رویترز: دور اول مذاکرات آتشبس در غزه بدون نتیجه پایان یافت
خبرگزاری رویترز بهنقل از دو منبع فلسطینی آگاه از مذاکرات غیرمستقیم آتشبس میان حماس و اسرائیل در قطر، گزارش داد که این گفتوگوها بدون دستیابی به نتیجه پایان یافت.
خبرگزاری رویترز بهنقل از دو منبع فلسطینی آگاه از مذاکرات غیرمستقیم آتشبس میان حماس و اسرائیل در قطر، گزارش داد که این گفتوگوها بدون دستیابی به نتیجه پایان یافت.
این دو منبع دوشنبه ۱۶ تیر به رویترز گفتند که هیئت اسرائیلی اختیار کافی برای رسیدن به توافق با حماس را نداشته است.
مذاکرات حماس و اسرائیل یکشنبه ۱۵ تیر، در آستانه سومین سفر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به کاخ سفید از زمان بازگشت دونالد ترامپ به قدرت در شش ماه پیش از سر گرفته شد.
رویترز بهنقل از دو منبع فلسطینی خود که نام آنها را اعلام نکرد، نوشت: «پس از نخستین نشست مذاکرات غیرمستقیم در دوحه، مشخص شد که هیئت اسرائیلی اختیارات کافی برای رسیدن به توافق با حماس را ندارد، چرا که فاقد قدرت واقعی تصمیمگیری است.»
نتانیاهو پیش از عزیمت به واشینگتن اعلام کرده بود که مذاکرهکنندگان اسرائیلی شرکتکننده در مذاکرات آتشبس، با دستورالعملهای روشن برای دستیابی به توافقی تحت شرایط مورد قبول اسرائیل به دوحه اعزام شدهاند.
شب شنبه، جمعیت زیادی در یک میدان عمومی در نزدیکی ساختمان وزارت دفاع اسرائیل در تلآویو گرد آمدند و خواستار دستیابی به توافق آتشبس و بازگشت حدود ۵۰ گروگان باقیمانده در غزه شدند. تظاهرکنندگان با در دست داشتن پرچمهای اسرائیل، سر دادن شعار و حمل پلاکاردهایی با تصاویر گروگانها، بر خواستههای خود تاکید کردند.
دور تازه خشونتها در درگیری چند دههای اسرائیل و فلسطینیان، از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد؛ زمانی که حماس به جنوب اسرائیل حمله کرد و بنا بر آمارهای اسرائیلی، حدود ۱۲۰۰ نفر را کشت و ۲۵۱ گروگان گرفت.
برآوردها حاکی است که حدود ۲۰ نفر از گروگانهای باقیمانده هنوز زنده هستند. بیشتر گروگانها از طریق مذاکرات دیپلماتیک آزاد شدهاند، هرچند ارتش اسرائیل نیز شماری از آنها را بازیابی کرده است.
وزارت بهداشت غزه اعلام کرده است که حمله نظامی تلافیجویانه اسرائیل به این منطقه تاکنون بیش از ۵۷ هزار فلسطینی را کشته است. این عملیات همچنین به بحران شدید گرسنگی دامن زده، موجب آوارگی گسترده ساکنان (عمدتاً در داخل غزه) شده و این منطقه را به ویرانهای بدل کرده است.
او روز یکشنبه ۱۵ تیر، همزمان با سفر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل به واشینگتن و آغاز مذاکرات با حماس در قطر، با جمعی از یهودیان در شهر همپتون شرقی دیدار کرد و گفت: «معتقدم میتوان با ایران به توافقی دست یافت که این کشور را از غنیسازی بازدارد.»
مذاکرات جاری میان اسرائیل و حماس در دوحه بخش مهمی از این دیدار بود. ویتکاف با تاکید بر «تلاشهای مداوم در مذاکرات برای آزادی گروگانها» گفت که آمریکا تلاش میکند تحویل بقایای پیکر گروگانهای کشتهشده هم در توافق گنجانده شود.
به گفته او طبق چارچوب فعلی انتظار میرود حماس در مرحله اول ۱۷ جسد و ۱۰ گروگان زنده را آزاد کند.
