اورشلیم پست در گزارشی اختصاصی به نقل از یک فرمانده ارتش اسرائیل فاش کرد که نیروهای ارتش این کشور در ماه ژوئن طی عملیاتی بیسابقه، تا عمق ۱۰ کیلومتر خاک سوریه نفوذ کردند تا شماری از نیروهای سپاه قدس را که به این کشور اعزام شده بودند، بازداشت کنند.
در این عملیات، که بنا بر این گزارش بدون شلیک حتی یک گلوله انجام شد، شماری از نیروهای وابسته به نیروی قدس سپاه پاسداران جمهوری اسلامی بازداشت شدند. اقدامی که به گفته ارتش اسرائیل برای خنثیسازی تهدید قریبالوقوع علیه نیروهای اسرائیلی مستقر در منطقه حائل انجام شده است.
بر اساس این گزارش که جزئیات آن ابتدا در اورشلیم پست و سپس با اطلاعات تکمیلی در پایگاه خبری ینت منتشر شد، فرمانده عملیات، سرهنگ دوم ذخیره «ی» بود که هدایت گردان ۷۰۱۲ از تیپ ذخیره «الکساندرونی» ارتش اسرائیل را بر عهده دارد.
بر اساس این گزارش، در این عملیات که در ساعت ۲:۵۰ بامداد دوشنبه انجام شده، صدها سرباز ارتش اسرائیل در چندین نقطه به صورت همزمان وارد عمل شدند.
به گفته این مقام ارشد نظامی، این ماموریت ویژه، با هدف بازداشت مستقیم عوامل فعال نیروی قدس سپاه در سوریه، بدون آنکه ارتش اسرائیل شناسایی شود یا درگیری مستقیم رخ دهد، برنامهریزی شده بود؛ ماموریتی که در گذشته معمولا به یگانهای ویژه ارتش سپرده میشد، اما در سالهای اخیر بخشی از آن بر عهده نیروهای ذخیره قرار گرفته است.
نفوذ مخفی، سکوت کامل، عملیات موفق
فرمانده عملیات در گفتوگو با ینت تاکید کرده که عملیات پس از ماهها رصد اطلاعاتی انجام شده و موفقیت آن نتیجه همکاری چندین واحد تخصصی ارتش بوده است.
در جریان عملیات، نیروهای اسرائیلی با عبور بیسروصدا از رودخانه رقاد وارد خاک سوریه شدند و به چندین ساختمان که محل استقرار مظنونان بود، به طور همزمان یورش بردند. یکی از سربازان شرکتکننده در عملیات به ینت گفت: «حتی سگهای محلی هم پارس نکردند. همه چیز در سکوت کامل پیش رفت تا زمانی که فرمان آغاز حمله صادر شد.»
پس از اینکه واحد اطلاعاتی ۵۰۴ حضور اعضای نیروی قدس در آنجا را تایید کرد، مرحله بازداشت آغاز شد. بازداشتشدگان در حالی که در خواب بودند، غافلگیر شده، چشمبند زده شدند و پیش از آنکه ساکنان روستا متوجه عملیات شوند، به خاک اسرائیل منتقل شدند. هیچ درگیری یا تیراندازی در جریان عملیات گزارش نشده است.
یکی دیگر از سربازان در گفتوگو با این رسانه اسرائیلی گفت: «حتی زمانی که به اسرائیل بازگشتیم، بازداشتشدگان هنوز نمیتوانستند باور کنند چه اتفاقی افتاده. از خواب بیدار شدند، چشمبند زده شدند و ناگهان خود را در بازداشت اسرائیل دیدند.»
بازجویی و جمعآوری اطلاعات از اهداف ایرانی
افسر مسئول بازجویی از افراد بازداشتشده تایید کرده که هماکنون آنها در اسرائیل تحت بازجویی قرار دارند و روند بازجویی به شکل یک «بازی شطرنج روانی» برای استخراج اطلاعات درباره دیگر تهدیدات احتمالی سپاه قدس در حال انجام است.
