در حالی که مقامات اسرائیلی راهی واشینگتن شدند تا درباره پیشنهاد جدید آتشبس دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، گفتوگو کنند، حملات هوایی دوشنبه اسرائیل جان دستکم ۶۰ نفر را در سراسر نوار غزه گرفت.
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۹ تیر گزارش داد ران درمر، وزیر امور استراتژیک اسرائیل و از چهرههای نزدیک به بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر این کشور، به واشینگتن سفر کرده است.
این سفر یک روز پس از درخواست ترامپ مبنی بر «اجرای توافق در غزه و بازگرداندن گروگانها» انجام میشود.
به گفته منبع آگاه در واشینگتن، انتظار میرود درمر دیدارهای خود را از سهشنبه با مقامات دولت ترامپ آغاز کند.
تداوم درگیری در میانه تلاشها برای آتشبس
در نوار غزه، نشانی از فروکش کردن نبردها دیده نمیشود. ارتش اسرائیل دوشنبه به ساکنان مناطق وسیعی در شمال غزه دستور تخلیه داد و موج تازهای از آوارگی را رقم زد.
یک مرد ۶۰ ساله از شهر غزه و پدر پنج فرزند، به رویترز گفت: «انفجارها قطع نمیشد؛ مدرسهها و خانهها را بمباران کردند. انگار زلزله آمده بود. در اخبار میشنویم که آتشبس نزدیک است اما در میدان مرگ میبینیم و انفجار میشنویم.»
یک زن آواره که در کنار آوارهای یک مدرسه ویران ایستاده بود، گفت: «به ما نگاه کنید، ما فقط عدد نیستیم، فقط تصویر نیستیم ....»
به گفته ساکنان، تانکهای اسرائیلی به مناطق شرقی محله زیتون در شهر غزه وارد شدند و چندین ناحیه در شمال را گلولهباران کردند. همزمان هواپیماهای جنگی دستکم چهار مدرسه را بمباران کردند؛ پس از آنکه به صدها خانواده پناهگرفته در آنها دستور تخلیه داده شده بود.
مقامات بهداشتی گفتند در حملات دوشنبه، دستکم ۶۰ نفر از جمله ۱۰ نفر در زیتون و دستکم ۱۳ نفر در جنوب غربی شهر غزه کشته شدند.
امدادگران گفتند بیشتر این ۱۳ نفر با گلوله کشته شدهاند اما ساکنان نیز از یک حمله هوایی خبر دادند.
به گفته امدادگران، در حمله هوایی اسرائیل به یک کافه در ساحل شهر غزه، ۲۲ نفر از جمله زنان، کودکان و یک روزنامهنگار محلی کشته شدند.
اتحادیه خبرنگاران فلسطینی گفت از زمان آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳، بیش از ۲۲۰ روزنامهنگار در این منطقه کشته شدهاند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد در شمال غزه اهدافی نظامی از جمله مراکز فرماندهی و کنترل را هدف قرار داده و پیش از حمله، اقدامات لازم را برای کاهش آسیب به غیرنظامیان انجام داده است.
در خصوص تلفات اعلامشده در جنوب غربی غزه و کافه ساحلی، هنوز واکنشی از سوی ارتش اسرائیل منتشر نشده است.
این بمبارانها در پی صدور دستورات جدید برای تخلیه مناطق وسیعی در شمال انجام شد؛ مناطقی که پیشتر نیز تحت عملیات اسرائیل قرار گرفته و با ویرانی گسترده رها شدند.
ارتش به ساکنان هشدار داده است به جنوب بروند، زیرا قصد دارد با نیروهای حماس که در شمال و قلب شهر غزه فعالیت دارند، بجنگد.
تمرکز بر گروگانها و توافق آتشبس
به گفته منبع آگاه، همزمان با تلاشها برای رسیدن به آتشبس در غزه، درمر قرار است درباره احتمال سفر نتانیاهو به کاخ سفید در هفتههای آینده نیز گفتوگو کند.
در اسرائیل، انتظار میرود کابینه امنیتی نتانیاهو برای بررسی گامهای بعدی در غزه تشکیل جلسه دهد.
