وبسایت خبری واینت گزارش داد فروشندگان اسلحه وابسته به حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی در یمن، بهصورت علنی در شبکههای اجتماعی، اقدام به فروش تسلیحات نظامی با نشان رسمی ارتش آمریکا میکنند؛ اقدامی که در تضاد کامل با سیاستهای رسمی این پلتفرمها در منع تجارت اسلحه است.
این گزارش بهنقل از «پروژه شفافیت فناوری» در واشینگتن نوشت فعالیت این دلالان حوثی ماهها یا حتی سالها از طریق حسابهای شخصی و تجاری ادامه داشته و با بهرهگیری از خدمات تبلیغاتی و تجاری پولی در پلتفرمهای متعلق به شرکتهای متا و ایکس، توانستهاند از شناسایی و حذف مصون بمانند.
سلاحهای آمریکایی با برچسب رسمی، در بازار آزاد صنعا
مطابق یافتههای این گزارش، ۱۳۰ حساب کاربری در ایکس و ۶۷ حساب تجاری در واتساپ که عمدتاً در صنعا، پایتخت تحت کنترل حوثیها، فعالیت میکنند، انواع سلاحها از جمله تفنگهای تهاجمی، مسلسل، نارنجک و راکتانداز را برای فروش عرضه میکنند.
برخی از این تسلیحات دارای نشانهایی نظیر «متعلق به دولت ایالات متحده» یا علامت ناتو هستند.
قیمت هر قطعه گاهی به دهها هزار دلار میرسد و این نکته حاکی از آن است که هدف این تجارت، شبهنظامیان سازمانیافته و نه شهروندان عادی است. برخی از حسابها حتی با بهرهگیری از خدمات پولی پلتفرم ایکس، به انتشار ویدیوهای کامل تبلیغاتی، دریافت مستقیم پرداخت و جذب مشتریان بینالمللی روی آوردهاند.
در یکی از نمونهها، ویدیو باز کردن جعبه یک مسلسل ام-۲۴۹ ساخت آمریکا منتشر شده و در دیگر آگهیها، نمادها و شعارهای گروه حوثیها از جمله «مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل، نفرین بر یهود، پیروزی برای اسلام» بهصورت برجسته بهچشم میخورد.
زیر سایه تعدیل نیرو؛ رشد تجارت غیرقانونی
گزارش واینت تاکید میکند که بیشتر حسابهای یادشده پس از تعدیل گسترده نیرو در شرکت ایکس از سوی ایلان ماسک ایجاد شدهاند. از زمان خرید این پلتفرم از سوی ماسک در سال ۲۰۲۲، حدود ۸۰ درصد از کارکنان بخش «اعتماد و ایمنی» اخراج شدهاند؛ همان واحدی که مسئول نظارت بر محتوای خطرناک و تخلفات امنیتی بود.
شرکت متا نیز که مالک واتساپ است، هزاران نفر از نیروهای نظارتی خود را در سالهای اخیر تعدیل کرده و در ژانویه امسال اعلام کرد که با هدف کاهش ادعاهای سانسور کاربران راستگرا، نظارت محتوایی را بیشازپیش کاهش خواهد داد.
«پروژه شفافیت فناوری» هشدار میدهد که کاهش نظارت، بستر مناسبی برای رشد تجارت غیرقانونی تسلیحات و سوءاستفاده گروههای تروریستی مانند حوثیها از فضای مجازی فراهم کرده است؛ پدیدهای که ابعاد امنیتی فراتر از یمن یافته و ممکن است به کشورهای دیگر نیز سرایت کند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این تبادل جمعه ۲۷ تیر انجام شد و در مقابل، دولت السالوادور صدها مهاجر ونزوئلایی را که پیشتر از سوی واشینگتن به زندان فوقامنیتی این کشور منتقل شده بودند، به کاراکاس بازگرداند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در بیانیهای اعلام کرد: «ایالات متحده با آغوش باز از بازگشت ده شهروند آمریکایی که بهطور غیرقانونی در ونزوئلا بازداشت شده بودند، استقبال میکند.»
او همچنین از آزادی برخی زندانیان سیاسی در ونزوئلا خبر داد و از نقش السالوادور در دستیابی به این توافق تشکر کرد.
