40

راکتور آب سنگین اراک (IR-40) که پس از بازطراحی تحت عنوان راکتور تحقیقاتی خنداب شناخته می‌شود، یکی از اهداف اصلی عملیات شب گذشته ارتش اسرائیل بود.

این راکتور توانایی تولید سالانه هشت تا ۱۰ کیلوگرم پلوتونیوم-۲۳۹ خالص را دارد؛ ماده‌ای که برای ساخت دست‌کم یک سلاح هسته‌ای کافی است.

این سایت همچنین وظیفه تامین آب سنگین برای راکتور را برعهده دارد و از ظرفیت تولید سالانه ۱۶ تن برخوردار است.

به همین دلیل، تاسیسات اراک از حساس‌ترین اجزای برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی به شمار می‌رود.

تصاویر منتشر شده در رسانه‌های اجتماعی نشان می‌دهد بخشی از سازه‌های فوقانی راکتور آسیب دیده و دود سیاهی از محوطه تاسیسات برخاسته است.

اهمیت تاسیسات تولید آب سنگین اراک

در سال‌های اخیر و پس از قطع نظارت مستقیم آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بر تاسیسات اراک، نگرانی‌ها درباره فعالیت‌های پنهانی حکومت ایران در این مکان افزایش یافته بود.

به گفته کارشناسان، حمله به این تاسیسات نه‌ تنها جنبه نمادین دارد، بلکه می‌تواند زنجیره تامین مواد حیاتی برای ادامه فعالیت راکتور را مختل کند و بر توانایی جمهوری اسلامی برای ادامه برنامه غنی‌سازی تاثیر بگذارد.

تحلیل‌گران معتقدند حمله به تاسیسات اراک را می‌توان آغاز فصلی جدید در راهبرد مهار هسته‌ای تهران در نظر گرفت. رویدادی که ممکن است سطح تنش‌ها را به‌شدت افزایش دهد و رویارویی نظامی را وارد مرحله‌ای تازه کند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در پیامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما بهای کامل این حمله را از دیکتاتورهای تهران خواهیم گرفت.»

گیدون سعار، وزیر خارجه اسرائیل نیز با انتشار پیامی نوشت: «حکومت ایران مرتکب جنایات جنگی می‌شود و هیچ خط قرمزی ندارد. ثبت شد.»

همچنین وزیر بهداشت اسرائیل حمله موشکی به مرکز درمانی سوروکا را «اقدامی تروریستی» خواند و تاکید کرد که این حمله «عبور از خط قرمز» است.

براساس نظرسنجی مشترک سی‌ان‌ان و واشینگتن‌پست، ۴۵ درصد از شهروندان آمریکایی با حملات هوایی آمریکا به ایران مخالف‌اند، در حالی که تنها ۲۵ درصد از آن حمایت می‌کنند و ۳۰ درصد نیز موضع مشخصی ندارند. این مخالفت به‌ویژه در میان دموکرات‌ها (با دو سوم مخالف) و رأی‌دهندگان مستقل (تقریباً دو به یک مخالف) بارز است. حتی در میان رأی‌دهندگان دونالد ترامپ نیز تنها ۴۶ درصد از حمله حمایت کرده‌اند.

هم‌زمان، نظرسنجی فاکس‌نیوز نشان می‌دهد که ۷۳ درصد از رأی‌دهندگان آمریکایی حکومت ایران را تهدیدی فزاینده برای امنیت ملی کشورشان می‌دانند—افزایشی ۱۳ درصدی نسبت به سال ۲۰۱۹. این نگرانی در میان جمهوری‌خواهان (۸۲٪)، دموکرات‌ها (۶۹٪) و مستقل‌ها (۶۲٪) دیده می‌شود. به‌گفته برگزارکنندگان نظرسنجی، این نگرانی عمدتاً ناشی از تصاویر حملات موشکی اخیر جمهوری اسلامی به تل‌آویو و افزایش لفاظی‌های هسته‌ای بوده است.

اما این نگرانی به معنی حمایت از مداخله مستقیم نظامی نیست. به‌ویژه آنکه طبق نظرسنجی سی‌ان‌ان، تنها ۲۰ درصد آمریکایی‌ها برنامه هسته‌ای حکومت ایران را «تهدیدی فوری و جدی» علیه آمریکا می‌دانند. بیش از ۴۰ درصد نیز گفته‌اند از بابت کشیده‌شدن کشورشان به یک جنگ تمام‌عیار با ایران به‌شدت نگران‌اند.

