در حالیکه مذاکرات برای دستیابی به آتشبس در غزه و آزادی گروگانها به بنبست رسیده و بحران انسانی در این منطقه شدت گرفته است، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید در امور خاورمیانه، روز چهارشنبه از میامی عازم اسرائیل شد.
این نخستین سفر ویتکاف به منطقه طی سه ماه گذشته است و در برههای حساس صورت میگیرد که ایالات متحده تلاش دارد مسیر تازهای برای پیشبرد اهداف بشردوستانه و دیپلماتیک در غزه پیدا کند.
بهگزارش پایگاه خبری آکسیوس بهنقل از دو مقام آمریکایی، ویتکاف قرار است با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار کند و درباره سیاستهای آتی آمریکا و اسرائیل در قبال نوار غزه، از جمله راههای احتمالی ازسرگیری گفتوگوهای آتشبس و آزادی گروگانها رایزنی کند. مقامات آمریکایی همچنین گفتهاند که احتمال دارد ویتکاف برای ارزیابی مستقیم وضعیت انسانی، وارد نوار غزه شود.
از جمله برنامههای اعلامشده برای این سفر، بازدید ویتکاف از مراکز توزیع کمکهای بشردوستانه در غزه است که توسط بنیاد آمریکایی کمک به غزه (جیاچاف) اداره میشوند. هدف اصلی این دیدارها، نظارت بر روند کمکرسانی و بررسی شرایط میدانی برای افزایش حمایت از غیرنظامیان ساکن در غزه عنوان شده است.
سفر ویتکاف در ادامه دیدارهای قبلی او در میامی و واشینگتن با مقامهای بلندپایه آمریکایی و اسرائیلی انجام میشود. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ران درمر، وزیر امور راهبردی اسرائیل و تزاچی هانگبی، مشاور امنیت ملی این کشور، از جمله افرادی بودند که در این دیدارها حضور داشتند.
در همین حال، یک مقام ارشد آمریکایی به آکسیوس گفت: «رییسجمهوری میخواهد اطلاعات دقیقتری درباره وضعیت انسانی در غزه داشته باشد تا بداند چگونه میتوان کمکهای بیشتری را به دست غیرنظامیان این منطقه رساند.»
همزمان با آغاز سفر ویتکاف، بنیاد «جیاچاف» نیز در بیانیهای که در حساب رسمی خود در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، نسبت به بازتاب روایتهای تبلیغاتی حماس در رسانههای جهانی ابراز نگرانی کرد. این بنیاد نوشت: «حماس بار دیگر با انتشار اطلاعات نادرست، بهاشتباه تلفات در نزدیکی کاروانهای سازمان ملل و برنامه جهانی غذا را به «جیاچاف» نسبت میدهد. رسانهها باید با دیده تردید به ادعاهای این گروه نگاه کنند، نه اینکه آنها را تکرار کنند.»
«جیاچاف» همچنین خواستار شفافسازی از سوی سازمان ملل درباره حوادث منجر به کشته یا زخمی شدن افراد در اطراف کاروانهای کمکرسانی شد و تاکید کرد که در روزهای اخیر گزارشهای موثقی دریافت کرده مبنی بر اینکه ازدحام جمعیت در اطراف خودروهای کمکرسانی سازمان ملل و سایر نهادهای بینالمللی موجب مرگ چندین نفر شده است. این بنیاد در پایان بیانیه خود یادآور شد: «واقعیتها اهمیت دارند.»
در تحولی دیگر، منابع اسرائیلی به آکسیوس گفتند دولت اسرائیل سهشنبهشب سندی جدید را از طریق میانجیهای قطری و مصری برای گروه حماس ارسال کرده است که حاوی نظرات این کشور درباره آخرین پاسخ حماس به طرح پیشنهادی آتشبس است. با این حال، مقامات اسرائیلی نسبت به حصول هرگونه پیشرفت در این مذاکرات ابراز بدبینی کردهاند.
فشار جهانی برای احیای راهحل دوکشوری در نشست سازمان ملل؛ غیبت آمریکا و اسرائیل
در حالیکه جنگ غزه ادامه دارد، نمایندگان بیش از ۱۲۵ کشور جهان در نشست ویژهای در سازمان ملل خواستار اجرای راهحل دوکشوری و پایاندادن به بحران اسرائیل و فلسطین شدند. این نشست با حضور وزرای خارجه کشورها و نهادهای بینالمللی برگزار شد اما آمریکا و اسرائیل در آن شرکت نکردند.
فرانسه و عربستان سعودی، روسای مشترک این نشست، اعلامیهای با عنوان «بیانیه نیویورک» منتشر کردند که خواستار اقدامات فوری، برگشتناپذیر و زمانبندیشده برای تحقق صلح عادلانه و پایدار است. در این بیانیه بر بازسازی غزه، اصلاح ساختار تشکیلات خودگردان فلسطین، و پاسخگویی برای نقض قوانین بینالمللی تاکید شده است.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در سخنرانی خود هشدار داد که راهحل دوکشوری تنها گزینه واقعی برای پایان دادن به درگیری است و افزود: «واقعیتی تککشوری با اشغال دائم فلسطینیها نه صلح است و نه عدالت.»
وزیر خارجه فرانسه تایید کرد که پاریس در نشست آتی مجمع عمومی در سپتامبر کشور فلسطین را به رسمیت خواهد شناخت. عربستان سعودی نیز خواستار روندی برگشتناپذیر برای صلح شد و وزیر خارجه بریتانیا اعلام کرد اگر اسرائیل جنگ در غزه را متوقف نکند، لندن نیز فلسطین را به رسمیت خواهد شناخت.
