آلمان، فرانسه و بریتانیا، به حکومت ایران هشدار دادند باید فورا گفتوگوهای دیپلماتیک درباره برنامه هستهای خود را از سر بگیرد و اعلام کردند در صورت انجام نگرفتن اقدامات ملموس تا یک ماه و نیم دیگر، تحریمهای سازمان ملل علیه تهران را بازخواهند گرداند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، جمعه ۲۷ تیر با اشاره به گفتوگوی مشترک خود با وزیران خارجه سه کشور اروپایی و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در شامگاه پنجشنبه گفت که آغاز مذاکرات مشروط به آمادگی آمریکا برای توافقی «عادلانه، متوازن و سودمند برای هر دو طرف» است.
عراقچی اعلام کرد در این گفتوگو تاکید کرده است اروپا برای ایفای نقش مثبت باید «مسئولانه» رفتار کند و «سیاستهای فرسوده تهدید و فشار، از جمله مکانیسم ماشه» را کنار بگذارد.
به گزارش رویترز، وزیران خارجه این سه کشور اروپایی، موسوم به گروه E3 (تروئیکای اروپایی)، به همراه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، برای نخستین بار پس از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران در اواسط ماه ژوئن، با وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، تماس تلفنی برقرار کردند.
یک منبع دیپلماتیک فرانسوی به رویترز گفت در این تماس از جمهوری اسلامی خواسته شدکه فورا تلاشهای دیپلماتیک را برای رسیدن به یک توافق هستهای «قابل راستیآزمایی و پایدار» از سر بگیرد.
این سه کشور، همراه با چین و روسیه، طرفهای باقیمانده در توافق هستهای سال ۲۰۱۵ با ایران (برجام) هستند. توافقی که در ازای محدود شدن برنامه هستهای ایران، تحریمها علیه این کشور را لغو کرد.
قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل که این توافق را به رسمیت میشناسد، در تاریخ ۱۸ اکتبر منقضی میشود اما بر اساس مفاد آن، امکان بازگرداندن تحریمها پیش از این تاریخ نیز وجود دارد. روندی که عملی کردن آن حدود ۳۰ روز به طول میانجامد.
کشورهای اروپایی بارها هشدار دادهاند که در صورت دست نیافتن به یک توافق جدید، سازوکار «بازگشت خودکار تحریمها» (snapback) مشهور به مکانیسم ماشه را فعال خواهند کرد. اقدامی که به موجب آن، تمامی تحریمهای پیشین سازمان ملل علیه ایران دوباره اعمال خواهد شد.
این منبع دیپلماتیک فرانسوی به رویترز گفت: «وزیران خارجه سه کشور اروپایی در گفتوگوی تلفنی با عراقچی همچنین بر عزم خود برای استفاده از سازوکار موسوم به بازگشت خودکار تحریمها در صورت عدم پیشرفت ملموس تا پایان تابستان تاکید کردند.»
این منبع توضیحی در مورد اینکه «پیشرفت ملموس» دقیقا شامل چه مواردی میشود، ارائه نداد.
از زمان حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ایران خارج شدهاند.
در حالی که مقامات جمهوری اسلامی اشاراتی به تمایل برای بازگشت به دیپلماسی داشتهاند، هیچ نشانهای دال بر از سرگیری قریبالوقوع دور ششم مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن دیده نمیشود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفته است که جمهوری اسلامی بهشدت مایل به گفتوگوست اما او هیچ عجلهای برای مذاکره با تهران ندارد.
دیپلماتها میگویند حتی در صورت از سرگیری مذاکرات، دستیابی به یک توافق جامع پیش از پایان ماه اوت - ضربالاجل نهایی تعیینشده از سوی اروپاییها - واقعبینانه به نظر نمیرسد، بهویژه در نبود بازرسانی که بتوانند وضعیت باقیمانده برنامه هستهای ایران را ارزیابی کنند.