در همین حال، در نظرسنجی فاکس‌نیوز، دیدگاه‌ها درباره حمله اسرائیل به برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی نیز شکاف حزبی را آشکار می‌کند: ۴۹ درصد از رأی‌دهندگان از حمله اسرائیل حمایت کرده‌اند، در حالی که ۴۶ درصد با آن مخالف‌اند. حمایت جمهوری‌خواهان (۷۳ درصد) بیش از دو برابر دموکرات‌ها و مستقل‌ها (هر دو ۳۲ درصد) بوده است.

در مجموع، افکار عمومی در آمریکا با وجود احساس تهدید از سوی حکومت ایران، نسبت به مداخله نظامی مستقیم کشورشان محتاط است. در حالی‌که نخبگان سیاسی و رسانه‌ها بر گزینه‌های نظامی تمرکز کرده‌اند، اکثر مردم آمریکا اولویت را به راه‌حل‌های غیرنظامی و جلوگیری از گسترش جنگ در منطقه می‌دهند.

یک مقام آمریکایی گفت ایالات‌متحده هنوز از دیپلماسی در ارتباط با ایران ناامید نشده است.

یک منبع آگاه نیز به آکسیوس گفت وزیران خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا به همراه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا جمعه در ژنو با عراقچی دیدار خواهند کرد.

به گفته یک مقام اروپایی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا چهارشنبه با وزیر خارجه آمریکا تماس تلفنی داشت و او را از دیدار برنامه‌ریزی‌شده با همتای ایرانی‌اش مطلع کرد.

وب‌سایت آکسیوس گزارش داده که ترامپ هنوز تصمیم نهایی درباره حمله به تاسیسات هسته‌ای، از جمله سایت فردو، را اتخاذ نکرده و از مشاوران نظامی خود درباره امکان تخریب کامل این سایت‌های مستقر در عمق کوه‌ها پرسش‌هایی مطرح کرده است. پنتاگون تایید کرده که بمب‌های سنگرشکن آمریکایی توانایی هدف قرار دادن فردو را دارند، اما ترامپ نگران پیامدهای یک جنگ تمام‌عیار در خاورمیانه است.

هم‌زمان، منابع آگاه به ای‌بی‌سی نیوز گفته‌اند که ترامپ به‌تدریج با ایده حمله به فردو کنار آمده و در صورت اجرا، این حمله یک اقدام محدود نخواهد بود، بلکه شامل چندین ضربه پیاپی خواهد شد. در همین راستا، وال‌استریت ژورنال نیز گزارش داده که ترامپ به دستیاران خود گفته طرح‌های حمله را تایید کرده، اما دستور نهایی را تا زمان ارزیابی واکنش تهران به تعویق انداخته است.

نیویورک‌تایمز نیز خبر داده که دومین جلسه شورای امنیت ملی آمریکا به ریاست ترامپ درباره ایران در اتاق بحران کاخ سفید برگزار شده و پایان یافته است. برخی گزارش‌ها حاکی است که مخالفت‌ها در کنگره آمریکا با ورود نظامی به جنگ ایران و اسرائیل کاهش یافته و شخصیت‌هایی مانند پیت هگست، وزیر دفاع ترامپ، آمادگی خود برای اجرای فرمان ورود به جنگ را اعلام کرده‌اند.

در این میان، رسانه‌های اسرائیلی نیز گزارش داده‌اند که اسرائیل همچنان منتظر تصمیم ترامپ است، اما تأکید کرده که در صورت ضرورت می‌تواند بدون آمریکا نیز به اهداف کلیدی ایران، از جمله فردو، حمله کند.

ترامپ نیز در تازه‌ترین موضع‌گیری خود در برابر درخواست آتش‌بس از سوی امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، گفته که به‌دنبال آتش‌بس نیست و هدف نهایی آمریکا «پیروزی کامل و مطلق» بر جمهوری اسلامی است؛ پیروزی‌ای که به گفته او تنها زمانی محقق می‌شود که ایران به سلاح هسته‌ای دست نیابد.

این مجموعه اظهارات و تحرکات نظامی و دیپلماتیک، فضای تصمیم‌گیری در واشنگتن را وارد مرحله‌ای حساس کرده؛ مرحله‌ای که هر لحظه ممکن است با یک دستور از سوی رئیس‌جمهوری آمریکا، به عملیات نظامی تمام‌عیاری علیه مواضع نظامی جمهوری اسلامی در ایران منجر شود.