این اظهارات در حالی بیان شد که دفتر نخستوزیری اسرائیل روز شنبه ۱۴ تیر درخواست حماس برای تغییر در توافق آتشبس پیشنهادی قطر را «غیرقابل قبول» اعلام کرده بود.
بهنوشته تایمز اسرائیل، حماس خواهان گنجاندن بندی مبنی بر این است که مذاکرات دستیابی به آتشبس دائمی تا رسیدن به توافق نهایی ادامه خواهد یافت.
ازسرگیری کامل ارسال کمکهای بشردوستانه از طریق سازوکارهای سازمان ملل و عقبنشینی نیروهای ارتش اسرائیل به مواضعی که پیش از فروپاشی آتشبس در ماه مارس در آن مستقر بودند، از دیگر خواستههای حماس است.
بیشتر بخوانید:
پیشبینی گسترش پیمان ابراهیم
ویتکاف همچنین با تمجید از قطر به دلیل میانجیگری در مذاکره با حماس، موضوع پیوستن این کشور به شمار کشورهایی را مطرح کرد که به پیمان ابراهیم ملحق شده و اسرائیل را به رسمیت شناختهاند.
ویتکاف از سوریه و لبنان هم به عنوان «نامزدهای بالقوه» پیوستن به پیمان ابراهیم یاد کرد.
پیمان ابراهیم عنوانی است برای مجموعه توافقنامههایی که در سال ۲۰۲۰، در دور اول ریاست جمهوری دونالد ترامپ میان آمریکا، اسرائیل، امارات متحده عربی و بحرین امضا شد. با امضای این پیمان روابط میان اسرائیل با دو کشور امارات و بحرین به حالت عادی بازگشت و سنتِ دههها قطع رابطه کشورهای عربی با اسرائیل شکست.
به نظر ویتکاف توافق با ریاض در خصوص عادیسازی روابط با اسرائیل ممکن است زمان بیشتری ببرد، «اما توافقنامهای جداگانه و مهم خواهد بود».
نتانیاهو عصر روز یکشنبه ۱۵ خرداد به سمت واشینگتن پرواز کرد و قرار است دوشنبه با ترامپ و شماری از مقامات آمریکا دیدار کند.
او پیش از آغاز این سفر به «فرصت اسرائیل برای گسترش دایره صلح» اشاره کرد و گفت: «ما خاورمیانه را فراتر از تصور تغییر دادهایم و اکنون فرصت داریم تا آیندهای عالی را برای مردم اسرائیل و خاورمیانه رقم بزنیم.»
نتانیاهو یکشنبه ۱۵ تیر قبل از سفر به آمریکا گفت: همکاری آمریکا و اسرائیل به «پیروزی بزرگی بر دشمن مشترک، ایران» منجر شده است.
او در مصاحبه با خبرنگاران گفت: «برای سالها نگران بودیم که در برابر ایران چه خواهیم کرد و آیا میتوانیم بر آن غلبه کنیم یا نه. حالا خلبانان شجاع ما در آسمان ایران پرواز کردهاند.»
او افزود این دستاوردها مسئولیتهای سنگینی به همراه دارند و باید اطمینان حاصل شود که جمهوری اسلامی هرگز نتواند برنامه تسلیحات هستهای خود را از سر بگیرد.
دیوید بارنیا، رییس موساد، ۱۲ تیر در جریان بازدید نتانیاهو از مقر این سازمان تاکید کرد ماموریت موساد برای جلوگیری از تهدیدهای حکومت ایران هنوز به پایان نرسیده است.
یه گزارش رسانههای اسرائیلی، انتظار میرود محور گفتوگوهای نتانیاهو و ترامپ در کاخ سفید، برنامه هستهای تهران، جنگ غزه و تلاشها برای گسترش پیمان ابراهیم باشد.
نتانیاهو: حماس باید از صحنه غزه کنار برود
نتانیاهو در ادامه مصاحبه خود با خبرنگاران، سه ماموریت اصلی دولت خود را بازگرداندن تمام گروگانها، نابود کردن تواناییهای حماس و تضمین پایان تهدید غزه علیه اسرائیل توصیف کرد.