جمعه ششم تیر، رییس ستاد ارتش اسرائیل گفت عملیات زمینی جاری نزدیک به تحقق اهدافش است و یکشنبه، نتانیاهو از «فرصتهای جدید» برای آزادسازی گروگانها سخن گفت. گروگانهایی که تصور میشود ۲۰ تن از آنان هنوز زندهاند.
به گفته منابع فلسطینی و مصری مطلع از آخرین تلاشها برای آتشبس، قطر و مصر تماسهای خود را با دو طرف درگیر افزایش دادهاند اما هنوز تاریخی برای دور جدید مذاکرات اعلام نشده است.
یکی از مقامات حماس گفت پیشرفت به تغییر موضع اسرائیل بستگی دارد؛ بهویژه موافقت با پایان جنگ و خروج از غزه.
اسرائیل میگوید تنها زمانی جنگ را پایان میدهد که حماس خلع سلاح و منحل شود. حماس از تسلیم شدن سر باز میزند.
گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، گفت این کشور با پیشنهاد ایالات متحده برای آتشبس ۶۰ روزه و توافق تبادل گروگانها موافقت کرده و حالا نوبت حماس است.
او به خبرنگاران گفت: «اسرائیل برای رسیدن به توافق گروگانها و آتشبس در غزه کاملا جدی است.»
بیاته ماینل-رایزینگر، وزیر خارجه اتریش که در بیتالمقدس در کنار همتای اسرائیلیاش سخن میگفت، اوضاع انسانی در غزه را «غیرقابل تحمل» توصیف کرد.
او گفت: «رنج غیرنظامیان بهطور فزایندهای به روابط اسرائیل با اروپا آسیب میزند. باید آتشبس حاصل شود.»
وزیر خارجه اتریش خواستار آزادی بیقید و شرط گروگانها از سوی حماس و اجازه اسرائیل برای ارسال بدون وقفه کمکهای انسانی به غزه شد.
اسرائیل میگوید همچنان به ارسال کمکها به غزه ادامه میدهد و حماس را به سرقت این کمکها متهم میکند. حماس این اتهام را رد کرده و میگوید اسرائیل از گرسنگی بهعنوان سلاح علیه مردم غزه استفاده میکند.
ایالات متحده طرحی برای آتشبس ۶۰ روزه ارائه داده که در آن نیمی از گروگانها در ازای آزادی زندانیان فلسطینی و بازگرداندن اجساد فلسطینیها آزاد شوند. باقی گروگانها در چارچوب توافق نهایی برای پایان جنگ آزاد خواهند شد.
این جنگ از آنجا آغاز شد که نیروهای حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ وارد اسرائیل شدند، هزار و ۲۰۰ نفر - بیشترشان غیرنظامی - را کشتند و ۲۵۱ گروگان را به غزه بردند؛ حملهای که مرگبارترین روز را برای اسرائیل رقم زد.
به گفته وزارت بهداشت غزه، حمله نظامی اسرائیل از آن زمان تاکنون بیش از ۵۶ هزار فلسطینی را کشته است که اکثرا غیرنظامی بودهاند. همچنین تقریبا کل جمعیت ۲.۳ میلیونی غزه آواره شدهاند و این منطقه در بحران شدید انسانی فرو رفته است.
سخنگوی قوه قضاییه در نشست خبری دوشنبه ۹ تیر ماه خود، بدون اشاره به هویت و تعداد افراد بازداشتشده اروپایی، از ابلاغ دستور تشکیل شعب ویژه در دادگستریهای سراسر کشور برای رسیدگی به پرونده کسانی خبر داد که از آنها بهعنوان «خائنان و مزدوران» نام برد.
جهانگیر با بیان اینکه «به پرونده مزدوران و وطنفروشان بدون اغماض رسیدگی میکنیم»، گفت با دستوراتی که غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه در این زمینه صادر کرد، پروندهها با سرعت رسیدگی میشود.
او در بخش دیگری از صحبتهای خود با بیان اینکه قوه قضاییه به پروندههای افرادی که متهم به «جرایم علیه امنیت کشور و نظام، جاسوسی، خیانت و وطنفروشی» هستند، «قاطعانه و خارج از نوبت» رسیدگی خواهد کرد، گفت طبق دستور اژهای این پروندهها به صورت «فوقالعاده» رسیدگی خواهند شد.