سرهنگ دوم «ی» در بخش دیگری از این گفتوگو افزود: «ما برای مدتها این شبکه را زیر نظر داشتیم. جمهوری اسلامی ایران تلاش دارد زیرساختهای تروریستی خود را در لبنان، سوریه و اردن گسترش دهد. هنوز هم عناصری از سپاه در منطقه فعالاند و وظیفه ماست که جلوی آنها را بگیریم.»
وی با اشاره به محل دقیق عملیات گفت که این ماموریت در نزدیکی منطقه «تل کودنه» و با کمک اطلاعاتی از واحد ۸۲۰۰ اطلاعات ارتش اسرائیل انجام شده است.
بر اساس این گزارش، شبکه بازداشتشده تنها بخشی از یک ساختار بزرگتر از نیروهای آموزشدیده جمهوری اسلامی بوده که در روستاهای مختلف سوریه مستقر شده و منتظر دریافت دستور از تهران بودند.
شکست راهبرد ایران در جنگ ژوئن
به گفته فرمانده عملیات، حمله ماه ژوئن ارتش اسرائیل به اهداف ایرانی در سوریه و این عملیات خاص، بخشی از راهبرد کلی ارتش برای ناکامگذاشتن تلاشهای جمهوری اسلامی جهت بیثباتسازی مرزهای شمالی اسرائیل بوده است.
او در گفتوگو با ینت تاکید کرد: «راهبرد ایران در جنگ ژوئن شکست خورد. ارتش اسرائیل با گسترش حضور خود در خاک سوریه، نقش کلیدی در خنثیسازی اهداف تهران ایفا کرد.»
به نوشته اورشلیم پست، این عملیات در حالی صورت گرفت که تنشها میان ایران و اسرائیل در ماههای اخیر به اوج رسیده و ارتش اسرائیل چندین حمله هوایی دیگر نیز علیه اهداف مرتبط با سپاه پاسداران در سوریه انجام داده است.
این جنگنده در یکی از ماموریتهای پروازی که تاریخ آن اعلام نشده، در میانه ماموریت بر فراز تهران دچار اختلال در یکی از مخازن سوخت خود شد؛ مشکلی که موجب شد سیستم انتقال سوخت آن بهدرستی عمل نکند و سطح سوخت جنگنده بهشدت کاهش یابد.
بنا بر این گزارش، پس از اطلاعرسانی خلبان این جنگنده، ستاد فرماندهی نیروی هوایی اسرائیل برخلاف برنامه اولیه، هواپیمایی سوخترسان را که برای این ماموریت پیشبینی نشده بود، بهطور اضطراری به منطقه عملیات اعزام کرد.
این هواپیمای سوخترسان موفق شد بهموقع به جنگنده دچار مشکل برسد و با انجام سوختگیری در هوا، مسیر ماموریت را احیا و فرود اضطراری در خاک ایران را منتفی کند.
بر اساس این گزارش و به نقل از تحلیلگران اسرائیلی، فرود اضطراری این جنگنده در ایران میتوانست پیامدهای سیاسی و نظامی پیچیدهای برای تلآویو به همراه داشته باشد.
کانال ۱۲ اسرائیل نوشته است در همین حال، بهعنوان راهحل پشتیبان طرحی برای فرود اضطراری در یکی از کشورهای همسایه ایران نیز تهیه شده بود تا در صورت تداوم نقص، جنگنده ناچار به فرود اضطراری در ایران نشود.
در نهایت، با حل مشکل و انجام موفق سوختگیری، ماموریت جنگنده یادشده به پایان رسید و بهگفته مقامهای نظامی اسرائیل، این حادثه بدون آسیب به هواپیما یا افشای موقعیت آن به پایان رسید.
پیشبینی احتمال سرنگونی ۱۰ جنگنده در سه روز نخست حمله به ایران
در بخش دیگری از گزارش کانال ۱۲ اسرائیل آمده است که پیش از آغاز حملات به ایران، ژنرال تومر بار، فرمانده وقت نیروی هوایی اسرائیل، در محافل داخلی و نظامی نسبت به ریسکهای بالای این عملیات هشدار داده بود.
