با شدت گرفتن بحران انرژی در ایران، شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال از قطع چند ساعت در روز برق و آب گزارش میدهند. مقامهای جمهوری اسلامی در این شرایط مسئولیت را متوجه مردم کردهاند، شهروندان را به «صرفهجویی» دعوت میکنند و درباره وضع بحرانی ذخایر آب سدها هشدار میدهند.
شرکت آب و فاضلاب تهران یکشنبه ۲۹ تیر اعلام کرد خشکسالیهای پنج سال اخیر و کاهش بارشهای این استان در سال آبی جاری در ۶۰ سال اخیر بیسابقه بوده و منابع آبی تهران را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.
به گفته این شرکت، هماکنون ذخایر موجود در سدهای تامینکننده آب تهران در پایینترین وضعیت خود در یک قرن اخیر قرار دارد.
آبفا به شهروندانی که ساکن مجتمعهای مسکونی چند طبقه هستند توصیه کرد برای «جبران محدودیتهای ناشی از افت فشار»، مخزن و سپس پمپ در طبقه همکف یا طبقات زیرزمین نصب کنند.
ویدیویی در رسانههای اجتماعی مربوط به ۲۹ تیر منتشر شده که در آن، با تانکر به ساکنان شهرستان شهریار در استان تهران آبرسانی میشود.
دهها شهروند از شهرهای مختلف، در پیامهایی به ایراناینترنشنال گفتند روزی دو نوبت و هر بار دستکم دو ساعت برق خانههایشان میرود و آب هم روزی دستکم چهار ساعت قطع میشود.
یک شهروند در پیامی گفت از ساعت ۱۲ ظهر تا پنج عصر برق خانهشان قطع است.
او افزود: «از تشنگی و گرما مردیم.»
شهروندی دیگر با اشاره به قطع همزمان آب و برق گفت: «فقط گاز داریم ... وقتی برق میرود، تلفن و اینترنت هم قطع میشود.»
مخاطبی دیگر جمهوری اسلامی را عامل مستقیم این وضعیت دانست و از بیتوجهی نهادهای مسئول گلایه کرد.
رسانههای داخلی با اشاره به «کسری ۵۰۰ میلیون متر مکعبی سدهای تهران» گزارش دادند مجموع ذخایر سدهای تهران در حال حاضر حدود ۴۱۴ میلیون متر مکعب است که در شرایط عادی و در این زمان از سال این ذخیره باید ۹۲۵ میلیون متر مکعب باشد.
سد لار تنها هفت درصد پرشدگی دارد و با کاهش ۳۴ درصدی نسبت به سال گذشته در وضعیت بسیار بدی است.
سدهای لتیان و ماملو، ۲۰ درصد و امیرکبیر ۳۸ درصد پرشدگی دارند.
توصیه رییس شورای شهر تهران به صرفهجویی با وجود قطع ۲۴ ساعته آب
گزارشها از برخی شهرهای ایران حاکی از قطع آب برای ساعتهای طولانی و حتی یک شبانهروز و بیشتر است.
شهروندی از پردیس استان تهران به ایراناینترنشنال گفت که ۲۴ ساعت بیآبی را تجربه کرده و افزود: «به زمان استفاده از آفتابه برگشتهایم.»
شهروندی دیگر از گرمدره استان البرز گفت از جمعه ۲۶ تیر تا بامداد ۲۸ تیر آب بهطور پیوسته قطع بوده است.
او گفت در پنج روز اخیر، آب تنها حدود ۱۱ ساعت وصل بوده است.
شهروندی دیگر از تهران از قطع شش ساعتی آب در منطقه محل سکونتش خبر داد و گفت: «این هم از قلههای پیشرفت جمهوری اسلامی است.»
مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران، ۲۹ تیر با اشاره به بحران کمبود آب در تهران گفت: «وزارت نیرو برای تامین آب تلاش میکند.»
او ادامه داد: «همچنان با افت فشار و گاهی قطع آب مواجه هستیم و مردم باید با صرفهجویی به مدیریت این وضعیت کمک کنند.»
شهروندی از مشهد به ایراناینترنشنال گفت در حاشیه شهر، آب از ساعت پنج صبح تا بعدازظهر قطع و این روند هر روز تکرار میشود، بدون آن که اداره آب و فاضلاب دستکم پاسخی به پیگیریها بدهد.
