همزمان با افزایش گمانهزنیها درباره فعال شدن مکانیسم ماشه از سوی سه کشور اروپایی طرف برجام، در ایران، رسانههای رسمی جمهوری اسلامی از سویی نسبت به واکنش شدید به این اقدام احتمالی غرب هشدار دادند و از سوی دیگر نسبت به تبعات فعال شدن آن در داخل کشور.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، یکشنبه ۲۹ تیر موضع عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در گفتوگو با یک نشریه فرانسوی را که ۱۹ تیر انجام شده بود، یادآوری کرد.
تسنیم نوشت: «در پاسخ به تهدیدهای مقامات اروپایی مبنی بر فعالسازی مکانیسم ماشه، وزیر امور خارجه، فعالسازی مکانیسم ماشه را معادل یک حمله نظامی دانست و هشدار داد که این اقدام به معنای پایان نقش اروپا در برنامه هستهای صلحآمیز ایران خواهد بود.»
مهر ۱۴۰۴، توافق ۱۰ ساله برجام به پایان میرسد. اگر جمهوری اسلامی میتوانست تا این تاریخ، تعهدات خود در برجام را انجام دهد، مکانیسم ماشه در این تاریخ بیاثر میشد؛ اما بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت (که سال ۱۳۹۴ برای اجرای برجام تصویب شد)، هر یک از اعضای برجام میتوانند در طول این ۱۰ سال، تا پیش از مهر ۱۴۰۴، مکانیسمی موسوم به «ماشه» را فعال کنند.
امروز، بیشتر فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی، ناشی از تحریمهای آمریکاست اما اگر مکانیسم ماشه فعال شود، تمامی تحریمهای سازمان ملل بدون نیاز به تصویب در شورای امنیت باز میگردند؛ جایی که اگر برای تحریمهای جدید رای گیری میشد، شاید حامیان جمهوری اسلامی یعنی چین و روسیه، آن را وتو میکردند اما با فعال شدن مکانیسم ماشه، این امکان وجود ندارد، چون این مکانیسم طوری تنظیم شده که اعضای شورای امنیت میتوانند «عدم بازگشت تحریمها» را وتو کنند اما نمیتوانند «بازگشت تحریمها» را وتو کنند.
اکنون اعضای برجام شامل آلمان، بریتانیا و فرانسه که با جمهوری اسلامی دچار چالش شدهاند، هر کدام میتوانند تا پیش از مهر ماه (حدود دو ماه دیگر)، درخواست بازگرداندن تحریمهای بینالمللی را ارائه کنند.
تبعات بازگشت تحریمهای بینالمللی
در تهران، نگرانیهای گستردهای از فعال شدن این مکانیسم بروز کرده. نگرانیهایی که مقامات جمهوری اسلامی آن را معادل «حمله نظامی» میدانند.
نشریه روزانه معاونت سیاسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در این باره با اشاره به شوک شدید اجرای مکانیسم ماشه - حتی پیش از اجرا - نوشت: «روشن است که در غیاب واکنش منطقی و سریع، بیاعتمادی عمومی تشدید میشود و موجهای دوم و سوم تورمی با شدت بیشتری سر بر میآورند.»
این نشریه راهکارهایی برای مدیریت جامعه در صورت فعالسازی مکانیسم ماشه از جمله وضع مالیاتهای جدید، محدودیت معاملات خارجی برای کنترل فرار سرمایه از کشور و محدودیت معاملات دلاری ارائه داد.
در بخش سیاسی، نشریه سپاه پاسداران پیشنهاد داد «لحن سیاستگذاری» از «امیدسازی مطلق» باید به سمت « آمادهسازی روانی جامعه و فعالان اقتصادی» حرکت کند.
ارائه چنین پیشنهادی از سوی نشریه وابسته به معاونت سیاسی سپاه پاسداران، کمسابقه است.
روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: «هنوز واژگانی از آن متن پیچیده حقوقی [برجام]، سرنوشت سیاست ایران را رقم میزنند. اسنپ بک امروز در متن تحولات ژئوپلیتیک منطقه ایستاده است.»
این روزنامه تاکید کرد: «برای ایران، بازگشت تحریمهای سازمان ملل از طریق مکانیسم ماشه، صرفا یک تحول حقوقی یا دیپلماتیک نیست. این تحول، مستقیما به اقتصاد کشور مربوط میشود و بر معادلات ارزی، تجاری و مالی تاثیرگذار است.»