نخستوزیر اسرائیل گفت باید جلوی تکرار حوادثی مانند «آدمربایی، حمله و کشتار» گرفته شود و این هدف تنها در صورتی محقق خواهد شد که حماس از صحنه غزه کنار برود.
گیدون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، ۱۱ تیر اعلام کرد حماس نهتنها با حمله مرگبار هفتم اکتبر آغازگر جنگ کنونی بود، بلکه مسئول تداوم آن نیز به شمار میرود.
کانال ۱۲ اسرائیل ۱۵ تیر به نقل از مقامهای ارشد آمریکایی گزارش داد ترامپ امیدوار است در دیدار آتی خود با نتانیاهو در کاخ سفید، چارچوبی را برای پایان دادن به جنگ غزه نهایی کند.
چشمانداز مذاکرات آتشبس
نتانیاهو در پاسخ به پرسشی درباره احتمال دستیابی به توافق آزادی گروگانها در هفته جاری گفت: «ما برای رسیدن به توافقی مطابق شروط مورد نظرمان تلاش میکنیم.»
او افزود: «تیمی را با دستورالعملهای روشن به مذاکرات [دوحه] فرستادهام و فکر میکنم گفتوگو با ترامپ میتواند به پیشبرد نتیجهای که همه به آن امید داریم، کمک کند.»
نخستوزیر اسرائیل در پایان تاکید کرد: «فرصتی بیسابقه برای گسترش دایره صلح در خاورمیانه ایجاد شده که فراتر از هر چیزی است که تا امروز تصور میکردیم.»
ترامپ ۱۳ تیر اعلام کرد با نابودی برنامه هستهای جمهوری اسلامی، زمینه برای پیوستن کشورهای بیشتری به «پیمان ابراهیم» فراهم شده است.
قاسم یکشنبه ۱۵ تیر همزمان با مراسم عاشورا در یک سخنرانی تلویزیونی خطاب به هزاران هوادار حزبالله در جنوب بیروت گفت: «تهدید [اسرائیل] باعث نخواهد شد ما تسلیم را بپذیریم.»
او اضافه کرد: «ما هم برای صلح و هم برای رویارویی با اسرائیل آمادهایم. از ما نخواهید که قبل از عقبنشینی اسرائیل، سلاحهایمان را زمین بگذاریم.»
قاسم که پس از کشته شدن حسن نصرالله در حمله اسرائیل جایگزین او شد، تاکید کرد برای خلع سلاح حزبالله ابتدا باید «تجاوزگری اسرائیل» متوقف شود.
رهبران سیاسی لبنان که پس از جنگ سال گذشته میان اسرائیل و حزبالله به قدرت رسیدند، بارها بر انحصار سلاح در دست دولت تاکید کردهاند. آنها در عین حال خواستار پایبندی اسرائیل به آتشبسی هستند که در نوامبر گذشته به درگیریها پایان داد.
خبرگزاری رویترز ۱۳ تیر به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد این گروه فرآیند بازنگری گسترده در راهبردش را آغاز کرده و در حال بررسی کاهش نقش نظامی خود است، هرچند هنوز تصمیمی برای خلع سلاح کامل نگرفته است.
پیشتر نیز منابع آگاه به شبکه العربیه گفته بودند با وجود اظهارات مکرر قاسم درباره بازسازی ساختار داخلی این گروه، حزبالله با کاهش چشمگیر توان نظامی و انسانی خود روبهرو شده است.
تمجید دبیرکل حزبالله از حمایتهای خامنهای
نعیم در ادامه سخنرانی خود در مراسم عاشورا، از مواضع علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در قبال حزبالله قدردانی کرد و افزود خامنهای با «شجاعت، ایمان، حمایت و راهنمایی خود از ما پشتیبانی کرده است.»
او افزود: «درود من به ملت ایران که ایستادگی کرد و مانع از رسیدن اسرائیل به اهدافش شد».