بهنوشته این رسانه، ژنرال بار در ارزیابیهای خود پیشبینی کرده بود که در صورت آغاز حمله هوایی گسترده به تاسیسات هستهای و نظامی ایران، احتمال دارد طی ۷۲ ساعت نخست عملیات تا ۱۰ فروند از جنگندههای اسرائیلی آسیب ببینند یا سرنگون شوند.
این برآورد بر مبنای سطح بالای دفاع هوایی ایران، موقعیت تاسیسات در عمق خاک این کشور و احتمال واکنش سریع پدافندها تنظیم شده بود.
با این حال، شبکه ۱۲ در گزارش خود تاکید کرده که در جریان جنگ ۱۲ روزه، هیچ یک از جنگندههای اسرائیلی دچار سانحه یا سرنگونی نشدند و نیروی هوایی اسرائیل موفق شد بدون تلفات هوایی، ماموریتهای خود را به پایان برساند.
تحلیلگران نظامی در اسرائیل این مسئله را نشانهای از برتری تاکتیکی نیروی هوایی این کشور و موفقیت در دور زدن سیستمهای دفاعی ایران قلمداد کردهاند.
جهانگیر در بخشی از صحبتهایش در نشست خبری شنبه ۲۱ تیرماه گفت با گزارشی که سازمان اطلاعات فرماندهی انتظامی (فراجا) داده، برای یک پلتفرم پروندهای در دادسرای امنیت تهران تشکیل شده است.
سخنگوی قوه قضاییه با بیان اینکه «این سکو در فضای مجازی مبادرت به درج اطلاعات شرکتها و اشخاصی میکرد»، گفت که این پلتفرم از طریق استخراج از روزنامه رسمی، به نوعی اطلاعات را برای شناسایی دستاندرکاران برنامه هستهای جمهوری اسلامی سهلالوصول کرده بود.
او اضافه کرد که در خصوص این پرونده، افرادی احضار شدند و پروندههایشان در دستگاه قضایی در حال رسیدگی است.
جهانگیر در صحبتهای خود اشارهای به نام پلتفرم مورد نظر و افراد احضار یا یازداشتشده نکرد.
با این حال، پیش از این و در ۱۷ تیرماه، محمدحمید شهریور، وکیل شرکت «رسمیو»، اعلام کرد ماموران امنیتی با ورود به این شرکت، سه نفر از مسئولان آن را بازداشت کردهاند.
او همان روز گفت این افراد هماکنون در بازداشت موقت بهسر میبرند و سرورهای شرکت نیز بهدست ماموران ضبط شده است.
شهریور با بیان اینکه به همین دلیل، وبسایت رسمیو از دسترس خارج شده اما مسدود نشده است، افزود: «با گذشت پنج روز از این بازداشت، برای افراد بازداشتشده پرونده قضایی تشکیل شده، در حالیکه پیش از آن هیچگونه دستور قضایی صادر نشده بود.»
او تاکید کرد: «رسمیو پلتفرمی است که دادهها را از حدود ۲۸ منبع داده باز (open data) استخراج، تحلیل و دستهبندی میکند.»
نام شرکت رسمیو زمانی مطرح شد که مالک یک صفحه اینستاگرام با عنوان «کارشناس فضای مجازی»، ویدیویی در قالب ریلز منتشر کرد و گفت اسرائیل از طریق برخی سامانهها، محل سکونت دستاندرکاران برنامه هستهای جمهوری اسلامی را شناسایی کرده است.
در این ویدیو، شرکت رسمیو بهعنوان سومین شرکت معرفی شد.
در جریان جنگ با جمهوری اسلامی، اسرائیل دستکم ۱۳ نفر از دستاندرکاران برنامه هستهای حکومت ایران را کشت. همه این افراد، مستقیم یا غیرمستقیم، با موسسه دفاعی سپند مرتبط بودند.
جمهوری اسلامی از ابتدای جنگ ۱۲ روزه، با اعمال فشارهای امنیتی، اقدام به بازداشت دهها فعال مدنی و کاربران فضای مجازی در شهرهای مختلف کرده است.