جمهوری اسلامی بهخاطر بازداشت شهروندان دوتابعیتی و خارجی در ایران، همواره از سوی مقامات اروپایی و سازمانهای غیردولتی به اتخاذ «دیپلماسی گروگانگیری» برای پیشبرد اهداف و رسیدن به مطالباتش متهم شده است.
در روزهای اخیر و پس از اجرایی شدن آتشبس بهدنبال جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، جمهوری اسلامی با تشدید فضای امنیتی، بازداشت فعالان مدنی و رسانهای را در ارتباط با جنگ افزایش داده است.
طی این مدت، مقامهای قوه قضاییه بارها از تشکیل شعبههای ویژه در دستگاه قضایی برای رسیدگی به این پروندهها خبر دادهاند و میگویند به سرعت برای آنها حکم صادر خواهد شد.
ششم تیر ماه، سایت حقوق بشری هرانا گزارش داد از بامداد ۲۳ خرداد و با آغاز حملات هوایی اسرائیل به ایران، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بیش از هزار و ۵۹۶ نفر را بازداشت کردهاند.
در این گزارش آمده است شمار اتباع خارجی بازداشتشده، از اروپایی گرفته تا افغان، دستکم به ۹۸ نفر رسیده است. این افراد با اتهامهایی مانند عبور غیرمجاز و عضویت در شبکههای اطلاعاتی بازداشت شدهاند.
پس از آن نیز رسانههای حقوق بشری و سایتهای حکومتی در گزارشهایی جداگانه از بازداشت دهها تن دیگر در شهرهای مختلف کشور با اتهامات سیاسی و امنیتی خبر دادند.
هرانا با اشاره به تعداد بالای بازداشتها و سرعت صدور احکام موقت، هشدار داد که تهدیدهای علنی مقامهای قضایی نگرانیهای جدی درباره حق دادرسی عادلانه بازداشتشدگان ایجاد کرده است.
سازمان عفو بینالملل نیز چهارم تیر ماه در گزارشی نوشت درخواست مقامهای جمهوری اسلامی برای محاکمه و اعدام سریع بازداشتشدگان به اتهام «همکاری با اسرائیل» نشان میدهد که آنها از مجازات اعدام بهعنوان ابزاری برای اعمال کنترل و ایجاد ترس در میان مردم استفاده میکند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است که گروهی از زندانیان سیاسی منتقل شده از اوین، در سالنهای مختلف تیپ دوم زندان تهران بزرگ به سر میبرند و در محلهایی فاقد حداقل استانداردها برای زندانیان، نگهداری میشوند.
یک منبع نزدیک به خانوادههای این زندانیان سیاسی با بیان اینکه جمهوری اسلامی با آنها مانند «اسیر جنگی» برخورد میکند، محل نگهداری آنها را بهمثابه «آخر جهنم» توصیف کرد.
زهرا رحیمی، همسر ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی ۸۰ ساله که به زندان تهران بزرگ منتقل شده، نسبت به وضعیت سلامت همسرش و شرایط غیرانسانی حاکم بر این زندان ابراز نگرانی کرد و گفت آب شرب زندان شور است و انواع سوسک و ساس، آسایش را از زندانیان سلب کردهاند.
او همچنین از وضع بد اسکان زندانیان خبر داد و گفت چند تخت در فضایی کوچک قرار داده شده و بیش از ۱۰ نفر مجبور به خوابیدن روی زمین هستند.
همزمان، ویدیویی که سازمان حقوق بشر ایران منتشر کرده، وضعیت نامناسب زندانیان را در زندان تهران بزرگ نشان میدهد.
حکومت به سرکوب وحشیانه پایان دهد
از سوی دیگر، جمعی از زندانیان سیاسی با انتشار بیانیهای، به شرح شکل انتقال زندانیان پس از حمله اسرائیل پرداختند و اعلام کردند: «شرایط اسفبار و غیرانسانی زندانیان زن و مردی که از اوین به زندانهای قرچک و تهران بزرگ منتقل شدهاند، نسبت به نخستین روز انتقال تغییری نکرده است.»