دو دیپلمات اروپایی گفتهاند امیدوارند با هدف امکان برگزاری مذاکرات با جمهوری اسلامی در آیندهای نزدیک، در روزهای آینده به راهبردی مشترک با ایالات متحده دست پیدا کنند.
صفایی که هدایت تلاشهای چندساله برای تصویب این قطعنامه را بر عهده داشت، اعلام کرد که این قطعنامه در ساعت ۲:۳۰ بامداد با ۱۳۵ رای موافق، ۱۴ رای ممتنع و بدون رای مخالف به تصویب رسید.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «امروز روزی است که عدالت محقق میشود. روزی که قربانیان این رژیم، همیشه آن را بهعنوان پیروزی بر قاتلان خود به خاطر خواهند سپرد.»
صفایی افزود که این قطعنامه نه تنها خواستار قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپاست، بلکه همچنین خواهان «آزادی فوری و بدون قید و شرط احمدرضا جلالی» و پایان دادن به اعدامها در ایران است.
احمدرضا جلالی، پژوهشگر ایرانی-سوئدی، سال ۲۰۱۶ در ایران بازداشت و به اتهام جاسوسی به اعدام محکوم شد. اتهامی که او همواره آن را رد کرده است.
صفایی: سپاه پاسداران، ماشین کشتار است
صفایی در توصیف سپاه پاسداران گفت این نهاد «ماشین کشتاری است که نه تنها در داخل ایران علیه مردم این کشور میجنگد، بلکه از طریق نیروهای نیابتی خود، ترور و کشتار را در سراسر منطقه گسترش میدهد.»
او پیشتر و در پستی دیگر درباره سپاه پاسداران تاکید کرد که این سازمان در «تروریسم، قاچاق تسلیحات و حمایت از گروههایی نظیر حزبالله، حماس و حوثیها» نقش دارد و به دامن زدن به درگیریها در عراق، سوریه، لیبی، افغانستان و اوکراین کمک کرده است.
پیشنهاد این قطعنامه پیش از این در کمیته روابط خارجی پارلمان بلژیک به تصویب رسیده بود.
دولت جدید بلژیک به ریاست بارت د وور نیز در توافقنامه ائتلافی خود این موضع را تایید کرده است.
در این سند آمده است: «دولت از گنجاندن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا حمایت میکند.»
سپاه پاسداران، شاخهای قدرتمند از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، در سال ۲۰۱۹ از سوی دولت دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، بهعنوان سازمانی تروریستی اعلام شد.
ایالات متحده و کانادا پیشتر از متحدان اروپایی خود خواسته بودند همین رویکرد را در پیش بگیرند.
زندان اوین، دوم تیر و در جریان جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی هدف حمله قرار گرفت. پس از این حمله، محمد حبیبی، زندانی سیاسی پیشین و محمد حسنپوره، معلم زندانی در اوین، در شبکه ایکس به کشته شدن تعدادی از افراد از جمله زندانیان ترنس اشاره کردند اما در هیچ یک از روایتها به تعداد مشخص کشتهشدگان اشاره نشد.
یکی از کارمندان بخش اداری زندان اوین که در حمله اسرائیل بهصورت سطحی زخمی شده است و به شرط ناشناس ماندن با ایران اینترنشنال گفتوگو کرد، درباره وضعیت زندانیان ترنس و آخرین آمار آنان گفت که تعداد زندانیان این بخش در ماههای منتهی به حمله دوم تیرماه، بین ۱۴ تا ۳۶ نفر در نوسان بوده وهیچگاه از ۳۶ نفر فراتر نرفته است.
با این حال، روزنامه نیویورک تایمز ۱۵ تیر در گزارشی به نقل از یک وکیل دادگستری نوشت که نزدیک به ۱۰۰ نفر از زندانیان ترنس و الجیبیتیکیو پلاس، در جریان حمله اسرائیل به زندان اوین کشته شدهاند.