بازداشت کارکنان رسمیو و توقف فعالیت آن، بخشی از برخورد امنیتی با نهادهای دادهباز و شفافیتمحور در ایران محسوب میشود.
از وضعیت بسیاری از بازداشتشدگان و محل نگهداری آنها اطلاعی در دست نیست و بسیاری از آنها با اتهاماتی مواجه شدهاند که میتواند به صدور حکم اعدام برایشان منجر شود.
بر اساس این تصاویر ماهوارهای که ۱۸ تیر گرفته شده، هر سه ورودی تونل در تاسیسات هستهای اصفهان همچنان با خاک و آثار بمباران مسدود ماندهاند.
دیوید آلبرایت، رییس موسسه علوم و امنیت بینالمللی، به همراه سایر پژوهشگران در تحلیل خود نوشتند: «برای دسترسی به این ذخایر، جمهوری اسلامی باید حدود ۲۰ متر آوار و خاک انباشته را پاکسازی کند. بر اساس تصاویر، هیچ تجهیزات سنگین یا ماشینآلات خاکبرداری در ورودی تونلها دیده نمیشود.»
گمان میرود این تونلها محل نگهداری بخشی از ذخایر باقیمانده اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی باشند.
با این حال، تحلیلگران تاکید دارند هرگونه تلاش برای دسترسی به آنها بهسادگی از طریق تصاویر ماهوارهای قابل شناسایی خواهد بود و ممکن است به حملات جدیدی از سوی آمریکا یا اسرائیل منجر شود.
علاوه بر این، در تصاویر ماهوارهای از بخش اصلی مجتمع اصفهان که شامل تاسیسات منهدمشده تبدیل اورانیوم و تولید فلز است، هیچ نشانهای از فعالیت دیده نمیشود.
به گزارش این موسسه، جمهوری اسلامی احتمالا پیش از آغاز آواربرداری یا بازسازی، نیازمند انجام بررسیهایی توسط پهپادها یا تیمهای تخصصی مواد خطرناک خواهد بود.
در این گزارش همچنین آمده است: «این روندی طولانی و پیچیده خواهد بود. همچنین ممکن است جمهوری اسلامی از آغاز چنین فعالیتهایی خودداری کرده باشد، چرا که این اقدامات بهراحتی از طریق تصاویر ماهوارهای قابل تشخیص هستند.»
اسرائیل: ایران ذخیره اورانیوم ۶۰ درصدی را پیش از حمله آمریکا منتقل نکرده بود
یک مقام ارشد اسرائیلی پیشتر در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت جمهوری اسلامی ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی خود را پیش از حملات هوایی آمریکا به تاسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان جابهجا نکرده بود.
به گفته او، این میزان اورانیوم که حدود ۴۰۰ کیلوگرم تخمین زده میشود، «نه پیش از حمله منتقل شد و نه از آن زمان جابهجا شده است.»
این مقام اسرائیلی افزود اگرچه ممکن است جمهوری اسلامی همچنان بتواند به این ذخایر در اصفهان دسترسی پیدا کند، اما خارج کردن آن بهدلیل گستردگی آسیبها بسیار دشوار خواهد بود.
پیش از این حملات، آژانس بینالمللی انرژی اتمی ارزیابی کرده بود که بخش عمده اورانیوم با غنای ۶۰ درصد جمهوری اسلامی در مجتمع هستهای اصفهان نگهداری میشود.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، ۱۱ تیر قانون «الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی» را برای اجرا ابلاغ کرد. این قانون پیشتر به تصویب مجلس و تایید شورای نگهبان رسیده بود.
در سوی دیگر، آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۱۳ تیر بازرسان خود را به دلایل امنیتی از ایران خارج کرد.
جمهوری اسلامی آژانس را به درز اطلاعات حساس هستهای به اسرائیل و ایالات متحده متهم و اعلام کرده از این پس، هماهنگیها با این نهاد بینالمللی تنها از طریق شورای عالی امنیت ملی انجام خواهد شد.