او که در خانهاش تانکر نصب کرده، گفت این قطعیها آنقدر پیوسته و مستمر بوده که تانکر ۵۰۰ لیتری در ۲۴ ساعت پر نشده است.
مافیای انرژی، عامل اصلی بحران آب و برق در ایران
بنفشه زهرایی، استاد مدیریت منابع آب دانشگاه تهران، گفت که چهار سد اصلی تامینکننده آب پایتخت تا پایان شهریور خشک خواهند شد.
منصور سهرابی، متخصص بومشناسی، با اشاره به خشکسالی شدید به ایراناینترنشنال گفت: «این بحران رو به وخامت است، چون هیچ منبعی برای جبران آبهای از دسترفته وجود ندارد.»
اکو ایران با استناد به آمارهای رسمی از وضعیت سدهای کشور در سال آبی جاری تا ۲۱ تیر نوشت ۵۴ درصد از مخازن سدهای کشور خالی است و مخازن ۱۷ سد کشور کمتر از ۲۰ درصد آب دارند.
حتی درصد پرشدگی ۱۰ سد کشور، کمتر از ۱۰ درصد است و فاصله کمی با خشکی دارند.
از سدهای لار و لتیان تهران گرفته تا شمیل و نیان هرمزگان در این فهرست به چشم میخورند.
صنعت آب، گزارش داد از ابتدای سال آبی جاری که از اول مهر ۱۴۰۳ شروع شده تا ۲۱ تیر، مجموع ورودی آب به سدهای کشور به حدود ۲۲ میلیارد و ۴۰۰ میلیون مترمکعب کاهش یافته است.
روزبه اسکندری، پژوهشگر محیط زیست، به ایراناینترنشنال گفت: «مافیایی چندلایه که هم در سیاستگذاری، هم در بهرهبرداری و هم در اجرای پروژهها نقش دارند، عامل اصلی بحران آب و انرژی در ایران هستند.»
قطع برق، زندگی و کسبوکارها را مختل کرده است
علاوه بر آب، در هفتههای گذشته برق و اینترنت هم به طور مستمر هر روز چندین ساعت در شماری از شهرهای ایران قطع شدهاند.
شهروندی از مشهد به ایراناینترنشنال گفت در اوج گرما، برق خانهها روزی سه تا چهار ساعت قطع میشود.
شهروندی دیگر بدون اشاره به شهر محل سکونتش گفت که در روزهای مختلف، از ۱۲ ظهر تا هشت شب برق قطع شده است.
ویدیوی ارسالی به ایراناینترنشنال نشان میدهد در پی قطع برق در بازار تبریز، شماری از کسبه برای ادامه فعالیت، ناچار به استفاده از دستگاههای مولد برق شدهاند.
یک مخاطب از مشهد که خود را خیاط معرفی کرد، گفت روزی دو بار برق میرود و با این وضعیت عملا کار کردن ممکن نیست.
یک شهروند هم با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال از خسارات ناشی از قطع برق در نانوایی خود خبر داد.
به گفته این شهروند، بهدلیل قطع برق، خمیر نانوایی فاسد شده و دیگر قابل استفاده نیست.
با وجود این مشکلات، قطع برق به شکل روزانه ادامه دارد.
به گفته یک شهروند، در شهر پرند، هر شب ساعت ۹ تا ۱۱ شب برق قطع میشود.
شهروندی دیگر از ایرانشهر گفت روزانه یک بار از هشت تا ۱۰ صبح و یک بار از شش عصر تا هشت شب، برق قطع میشود.
یک شهروند هم گفت دو ساعت است که برق قطع شده و او و همکارش داخل مغازه گیر کردهاند چون کرکره بالا نمیرود.
مخاطبی گفت: «از هشت صبح تا غروب، نه در خانه و نه در محل کارمان برق نداریم. ما را انداختهاند گوشه رینگ و مدام به شکلهای مختلف میزنند ...»
شهروندی دیگر گفت: «زندگی و جوانی و آیندهمان را از ما گرفتند و هر بلایی خواستند سرمان آوردند.»
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، یکشنبه ۲۹ تیر موضع عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در گفتوگو با یک نشریه فرانسوی را که ۱۹ تیر انجام شده بود، یادآوری کرد.