۲۶ خرداد، نشریه اکونومیست در گزارشی با اشاره به درگیری میان اسرائیل و ایران و احتمال مداخله نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی نوشت حزبالله شاید چارهای جز کنار ماندن از این جنگ نداشته باشد.
اکونومیست افزود توان نظامی حزبالله محدود شده و تحولات سیاسی داخلی نیز دست و پای این گروه را بسته است.
بر اساس اظهارات پیشین حسن نصرالله، این گروه تا اکتبر ۲۰۲۱ حدود ۱۰۰ هزار نیروی نظامی آموزشدیده در اختیار داشت.
با این حال، شبکه العربیه به نقل از منابع آگاه گزارش داد در جریان جنگ اخیر با اسرائیل، حدود ۱۰ هزار نفر از نیروهای حزبالله از خدمت خارج شدهاند و شمار فعلی نیروهای این گروه به حدود ۶۰ هزار نفر کاهش یافته است.
آینده حزبالله چه خواهد بود؟
سخنرانی اخیر قاسم در حالی ایراد شد که انتظار میرود تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا، دوشنبه ۱۶ تیر وارد بیروت شود.
به گفته یک مقام لبنانی که نخواست نامش فاش شود، مقامهای لبنانی قرار است پاسخ خود را به درخواست باراک مبنی بر خلع سلاح حزبالله تا پایان سال جاری میلادی ارائه دهند.
مقامهای لبنانی میگویند در حال برچیدن زیرساختهای نظامی حزبالله در جنوب کشور در نزدیکی مرز اسرائیل هستند.
اسرائیل با وجود آتشبس، همچنان به حملات خود به برخی مواضع حزبالله ادامه داده و میگوید دولت لبنان بهاندازه کافی برای خلع سلاح این گروه اقدام نکرده است.
بر اساس توافق آتشبس، حزبالله موظف بود نیروهای خود را به شمال رودخانه لیتانی، در حدود ۳۰ کیلومتری مرز اسرائیل، عقب براند.
در مقابل، اسرائیل نیز متعهد شده بود نیروهایش را بهطور کامل از خاک لبنان خارج کند؛ با این حال، همچنان در پنج منطقه راهبردی، حضور نظامی دارد.
حزبالله اکنون با بحران مالی شدید و همچنین فشار فزاینده واشینگتن برای خلع سلاح و کاهش نفوذ سیاسیاش پس از روی کار آمدن دولتی جدید در لبنان رو بهرو است.
از سوی دیگر، سقوط بشار اسد، متحد اصلی حزبالله در دمشق، یکی از مسیرهای کلیدی انتقال تسلیحات از ایران به لبنان را مختل کرده است.
این گزارش که از سوی کارشناسان اسرائیلی در حوزه جنسیت و حقوق تهیه شده، «داینا» نام دارد و قرار است سهشنبه ۱۷ تیر در اورشلیم منتشر شود. دولت بریتانیا در تامین بخشی از بودجه این مطالعه مشارکت داشته است.
هدف از تهیه این گزارش «مقابله با انکار، اطلاعات نادرست و سکوت جهانی» درباره رخدادهای هفتم اکتبر عنوان شده و به گفته دستاندرکارانش، میکوشد روایت تاریخی را اصلاح و تاکید کند که حماس از خشونت جنسی بهعنوان سلاحی تاکتیکی در جنگ استفاده کرده است.
این گزارش شامل شهادت ۱۵ گروگان سابق، یک بازمانده از تلاش برای تجاوز در جشنواره موسیقی سوپِرنووا و ۱۷ نفر دیگر است که یا خود شاهد خشونتها بودهاند یا روایتهایی را شنیدهاند.
در این گزارش اشاره شده که الگوهای مشخصی در شیوه اعمال خشونت جنسی نیروهای حماس در حمله هفتم اکتبر نمایان است.
از جمله این شواهد، پیدا شدن پیکر زنانی جوان است که کاملا برهنه یا نیمهعریان و با دستهای بسته به درختها یا تیرها بسته شده و با شلیک به ناحیه تناسلی و سر به قتل رسیده بودند.