پس از آغاز جنگ اسرائیل و جمهوری اسلامی، آژانس بینالمللی دیگر قادر به تایید مکان یا وضعیت ذخایر اورانیوم حکومت ایران نبوده است.
سخنگوی قوه قضاییه در نشست خبری شنبه ۲۱ تیرماه خود بدون اشاره به جزییات گفت تعدادی به اتهام «جاسوسی» دستگیر شدند که پروندههای آنها در حال رسیدگی است.
جهانگیر با بیان اینکه محمد موحدیآزاد، دادستان کل کشور، از طرف غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه، ماموریت دارد موضوعات پروندههای تشکیل شده را رصد کند، گفت کمیتههای ویژهای در استانها تشکیل و شعب ویژهای برای نظارت بر روند رسیدگی در این پروندهها ایجاد شده است.
او با اشاره به اینکه برخی بازداشتشدگان به «همکاری با اسرائیل» از طریق «تهیه ابزارآلاتی مثل ساخت ریزپرندهها» متهم هستند، ادامه داد: «اتهام جاسوسی به برخی بازداشتشدگان تفهیم شده است.»
این مقام قوه قضاییه در ادامه تاکید کرد به پرونده این افراد «خارج از نوبت» رسیدگی خواهد شد. عبارتی که نشانگر قصد دستگاه قضایی برای طی کردن روندی تسریعشده و احتمالا فاقد استانداردهای دادرسی عادلانه است.
سخنگوی قوه قضاییه همچنین از تشکیل پرونده برای ۵۰ نفر در تهران به دلیل «ایجاد دلهره در مردم» خبر داد.
نگرانیها درباره محاکمه شتابزده بازداشتشدگان و تکرار اعدامهای دهه ۶۰
پس از جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، صدها شهروند با عناوین اتهامی نامشخص بازداشت شدهاند که از شرایط و محل نگهداری آنان اطلاعی در دست نیست.
در این شرایط و با در نظر گرفتن اظهارات تازه جهانگیر و طرح جدید مجلس شورای اسلامی برای تشدید مجازات «جاسوسی و همکاری با کشورهای متخاصم»، نگرانیها درباره احتمال صدور و اجرای سریع احکام اعدام برای بازداشتشدگانی که با اتهامات سنگین مواجه هستند، افزایش یافته است.
در پروندههای مشابه پیشین، استفاده از روندهای غیرعلنی، اعمال فشارهای امنیتی، اعترافات اجباری و صدور حکم در غیاب دسترسی به وکیل تعیینی، بارها از سوی نهادهای حقوق بشری مورد انتقاد قرار گرفته است.
اکنون با روندی که دستگاه قضایی در پیش گرفته، نگرانیها نسبت به تکرار چنین الگوهایی در پرونده بازداشتشدگان اخیر افزایش یافته است.
پیش از این و در ۱۱ تیر، ۵۷ نفر از اساتید دانشگاه، وکلا و حقوقدانان کشور در بیانیهای، با انتقاد از طرح جدید مجلس، آن را «فاجعهای برای نظام قانونی و قضایی کشور» توصیف کردند.
در بخشی از این بیانیه آمده است: «راهحل مشکلات روزافزون کشور، افزایش بازداشتهای بیضابطه، تشدید رویکردهای امنیتی و محدود کردن حقوق شهروندی نیست. این طرح باید کنار گذاشته شود.»
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ۱۷ تیر در مطلبی در واکنش به جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران، از اعدامهای گسترده سال ۱۳۶۷ بهعنوان «تجربهای موفق» یاد کرد و خواستار تکرار آن در برخورد با مخالفان فعلی جمهوری اسلامی شد.
۱۳ تیر، گروهی از کارشناسان مستقل سازمان ملل با صدور بیانیهای نسبت به موج جدید سرکوب و اعدام در ایران، پس از آغاز درگیریهای نظامی میان اسرائیل و جمهوری اسلامی و اعلام آتشبش هشدار دادند.
