حضور غیرمنتظره سفیر آمریکا در دادگاه محاکمه نتانیاهو
مایک هاکبی، سفیر ایالات متحده در اسرائیل، در اقدامی غیرمعمول در جلسه دادگاه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در جریان رسیدگی به اتهام فساد مالی او شرکت کرد تا حمایتش را از نتانیاهو نشان دهد.
مایک هاکبی، سفیر ایالات متحده در اسرائیل، در اقدامی غیرمعمول در جلسه دادگاه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در جریان رسیدگی به اتهام فساد مالی او شرکت کرد تا حمایتش را از نتانیاهو نشان دهد.
هاکبی چهارشنبه ۲۵ تیر در مورد محاکمه نتانیاهو گفت: «این موضوع بسیار حساس است. رییسجمهور (دونالد ترامپ) به چیزی پرداخت که ما اساسا آن را شکار جادوگر در آمریکا میدانستیم. انجام وظایفی که رایدهندگان برای آن شما را انتخاب کردهاند، در حالی که تحت فشار روندهای قانونی هستید که توجه را از مسئولیتهایتان منحرف میکند، بسیار چالشبرانگیز است.»
ترامپ هفتم تیر در پستی در شبکه اجتماعی تروثسوشال با انتقاد از دادستانها در پرونده نتانیاهو خواستار لغو محاکمه او شد و گفت آمریکا این موضوع را «تحمل نمیکند».
او افزود: «کاری که در اسرائيل در حق نتانیاهو انجام میدهند، وحشتناک است.»
رییسجمهوری آمریکا پنجم تیرماه هم محاکمه نتانیاهو را «پیگرد مغرضانه» خواند و خواستار لغو فوری محاکمه نخستوزیر اسرائیل یا عفو او شد.
ترامپ در تروثسوشال نوشت از احضار نتانیاهو به دادگاه پس از آنکه اسرائیل با «رهبری قدرتمند» نتانیاهو یکی از بزرگترین لحظات تاریخیاش را تجربه کرده، شگفتزده شده است.
او ادامه داد: «من و نتانیاهو با هم از جهنم گذشتیم؛ در نبردی سخت با دشمن دیرینه و باهوش اسرائیل، یعنی ایران. نتانیاهو در این راه نهایت توان، هوشمندی و قدرت را در عشق به سرزمین مقدس نشان داد.»
نتانیاهو از سال ۲۰۱۹ به «رشوه، کلاهبرداری و خیانت در امانت» متهم شده. اتهاماتی که همواره آنها را بیاساس خوانده است.
روند محاکمه او که در سال ۲۰۲۰ آغاز شد، شامل سه پرونده کیفری است.
هاکبی چهارشنبه در ادامه سخنانش درباره حضور در دادگاه نتانیاهو توضیح داد: «معتقدم که رییسجمهور در تلاش برای جانبداری در مورد امور اسرائیل نیست اما با تجربه شخصی خود اذعان میکند ایفای نقشی که شهروندان شما را برای آن انتخاب کردهاند، چقدر دشوار میشود.»
توقف کوتاه سخنان نتانیاهو در دادگاه با یادداشت مقام ارتش
شهادت نتانیاهو در دادگاه کیفری پس از آنکه یادداشتی از رومن گافمن، منشی نظامیاش دریافت کرد، برای مدت کوتاهی متوقف شد.
نتانیاهو به قضات گفت باید فورا او را ببیند. قضات به او اجازه دادند تا دادگاه را برای صحبت با گافمن ترک کند و نتانیاهو پس از یک وقفه تقریبا ۲۰ دقیقهای، به دادگاه برگشت.
رادیوی ارتش اسرائیل گزارش داد این وقفه درباره برگزاری جلسه اضطراری رهبران دروزی پس از گزارش حملات مجدد نیروهای سوری به شهر دروزینشین سویدا بوده است.
این نگرانی وجود دارد که دروزیهای ساکن اسرائیل به صورت دستهجمعی برای کمک به دروزیها وارد سوریه شوند.
دولت سوریه ۲۴ تیر اعلام کرد در پی درگیریهای خونین در سویدا که تاکنون دستکم ۲۴۸ کشته بر جای گذاشته، در این شهر عمدتا دروزینشین حکومت نظامی برقرار شده است.