تسنیم نوشت: «در پاسخ به تهدیدهای مقامات اروپایی مبنی بر فعالسازی مکانیسم ماشه، وزیر امور خارجه، فعالسازی مکانیسم ماشه را معادل یک حمله نظامی دانست و هشدار داد که این اقدام به معنای پایان نقش اروپا در برنامه هستهای صلحآمیز ایران خواهد بود.»
مهر ۱۴۰۴، توافق ۱۰ ساله برجام به پایان میرسد. اگر جمهوری اسلامی میتوانست تا این تاریخ، تعهدات خود در برجام را انجام دهد، مکانیسم ماشه در این تاریخ بیاثر میشد؛ اما بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت (که سال ۱۳۹۴ برای اجرای برجام تصویب شد)، هر یک از اعضای برجام میتوانند در طول این ۱۰ سال، تا پیش از مهر ۱۴۰۴، مکانیسمی موسوم به «ماشه» را فعال کنند.
امروز، بیشتر فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی، ناشی از تحریمهای آمریکاست اما اگر مکانیسم ماشه فعال شود، تمامی تحریمهای سازمان ملل بدون نیاز به تصویب در شورای امنیت باز میگردند؛ جایی که اگر برای تحریمهای جدید رای گیری میشد، شاید حامیان جمهوری اسلامی یعنی چین و روسیه، آن را وتو میکردند اما با فعال شدن مکانیسم ماشه، این امکان وجود ندارد، چون این مکانیسم طوری تنظیم شده که اعضای شورای امنیت میتوانند «عدم بازگشت تحریمها» را وتو کنند اما نمیتوانند «بازگشت تحریمها» را وتو کنند.
اکنون اعضای برجام شامل آلمان، بریتانیا و فرانسه که با جمهوری اسلامی دچار چالش شدهاند، هر کدام میتوانند تا پیش از مهر ماه (حدود دو ماه دیگر)، درخواست بازگرداندن تحریمهای بینالمللی را ارائه کنند.
تبعات بازگشت تحریمهای بینالمللی
در تهران، نگرانیهای گستردهای از فعال شدن این مکانیسم بروز کرده. نگرانیهایی که مقامات جمهوری اسلامی آن را معادل «حمله نظامی» میدانند.
نشریه روزانه معاونت سیاسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در این باره با اشاره به شوک شدید اجرای مکانیسم ماشه - حتی پیش از اجرا - نوشت: «روشن است که در غیاب واکنش منطقی و سریع، بیاعتمادی عمومی تشدید میشود و موجهای دوم و سوم تورمی با شدت بیشتری سر بر میآورند.»
این نشریه راهکارهایی برای مدیریت جامعه در صورت فعالسازی مکانیسم ماشه از جمله وضع مالیاتهای جدید، محدودیت معاملات خارجی برای کنترل فرار سرمایه از کشور و محدودیت معاملات دلاری ارائه داد.
در بخش سیاسی، نشریه سپاه پاسداران پیشنهاد داد «لحن سیاستگذاری» از «امیدسازی مطلق» باید به سمت « آمادهسازی روانی جامعه و فعالان اقتصادی» حرکت کند.
ارائه چنین پیشنهادی از سوی نشریه وابسته به معاونت سیاسی سپاه پاسداران، کمسابقه است.
روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: «هنوز واژگانی از آن متن پیچیده حقوقی [برجام]، سرنوشت سیاست ایران را رقم میزنند. اسنپ بک امروز در متن تحولات ژئوپلیتیک منطقه ایستاده است.»
این روزنامه تاکید کرد: «برای ایران، بازگشت تحریمهای سازمان ملل از طریق مکانیسم ماشه، صرفا یک تحول حقوقی یا دیپلماتیک نیست. این تحول، مستقیما به اقتصاد کشور مربوط میشود و بر معادلات ارزی، تجاری و مالی تاثیرگذار است.»
این روزنامه با هشدار نسبت به همراهی چین و روسیه، در صورت بازگشت تحریمهای بینالمللی، در سناریوی بدبینانه پیشبینی کرد: «فشار اقتصادی به حدی خواهد بود که هدف اصلی آن تغییر محاسبات سیاسی و وادارسازی ایران به پذیرش شرایط جدید در میز مذاکره خواهد بود. به بیان دیگر، مکانیسم ماشه، به ابزاری برای مهندسی رفتار سیاسی ایران تبدیل میشود؛ آن هم با هزینهای سنگین برای اقتصاد کشور.»