آنها در این بیانیه از گزارشها درباره برگزاری محاکمههای شتابزده برای شهروندانی که با اتهامهایی چون «همکاری با اسرائیل» یا «جاسوسی» بازداشت شدهاند، ابراز نگرانی کردند و هشدار دادند این امر، خطر صدور و اجرای احکام اعدام بدون دادرسی عادلانه را افزایش میدهد.
بیبیسی، شنبه ۲۱ تیر به نقل از یک «مقام فلسطینی» که نامش فاش نشده، گزارش داد مذاکرات میان اسرائیل و حماس در دوحه در آستانه فروپاشی است.
این منبع گفت اسرائیل با سفر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، به واشینگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، «زمان خرید» و افزود: «تصمیم برای اعزام هیاتی بدون اختیارات کافی به قطر، اقدامی عامدانه برای متوقف کردن روند مذاکرات بوده است.»
پیش از این نیز در مذاکرات مشابه، مقامات حماس، اسرائیل را به «کارشکنی در روند مذاکرات آتشبس» متهم کرده بودند.
به گفته منبع بیبیسی، مذاکرات همچنان عمدتا بر دو محور تمرکز دارد: «خروج نیروهای نظامی اسرائیل از غزه و ارسال کمکهای بشردوستانه به این منطقه.»
احتمال رسیدن به آتشبس وجود دارد
فایننشال تایمز، روز گذشته (۲۰ تیر) در گزارشی به نقل از سه منبع آگاه از مذاکرات دوحه نوشت که با وجود اختلاف نظر درباره نحوه استقرار نیروهای اسرائیلی در غزه، اسرائیل و حماس در آستانه توافق هستند.
منابع این رسانه تاکید کردند «این توافق قریبالوقوع نیست» و ممکن است تا نهایی شدن آن، دو هفته زمان باقی باشد.
پیشنویس اولیه توافق که هفته گذشته از سوی ایالات متحده، قطر و مصر ارائه شد و هر دو طرف درگیر بهطور ضمنی آن را پذیرفتند، شامل آتشبسی ۶۰ روزه، آزادی بیش از نیمی از ۵۰ گروگان اسرائیلی باقیمانده و آغاز مذاکرات برای پایان دائم جنگ است.
اسرائیل خواستار حفظ کنترل بر بخش وسیعی از جنوب غزه در مرز با مصر است؛ منطقهای که شامل رفح تا حومه خانیونس میشود.
همچنین قرار است نیروهای نظامی اسرائیل در یک نوار حائل به عرض یک کیلومتر در سراسر مرز اسرائیل و غزه باقی بمانند.
مانع بعدی، اختلاف بر سر تضمینهایی است که حماس چندین سال است درخواست آن را دارد.
میانجیگران در پیشنهاد جدیدی که مطرح کردند، خواستار آزادی تمام گروگانهای زنده اسرائیلی باقیمانده در دو مرحله شدهاند: یکی در ابتدای دوره ۶۰ روزه و دیگری در پایان آن؛ مشروط بر دستیابی به توافق برای پایان جنگ.
طبق این پیشنهاد، اجساد ۹ گروگان اسرائیلی دیگر نیز در جریان آتشبس اولیه بازگردانده خواهد شد.
پنجشنبه ۱۹ تیر، نتانیاهو در سخنانی ویدیویی اعلام کرد بهدنبال نهاییکردن این توافق با پشتیبانی ایالات متحده است اما تصریح کرد آتشبس صرفا موقتی خواهد بود و هدف آن، آزادی ۵۰ گروگان اسرائیلی باقیمانده در غزه است.
او تاکید کرد در چارچوب هرگونه توافق احتمالی، از شروط بنیادین خود عقبنشینی نخواهد کرد؛ از جمله خلع سلاح کامل حماس و پایان تواناییهای حکومتی و نظامی این گروه در نوار غزه.
نتانیاهو گفت: «اگر این شرایط از مسیر مذاکره محقق شود، بسیار خوب است اما اگر نشود، آن را با نیروی ارتش اسرائیل به دست خواهیم آورد.»