رهبران مذهبی اقلیت دروزی با ورود نیروهای مسلح تحت فرمان دولت دمشق به این منطقه موافقت کردهاند.
در درگیریهای خونین سویدا چه گذشت؟
خبرگزاری رویترز به نقل از شاهدان نوشت این درگیریها بهدنبال موجی از آدمرباییها، از جمله ربوده شدن یک بازرگان دروزی در روز ۲۰ تیر در بزرگراه دمشق ـ سویدا آغاز شد.
شاهدان گفتند گروههای مسلح بادیهنشین سنی به روستاهای دروزینشین در شمال و غرب حومه سویدا حمله کردند.
وزارت دفاع سوریه اعلام کرد ۱۸ نفر از نیروهای امنیتی این کشور که برای آرام کردن درگیریها به سویدا اعزام شده بودند، در جریان حملات گروههای مسلح جان باختند.
حسن عبدالغنی، سخنگوی این وزارتخانه، گفت شماری از نیروهای ارتش نیز در جریان حملات گروههای «خارج از قانون» به مواضع نظامی، زخمی و شماری «ربوده» شدهاند.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۲۵ تیر از یک حمله هوایی اسرائیل در نزدیکی کاخ ریاستجمهوری سوریه خبر داد و رسانههای اسرائیل گزارش دادند ساختمان ستاد ارتش سوریه منهدم شده است.
همزمان با شنیده شدن صدای چند انفجار در دمشق، گزارشهایی درباره کشته شدن چند نفر در حمله جدید اسرائیل به وزارت دفاع و نیروهای امنیتی سوریه منتشر شد.
ارتش اسرائیل در اطلاعیهای اعلام کرد به حملاتش به اهداف نظامی متعلق به دولت انتقالی سوریه در دمشق ادامه میدهد.
بر اساس این اطلاعیه، ارتش اسرائیل عصر چهارشنبه مقر فرماندهی نظامی دولت سوریه در دمشق را هدف قرار داده است.
ارتش اسرائیل این مقر فرماندهی را «محل هدایت عملیاتهای رزمی و اعزام نیروهای دولتی سوریه به منطقه سویدا» خواند.
در این اطلاعیه آمده است که اسرائیل همچنین به «هدف نظامی» دیگری در حوالی کاخ ریاستجمهوری دولت سوریه در دمشق حمله رکد.
ارتش اسرائیل افزود تحولات و اقدامات رژیم علیه غیرنظامیان دروزی در جنوب سوریه را از نزدیک زیر نظر دارد و طبق دستورات مقامات سیاسی، به حملات در منطقه ادامه میدهد و برای سناریوهای مختلف آمادگی دارد.
رسانههای اسرائیل نیز خبر دادند که ارتش خود را برای نبردی چند روزه علیه سوریه آماده میکند.
رویترز به نقل از یک مقام ارتش اسرائیل گزارش داد این کشور در تماس نزدیک با شرکای آمریکایی خود قرار دارد و «اجازه نخواهد داد دروزیها در سوریه قتلعام شوند».
مقام ارتش اسرائیل اعلام کرد حمله به ورودی مقر نظامی در دمشق با هدف ارسال پیامی واضح انجام شده است.
نتانیاهو وضعیت جنوب غربی سوریه را وخیم خواند
رسانههای سوریه از کشته شدن سه فرمانده امنیتی و نظامی در سویدا در حملات اسرائیل خبر دادند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اوضاع در جنوب غربی سوریه را «بسیار وخیم» خواند و از دروزیهای اسرائیل خواست که به سوریه وارد نشوند.
او گفت نیروی هوایی اسرائیل در حال تلاش برای حمایت از دروزیهای سوریه است.
چهارشنبه ۲۵ تیر، نیروهای امنیتی در مرز اسرائیل تلاش کردند دهها دروزی را که قصد داشتند از طریق مرز زمینی، خود را به محل درگیری در سویدا برسانند، متوقف کنند.
همزمان، رادیو ارتش اسرائیل اعلام کرد نیروی هوایی این کشور حملات به نیروهای حکومت سوریه در سویدا را از سر گرفته است.