منبع ایراناینترنشنال با رد این عدد گفت اطلاعات او نشان میدهد در کل زندانهای استان تهران، ۱۰۰ زندانی ترنس و الجیبیتیکیو پلاس نگهداری نمیشوند و این گزارش نمیتواند درست باشد.
او به ایراناینترنشنال گفت که افراد ترنس محبوس در زندان اوین، به دلایل مختلفی بازداشت و زندانی شده بودند: «از اتهامات مالی و درگیری و ضرب و جرح بگیر تا زنانه پوشیدن برای افرادی که ظاهری مردانه داشتند و شماری از آنها هم کارگر جنسی بودند.»
بیخبری زندانیان سیاسی از سرنوشت زندانیان ترنس
یک زندانی ترنس که بین سالهای ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ با اتهامات مالی در زیرزمین بند یک (بند ترنسها) دوره زندان خود را گذرانده است، به ایراناینترنشنال گفت: «تعداد زندانیان این بند در دورههای مختلف بهدلیل آزادی یا بازداشتهای جدید تغییر میکرد. در دورهای که من بودم از ۹ نفر تا ۳۰ و چند نفر را دیدم.»
سه زندانی سیاسی فعلی و پیشین هم در گفتوگو با ایراناینترنشنال، به عدم دسترسی به زندانیان ترنس و اخبار و اطلاعات مربوط به آنها تاکید کردند.
یکی از این زندانیان به احتمال جابهجایی این زندانیها در ماههای پیش از حمله اسرائیل به ساختمانی متروکه در اطراف بند چهار زندان اشاره کرد و گفت: «ما هیچگاه این افراد را نمیدیدیم اما در ماههای گذشته شایعاتی در خصوص جابهجایی آنها مطرح شده بود. اگر این شایعات درست باشد و آنها به محدوده نزدیک به بند چهار و ساختمانهای اداری منتقل شده باشند، احتمال آسیب دیدن یا کشته شدنشان وجود دارد.»
یکی از مددکاران زندان اوین نیز با اشاره به اینکه روز ملاقات زندانیان ترنس با اعضای خانواده خود یک دوشنبه در هر ماه بود، گفت دوشنبه دوم تیر که حمله اسرائیل به زندان اوین رخ داد، این زندانیان ملاقات نداشتند و طبیعتا در سالن ملاقات که آسیب فراوانی دیده، حضور نداشتند.
اعضای خانواده یک زندانی هم به نقل از او به ایراناینترنشنال گفتند زندانیان از برخی کارمندان زندان تهران بزرگ شنیدهاند که زندانیان ترنس، پس از حمله اسرائیل به این زندان منتقل شدند.
خانواده این زندانی به نقل از او گفت: «اخباری در خصوص کشته شدن سه زندانی ترنس و زخمی شدن تعدادی دیگر در حمله اسرائیل به اوین، در این زندان شنیده شده است.»
ایراناینترنشنال نمیتواند مستقلا این آمار را تایید کند.
محل نگهداری زندانیان ترنس و الجیبیتیکیو پلاس در زندان اوین
زندانیان ترنس و الجیبیتیکیو پلاس در زندان اوین از سالهای دور در شرایطی جدا از سایر زندانیان محبوس بودند. تا پیش از دی سال ۱۳۹۸، این زندانیان در سلولهای انفرادی و چند نفری بند امنیتی ۲۴۰ زندان اوین نگهداری میشدند اما بر اساس گزارشی که سایت ایران وایر در خرداد ۱۴۰۰ منتشر کرد و همچنین بررسیهای ایراناینترنشنال، این زندانیان در دی سال ۱۳۹۸ به زیرزمین بند یک زندان اوین منتقل شدند.
