گفت‌وگوی آمریکا و پاکستان برای برقرار کردن «صلح پایدار» میان اسرائیل و جمهوری اسلامی

طبق گزارش ارتش اسرائیل، جمهوری اسلامی قصد داشت در طرحی که شامل حمله‌ در چند جبهه بود، اسرائیل را نابود کند و قرار بود این طرح ابتدا با شلیک موشک از ایران و تمامی گروه‌های نیابتی آن آغاز شود و سپس با حمله زمینی گسترده‌ گروه‌های شبه‌نظامی از تمامی مرزهای اسرائیل ادامه یابد.

ارتش اسرائیل گفت نیروی هوایی اسرائیل حمله آغازین را به شکلی غافل‌گیرکننده و با فریب، از فاصله هزار و ۵۰۰ کیلومتری از خاک اسرائیل آغاز کرد و در این حمله، ۹ دانشمند هسته‌ای و ۳۰ فرمانده ارشد زنجیره فرماندهی امنیتی حکومت ایران، از جمله سه فرمانده ارشد، کشته شدند.

طبق این گزارش، از همان لحظه آغاز عملیات و در طول ۱۲ روز ادامه آن، ارتش اسرائیل به دستاوردی فزاینده و آزادی کامل عملیات هوایی در قلب ایران دست یافت و به تمامی اهداف تعیین‌شده برای این عملیات رسید.

ارتش اسرائیل گفت در حمله‌هایش سه سایت اصلی هسته‌ای حکومت ایران آسیب قابل‌توجهی دیدند، از جمله سایت‌های غنی‌سازی اورانیوم در فردو و نطنز و سایتی در اصفهان که در آن اورانیوم غنی‌شده مجددا به شکل فلزی تبدیل می‌شد.

بر اساس این گزارش، هزاران سانتریفیوژ، سایت‌های تحقیق و توسعه، زیرساخت‌های فرماندهی و اسناد خاص برنامه هسته‌ای نابود شدند، ۱۱ دانشمند ارشد گروه تسلیحات هسته‌ای ایران کشته شدند و راکتور هسته‌ای غیرفعال در اراک هدف قرار گرفت.

این گزارش با اشاره به حمله اسرائیل به برنامه موشکی ایران، گفت موجودی موشک‌های نقطه‌زن جمهوری اسلامی در عرض دو سال از حدود دو هزار و ۵۰۰ عدد به هشت هزار عدد افزایش یافته بود.

ارتش اسرائیل گفت اجزای اصلی برنامه موشکی جمهوری اسلامی، از جمله بیش از ۳۵ سایت و ۲۰۰ پرتابگر که ۵۰ درصد از کل پرتابگرهای حکومت ایران محسوب می‌شد، به‌طور کامل نابود شدند.

همچنین بیش از هزار و ۵۰۰ هدف نظامی، ۱۵ هواپیمای جنگنده، بیش از ۹۰ سایت و ۸۰ پرتابگر موشک زمین به هوا و شش فرودگاه مورد حمله قرار گرفتند.

ارتش اسرائیل خاطرنشان کرد علاوه بر اینکه صدها نظامی نیروهای مسلح ایران کشته شدند، ده‌ها فرمانده هدف قرار گرفتند و بیش از ۳۰ مقام ارشد امنیتی رژیم ایران از میان برداشته شدند، صدها موشک‌ کروز و ۹۹ درصد پهپادهایی که ایران به سمت اسرائیل پرتاب کرد، رهگیری شدند.

در حالی‌که مقامات اسرائیلی از آمریکا و ترامپ برای حمله به تاسیسات هسته‌ای در ایران قدردانی می‌کنند، تحلیل هاآرتص نشان می‌دهد که پیروزی هوایی اسرائیل بدون جنگ فرسایشی اوکراین علیه روسیه ممکن نبود؛ جنگی که موجب عقب‌نشینی مسکو از سوریه و فروپاشی رژیم اسد شد.

اسرائیل مدیون مقاومت اوکراین است
اسرائیل به‌درستی از نقش آمریکا در بمباران تاسیسات هسته‌ای ایران، به‌ویژه حمله به سایت زیرزمینی فردو با بمب‌های سنگرشکن، تمجید کرد؛ اما تحلیل هاآرتص می‌گوید تل‌آویو از نقش کلیدی اوکراین غافل شده است. مقاومت اوکراین در برابر تجاوز روسیه، نه‌تنها باعث تضعیف نفوذ کرملین در سوریه شد، بلکه عملا زمینه‌ساز ایجاد یک دالان هوایی امن برای جنگنده‌های اسرائیلی شد تا در کمتر از دو هفته، صدها حمله به اهداف داخل ایران انجام دهند.