این روزنامه با هشدار نسبت به همراهی چین و روسیه، در صورت بازگشت تحریمهای بینالمللی، در سناریوی بدبینانه پیشبینی کرد: «فشار اقتصادی به حدی خواهد بود که هدف اصلی آن تغییر محاسبات سیاسی و وادارسازی ایران به پذیرش شرایط جدید در میز مذاکره خواهد بود. به بیان دیگر، مکانیسم ماشه، به ابزاری برای مهندسی رفتار سیاسی ایران تبدیل میشود؛ آن هم با هزینهای سنگین برای اقتصاد کشور.»
یکشنبه ۲۹ تیر در پی رانش زمین و وقوع سیلاب در شهر توریستی گاپیونگ در کره جنوبی دو نفر جان باختند و دو نفر دیگر ناپدید شدند.
با احتساب این حادثه، شمار قربانیان بارندگیهای اخیر در سراسر کره جنوبی به ۱۴ نفر رسیده است و ۱۲ نفر دیگر همچنان مفقود هستند.
با ادامه عملیات نجات و امداد، نگرانیها از افزایش شمار قربانیان همچنان وجود دارد.
بارشها از چهارشنبه ۲۵ تیر آغاز شده است و در این مدت، مناطق جنوبی کره جنوبی شاهد بارش حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ میلیمتری بودهاند.
به گزارش رسانههای محلی، از زمان آغاز بارندگیها نزدیک به ۱۰ هزار نفر خانههای خود را ترک کردهاند و برق بیش از ۴۱ هزار خانوار نیز بهطور موقت قطع شده است.
اگرچه بارشها در مناطق جنوبی و مرکزی که بیشترین آسیب را دیدهاند تا حد زیادی فروکش کرده اما پیشبینی شده است که بارانهای بیشتری در سئول، پایتخت، و مناطق شمالی در راه باشد.
سیلابهای خروشان، هزاران جاده و ساختمان را تخریب کردهاند یا زیر آب بردهاند و گزارشهایی از آسیب به زمینهای کشاورزی و تلفات گسترده دامها منتشر شده است.
بخش زیادی از ویرانیها در جنوب کره جنوبی از جمله در شهرستان سانچئونگ رخ داده است که شش نفر در آن جان باختهاند و هفت نفر نیز ناپدید شدهاند.
در مناطق کوهستانی شمالی نزدیک سئول و همچنین دیگر مناطق غربی و شمالی کشور نیز مواردی از تلفات گزارش شده است.
در چندین منطقه، هشدارهای جدی درباره خطر رانش زمین صادر شده است.
با این حال اداره هواشناسی کره جنوبی یکشنبه اعلام کرد بارندگیها احتمالا تا پایان امروز متوقف میشود و سپس موج گرما در راه خواهد بود.
این کشف با استفاده از تلسکوپ آلما (آرایه میلیمتری/ زیرمیلیمتری بزرگ آتاکاما) و تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا انجام گرفته و به ثبت مراحل اولیه تشکیل یک منظومه سیارهای جدید منجر شده است.
یافتههای این مطالعه در نشریه نیچر منتشر شده است.
دانشمندان با این رصدها موفق شدند نخستین ذرات سازنده سیاره را در اطراف یک ستاره نوزاد به نام اچاوپیاس-۳۱۵ ( HOPS-315) شناسایی کنند. ستارهای که حدود هزار و ۳۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد.
اچاوپیاس-۳۱۵ یک «پیشستاره» محسوب میشود؛ به این معنا که در نخستین مرحله از تحول ستارهای قرار دارد.
این نوع ستارگان جوان معمولا در میان دیسکهای پیشسیارهای که ابرهای چرخانی از گاز و غبار و محل زایش سیارات هستند، احاطه شدهاند.
ملیسا مککلور، نویسنده اصلی این پژوهش از دانشگاه لیدن هلند، گفت: «برای نخستین بار توانستهایم اولین لحظهای را شناسایی کنیم که در آن فرایند شکلگیری سیاره در اطراف ستارهای غیر از خورشید آغاز میشود.»
این تیم پژوهشی، نشانههایی از وجود گاز مونوکسید سیلیکون (SiO) و مواد معدنی کریستالی جامد در دیسک اطراف این ستاره کشف کرده است.
این دادهها نشان میدهد مواد سازنده سیارات در حال آغاز فرایند چگالش از حالت گاز به ذرات جامد هستند که مرحلهای تکاملی در روند تولد سیارات است.