دولت احمد الشرع اعلام کرده بود این نیروها را برای برقراری آرامش در منطقه، به محل اعزام کرده است.
در آخرین خبرها، دیدهبان حقوق بشر سوریه اعلام کرد تعداد کشتههای درگیریهای اخیر سویدا تا چهارشنبه ۲۵ تیر به ۲۶۰ نفر افزایش یافته است.
واکنشها به حملات اسرائیل و درگیریها در سوریه
ارتش اسرائیل ۲۴ تیر برای دومین روز پیاپی مواضع نیروهای دولتی سوریه را در استان عمدتا دروزینشین سویدا هدف حملات هوایی قرار داد.
وزارت خارجه ترکیه اعلام کرد حملات هوایی اسرائیل به دمشق، با هدف تخریب تلاشهای سوریه برای برقراری صلح و امنیت انجام میشود.
اتحادیه اروپا در واکنش به حملات اسرائیل به سویدا و دمشق خواستار احترام به حاکمیت سوریه شد.
سفیر آمریکا در ترکیه خشونت علیه غیرنظامیان در سویدا را قاطعانه محکوم کرد.
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد اعلام کرد که درگیریها در سویدا باعث آوارگی مردم و توقف عملیات بشردوستانه شده است.
وزیر خارجه اسرائیل گفت دولت سوریه اقداماتی خصمانه علیه اقلیتها انجام میدهد.
بر اساس اعلام اسرائیل، هدف از حملات به سوریه، جلوگیری از استقرار نیروهای ارتش سوریه در نزدیکی مرز با اسرائیل و حفاظت از اقلیت دروزی در برابر اقدامات نیروهای دولتی بوده است.
خبرنگار رویترز از شهر سویدا گزارش داد که در این حملات، دستکم صدای چهار انفجار شنیده شده و پرواز پهپادها در آسمان شهر مشاهده شده است.
همچنین یک تانک آسیبدیده ارتش سوریه در حال انتقال دیده شده و اجساد سه نفر نیز در خیابان افتاده بودند.
منابع محلی اعلام کردند از زمان آغاز درگیریها در روز یکشنبه، دهها نفر در این منطقه کشته شدهاند.
درگیریها از کجا شروع شد
به گزارش منابع امنیتی، درگیریها در پی مجموعهای از آدمرباییها میان گروههای شبهنظامی دروزی و قبایل بدوی حامی دولت آغاز و به سرعت به خشونتی گسترده تبدیل شده است؛ خشونتی که نشانهای از ناتوانی دولت موقت سوریه در اعمال کنترل موثر در مناطق مرزی با اسرائیل تلقی میشود.
دولت الشرع که پس از سرنگونی بشار اسد در دسامبر گذشته به قدرت رسید، تاکنون نتوانسته ثبات و نظم را در مناطق جنوب غربی کشور برقرار کند.
هرچند دولت او روابطی در حال گسترش با دولت آمریکا دارد اما اعتماد عمومی، بهویژه در میان اقلیتها، بهشدت خدشهدار شده است.
گزارشها حاکی است که کشتار گسترده علویها در ماه مارس، این بیاعتمادی را بیش از پیش عمیق کرده است.
هشدار وزارت خارجه سوریه
وزارت خارجه سوریه با انتشار بیانیهای حملات اسرائیل را محکوم کرد و آن را «تلاشی عامدانه برای بیثباتسازی کشور» دانست.
دمشق همچنین اعلام کرد در این حملات، تعدادی از نیروهای ارتش و غیرنظامیان جان خود را از دست دادهاند اما آماری دقیق ارائه نکرد.
ریاستجمهوری سوریه نیز هشدار داد هر فردی که در این خشونتها مرتکب تخلف یا جنایت شده باشد، صرفنظر از مقام یا موقعیت، تحت پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت.
همزمان، توماس باراک، فرستاده ویژه ایالات متحده در امور سوریه، اعلام کرد واشینگتن برای کاهش تنش و بازگشت آرامش، با تمام طرفها در تماس است.
بهگزارش وبسایت اکسیوس، یک مقام آمریکایی فاش کرده که دولت ترامپ از اسرائیل خواسته حملات هوایی خود را به مواضع ارتش سوریه متوقف کند.