به گفته مومنی، احضار جدید تنها چند ماه پس از آزادیاش از زندان و در پی انتشار گزارشی از خبرگزاری امنیتی فارس صورت گرفته است؛ گزارشی که یک روز پیش از انتشار بیانیه حمایت از طرح مجلس مؤسسان میرحسین موسوی منتشر شد و در آن اتهاماتی علیه او مطرح شده بود.
مومنی در گفتوگو با پایگاه خبری «تحکیم ملت» با انتقاد از روند قضایی و فشارهای امنیتی گفت: «زندگی ما را با زندان و احضار به گروگان گرفتهاید، اما صدای حقیقت خاموششدنی نیست. هنوز چند ماهی نیست که آزاد شدهام، دوباره با همان اتهام پرونده ساختهاند.»
او ادامه داد: «وقتی میبینیم کشور در مسیر جنگ، ناامنی و رنج مردم پیش میرود، مگر میتوان سکوت کرد؟ بیان نگرانی برای آینده ایران جرم نیست. کشور را نمیتوان با تفتیش عقاید اداره کرد.»
مومنی با تاکید بر حق مردم برای دانستن، هشدار دادن و ارائه راهحل گفت: «ما نه برای قدرت، که برای مردم و ایران ایستادهایم. اگر تصور میکنید با این روشها کشور نجات مییابد، راهتان روشن است. اما ما هم راه خود را میرویم. صدای حقیقت خاموش نخواهد شد.»
عبدالله مومنی از چهرههای شناخته شده جنبش دانشجویی در ایران در دو دهه گذشته و از منتقدان جمهوری اسلامی است. او پیش از این نیز بارها به دلیل فعالیتهای مدنی، به زندان محکوم شده بود. احضار اخیر او، نشانهای از آغاز فشارهای تازه بر فعالان حامی تغییرات ساختاری از راههای مسالمتآمیز تلقی میشود.
پیش از این در ۲۰ تیر، میرحسین موسوی، از رهبران «جنبش سبز»، با انتشار بیانیهای از حصر خانگی، از «ایستادگی» مردم در جریان جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل تمجید کرد و با تاکید بر حق شهروندان برای تعیین سرنوشت خود، خواستار برگزاری همهپرسی در کشور شد.
پس از آن بیش از ۸۰۰ نفر از کنشگران سیاسی و مدنی داخل و خارج از ایران از طرح سیاسی موسوی برای برگزاری رفراندوم حمایت کردند.
پس از آن نیز ۱۷ نفر از چهرههای سرشناس مدنی و حقوق بشری ایران با انتشار بیانیهای با عنوان «ما نگران سرنوشت ایرانیم» هشدار دادند کشور در بحرانیترین دوره تاریخ معاصر قرار گرفته و تنها راه نجات، بازگرداندن حق تعیین سرنوشت به مردم از مسیر رفراندوم آزاد با نظارت نهادهای بینالمللی است.
در این بیانیه که جمعه ۲۷ تیرماه در نشریه آلمانی اشپیگل منتشر شده، امضاکنندگان با اشاره به فضای ملتهب داخلی و سایه تهدیدات خارجی تاکید کردهاند: «ایران امروز در تقاطع بحرانیترین لحظات تاریخ معاصر خود ایستاده است.»
امضاکنندگان این بیانیه خواستار برگزاری رفراندوم آزاد و شفاف با نظارت نهادهای بینالمللی شدهاند تا «حق تعیین سرنوشت مردم ایران» احیا و از طریق تشکیل مجلس موسسان، زمینه گذار دموکراتیک به یک نظام ملی، دموکراتیک و فراگیر فراهم شود.
راکوئل عطائیان حدود ۲۰ روز پیش با یورش نیروهای امنیتی در منزل خود بازداشت شد و از آن زمان تاکنون اطلاعی از محل نگهداری او در دست نیست. دو روز پس از آن نیز، همسرش سهیل حقدوست با یورش مجدد ماموران امنیتی به خانهشان بازداشت شد و از سرنوشت او نیز خبری منتشر نشده است.
به گفته منابع مطلع، پرونده این زوج بهائی در شعبه چهارم دادیاری قائمشهر و نزد بازپرس خسروی در جریان است. این در حالی است که تاکنون هیچگونه توضیح رسمی از سوی نهادهای قضایی و امنیتی درباره اتهامات یا وضعیت بازداشت این شهروندان ارائه نشده است.