ادوین برگین، استاد دانشگاه میشیگان آمریکا و یکی از نویسندگان این پژوهش، گفت: «این فرایند قبلا هرگز نه در دیسکهای پیشسیارهای دیده شده بود و نه در هیچ نقطهای خارج از منظومه شمسی ما.»
پژوهشگران میگویند این کشف، مرحلهای کاملا جدید و تاکنون دیده نشده در روند شکلگیری سیارات را آشکار کرده و چشماندازی تازه برای مطالعه نحوه پیدایش سامانههای سیارهای مشابه منظومه شمسی گشوده است.
افیخای ادرعی، سخنگوی عربزبان ارتش اسرائیل، یکشنبه ۲۹ تیر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ارتش اسرائیل به عملیات گسترده خود برای نابودی تواناییهای دشمن و زیرساختهای تروریستی در منطقه ادامه میدهد.»
او در ادامه نوشت که فعالیتهای ارتش به منطقهای گسترش مییابد که پیشتر عملیاتی در آن انجام نداده است.
در این بیانیه آمده است که غیرنظامیان باید به سمت منطقه المواسی در ساحل حرکت کنند.
نگرانی درباره وضعیت گروگانها
این نخستین بار از زمان آغاز جنگ غزه از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ است که ارتش اسرائیل دستور تخلیهای برای منطقه دیرالبلح صادر میکند. یکی از معدود مناطقی در نوار غزه که ارتش اسرائیل تاکنون عملیات زمینی در آن انجام نداده است.
ارتش اسرائیل از انجام عملیات زمینی در مناطقی که تصور میشود گروه حماس گروگانها را در آنها نگه میدارد، خودداری کرده است، تا جان آنها را به خطر نیندازد؛ زیرا حماس تهدید کرده که در صورت نزدیک شدن نیروهای اسرائیلی به گروگانها، آنها را خواهد کشت.
بر اساس برآوردهای ارتش اسرائیل در ماه می، حدود ۳۵۰ هزار فلسطینی در سراسر بخش مرکزی نوار غزه زندگی میکنند. هنوز مشخص نیست چه تعداد از آنها در محدودهای قرار دارند که اکنون مشمول دستور تخلیه شده است.
پیش از این، سخنگوی شاخه نظامی حماس اعلام کرده بود اگر در جریان مذاکرات جاری برای آتشبس، توافقی حاصل نشود، این گروه در آینده با هیچ آتشبس موقتی موافقت نخواهد کرد.
او همچنین اسرائیل را به «لجاجت و سرسختی» متهم کرد.
ابو عبیده، سخنگوی شاخه نظامی حماس، ۲۷ تیر در سخنرانی تلویزیونی خود افزود که حماس بارها پیشنهاد داده همه گروگانهای نگهداری شده در غزه را آزاد کند و به توافقی برای آتشبس دست یابد.
در حمله هفتم اکتبر به مناطقی از اسرائیل، گروههای فلسطینی از جمله حماس و جهاد اسلامی، جان هزار و ۲۰۰ نفر را گرفتند که بیشتر آنها غیرنظامی بودند.
در جریان این حمله، بیش از ۵۰۰ نفر - شامل زنان، کودکان و خردسالان - گروگان گرفته شدند.
در آتشبس پیشین، بخشی از این گروگانها در ازای آزادی تعدادی از زندانیان فلسطینی مبادله شدند اما هنوز شماری از گروگانها در اسارت گروههای فلسطینی باقی ماندهاند.
این حادثه بعدازظهر شنبه ۲۸ تیر، در شرایط بد جوی و در حالی که ۴۸ گردشگر و پنج خدمه در قایق حضور داشتند، رخ داد و مقامات ویتنام، آن را یکی از مرگبارترین سوانح گردشگری دریایی در سالهای اخیر توصیف کردهاند.
طبق بیانیه رسمی دولت، تاکنون ۱۰ نفر از سرنشینان نجات یافتهاند و سایرین جان باخته یا مفقود شدهاند.
به گزارش خبرگزاری رسمی ویتنام، همه قربانیان شهروندان این کشور بودهاند و در میان آنها چند کودک نیز دیده میشود.
شرایط دشوار عملیات نجات
دهها نفر از نیروهای امدادی از جمله گارد مرزی، ارتش، پلیس و غواصان حرفهای در منطقه سانحه حاضر شدهاند.