این مقام گفته است اسرائیل موافقت کرده تا از عصر سهشنبه عملیات نظامی را در سویدا متوقف کند.
به گفته مقامهای اسرائیلی، حملات ارتش بهدنبال اظهارات شیخ حکمت الحاجری، روحانی بانفوذ دروزی، آغاز شد.
او در پیامی ویدیویی ارتش سوریه را به نقض آتشبس متهم کرد و خواستار مقابله با آنچه «حملهای وحشیانه» خواند، شد.
اندکی پس از این پیام، مراحف ابو قصرا، وزیر دفاع سوریه، اعلام کرد که آتشبسی کامل برقرار شده و نیروهای ارتش تنها در صورت هدف قرار گرفتن، شلیک خواهند کرد.
با این حال، گزارش میدانی خبرنگار رویترز از ادامه خشونتها حکایت دارد.
شاهدان گفتهاند نیروهای نظامی با یونیفورم رسمی در حال آتش زدن خانهها و مغازهها، از جمله فروشگاههای مشروبات الکلی در شهر سویدا دیده شدهاند.
در همین حال دولت سوریه اعلام کرده است یگانهایی از پلیس نظامی را برای کنترل رفتارهای ارتش و برخورد با متخلفان به منطقه اعزام کرده است.
گروههای شبهنظامی دروزی که بسیاری از آنها هنوز حاضر به پیوستن به نیروهای نظامی دولت جدید نشدهاند، در مناطق مختلف سویدا حضور فعال دارند. با این حال، شورای معنوی دروزیها سهشنبه در بیانیهای کتبی از این گروهها خواست سلاح خود را تحویل دهند و با ارتش برای پایان دادن به خونریزی و درگیری همکاری کنند.
ساعاتی بعد اما شیخ الحاجری اعلام کرد این بیانیه «تحت فشار دولت» صادر شده و نیروهای دولتی با تداوم تیراندازی به ساکنان، آن را نقض کردهاند.
او هشدار داد: «ما با جنگی تمامعیار برای نابودی روبهرو هستیم.»
الحاجری از دروزیها خواست «با تمام توان» در برابر این یورش ایستادگی کنند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و یسرائیل کاتز، وزیر دفاع، در بیانیهای مشترک اعلام کردند که اسرائیل در پاسخ به استقرار تسلیحات و تجهیزات نظامی ارتش سوریه در سویدا و با هدف جلوگیری از حمله به جامعه دروزی، ارتش را وارد عمل کرده است.
در این بیانیه آمده است: «استقرار نیروهای رژیم در سویدا نقض صریح توافق غیرنظامیسازی جنوب سوریه است. ما به دلایل امنیتی و به خاطر تعهد تاریخیمان به جامعه دروزی - چه در سوریه و چه در اسرائیل - دست به عمل زدهایم.»
دروزیها چه کسانی هستند؟
دروزیها فرقهای عربتبار با جمعیتی در حدود یک میلیون نفر هستند که عمدتا در کشورهای سوریه، لبنان و اسرائیل زندگی میکنند. در جنوب سوریه، در استان سویدا که دروزیها اکثریت جمعیت را تشکیل میدهند، این جامعه در طول جنگ داخلی سوریه گاه در میانه درگیری میان نیروهای رژیم اسد و گروههای افراطی گرفتار شد.
اسرائیل و سوریه هر دو دارای اقلیت بزرگ دروزی هستند. در اسرائیل، دروزیها در ارتش خدمت میکنند و در ساختارهای حکومتی نیز حضور دارند. مقامات اسرائیلی بارها تاکید کردهاند که اجازه نخواهند داد دروزیهای ساکن سوریه هدف اقدامات نظامی دولت دمشق قرار گیرند.
درگیریها در سویدا همچنان ادامه دارد.
برلین چهارشنبه ۲۵ تیر درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی تاکید کرد: «به یک راهحل دیپلماتیک پایدار و قابل راستیآزمایی نیاز داریم که منافع امنیتی جامعه بینالملل را در نظر بگیرد.»
در متن پاسخ وزارت خارجه آلمان به ایراناینترنشنال آمده است: «در صورتی که چنین راهحلی در طول تابستان حاصل نشود، مکانیسم بازگشت خودکار تحریمها (Snapback) یکی از گزینههای در دسترس برای کشورهای E3 (آلمان، فرانسه و بریتانیا) خواهد بود. ما در این زمینه با شرکای خود در تروئیکای اروپایی هماهنگی نزدیکی داریم.»