از طبقه همکف بند یک زندان اوین به عنوان قرنطینه استفاده میشود. زندانیان در بدو ورود به زندان، به این بند منتقل و پس از دو روز، بر حسب نوع اتهام، حکم یا قرار وثیقه، به بندهای مختلف انتقال داده میشوند. این ساختمان زیرزمینی دارد که در سال ۱۳۹۸ به محل نگهداری زندانیان ترنس و دگرباش بدل شد.
موقعیت جغرافیایی این ساختمان به گونهای است که بر اساس تصاویری که پس از حمله اسرائیل از زندان منتشر شد، آسیبی به آن نرسیده است.
آمارهای رسمی و تردیدها
سازمان حقوق بشری ههنگاو که پیشتر گزارشهایی درباره زندان اوین و حمله اسرائیل به آن منتشر کرده است، در پاسخ به ایراناینترنشنال درباره کشته شدن زندانیان ترنس در این حمله اعلام کرد: «ما تاکنون هیچ گزارش موثقی مبنی بر کشته شدن این تعداد از زندانیان تراجنسیتی دریافت نکردهایم؛ هرچند گزارشهایی رسمی حاکی از کشته شدن شماری از افراد در حمله اسرائیل به این زندان منتشر شده است و همچنین اعلام گردیده که شماری از زندانیان موفق به فرار شدهاند.»
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه، ۹ تیر اعلام کرد ۷۹ نفر از مراجعان، خانواده زندانیان، کادر اداری، سربازان وظیفه و زندانیان در این حمله کشته و تعدادی نیز مجروح شدند.
قوه قضاییه تاکنون نام و تصاویر ۴۱ نفر از پرسنل زندان را که در حمله اسرائیل کشته شدند منتشر کرده که سرشناسترین آنها علی قناعتکار، سرپرست دادسرای اوین (مقدسی) و معاون امنیتی دادستان تهران و روحالله توسلی، معاون زندان اوین بودند.
نام و تصاویر ۱۳ نفر از سربازان وظیفه که در این حمله کشته شدند نیز منتشر شده است.
یکی از قربانیان، مهرانگیز ایمنپور، همسر سابق رضا خندان مهابادی، نویسنده و عضو کانون نویسندگان بود که در مجاورت زندان اوین زندگی میکرد و در روز حمله در آن منطقه حاضر شده بود.
لیلا جعفرزاده، شهروند دیگری است که روز حمله برای انجام امور اداری مرتبط با همسرش که در زندان اوین دوران محکومیت خود را میگذراند، به دادسرای اوین رفته بود و همانجا کشته شد.
همچنین نام مهرداد خیری، فرزند پنج ساله زهرا عبادی، کارمند زندان اوین نیز در میان کشتهشدگان حمله به زندان اوین مشاهده میشود.
مغایرت آمارها و قربانیان گمنام
آمار رسمی کشته شدن ۷۹ نفر در زندان اوین با اسامی و تعداد افراد کشته شده اختلافی ۲۲ نفره دارد. هویت ۵۷ نفر از کشتهشدگان در زندان اوین اعلام شده اما از ۲۲ قربانی دیگر اطلاعاتی در دست نیست.
سخنگوی قوه قضاییه ۲۱ تیر اعلام کرد تعداد زندانیان کشته شده در زندان اوین پنج نفر بودند که همه آنها با اتهامات مرتبط با جرایم مالی زندانی شده بودند.
قوه قضاییه به هویت این پنج زندانی اشارهای نکرده است.
در روزهای پس از حمله به زندان اوین، در روایتهای شماری از زندانیان از آنچه در روز حمله تجربه کردند، به کشته شدن تعدادی از بازجویان امنیتی در زندان اشاره شده است. نام و تعداد این افراد از سوی مقامهای رسمی اعلام نشده است.
ابهام در سرنوشت زندانیان ترنس
با وجود گزارشها و آمارهای مختلف، فقدان شفافیت رسمی در مورد سرنوشت دقیق زندانیان ترنس و الجیبیتیکیو پلاس، نگرانیها و ابهامات جدی را در سطح جامعه و خانوادههای آنان ایجاد کرده است.