بهرغم آرام شدن نسبی دریا، بارش شدید و دید محدود، مانع از پیشرفت سریع عملیات نجات شده است.
مقامات دولتی ویتنام اعلام کردند که قایق غرقشده از زیر آب بیرون کشیده شده است.
این حادثه ساعت ۱۴ به وقت محلی (۰۷:۰۰ به وقت گرینویچ) شنبه، درست زمانی رخ داد که طوفان ویفا وارد دریای جنوبی چین شد.
با این حال، مقامها تاکید کردند شرایط جوی در لحظه حادثه هنوز تحت تاثیر مستقیم طوفان نبوده، بلکه ناشی از جریانات بادی منطقه شمالی کشور بوده است.
سابقه حوادث در خلیج ها لونگ
خلیج ها لونگ در شمال شرق ویتنام که حدود ۲۰۰ کیلومتر با هانوی، پایتخت این کشور فاصله دارد، سالانه دهها هزار گردشگر داخلی و خارجی را جذب میکند و قایقگردی در میان بازدیدکنندگان این منطقه بسیار پرطرفدار است.
در فوریه ۲۰۱۱ نیز سانحه مشابهی در همین منطقه رخ داد که منجر به مرگ ۱۲ نفر از جمله چند گردشگر خارجی شد.
طوفان ویفا که سومین طوفان امسال در دریای جنوبی چین محسوب میشود، طبق پیشبینیها اوایل هفته آینده در سواحل شمالی ویتنام به خشکی خواهد رسید.
نهادهای امدادی هشدار دادهاند ادامه عملیات نجات ممکن است با شرایط بدتر جوی روبهرو شود.
بر اساس گزارش مقامهای محلی، خودرو از نوع نیسان ورسا بوده و هنگام برخورد با مردم، یک چرخدستی غذافروشی و محل تحویل خودرو (واله) را نیز زیر گرفت. آتشنشانی لسآنجلس اعلام کرده است که از میان زخمیها، هفت نفر در وضعیت بحرانی قرار دارند و ۲۳ نفر به بیمارستانها و مراکز درمانی منتقل شدهاند.
پلیس لسآنجلس در ادامه اعلام کرد راننده خودرو با جراحت ناشی از شلیک گلوله پیدا شده و به بیمارستان منتقل شده است. هنوز مشخص نیست که او پیش از برخورد گلوله خورده یا پس از آن. پلیس همچنین در حال جستجو برای مظنونی است که گفته میشود مردی با لباس ورزشی آبی و یک هفتتیر نقرهای بوده است.
آدام ونگرپن، افسر روابط عمومی آتشنشانی لسآنجلس، این صحنه را «بسیار آشفته» توصیف کرد و گفت بیشتر افرادی که در صف ایستاده بودند، زن بودهاند. به گفته او، برخی حاضران قبل از رسیدن امدادگران به کمک مجروحان شتافتند.
در زمان حادثه، سالن «ورمانت هالیوود» میزبان برنامهای با ترکیب سبک رگی و هیپهاپ بوده است. هنوز پاسخ رسمی از سوی مسئولان این سالن ارائه نشده است.
شاهدی به نام ماریا مدرانو که همراه همسرش در محل حادثه در حال فروش هاتداگ بود، گفت پیش از برخورد خودرو، مشاجرهای در بیرون سالن رخ داده بود. به گفته او، خودرو غرفه آنها را نیز زیر گرفت و آنها به سختی توانستند جان خود را نجات دهند. مدرانو در گفتوگو با آسوشیتدپرس از بیمارستان گفت: «اگر خودرو در غرفه گیر نکرده بود، من زنده نمیماندم تا این ماجرا را تعریف کنم.»
پلیس لسآنجلس تحقیقات رسمی درباره این حادثه را آغاز کرده و اعلام کرده است که این پرونده ابعاد گستردهای دارد.
ساعاتی پس از انتشار این گزارش، پلیس لسآنجلس اعلام کرد که فرناندو رامیرز، مرد ۲۹ سالهای که مظنون به راندن خودرو به سمت جمعیتی در بیرون یک کلوب شبانه در هالیوود است، بازداشت و به اتهام «حمله با سلاح مرگبار» متهم شده است. به گفته روساریو سروانتس، سخنگوی اداره پلیس لسآنجلس، رامیرز پس از بازداشت رسماً تحت پیگرد قضایی قرار گرفته و در بازداشتگاه ثبت شده است.