بر اساس این گزارش، شواهدی نیز از «تجاوز گروهی» به شماری از قربانیان پیش از کشتن آنها وجود دارد.
برخی شاهدان گفتهاند قربانیان تیر خورده بودند و مهاجمان حتی پس از مرگ زنان «تلاش میکردند به آنها تجاوز کنند».
ساندیتایمز بر اساس این دادهها نوشت خشونت جنسی در حمله هفتم اکتبر «گسترده و سازمانیافته» بود و مواردی از تجاوز و تجاوز گروهی دستکم در شش مکان مختلف رخ داد.
در ادامه این گزارش آمده است: «خشونت جنسی در دوران اسارت نیز ادامه داشت؛ بسیاری از گروگانهای بازگشته گزارش دادهاند که برهنه شدهاند، مورد آزار جنسی، جسمی و کلامی و حمله جنسی قرار گرفتهاند و تهدید به ازدواج اجباری شدهاند.»
بر اساس این گزارش، اکثر قربانیان یا در حین این حملات جان خود را از دست دادهاند، یا به میزانی دچار آسیب روانی شدهاند که قادر به سخن گفتن نیستند.
انتقادها از «استاندارد دوگانه» نهادها و فعالان حقوق زنان درباره تجاوز اعضای حماس
به گفته ساندیتایمز، واکنش نهادهای بینالمللی مانند نهاد زنان سازمان ملل به گزارشها درباره خشونتهای جنسی حماس در حمله هفتم اکتبر منجر به شکلگیری خشمی عمومی شده بود.
از سوی دیگر، برخی امدادگران و فعالان استدلال کرده بودند حماس بهعنوان یک سازمان «اسلامی» مرتکب تجاوز جنسی نمیشود، درحالی که نمونههایی مشخص از داعش و بوکوحرام در این زمینه پیشتر اثبات شده بود.
همچنین برخی منتقدان گفتهاند این موضوع مورد استفاده «ابزاری» دولت اسرائیل برای «توجیه جنایات» خود در غزه قرار گرفته است.
روت هالپرین-کاداری، استاد دانشگاه در حوزه فمینیسم و عضو کمیته رفع تبعیض علیه زنان در سازمان ملل که گزارش داینا به ابتکار او تهیه شده، در همین زمینه گفت: «ما احساس میکنیم که از سوی سایر زنان در سراسر جهان نادیده گرفته شدهایم. اگر استاندارد این است که حرف بازماندگان و شاهدان را باور کنیم، هیچ بهانهای برای سکوت وجود ندارد.»
این فعال حقوق زنان تاکید کرد در این مورد «استاندارد متفاوتی» به کار گرفته شد و قربانیان در «جریان سیاسیکاری» گم شدند.
او افزود: «اینکه بسیاری سکوت یا حتی آنچه اتفاق افتاد را انکار کردند، بسیار ناامیدکننده و شکستی جدی در حقوق بشر بینالمللی بود.»
سال گذشته میلادی، چند نهاد بینالمللی از جمله نماینده ویژه سازمان ملل در امور پیشگیری از خشونت جنسی، کمیسیون مستقل سازمان ملل و دادگاه کیفری بینالمللی گزارشهایی منتشر کردند که همگی بر وجود شواهدی از خشونت جنسی، از جمله تجاوز گروهی، در حمله هفتم اکتبر تاکید داشتند.
در همین راستا، تهیهکنندگان گزارش داینا از آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، خواستهاند هیاتی حقیقتیاب اعزام کند و حماس را در فهرست سیاه گزارش سالانه مربوط به استفاده از خشونت جنسی بهعنوان سلاح جنگی قرار دهد.
در سوی دیگر، گروهی از فلسطینیان که نیروهای امنیتی و شهرکنشینان اسرائیلی را به ضرب و شتم و سوءاستفاده جنسی متهم کردهاند، اسفندماه ۱۴۰۳ در نشستی در مقر سازمان ملل در ژنو شهادت خود را ارائه دادند.
یک کمیته سازمان ملل نیز ۲۳ اسفند سال گذشته اسرائیل را به اعمال خشونت جنسی علیه ساکنان غزه متهم کرد.