شکست روسیه در حفظ رژیم اسد
تحلیلگران اسرائیلی بر این باورند که فروپاشی رژیم بشار اسد در اواخر ۲۰۲۴، نقشی اساسی در اجرای موفق عملیات‌های هوایی اسرائیل داشت. اسد که تا پیش از آن بارها با مداخله نظامی روسیه از سقوط نجات یافته بود، این‌بار و پس از حمله غافلگیرانه مخالفان در دسامبر سال گذشته، بدون کمک باقی ماند؛ چرا که جنگ اوکراین توان نظامی روسیه را تحلیل برده بود.

در غیاب نیروی هوایی روسیه، برای نخستین بار در بیش از یک دهه، اسرائیل بدون مانع بر فراز سوریه و عراق پرواز کرد و مسیر بی‌سابقه‌ای به آسمان ایران گشود.

اتحاد یک‌طرفه تهران و مسکو
این در حالی‌ است که ایران با ارسال هزاران پهپاد انتحاری به روسیه، نقش حیاتی در حملات علیه اوکراین ایفا کرد؛ اما در لحظه نیاز، هیچ پشتیبانی از مسکو دریافت نکرد. تحلیل‌گران اسرائیلی تاکید دارند که همکاری حکومت ایران و روسیه در بزنگاه‌ها کاملا یک‌طرفه بوده است.

از سوی دیگر، تجربیات اوکراین در مقابله با این پهپادها نیز به‌صورت مستقیم در سامانه‌های دفاعی اسرائیل مورد استفاده قرار گرفت.

سیاست سرد اسرائیل در قبال اوکراین
با وجود این نقش مهم، اسرائیل در سال‌های اخیر عملا از هرگونه کمک نظامی به اوکراین خودداری کرده و در محافل بین‌المللی، بارها کی‌یف را ناامید کرده است. چهار ماه پیش، تل‌آویو حتی به قطعنامه سازمان ملل در محکومیت حمله روسیه رای منفی داد.

هاآرتص نتیجه می‌گیرد: در شرایطی که نبرد اوکراین عملا راهبرد نظامی اسرائیل در برابر ایران را ممکن کرده، وقت آن رسیده که تل‌آویو رویکرد خود نسبت به کی‌یف را تغییر دهد و قدردانی دیپلماتیک واقعی نشان دهد.

این گزارش به نقل ازمقام‌های اروپایی نوشت ارزیابی‌های اولیه نشان می‌دهد که ایران ذخایر اورانیوم غنی شده با غلظت بالا را جابه‌جا کرده، اما این نتیجه‌گیری‌ها اولیه هستند و محل دقیق اورانیوم نامشخص است.

نیویورک تایمز همچنین به نقل از مقام‌های فعلی و پیشین غربی نوشت ممکن است سال‌ها طول بکشد تا تاسیسات هسته‌ای ایران دوباره به‌طور کامل قابل استفاده شوند.

این مقام‌ها گفتند سانتریفیوژهای سایت فردو به احتمال زیاد دیگر قابل بهره‌برداری نخواهند بود، که این مساله، غنی‌سازی بیشتر ذخایر اورانیوم ایران را دشوارتر می‌کند.

وزارت امنیت داخلی آمریکا روز سه‌شنبه اعلام کرد که دو شهروند ایرانی را به‌دلیل مسائل مرتبط با امنیت ملی در لس‌آنجلس بازداشت کرده و آن‌ها را به بازداشتگاه مهاجرتی منتقل کرده است.

این در حالی است که کشیش آرا توروسیان، رهبر یک کلیسای فارسی‌زبان در لس‌آنجلس، در گفت‌وگو با خبرگزاری رویترز از بازداشت دست‌کم دو خانواده پناهجوی ایرانی در دو روز متوالی خبر داده و تاکید کرده که اعضای کلیسای او اکنون در ترس و وحشت به‌سر می‌برند.