در این بیانیه که به امضای شماری از زندانیان سیاسی مانند حسین شنبهزاده، ابوالفضل قدیانی، مهدی محمودیان، مطلب احمدیان و مصطفی تاجزاده رسیده، آمده است که حکومت باید به «سیاست ارعاب، سرکوب وحشیانه، ایجاد محدودیت و بگیر و ببندهای فلهای در جامعه» پایان دهد.
همزمان، گلرخ ایرایی، ریحانه انصاری و وریشه مرادی، زندانیان سیاسی که پس از حمله اسرائیل از زندان اوین به زندان قرچک ورامین منتقل شدهاند، در بیانیهای مشترک اعلام کردند: «رنج امروز خود را فراتر از آنچه بر مردم ایران تحمیل شد، نمیدانیم.»
این سه زندانی سیاسی تاکید کردند: «برای بهبود شرایط "ما" بدون در نظر گرفتن جرائممان و برای بهبود شرایط "ما" که به زندان قرچک و تهران بزرگ منتقل شدهایم، بدون در نظر گرفتن جنسیتمان تلاش کنید و بدانید آنان که در زیر آوار ناشی از حمله مفقود و آنانی که در چرخه بیرحم زندگی مطرود شدهاند، بر ما ارجحاند.»
از سوی دیگر، گروهی از زندانیان سیاسی منتقل شده به زندان تهران بزرگ هشدار دادهاند که در صورت ادامه وضع وخیم بهداشتی و نبود امکانات در این زندان، تحصن و اعتصاب غذا خواهند کرد.
حسین رزاق، فعال سیاسی، با انتشار مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس با تاکید بر وضع غیرانسانی زندانیان در زندان تهران بزرگ، از احتمال تحصن و اعتصاب غذای زندانیان سیاسی خبر داد.
رضا اکوانیان، روزنامهنگار و فعال حقوق بشر، در خصوص هشدار زندانیان سیاسی مبنی بر اعتصاب غذا، به ایراناینترنشنال گفت: «تحصن و اعتراض زندانیان زندان تهران بزرگ بهدلیل وضعیت وخیم و کمبود امکانات، هشداری جدی به مسئولان است. آخرین ابزار آنها اعتصاب غذاست؛ راهی خطرناک برای شنیده شدن صدایشان.»
منابع مطلع، دوشنبه ۹ تیر به ایراناینترنشنال گفتند اختلال در صرافیها در پی تلاشهای حکومت برای محدود کردن توانایی مردم در خارج کردن سرمایههایشان رخ داده است.
از سوی دیگر با گذشت یک هفته از پایان تبادل آتش میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، شاخص کل بورس در ایران در پایان معاملات دوشنبه، با ریزش ۵۶ هزار واحدی مواجه شد و بدین ترتیب از شنبه تا دوشنبه و در طول سه روز، شاخص کل بورس ریزشی معادل ۱۹۶ هزار واحد را تجربه کرد.
همزمان قیمت دلار در بازار آزاد ایران دوباره از ۹۰ هزار تومان عبور کرد و قیمت سکه و طلا افزایش یافت. قیمت سکه طرح «امامی» بیش از سه میلیون تومان بالا رفت.
به گزارش اقتصاد نیوز، دوشنبه ارزش معاملات خرد بازار به ۸.۶ هزار میلیارد تومان رسید، ۵.۱ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد و صندوقهای درآمد ثابت نیز با خروج ۱.۲ هزار میلیارد تومان نقدینگی مواجه شدند که «نشاندهنده تردید و نگرانی سرمایهگذاران حتی در گزینههای با ریسک پایینتر است».
دادههای رسمی نشان میدهد بیشتر معاملهگران خرد تصمیم به فروش گرفتهاند و خریداران خیلی کمتعداد و ضعیف بودهاند: بهطور میانگین، هر فرد فقط ۲۵ میلیون تومان خرید کرده، در حالیکه فروش هر نفر حدود ۸۸ میلیون تومان بوده.
این اختلاف زیاد نشان میدهد که بیشتر مردم میخواهند از بازار خارج شوند و فعلا کسی تمایلی به خرید ندارد.
بورس تهران شنبه هفتم تیر در اولین روز کاری پس از جنگ ۱۲ روزه، با سقوطی سنگین آغاز به کار کرده بود. در این روز، بیش از ۹۹ درصد نمادها سقوط کردند و صف فروش کمسابقه ۳۵ هزار میلیارد تومانی تشکیل شد.