از سوی دیگر، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با اشاره به اینکه حکومت ایران تمایل به گفتوگو دارد، تاکید کرد: «عجلهای برای گفتوگو با ایران ندارم.»
ترامپ ۲۴ تیر به خبرنگاران گفت حملات آمریکا علیه تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی باعث نابودی آن شده؛ در حدی که دیگر قابل استفاده نیست: «ما تاسیسات آنها را منهدم کردیم و آنان باید از اول شروع کنند. در حدی نابود شده که دیگر قابل استفاده نیست و آنان باید کوه دیگری پیدا کنند.»
او همچنین با اشاره به «پیروزی عظیم» آمریکا و اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه افزود: «هیچ رییسجمهور دیگری جرات این کار را نداشت.»
پیش از این، وبسایت خبری اکسیوس به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا و وزیران خارجه آلمان، بریتانیا و فرانسه، در تماسی تلفنی توافق کردهاند که پایان ماه اوت بهعنوان ضربالاجل غیررسمی برای دستیابی به توافق هستهای با جمهوری اسلامی تعیین شود.
به گفته منابع، این تماس ۲۳ تیر برای هماهنگی مواضع چهار کشور درباره مکانیسم ماشه و بررسی مسیر آینده دیپلماسی هستهای با جمهوری اسلامی انجام شده است.
بر اساس این گزارش، تروئیکای اروپایی قصد دارد اگر تا پایان اوت توافقی حاصل نشود، مکانیسم ماشه را فعال کنند.
این اقدام منجر به بازگشت خودکار تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران خواهد شد.
چرا مکانیسم ماشه؟
مکانیسم ماشه که برای واکنش به تخلفات احتمالی جمهوری اسلامی در متن برجام گنجانده شده بود، در ماه اکتبر منقضی میشود.
از آنجا که فرآیند فعالسازی این مکانیسم حدود ۳۰ روز زمان میبرد، کشورهای اروپایی در تلاش هستند تا این روند را پیش از آغاز ریاست روسیه بر شورای امنیت در ماه اکتبر به پایان برسانند.
مقامهای آمریکایی و اروپایی، این سازوکار را هم ابزار فشار بر تهران و هم گزینه جایگزین در صورت شکست دیپلماسی میدانند.
در مقابل، مقامات جمهوری اسلامی میگویند هیچ مبنای حقوقی برای بازگرداندن تحریمها وجود ندارد و تهدید کردهاند در پاسخ، از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) خارج خواهند شد.
دو منبع آگاه به اکسیوس گفتند اروپا در روزها و هفتههای آینده به تهران پیام خواهد داد که در صورت انجام اقدامات اطمینانبخش درباره برنامه هستهای، میتواند از بازگشت تحریمها جلوگیری کند.
از جمله این اقدامات، میتوان به ازسرگیری بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی اشاره کرد که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای در ایران، متوقف شده است.
یک منبع دیگر نیز گفت که انتقال حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی به خارج از ایران میتواند یکی دیگر از این گامها باشد.
در همین حال، دو مقام اسرائیلی گفتند که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در سفر اخیرش به کاخ سفید، از ترامپ، روبیو و استیو ویتکاف، نماینده ویژه رییسجمهوری آمریکا در امور خاورمیانه خواسته است تا مانع فعالسازی مکانیسم ماشه نشوند.
به گفته او، «ایران باید بداند زمان زیادی برای توافق باقی نمانده است».
این حملات حدود ساعت هفتونیم صبح چهارشنبه ۲۵ تیر (به وقت محلی) اتفاق افتادند و باعث از کار افتادن دو میدان نفتی تحت مدیریت شرکت نروژی نفت و گاز دیاناو (DNO) شدند.
دیاناو که میدانهای نفتی «تاوکه» و «پشخابیر» را در منطقه زاخو، در نزدیکی مرز ترکیه اداره میکند، اعلام کرد در پی وقوع انفجارها به کسی آسیب نرسیده اما تولید در این میدانها بهطور موقت متوقف شده است.