بنا بر اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، سهیل حقدوست، که به بیماری قند و مشکلات قلبی مبتلا بوده، تنها ساعاتی پس از بازداشت، با افزایش ضربان قلب مواجه شده و به بیمارستان الزهرا در ساری منتقل شده است.
به گفته منابع مطلع، ماموران اطلاعاتی این شهروند بهائی را باوجود نیاز به بستری شدن، بلافاصله از بیمارستان خارج و به بازداشتگاه منتقل کردند.
براساس این گزارش، باوجود پیگیریهای نزدیکان این زوج، هر دوی آنها از حق داشتن وکیل محروم هستند و درخواست قرار وثیقه راکوئل عطائیان را به قرار بازداشت تبدیل کردهاند.
سهیل حقدوست، پیشتر نیز سابقه برخوردهای قضائی را داشته است.
فشارهای تازه بر بهاییان
در روزهای اخیر، منابع معتبر از تشدید فشارها بر جامعه بهائیان در ایران خبر دادهاند. مطابق گزارش شبکه حقوق بشری ههنگاو، پس از آتشبس پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، نهادهای امنیتی در استان اصفهان اقدامات گستردهای برای پروندهسازی سازمانیافته علیه بهاییان آغاز کردهاند.
در برخی موارد، همسایگان و آشنایان مورد تهدید قرار گرفتهاند که اگر علیه شهروندان بهایی شکایت نکنند، با پیگرد روبهرو خواهند شد.
همچنین گزارش میشود که همزمان با این پروندهسازیها، ماموران امنیتی به منازل دهها نفر از بهاییان در شهرهایی چون تهران، شیراز، رفسنجان، قائمشهر و جویبار یورش برده و وسایل شخصی آنها را ضبط کردهاند.
پروژه پراکندهسازی بر اساس شهادتهای اجباری علیه همکیشانشان، نمونهای از سرکوب سیستماتیک مذهبی است که طی ماههای گذشته سرعت گرفته است.
این اقدامات تازه بار دیگر نشان داد که سرکوب قانونی و فرهنگی علیه بهائیان نهتنها متوقف نشده، بلکه شدت گرفته است. با اجبار دیگران به شکایت علیه بهاییان، توقیف منازل و مصادره وسایل شخصی، این اقلیت دینی با فشارهای گسترده امنیتی، اقتصادی و اجتماعی روبهرو هستند؛ آنهم در حالی که اغلب حتی از جزئیات اتهامات خود مطلع نیستند و امکان دفاع از خود را ندارند.
به گزارش شبکه سیانان، این تلاشها در راستای بازسازی نفوذ منطقهای حکومت ایران صورت میگیرد؛ نفوذی که طی دو سال گذشته در پی کارزار نظامی اسرائیل بهشدت آسیب دیده است.
حملات حوثیها در دریای سرخ؛ آرامش شکننده پایان یافت
سه روز پس از اعلام آتشبس میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، نیروهای وفادار به دولت در تبعید یمن یک کشتی حامل ۷۵۰ تُن تسلیحات ساخت ایران را در دریای سرخ توقیف کردند. به گفته فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، این کشتی حامل موشک، موتور پهپاد و سامانههای راداری بود که قرار بود در اختیار حوثیهای یمن قرار گیرد.
بهگفته ارتش آمریکا، این بزرگترین عملیات توقیف سلاح در تاریخ نیروهای مقاومت ملی یمن به رهبری طارق صالح، برادرزاده رییسجمهوری پیشین یمن، بوده است.
با اینحال، وزارت خارجه جمهوری اسلامی این موضوع را رد کرده و آن را «تلاش فریبکارانهای از سوی آمریکا برای منحرفکردن افکار عمومی» خوانده است.
در همین حال، حوثیها با استفاده از تسلیحات ایرانی طی روزهای اخیر دو کشتی تجاری را هدف قرار دادند. یکی از این کشتیها متعلق به یونان بود که در حمله به آن، چهار نفر کشته، چند نفر مجروح و ۱۱ نفر دیگر ناپدید شدند. شش خدمه نیز بهدست حوثیها اسیر شدند.