رضا خانکی، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با زومیت تاکید کرد تعطیلی طولانی باعث شد تقاضاهای واقعی فروش در بازار انباشته شود و «بهمن فروش» بزرگی شکل بگیرد.
او با اشاره به اینکه با تداوم شرایط جنگی، بازار به روند نزولی خود ادامه خواهد داد گفت: «مهمترین ویژگی بورس، نقدشوندگی سریع داراییهاست و وقتی این ویژگی با تعطیلی طولانی از بین برود، ماهیت اصلی بازار مخدوش میشود.»
در موارد مشابه مانند اجرای عملیاتهای موسوم به «وعده صادق» و مرگ ابراهیم رئیسی، سازمان بورس برای جلوگیری از ریزش شدید، دامنه نوسان را کاهش میداد.
دامنه نوسان در بورس ایران به این معناست که معاملهگران نمیتوانند در یک روز سهامشان را کمتر یا بیشتر از این دامنه به فروش برسانند.
بر اساس این بیانیه که دوشنبه ۹ تیر منتشر شد، یکی از بازداشتشدگان فردی به نام مارک مورگین است که به ظن جابهجایی یک نارنجک از محلی نامشخص به نقطهای دیگر بنا به دستور یک عامل وابسته به جمهوری اسلامی دستگیر شده است.
به گفته نهادهای امنیتی اسرائیل، مورگین از این موضوع آگاه بوده که احتمال دارد از این نارنجک برای آسیب رساندن به شهروندان اسرائیلی استفاده شود.
همچنین او مامور شده بود تا در جریان جنگ میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، از لحظه رهگیری یک موشک فیلمبرداری و آن را برای رابط خود ارسال کند.
این مرد ۳۳ ساله که ساکن دره اردن در کرانه باختری است، در طول ماه جاری میلادی نیز ارتباط خود را با عامل حکومت ایران حفظ کرده بود.
پیشتر در هفتم تیر، شبکه ۱۲ اسرائیل در گزارشی اختصاصی فاش کرد یک شهروند ۲۴ ساله اسرائیلی که در ماه آوریل به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی بازداشت شد، مامور شده بود تا مواد منفجره قدرتمندی را در نزدیکی خانه یسرائیل کاتز، وزیر دفاع این کشور، کار بگذارد.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی از طریق پیامرسان تلگرام با این شهروند اسرائیلی ارتباط برقرار کرد و بهواسطه فردی به نام «الکس»، او را به ماموریتهای مختلفی از جمله «جاسوسی» و «عملیات تروریستی» گماشت.
طرح جمهوری اسلامی برای ترور یک شهروند اسرائیلی
نیروهای امنیتی اسرائیل همچنین دو ساکن شهر طبریه به نامهای یونی سگال، ۱۸ ساله و نهورای عمری مزراحی، ۲۰ ساله، را به اتهام تلاش برای انجام عملیات به دستور یک عامل مرتبط با حکومت ایران دستگیر کردند.
به گزارش پلیس و شین بت، این عامل وابسته به جمهوری اسلامی قصد داشت این دو نفر را برای قتل یک شهروند اسرائیلی که نامش فاش نشده، به خدمت بگیرد و در ازای آن صدها هزار شِکِل (واحد پول اسرائیل) به آنها پرداخت کند.
طبق برنامه قرار بود این دو نفر ابتدا به کشور دیگری منتقل شوند، در آنجا آموزش ببینند و سپس هویت هدف به آنها اعلام شود. با این حال، این طرح در نهایت به اجرا درنیامد.
این دو همچنین متهم هستند که از مراکز خرید و بیمارستانها در مناطق مختلف اسرائیل فیلمبرداری کرده و اطلاعاتی درباره نقشه داخلی، تعداد نگهبانان و شمار فروشگاههای هر مرکز برای رابط خود ارسال کردهاند.
این اطلاعات شامل چند مرکز خرید در شهرهای حیفا، طبریه و تلآویو و همچنین بیمارستان ایخیلوف تلآویو بوده است.
تایمز اسرائیل ۹ تیر گزارش داد دادگاه با تمدید قرار بازداشت این سه مظنون تا پنجشنبه ۱۲ تیر موافقت کرده است.