نایب بوکله، رییسجمهوری السالوادور، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) اعلام کرد: «این تبادل نتیجه ماهها مذاکره با یک رژیم مستبد بود.»
او افزود که دولت او، مهاجران ونزوئلایی متهم به عضویت در باندهای تبهکار را در ازای آزادی «تعدادی قابلتوجه از زندانیان سیاسی ونزوئلا و شهروندان آمریکایی» تحویل داده است.
بازداشتهای جنجالی در چارچوب قانون «دشمنان بیگانه»
طبق گزارش رویترز، تبعید این مهاجران ونزوئلایی به السالوادور در ماه مارس انجام شد، پس از آنکه دونالد ترامپ با استناد به قانون موسوم به «دشمنان بیگانه» مصوب سال ۱۷۹۸، فرمان اخراج فوری نزدیک به ۲۵۰ نفر را صادر کرد؛ اقدامی که انتقادات تند گروههای حقوق بشری و برخی نهادهای قضایی در آمریکا را بهدنبال داشت.
این افراد در زندان امنیتی «سکات» در السالوادور بازداشت شدند؛ جایی که بسیاری از آنها هنوز در حال رسیدگی به پروندههای پناهندگی خود در آمریکا بودند. وکلای این مهاجران اعلام کردند که دولت ترامپ بدون طی مراحل قانونی، آنها را از خاک آمریکا اخراج کرده است.
خانوادهها: هیچ ارتباطی با باندهای تبهکار ندارند
کارلوس اوسکاتِگی، یکی از مهاجران ونزوئلایی، معدنچیای از ایالت تاچیرا بود که پس از ورود قانونی به خاک آمریکا، در مرکز بازداشت در تگزاس زندانی شد. ماموران آمریکایی بهدلیل خالکوبیهای روی بدنش او را به عضویت در باند «ترن دِ آراگوا» متهم کردند؛ اما خانوادهاش این اتهام را رد کردهاند و میگویند این خالکوبیها سالها پیش از تاسیس این باند زده شدهاند.
گابریلا مورا، همسر اوسکاتگی، در گفتوگو با رویترز گفت: «ما سالها منتظر این لحظه بودیم. امروز یکی از خوشحالترین روزهای زندگی من است.»
تصویری از آزادی
تصویری که از سوی دفتر امور گروگانهای وزارت خارجه آمریکا در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، مردانی را نشان میدهد که در هواپیما به مقصد آمریکا هستند.
همچنین سفارت تعطیلشده آمریکا در کاراکاس تصویری از این ده شهروند آزادشده منتشر کرد که در کنار «جان مکنامارا»، کاردار سفارت ایالات متحده در کلمبیا، پرچمهای آمریکا را در دست دارند.
یک مقام وزارت امور خارجه آمریکا، به شرط ناشناسماندن به رویترز گفت که افراد آزادشده شامل شهروندان و دارندگان اقامت دائم آمریکا بودند که کمتر از یک سال پیش، پس از انتخابات جنجالی در ونزوئلا، «بهطور غیرقانونی بازداشت» شده بودند.
از جمله این افراد میتوان به «ویلبرت جوزف کاستاندا» و «لوکاس هانتر» اشاره کرد که دولت ونزوئلا آنان را بدون ارائه هیچ مدرکی به تلاش برای سرنگونی نیکلاس مادورو متهم کرده است.
واکنشها و پیامدهای حقوقی
دولت ونزوئلا بازداشت شهروندان خود در کشورهای دیگر را نقض حقوق بشر میداند و در بیانیهای، از بازگشت ۲۵۲ مهاجر ونزوئلایی و هفت کودک جداشده از خانوادههایشان خبر داد.
از سوی دیگر، تبعید مهاجران بر اساس قانون «دشمنان بیگانه» منجر به یک تقابل حقوقی گسترده در آمریکا شد. دیوان عالی در ماه مه حکم داد که دولت فدرال باید پیش از اجرای این قانون، اطلاعرسانی قانونی و حق درخواست «اعتراض به بازداشت غیرقانونی» را برای مهاجران فراهم کند.