به گفته توروسیان، روز دوشنبه یک زوج ایرانی به‌همراه فرزند خردسالشان در یک قرار مهاجرتی روتین بازداشت شدند. یک روز بعد نیز ماموران فدرال به خانه یک زوج دیگر مراجعه کردند. توروسیان که در محل حاضر شده بود، از «حضور پرتعداد ماموران مسلح» در صحنه خبر داد و گفت یکی از زنان بازداشتی دچار حمله عصبی شد و به زمین افتاد.

او در ویدیویی که از صحنه ضبط کرده، شنیده می‌شود که فریاد می‌زند: «او حالش خوب نیست، زنگ بزنید ۹۱۱!»

به گفته توروسیان، این زوج‌ها به‌تازگی از طریق مرز مکزیک و سامانه تعیین وقت سی‌بی‌پی-وان وارد آمریکا شده بودند؛ سامانه‌ای که در دوره بایدن برای عبور منظم از مرز ایجاد و با آغاز ریاست‌جمهوری ترامپ متوقف شد.

وزارت امنیت داخلی اعلام کرده که زن بازداشتی به بیمارستان منتقل و پس از مدتی ترخیص شده است. هر دو نفر اکنون در بازداشتگاه مهاجرتی حضور دارند. روز سه‌شنبه این وزارتخانه همچنین خبر داد که در آخر هفته گذشته، ۱۱ تبعه ایرانی غیرمجاز دیگر نیز در ایالات متحده بازداشت شده‌اند.

دیوان عالی آمریکا روز دوشنبه با صدور حکمی راه را برای اخراج مهاجران به کشورهایی غیر از کشور زادگاهشان هموار کرد؛ حکمی که به دولت ترامپ اجازه می‌دهد حتی در صورت تهدید پناهجو، او را بدون فرصت دفاع به کشور ثالث بازگرداند.

توروسیان که خود شهروند آمریکا است، گفت: «من هرگز تصور نمی‌کردم روزی به اعضای کلیسام بگویم به کلیسا نیایید. اما حالا، آن‌ها از آمدن به کلیسا می‌ترسند. بعضی‌ها خودشان را در خانه حبس کرده‌اند.»

او بازداشت اخیر را «تجربه‌ای تلخ و تکان‌دهنده» توصیف کرد و گفت: «وقتی دیدم سربازان نقاب‌دار یک زن را روی زمین خواباندند، این سوال در ذهنم شکل گرفت: من در خیابان لس‌آنجلس هستم یا خیابان تهران؟»

توروسیان افزود: «همین حس بود که باعث شد گریه کنم؛ زیاد گریه کردم.»

در پی انتشار گزارش محرمانه‌ای از سوی سازمان اطلاعات دفاعی آمریکا که مدعی شده بود حملات اخیر ایالات متحده تنها آسیب «محدود» به تاسیسات هسته‌ای ایران وارد کرده‌اند، چند مقام پیشین اطلاعاتی ایالات متحده با رد اعتبار این ارزیابی، آن را متکی بر «داده‌های گمراه‌کننده از منابع ایرانی» و از نظر تحلیلی «بی‌ارزش» توصیف کردند.

یکی از افسران سابق اطلاعاتی ارتش در گفت‌وگو با واشینگتن فری بیکن این گزارش را به‌شدت زیر سوال برد و گفت: «این گزارش چنان بی‌پایه است که فقط به درد پاک‌کردن می‌خورد.»

ارزیابی جنجالی و نشت به رسانه‌ها
گزارش محرمانه دی‌آی‌ای که تنها چند روز پس از حملات دقیق هوایی ایالات متحده به سایت‌های هسته‌ای فردو، نطنز و اصفهان تهیه شده بود، ابتدا به رسانه‌هایی چون سی‌ان‌ان و نیویورک‌تایمز نشت کرد. این گزارش مدعی بود که آسیب‌ها تنها چند ماه برنامه هسته‌ای ایران را به تاخیر انداخته‌اند.

اما منابع اطلاعاتی کنونی و پیشین آمریکا می‌گویند این ارزیابی با درجه «اعتماد پایین» طبقه‌بندی شده بود و تنها بر اساس تصاویر ماهواره‌ای و ارتباطات شنود شده از مقام‌های ایرانی تنظیم شده بود، موضوعی که در گزارش رسانه‌ها عمدتا سانسور شد.