حمله دیگر، با پهپاد و قایق انفجاری علیه یک کشتی با پرچم لیبریا انجام شد. بهگفته سیانان، این نخستین موج حملات ثبتشده در سال جاری میلادی بهدنبال چند ماه آرامش نسبی در دریای سرخ بوده است.
درگیری در عراق؛ حمله به زیرساختهای نفتی
گزارش سیانان میافزاید که شبهنظامیان مورد حمایت حکومت ایران در عراق نیز حملاتی را علیه تاسیسات انرژی در اقلیم کردستان آغاز کردهاند. بهگفته مقامات دولت محلی اقلیم، دستکم پنج میدان نفتی، از جمله دو میدان تحت بهرهبرداری شرکتهای آمریکایی، هدف «حملات پهپادی» قرار گرفتهاند.
وزارت داخله اقلیم این حملات را به واحدهای بسیج مردمی، نیروی شبهنظامی شیعه تحت حمایت حکومت ایران، نسبت داده و آن را تلاشی برای «فلجکردن اقتصاد منطقه» توصیف کرده است.
حزبالله لبنان؛ بازوی تضعیفشده تهران
در لبنان، حزبالله که پس از حمله ۷ اکتبر حماس به اسرائیل اقدام به گشودن جبهه دوم علیه ارتش اسرائیل کرد، اکنون با چالشهای فزایندهای روبهروست. بهگزارش سیانان، این گروه در نتیجه حملات پیاپی اسرائیل بهشدت تضعیف شده، نفوذش در لبنان کاهش یافته و با فشارهای داخلی و بینالمللی برای خلعسلاح مواجه است.
حسن نصرالله، رهبر حزبالله، در حمله هوایی اسرائیل کشته شد و مسیر حیاتی تدارکاتی این گروه از طریق سوریه نیز پس از سقوط رژیم بشار اسد در دسامبر گذشته، قطع شد. با وجود این، برخی منابع منطقهای به سیانان گفتهاند که حزبالله طی هفتههای آینده ممکن است خود را بازسازی کند، چرا که احساس میکند در موقعیتی «وجودی» قرار گرفته است.
سوریه؛ دولت جدید در برابر نفوذ حکومت ایران
با رویکارآمدن حکومت جدید در دمشق که با نفوذ ایران مخالف است، تلاشهای تهران برای ارسال سلاح به لبنان با موانع تازهای روبهرو شده است. بهنوشته سیانان، وزارت داخله سوریه در ماه گذشته محمولهای از موشکهای ضدتانک کورنت را که برای حزبالله در نظر گرفته شده بود، در حومه حمص کشف و توقیف کرده است. این تسلیحات در کامیونی حامل سبزیجات پنهان شده بود.
یک مقام امنیتی منطقهای در گفتوگو با سیانان تاکید کرده است: «سؤال اینجاست که این تسلیحات چه سودی برای حزبالله داشته؟ نه از آنها محافظت کرده، نه یک گام آنها را به آزادسازی قدس نزدیکتر کرده؛ فقط درد و رنج برای غیرنظامیان به بار آورده است.»
موضع آمریکا؛ مذاکره یا فشار؟
همزمان، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، از کاهش تمایل خود به گفتوگو با حکومت ایران خبر داده و گفته است: «آنها شدیداً خواهان مذاکرهاند، اما ما عجلهای نداریم... ما جاهایی را بمباران کردیم. اگر بخواهند مذاکره کنند، ما اینجاییم.»
در واکنش، علی لاریجانی، مشاور ارشد علی خامنهای، گفتوگو را «تاکتیکی» خوانده و در سخنانی تلویزیونی تاکید کرده که «اکنون زمان مذاکره نیست» و این موضوع «بسته به نظر رهبری است».
قرار بود ششمین دور مذاکرات در ۱۵ ژوئن برگزار شود، اما حمله ناگهانی اسرائیل در روز پیش از آن، این نشست را لغو کرد.
بازسازی نیابتیها؛ برگ چانهزنی تهران در مذاکرات
کارشناسان به سیانان گفتهاند که بازسازی گروههای مسلح وابسته به حکومت ایران، بخشی از راهبرد تهران برای افزایش قدرت چانهزنی در مذاکرات آینده است.
مایکل نایتس، تحلیلگر ارشد در مؤسسه واشینگتن، میگوید: «هدف [حکومت] ایران این است که نشان دهد تسلیم نشده و همچنان فعال است؛ نه آنقدر ضعیف که آمریکا دوباره ضربه بزند، و نه آنقدر تهاجمی که مذاکرات از بین برود.»