عدم انتشار اطلاعات کامل و دسترسی نداشتن به اخبار مرتبط با این افراد، موجب افزایش تردیدها و گمانهزنیها شده و مانع از شفافیت و بررسی دقیق شرایط آنان میشود.
روشن نشدن نام و مشخصات دستکم ۲۲ نفر از کسانی که بر اساس آمار رسمی در حمله به زندان اوین کشته شدهاند، به ابهام و نگرانیها درباره سرنوشت زندانیان ترنس که تا پیش از این حمله در زندان اوین محبوس بودند، دامن زده است.
دیپلماتها جمعه ۲۷ تیر به خبرگزاری رویترز گفتند که طبق تحریمهای جدید، سقف قیمت تعیینشده از سوی گروه هفت برای نفت خام روسیه، به ۴۷٫۶ دلار در هر بشکه کاهش مییابد.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اتحادیه اروپا همین حالا یکی از قویترین بستههای تحریمی خود را علیه روسیه تصویب کرد.»
او افزود: «ما همچنان هزینهها را برای روسیه بالا خواهیم برد تا توقف تهاجم [به اوکراین]، تنها گزینه پیش روی مسکو باشد.»
در این بسته تحریمی، ممنوعیتهایی هم در زمینه مبادلات مالی مرتبط با خطوط لوله گاز نورد استریم روسیه و بخش مالی این کشور در نظر گرفته شده است.
اورزولا فن در لاین، رییس کمیسیون اروپا نیز در پیامی در ایکس نوشت: «من از توافق بر سر هجدهمین بسته تحریمی علیه روسیه استقبال میکنم.»
او در ادامه تاکید کرد: «ما به قلب ماشین جنگی روسیه ضربه میزنیم. هدفگیری بخشهای بانکی، انرژی و صنایع نظامی-صنعتی این کشور و همچنین اعمال سقف قیمتی پویا برای نفت، از جمله این اقدامات است.»
روسیه از تصرف سه روستا در مناطق مختلف اوکراین خبر داد
در حالی که اتحادیه اروپا بسته هجدهم تحریمهای خود را علیه روسیه تصویب کرد، وزارت دفاع روسیه اعلام کرد نیروهای این کشور کنترل سه روستا را در نقاط مختلف از خط مقدم هزار کیلومتری نبرد در اوکراین به دست گرفتند.
در پاسخ، منابع رسمی اوکراینی بخشی از این اخبار را زیر سوال بردند؛ بهویژه درباره روستای کلیدی کامیانسکه در جنوب شرق اوکراین.
خبرگزاری رویترز نتوانسته است بهصورت مستقل درستی گزارشهای میدانی هیچیک از طرفین را تایید کند.
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد سه سکونتگاه تصرفشده شامل کامیانسکه در منطقه زاپوریژیا، دهتیارنه در منطقه خارکیف در شمال شرق و پوپیف یار در منطقه دونتسک هستند. منطقهای که بهعنوان محور اصلی عملیات نظامی روسیه شناخته میشود.
نیروهای روسیه در یک پیشروی تدریجی به سمت غرب، بهویژه از مسیر دونتسک، مشغول عملیات هستند و تقریبا هر روز از تصرف روستاهای جدید خبر میدهند.
ولادیسلاو وولوشین، سخنگوی نظامی اوکراین، در گفتوگو با وبسایت لیگا گفت که حفظ کامیانسکه، در جنوب شرقی شهر زاپوریژیا، برای جلوگیری از حمله به این شهر اهمیت دارد.
او با اشاره به تخریب کامل این روستا بر اثر درگیریهای طولانی گفت: «روسها نمیتوانند وارد روستا شوند و آن را حفظ کنند. نه خانهای باقی مانده، نه دیواری ایستاده. هیچ جایی برای پناه گرفتن یا نگه داشتن وجود ندارد.»