سرویس مبارزه با تروریسم اقلیم کردستان خبر داد این میدانها هدف سه پهپاد انفجاری قرار گرفتند اما این حملات تلفات جانی نداشتند و تنها خسارات مادی بر جا گذاشتند.
شرکت دیاناو در بیانیهای اعلام کرد: «ارزیابی خسارات در حال انجام است و انتظار میرود پس از پایان ارزیابیها، تولید از سر گرفته شود.»
میدان نفتی دیگری که به وسیله شرکت آمریکایی «هانت اویل» در منطقه دهوک در شمال عراق اداره میشود نیز صبح ۲۵ تیر هدف حمله قرار گرفت.
جزییات بیشتری درباره این حمله منتشر نشده است.
یک روز پیش و در ۲۴ تیر نیز حملهای پهپادی به میدان نفتی «سرسنگ» در اقلیم کردستان عراق رخ داد که باعث توقف تولید شد.
حمله به سرسنگ تنها چند ساعت پیش از آن بود که شرکت آمریکایی ادارهکننده این میدان، توافقی با دولت عراق برای توسعه میدانی دیگر امضا کرد.
سفارت آمریکا حملات پهپادی به زیرساختهای نفتی در اقلیم کردستان را محکوم کرد و گفت چنین حملاتی حاکمیت عراق و تلاشها برای جذب سرمایهگذاری خارجی را تضعیف میکند.
هنوز هیچ گروهی مسئولیت این حملات را برعهده نگرفته اما منابع امنیتی در اقلیم کردستان عراق گفتند بررسیهای اولیه نشان میدهد منشا پهپاد از مناطقی بوده که در کنترل شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی است.
عبارت «مناطق تحت کنترل شبهنظامیان تحت حمایت ایران» معمولا به استانهای نینوا، دیاله، صلاحالدین یا اطراف بغداد اشاره دارد که در کنترل گروههایی مانند کتائب حزبالله، النجباء، عصائب اهلالحق یا سایر گروههای عضو حشد شعبی هستند.
این مناطق در جنوب یا غرب اقلیم کردستان هستند و پهپادهای با برد متوسط میتوانند از آنجا به میدانهای نفتی در مناطق دهوک یا اربیل برسند.
شامگاه ۲۳ تیر نیز دو پهپاد در میدان نفتی «خورمله» در نزدیکی اربیل سقوط کردند و به لولههای آب این میدان آسیب رساندند.
ساعاتی پیش از آن، منابع امنیتی در اقلیم کردستان عراق گزارش دادند یک پهپاد حامل مواد منفجره در نزدیکی فرودگاه بینالمللی اربیل که محل استقرار نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکاست، سرنگون شده است.
ترامپ با ارائه طرحی برای جایگزینی سلاحهای اروپایی با تسلیحات آمریکایی، مسیر تازهای برای حمایت از اوکراین گشوده است اما اینکه کدام کشورها واقعا سلاح بدهند و چه زمانی، همچنان مبهم است؛ همانطور که یک دیپلمات گفت: «شیطان در جزییات است.»
او از متحدان اروپایی ایالات متحده خواسته است سلاحهای خود را [به اوکراین] اهدا کنند و به جایش از آمریکا تسلیحات جایگزین بخرند.
خبرگزاری رویترز در گزارش چهارشنبه ۲۵ تیر خود در این باره نوشت: «حالا بخش سخت ماجرا آغاز میشود: اینکه چه کسی واقعا تجهیزات ارزشمند خود، از جمله سامانههای دفاع موشکی پاتریوت را که کییف بهشدت خواهان آنهاست، واگذار خواهد کرد.»
ترامپ، دوشنبه در دفتر بیضی کاخ سفید گفت: «ما سلاحهایی در بالاترین سطح خواهیم ساخت و آنها به ناتو فرستاده خواهند شد.»
او افزود که برخی سامانههای پاتریوت باید «ظرف چند روز» به اوکراین برسند.
استقبال کییف، تردید متحدان
سامانههای پاتریوت پرهزینه هستند، میان متحدان آمریکا بسیار پرتقاضا محسوب میشوند و در نابودی موشکهای بالستیک روسیه که به سمت شهرهای اوکراین شلیک میشوند، عملکرد موثری داشتهاند.