خواهران و برادران سعید ماسوری شنبه ۲۸ تیر در نامهای به ساتو، یادآوری کردند که برادرشان بیش از ۲۵ سال است که «بدون حتی یک روز مرخصی» در زندان بهسر میبرد.
آنها یادآوری کردند: «برادر ما بیش از ۲۵ سال است در زندانهای رژیم ایران حبس میکشد. او روزی به اعدام محکوم شد و بعدها به حبس ابد. اما هیچ دادگاهی، هیچ قاضیای، حکم به تبعید و فراموشی او در زاهدان یا زندان دیگری نداد.»
ماسوری که برای ادامه تحصیل به نروژ رفته بود، پس از بازگشت به ایران در ۱۹ دی ۱۳۷۹ بهدست ماموران وزارت اطلاعات در دزفول بازداشت شد.
او در سال ۱۳۸۱ در دادگاه انقلاب تهران با اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شد اما این حکم بعدتر به حبس ابد کاهش یافت.
به گفته خواهران و برادران ماسوری، اکنون قرار است این زندانی بدون هیچ حکم قضایی و توضیحی، به زاهدان و دور از خانوادهاش منتقل شود؛ اتفاقی که به گفته آنها، مصداق «شکنجه مضاعف و خاموش بعد از ۲۵ سال حبس» است.
این خانواده در نامه خود خطاب به ساتو گفتند: «ما از شما نمیخواهیم معجزه کنید. فقط میخواهیم صدای ما را بشنوید.... از شما تقاضا داریم: در مقابله با این اجحافات غیرانسانی و غیرقانونی، آنچه در توان دارید برای جلوگیری از آن انجام بدهید.»
در همین روز، گروه «صدای مستقل آزادی فعالان گیلان» نیز در بیانیهای نسبت به تلاش جمهوری اسلامی برای سرکوب کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» هشدار داد و تبعید احتمالی ماسوری را ضربهای خطرناک به «یکی از اصلیترین حرکتهای ضد اعدام در ایران» توصیف کرد.
مخالفت با تبعید سعید ماسوری امری حیاتی است
فعالان گیلان در بیانیه خود اشاره کردند که ماسوری یکی از همراهان اصلی کارزار سهشنبههای نه به اعدام است.
اعتصاب غذای زندانیان عضو کارزار سهشنبههای نه به اعدام از نهم بهمن ۱۴۰۲ با درخواست توقف صدور و اجرای احکام وفا آذربار، محمد فرامرزی، پژمان فاتحی و محسن مظلوم در زندان قزلحصار آغاز شد.
این کارزار که نویسندگان نامه آن را از گستردهترین و قدرتمندترین حرکتهای اعتراضی علیه اعدام در زندانهای ایران خواندند، ۲۴ تیر با اعتصاب غذای زندانیان محبوس در ۴۸ زندان کشور، به هفتاد و هفتمین هفته خود رسید.
در بخشی از بیانیه فعالان گیلان آمده است: «روایتها از شرافت ماسوری میگویند. تعداد سالهای زندان و البته اخلاق و صداقت و استمرارش... شاید پزشک بودنش هم، بار و ارزشی به حضور ایشان در بند و زندان میدهد که قابل کتمان نیست.»
امضاکنندگان این بیانیه با هشدار نسبت به پیامدهای احتمالی تبعید ماسوری نوشتند: «این تبعید میتواند آغاز یک فاجعه باشد برای گستردهتر شدن اعدامها، برای احکام اعدام بیشتر و برای شکستن مهمترین و انسانیترین کارزار مبارزه با اعدام.»
به گفته آنها، در این وضعیت و در «جنگ میان زندگی و اعدام»، مخالفت گسترده و عمومی با تبعید سعید ماسوری، امری نه فقط ضروری که حیاتی است.
فعالان گیلان هشدار دادند این فشارها نهتنها تهدیدی علیه جان یک زندانی سیاسی بلکه خطری جدی برای تداوم مهمترین کارزار ضد اعدام در ایران است.
آنها خواستار اعتراض علنی، گسترده و همگانی به تبعید احتمالی ماسوری شدند و آن را امری ضروری در تقابل با ماشین مرگ جمهوری اسلامی توصیف کردند.