به گفته منابع آمریکایی، نهادهای اطلاعاتی اسرائیل هشدار داده‌اند که فرماندهان نظامی حکومت ایران در تماس‌های داخلی خود به‌طور عامدانه وضعیت را کوچک‌نمایی کرده و اطلاعات نادرست به رده‌های سیاسی داده‌اند؛ اطلاعاتی که به نظر می‌رسد در گزارش دی‌آی‌ای نیز وارد شده است.

افسران اطلاعاتی: تحلیلگران دی‌آی‌ای فریب خوردند
مایکل پریجنت، افسر سابق اطلاعاتی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، که نزدیک به سه دهه در خاورمیانه فعالیت داشته، با انتقاد از این ارزیابی گفت: «این پیام‌سازی سپاه پاسداران و تهران است که دی‌آی‌ای آن را گرفته و به‌عنوان اطلاعات واقعی ارائه کرده است.»

او افزود: «من می‌دانم این پیام‌سازی است، ایرانی‌ها هم می‌دانند. ولی به‌دلایلی عجیب، آژانس امنیت ملی (ان‌اس‌ای) فکر می‌کند این اطلاعات واقعی است.»

یک مقام فعلی ایالات متحده نیز به فری بیکن گفت که ارزیابی‌های دی‌آی‌ای، به‌همراه گزارش سی‌ان‌ان، طی ۲۴ ساعت گذشته «کاملا بی‌اعتبار» شده‌اند. او افزود که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز تایید کرده که سانتریفیوژها «کاملا نابود شده‌اند» و خسارت‌ها «عظیم» بوده‌اند.

جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که از طریق یک منبع «تاریخی و دقیق» دریافته‌اند چند سایت کلیدی ایران برای سال‌ها قابل بازسازی نخواهد بود.

«تحلیل نادرست» درباره فردو
یکی از مأموران سابق اطلاعاتی نیز گفت تحلیل‌گران دی‌آی‌ای به‌درستی نتوانسته‌اند عمق فنی عملیات را درک کنند، به‌ویژه در سایت فردو که در دل کوه و زیر لایه‌های ضخیم بتن قرار دارد.

او گفت: «شما انتظار ندارید یک حفره تا جهنم ببینید؛ این حملات برای نفوذ زیر لایه‌ها طراحی شده‌اند و تحلیل‌گرانی که این را نمی‌فهمند، اساسا نمی‌دانند به چه نگاه می‌کنند.»

این مقام اطلاعاتی اضافه کرد: «ایرانی‌ها مطمئنا می‌دانستند که شنود می‌شوند و مطابق آن عمل کردند. بنابراین استفاده از حرف‌های آن‌ها به‌عنوان منبع ارزیابی اطلاعاتی، فاجعه‌بار است.»

انتقاد از ساختار اطلاعاتی آمریکا
افسران سابق از نهاد دی‌آی‌ای به‌عنوان «سازمان اطلاعاتی درجه‌دو» نام برده‌اند. یکی از تحلیل‌گران سابق در حوزه ایران گفته است که بخش زیادی از اطلاعات موجود در گزارش اولیه، بازتاب «پروپاگاندای داخلی ایرانی‌ها» بوده که در طول جنگ نیز تکرار شده است.

تام کاتن، سناتور جمهوری‌خواه، نیز این گزارش را «مقدماتی» توصیف کرد که «با شکاف‌های اطلاعاتی جدی» همراه است.

مایکل روبین، مشاور پیشین پنتاگون، هشدار داد که برخی تحلیل‌گران دی‌آی‌ای چنان در شنود غرق می‌شوند که به باور اطلاعات دشمن متمایل می‌شوند. او گفت: «به همین دلیل است که بسیاری از تحلیلگران خاورمیانه در دی‌آی‌ای به توهمات توطئه‌آمیز و حتی حمایت از گروه‌هایی مثل حماس و حزب‌الله دچار می‌شوند.»

روبین افزود که افشای این گزارش از درون دی‌آی‌ای انجام شده تا «پیش‌نویس نخست تاریخ را بنویسد» قبل از آن‌که ارزیابی به‌چالش کشیده شود.

سیمون لیدن، معاون سابق وزارت دفاع در امور خاورمیانه نیز گفت: «بخش زیادی از بدنه تحلیل‌گری ما باید کاملا از نو ساخته شود. بسیاری از این افراد آموزش حرفه‌ای ندیده‌اند و اساسا نمی‌دانند چه می‌گویند.»