رویترز نوشت که به گفته یکی از منابع آگاه، ایالات متحده در قالب این توافق پیشنهادی با متحدان اروپایی، همچنین اعلام آمادگی کرده تا تسلیحات تهاجمی بیشتری نیز ارسال کند، هرچند ترامپ تصریح کرده که اوکراین باید از حمله به مسکو خودداری کند.
به گفته دو منبع مطلع، این طرح که ترامپ و مارک روته، دبیرکل ناتو، طی روزهای اخیر درباره آن مذاکره کردهاند، از سوی اوکراین و متحدانش مورد استقبال قرار گرفته است.
رهبران در کییف و دیگر کشورهای اروپایی، این چرخش در مواضع ترامپ را تحسین کردهاند: کسی که تا چند هفته پیش با لحن مثبتی درباره ولادیمیر پوتین، ريیسجمهوری روسیه، سخن میگفت.
اما پس از این اعلام، روشن شد که ترامپ در واقع چارچوبی کلی ارائه داده و نه یک برنامه دقیق.
طبق گفته ۱۰ مقام آمریکایی و اروپایی، میزان حمایت واقعی از اوکراین به مذاکرات پیش رو درباره اینکه کدام کشور چه تجهیزاتی را ارائه خواهد کرد، بستگی دارد.
یکی از سفرای کشورهای اروپای شمالی در واشینگتن در این باره گفت: «مثل همیشه در چنین مواردی، شیطان در جزییات است.»
اختلاف نظر در اروپا و طرح مبهم آمریکا
در نشست ترامپ با روته، شش کشور عضو ناتو (دانمارک، سوئد، فنلاند، کانادا، نروژ و هلند) بهعنوان مشارکتکنندگان احتمالی در این طرح معرفی شدند اما منابع دیپلماتیک در دو سفارتخانه گفتند از وجود این طرح همزمان با اعلام آن مطلع شدهاند.
کورت ولکر، سفیر پیشین آمریکا در ناتو، گفت ترامپ راهی یافته برای تراز کردن حمایت از اوکراین با واقعیتهای سیاسی جمهوریخواهان؛ همانطور که در کمپین خود بارها گفته بود اروپا باید هزینه امنیت خود را بپردازد: «اگر نمیخواهند پرداخت کنند، ما هم محافظت نخواهیم کرد.»
اوکراین ممکن است نهایتا ۱۲ یا ۱۳ سامانه پاتریوت دریافت کند اما طبق برآورد ولکر، تحویل آنها ممکن است یک سال زمان ببرد.
ناتو اعلام کرده که تحویل تسلیحات از طریق «ماموریت کمک امنیتی و آموزشی به اوکراین» مستقر در آلمان هماهنگ خواهد شد.
مقامهای ناتو گفتند چند کشور اروپایی از جمله آلمان، بریتانیا، سوئد، فنلاند، کانادا، نروژ و هلند، از این طرح حمایت کردهاند اما جزییات هنوز در حال بررسی است.
پنتاگون در این مورد به اظهارات دوشنبه ترامپ ارجاع داد و کاخ سفید و سفارتهای روسیه و اوکراین به درخواستهای رویترز برای اعلام نظر، پاسخی ندادند.
بازنگری ترامپ در ارزیابیاش از پوتین
دو مقام آمریکایی گفتند ترامپ با توجه به فقدان پیشرفت در مذاکرات صلح اوکراین، به این نتیجه رسیده که پوتین حسننیتی ندارد.
ترامپ گفت: «در یک نقطه، دیگر حرف کافی نیست. باید عمل کرد.»
همزمان سه منبع نزدیک به کرملین به رویترز گفتند روسیه تحت فشار غرب عقبنشینی نخواهد کرد و تهدید تازه ترامپ برای اعمال تعرفه بر خریداران نفت روسیه را نیز بیاثر میدانند.
مذاکرات درباره جزییات کمکها تازه آغاز شده و آمریکا در حال گفتوگو با متحدان برای شناسایی منابع احتمالی است.
به گفته لارس لوکه راسموسن، وزیر خارجه دانمارک، کپنهاگ آماده مشارکت است.