نیروهای اوکراینی پیش از این از این روستا عقبنشینی کرده بودند اما به گفته وولوشین، هرازگاهی در حملات غافلگیرانه به گروههای کوچک روسیه که وارد روستا میشدند، موفق بودهاند.
مقامات اوکراینی هیچ تاییدیهای مبنی بر سقوط پوپیف یار منتشر نکردهاند. این روستا در شمال شرق شهر پوکروفسک قرار دارد که در ماههای اخیر یکی از کانونهای اصلی حملات روسیه در منطقه دونتسک بوده است.
درباره وضعیت روستای دهتیارنه نیز تاکنون گزارشی از سوی مقامات اوکراینی منتشر نشده است.
وزارت دفاع روسیه، چهارشنبه هم از تصرف روستای نوهاتسکه در جنوب غرب پوکروفسک خبر داد.
مسکو در حال حاضر کمی کمتر از ۲۰ درصد خاک اوکراین را تحت کنترل خود دارد و میگوید چهار منطقه دونتسک، لوهانسک، زاپوریژیا و خِرسون را به قلمرو خود الحاق کرده است. این رویکرد از سوی کییف و اکثر کشورهای غربی، غیرقانونی دانسته میشود.
پیشتر و در سال ۲۰۱۴، روسیه شبهجزیره کریمه را اشغال و ضمیمه خاک خود کرد. اقدامی که بهطور گسترده در سطح بینالمللی رد شده است.
بر اساس این گزارش، حکومت ایران در حال پر کردن سریع ذخایر تسلیحاتی حوثیهای یمن پس از حملات آمریکا و اسرائیل است.
از سوی دیگر، جمهوری اسلامی اخیرا ارسال تسلیحات به حزبالله را با خودروهای کوچک از طریق سوریه انجام میدهد؛ در حالی که پیشتر از کامیون استفاده میکرد.
بر پایه گزارش والاستریت ژورنال، تهران که به اقدامات خود برای تسلیح گروههای شبهنظامی در خاورمیانه ادامه میدهد، در حال ارسال موشک برای حزبالله لبنان است و تلاش دارد تسلیحات بیشتری از عراق به سوریه منتقل کند.
در برابر این تلاشها، در تازهترین مورد، توقیف یک محموله بزرگ موشک، قطعات پهپاد و تجهیزات نظامی ارسالی برای حوثیها در سواحل دریای سرخ به وسیله نیروهای وابسته به دولت قانونی یمن خبرساز شد.
این محموله که در کشتی با بار اعلامشده کولرهای گازی پنهان شده بود، شامل ۷۵۰ تن موشک کروز، موشکهای ضدکشتی و ضدهوایی، کلاهک جنگی و موتورهای پهپاد بود.
بر اساس گزارش فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، این بزرگترین محموله تسلیحاتی متعارف جمهوری اسلامی است که تاکنون به وسیله یمن توقیف شده است.
دولت جدید سوریه نیز اعلام کرده که چند محموله تسلیحاتی، از جمله راکتهای گراد (مورد استفاده در سیستمهای پرتاب چندگانه نصبشده روی کامیونها) را در مرزهای خود با عراق و لبنان توقیف کرده است.
همزمان، ارتش لبنان نیز محمولههایی را در مرز با سوریه ضبط کرده که شامل موشکهای ضدزره ساخت روسیه است. سلاحهایی که حزبالله علاقه زیادی به آنها دارد.
والاستریت ژورنال با اشاره به حملات هفته گذشته حوثیها به دو کشتی تجاری در دریای سرخ، نوشت که به نظر میرسد تلاشهای جمهوری اسلامی برای تامین مجدد تسلیحات گروههای نیابتیاش در حال نتیجه دادن است.
صفحه فارسی رهبر جمهوری اسلامی در رسانه اجتماعی ایکس، ۲۲ تیر با انتشار پستی از حملات حوثیها به کشتیهای تجاری در دریای سرخ حمایت کرد.