تبادل بیسروصدا
تبادل زندانیان تا پیش از روز جمعه کاملاً محرمانه باقی مانده بود و بسیاری از خانوادهها از طریق شبکههای اجتماعی از آزادی بستگان خود باخبر شدند. ویدیویی که از سوی رییسجمهور یالسالوادور منتشر شد، نشان میداد که تعدادی از مهاجران ونزوئلایی با دستبند، سوار هواپیمایی میشوند که آنها را به کاراکاس بازمیگرداند.
با اینحال، فهرست کامل نامهای طرفین این تبادل هنوز منتشر نشده و ابعاد حقوقی آن همچنان مورد توجه تحلیلگران و فعالان حقوق بشر قرار دارد.
ترامپ جمعه ۲۷ تیر بدون نام بردن از کشورهای عضو این گروه گفت: «وقتی درباره گروه بریکس و شش کشور عضو آن شنیدم ضربه خیلی سختی به آنها وارد کردم. و اگر واقعاً به شکلی معنادار تشکیل شوند، خیلی سریع پایان خواهد یافت. ما هرگز نباید اجازه دهیم کسی با ما بازی کند.»
او همچنین تاکید کرد که متعهد به حفظ موقعیت جهانی دلار بهعنوان ارز ذخیره بینالمللی است و قول داد هرگز اجازه ایجاد ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) در آمریکا را ندهد.
ترامپ کمتر از دو هفته پیش اعلام کرد که تعرفه جدید شامل هر کشوری میشود که با آنچه او «سیاستهای ضدآمریکایی» گروه بریکس خواند، همراستا شود.
در شرایطی که مجامعی چون گروه ۷ و گروه ۲۰ بهدلیل اختلافات داخلی و رویکرد «اول آمریکا»ی رییسجمهوری آمریکا با چالش مواجهاند، گروه بریکس تلاش میکند خود را بهعنوان بستری برای دیپلماسی چندجانبه معرفی کند.
ترامپ بارها گروه بریکس را متهم کرده که با هدف ضربه زدن به ایالات متحده و جایگاه جهانی دلار تشکیل شده است.
رهبران بریکس این ادعا را که گروه آنان ضدآمریکایی است، رد کردهاند.
برزیل، که امسال ریاست دورهای بریکس را بر عهده دارد، در ماه فوریه برنامهاش برای پیشبرد طرح ارز مشترک را کنار گذاشت، اما این گروه در حال پیگیری ایجاد سامانهای برای پرداختهای فرامرزی موسوم به «بریکس پی» است که امکان تبادلات مالی و تجاری با ارزهای محلی را فراهم میسازد.
گروه بریکس که پیشتر متشکل از برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی بود، سال گذشته گسترش یافت و کشورهایی نظیر ایران و اندونزی نیز به آن پیوستند. رهبران این گروه در نشست خود در برزیل، بهطور غیرمستقیم از سیاستهای نظامی و تجاری ایالات متحده انتقاد کردند.
ترامپ همچنین برزیل را بهطور خاص هدف قرار داده و از اعمال تعرفه ۵۰ درصدی بر واردات از این کشور از ماه اوت خبر داده است. در کنار آن، واشینگتن تحقیقاتی جداگانه درباره آنچه «روشهای ناعادلانه تجاری» برزیل خوانده، آغاز کرده است.
«باشگاه دیکتاتورها»
همزمان، ژائیر بولسونارو، رییسجمهوری پیشین برزیل، گفت:« گروه اکنون به باشگاهی از دیکتاتورها و جنایتکاران جنگی تبدیل شده است.»
او افزود: «آمریکا نسبت به تهاجم چین به آمریکای لاتین نگران است و من کسی هستم که میتوانم جلو چین را بگیرم.»
بولسونارو که روز جمعه خانهاش مورد تفتیش پلیس قرار گرفت و دادگاه محدودیتهایی بر او اعمال کرده، در مصاحبهای با خبرگزاری رویترز گفت: «اگر پاسپورت داشتم درخواست دیدار با ترامپ را میکردم.»
رییسجمهوری سابق برزیل همچنین اظهار داشت: «برای دونالد ترامپ احترام و تحسین عمیقی قائلام و میدانم او نیز مرا دوست دارد.»