آلمان، اسپانیا، هلند و یونان نیز بهعنوان نامزدهای تحویل پاتریوت مطرح شدهاند اما برخی از این کشورها پیشتر مقاومت نشان دادهاند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت: «اگر ما هزینه این تسلیحات را پرداخت میکنیم، این کمک از سوی ماست. اگر قول بدهی که سلاح میدهی ولی بگویی کس دیگری هزینهاش را میدهد، واقعا دیگر آن را تو ندادهای. اینطور نیست؟»
به گفته یک مقام دیگر، دولت ترامپ در حال بررسی موجودی تسلیحات ناتو است و پیشنهادهای معاملاتی مطرح کرده: از جمله چشمپوشی از سفارشهای آتی در ازای تحویل فوری به اوکراین.
ترامپ گفته است یک کشور ۱۷ سامانه پاتریوت دارد که این گفته موجب سردرگمی متحدان شده، چرا که تنها ایالات متحده چنین موجودیای دارد و مشخص نیست منظور او چه بوده است.
وزیر دفاع آلمان گفت درباره ارسال پاتریوت با آمریکا رایزنی خواهد شد اما هیچ سامانهای پیش از چند ماه دیگر نخواهد رسید - که این یعنی اوکراین در ماههای حساس تابستان، همچنان منتظر خواهد ماند.
یک مقام آمریکایی گفت: «فعلا فقط گفتهاند میتوانیم کمک کنیم. حالا این به چه معناست، هنوز نمیدانیم.»
باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که دونالد ترامپ قرار است چهارشنبه ۲۵ تیر با شیخ محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر قطر، دیدار و درباره پیشبرد مذاکرات مربوط به آتشبس در نوار غزه گفتوگو کند.
مذاکرات اخیر میان نمایندگان اسرائیل و حماس از ۱۰ روز پیش در دوحه در جریان است و طرفین در حال بررسی طرحی پیشنهادی با حمایت ایالات متحده هستند که آتشبس ۶۰ روزه، آزادی تدریجی گروگانها، عقبنشینی گامبهگام ارتش اسرائیل از بخشهایی از غزه و آغاز مذاکرات برای پایان جنگ را در بر میگیرد.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، پیشتر (یکشنبه) گفته بود که به نتیجهبخش بودن این مذاکرات امیدوار است.
قطر از اصلیترین میانجیها میان دو طرف محسوب میشود و همراه با مصر و آمریکا در تلاش برای حصول توافق عمل میکند.
اختلاف بر سر عقبنشینی اسرائیل
با وجود تلاش میانجیها، اختلافات میان اسرائیل و حماس همچنان بر سر میزان عقبنشینی نهایی ارتش اسرائیل از نوار غزه ادامه دارد.
جنگ کنونی پس از حمله حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد. حملهای که به گفته اسرائیل منجر به کشته شدن هزار و ۲۰۰ نفر و گروگانگیری حدود ۲۵۰ تن شد.
وزارت بهداشت غزه که زیر نظر حماس است، اعلام کرده که عملیات نظامی اسرائیل در پی این حمله، تاکنون بیش از ۵۸ هزار کشته برجای گذاشته است. این جنگ همچنین به بروز بحران گرسنگی، آوارگی کامل جمعیت غزه و طرح اتهامهایی از جمله نسلکشی در دیوان بینالمللی دادگستری و جنایات جنگی در دیوان کیفری بینالمللی انجامیده است. اتهامهایی که اسرائیل آنها را رد میکند.
آتشبس دوماهه پیشین در ماه مارس گذشته و پس از آن پایان یافت که حملات اسرائیل در ۱۸ مارس، بیش از ۴۰۰ فلسطینی را کشت.
ترامپ پیشتر در سال جاری میلادی پیشنهاد داده بود که ایالات متحده کنترل غزه را بهدست گیرد. پیشنهادی که از سوی کارشناسان حقوق بشر، سازمان ملل و مقامهای فلسطینی بهشدت محکوم شد و آن را طرحی برای «پاکسازی قومی» توصیف کردند.
راوید به نقل از یک منبع آگاه نوشت که ترامپ و نخستوزیر قطر در دیدار با یکدیگر قرار است درباره تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات هستهای میان آمریکا و ایران نیز رایزنی کنند.