در این پست علی خامنهای آمده است: «کاری که ملت یمن و دولت انصارالله در پشتیبانی از مردم غزه انجام دادند، انصافا در خور تحسین است.»
خامنهای ابراز امیدواری کرد که «این مجاهدتها و مقاومتها» ادامه پیدا کند.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، چهارشنبه ۲۵ تیر گزارش داد که وزارت ارتباطات و فنآوری اطلاعات روز دوم تیر با ارسال نامهای به اتحادیه بینالمللی مخابرات (ITU)، از استارلینک شکایت کرد.
نسخهای از نامه که در گزارش خبرگزاری فارس منتشر شده ادعا میکند که فعالیت استارلینک «بدون داشتن مجوزهای لازم» در ایران مصداق نقض مقررات جهانی ارتباطات رادیویی است.
این شکایت در پی فعالسازی استارلینک در ایران طی جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسراییل صورت گرفته است؛ زمانی که جمهوری اسلامی محدودیتهای گستردهای بر اینترنت اعمال کرده بود.
ایلان ماسک، بنیانگذار استارلینک، ۲۴ خرداد، همزمان با دومین روز جنگ، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پرتوها روشن هستند»؛ عبارتی که به فعال بودن سرویس اینترنت ماهوارهای در داخل ایران تعبیر شد.
نیمه دوم سال ۱۴۰۲ دولت ابراهیم رییسی نیز با ارسال نامهای مشابه به اتحادیه بینالمللی مخابرات از استارلینک شکایت کرد.
به دنبال این شکایت، کمیسیون فدرال ارتباطات آمریکا در نامهای به ITU پاسخ داد و نوشت: «ایالات متحده طبق قوانین هیچ الزامی برای ردیابی موقعیت ایستگاههای زمینی ندارد.»
توانمندی استارلینک و تمایل جمهوری اسلامی به کنترل اطلاعات
نقش استارلینک در ارتباطات اینترنتی کاربران ایرانی طی سالهای اخیر بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
به گفته پویا پیرحسینلو، رئیس کمیته اینترنت انجمن تجارت الکترونیک، تعداد کاربران این سرویس در ایران از ۱۰۰ هزار نفر فراتر رفته است.
او دی ماه ۱۴۰۳ در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا گفته بود: «بیش از ۳۰ هزار کاربر منحصربهفرد از اینترنت ماهوارهای استفاده میکنند که نشان میدهد مجموع کاربران این نوع اینترنت از ۱۰۰ هزار نفر عبور کرده است.»
مجلس شورای اسلامی بلافاصله پس از پایان یافتن تنش نظامی با اسراییل طرحی با عنوان «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با کشورهای متخاصم» را تصویب کرد. در این طرح به استارلینک هم اشاره شده است.
مادههای دو و سه این طرح «همکاریهای اقتصادی، رسانهای یا علمی با نهادهای وابسته به دشمنان جمهوری اسلامی» را نیز جرمانگاری میکند.
هرگونه همکاری اطلاعاتی، تحلیلی، عملیاتی یا حتی رسانهای با اسرائیل، آمریکا یا هر کشوری که شورای عالی امنیت ملی آن را «متخاصم» تشخیص دهد، میتواند مصداق «افساد فیالارض» تلقی شود.
ارسال خبر، تحلیل یا تصویر به رسانههایی که «وابسته یا همسو با دشمن» خوانده میشوند، تا ۱۰ سال زندان دارد و استفاده از تجهیزات «ارتباطی ماهوارهای» نظیر استارلینک نیز ممنوع شده و مجازات آن شامل شش ماه تا دو سال حبس است.
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه، هفته پیش اعلام کرد که مقامات قضایی علیه افراد و نهادهایی که از استارلینک استفاده میکنند بهطور قانونی اقدام خواهند کرد.