این نشست در حالی برگزار شد که مذاکرات آتشبس با بنبست مواجه است و شرایط انسانی در غزه وخیمتر میشود. غیبت آمریکا و اسرائیل در این کنفرانس، واکنشهای انتقادی برخی از شرکتکنندگان را نیز در پی داشت.
وزارت خزانهداری آمریکا چهارشنبه هشتم مرداد اعلام کرد این تحریمها را بر اساس قانون «ماگنیتسکی جهانی» بهدلیل نقض حقوق بشر و محدود کردن آزادیهای مدنی، بازداشتهای خودسرانه و سرکوب آزادی بیان بر قاضی موراِئس اعمال میشود.
قانون «ماگنیتسکی جهانی» (Global Magnitsky Act) یک قانون فدرال ایالات متحده است که به دولت آمریکا اجازه میدهد افراد خارجی را که در فساد گسترده مالی یا نقض جدی حقوق بشر دخیل هستند، تحریم کند.
ژائیر بولسونارو، رییسجمهوری پیشین برزیل و متحد راستگرای دونالد ترامپ است که جمعه خانهاش مورد تفتیش پلیس قرار گرفت و دادگاه محدودیتهایی بر او اعمال کرد.
او در مصاحبهای با خبرگزاری رویترز گفت: «اگر پاسپورت داشتم درخواست دیدار با ترامپ را میکردم.»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در بیانیهای گفت: «موراِئس خود را در جایگاه قاضی و هیئت منصفه قرار داده تا یک تعقیب غیرقانونی را علیه شهروندان و شرکتهای آمریکایی و برزیلی به اجرا بگذارد.»
در هفتههای اخیر، قاضی موراِئس دستور داده بود که بولسونارو بهدلیل اتهامات مربوط به تلاش برای جلب حمایت ترامپ، پابند الکترونیکی بپوشد و از استفاده از شبکههای اجتماعی منع شود.
ایلان ماسک مالک شبکه اجتماعی ایکس، سال گذشته پس از فشار برای بستن برخی حسابها در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که دفتر ایکس در برزیل بسته میشود.
ایکس دلیل این تصمیم را «دستورات سانسور» که از سوی قاضی مورائس قاضی صادر شده، اعلام کرد.
دولت آمریکا پیشتر در ماه جاری نیز با اعمال محدودیتهای صدور ویزا برای موراِئس، اعضای خانوادهاش و برخی مقامهای قضایی دیگر در برزیل، واکنشهایی برانگیخت.
لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رییسجمهوری برزیل، این اقدام را «خودسرانه» و «بیاساس» توصیف کرد و دخالت در امور قضایی کشورش را «غیرقابل قبول» خواند.
او در بیانیهای گفت این اقدام اصول بنیادین احترام و حاکمیت ملی را نقض میکند.
منشا تحریمهای اخیر، صدور حکم بازداشت و محدودیتهای قضایی علیه بولسونارو به دلیل تلاشهای او برای بیاعتبار کردن نتایج انتخابات ۲۰۲۲ بوده است؛ انتخاباتی که در آن شکست خورد.
ترامپ در میانه ژوئیه، با اعلام تعرفه ۵۰ درصدی بر کالاهای صادراتی برزیل از اول اوت، در نامهای دلیل اصلی این اقدام را «تعقیب سیاسی بولسونارو» اعلام کرده بود.
بولسونارو هرگونه تلاش برای سرنگونی دولت را رد کرده، اما اذعان کرده که در نشستهایی با هدف تغییر نتیجه انتخابات شرکت داشته است.
دیوان عالی برزیل هنوز واکنشی به تحریمهای آمریکا نشان نداده است.
الکین چهارشنبه هشت مرداد در گفتوگو با شبکه کان گفت ممکن است اسرائیل به حماس ضربالاجلی برای رسیدن به توافق بدهد، پیش از آنکه حملات نظامی را گسترش دهد.
او گفت: «دردناکترین چیز برای دشمن ما، از دست دادن سرزمین است. روشنکردن این موضوع برای حماس که اگر بازی دربیاورد، سرزمینی را از دست خواهد داد که هرگز آن را پس نخواهد گرفت، ابزار فشاری جدی است.»
برخی اعضای کابینه اسرائیل از جمله بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی، خواستار الحاق کامل سرزمینهای فلسطینی هستند.
اسموتریچ سهشنبه گفت بازسازی شهرکهای یهودینشین در غزه «از هر زمان دیگری نزدیکتر» است و این منطقه را «بخشی جداییناپذیر از سرزمین اسرائیل» خواند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه درباره طرح جابهجایی مردم غزه گفت «بعضیها خیلی دوست دارند» این کار انجام شود و تاکید کرد باید دید این طرح «در عمل چطور پیش میرود».
او افزود: «بعضیها خودبهخود در حال ترک غزه هستند... واقعا الان هیچ گزینهای ندارند.»
خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت این اقدام میتواند چشمانداز تشکیل کشور مستقل فلسطینی را تضعیف کند.
بریتانیا هفتم مرداد اعلام کرد در صورت عدم پیشرفت در روند آتشبس و کاهش رنج مردم غزه، در ماه سپتامبر کشور فلسطین را به رسمیت خواهد شناخت.
هفته گذشته نیز فرانسه چنین تصمیمی را اعلام کرد و عربستان سعودی با حمایت مصر، قطر و اتحادیه عرب بیانیهای برای اجرای راهحل دو کشوری صادر کرد.
در این بیانیه آمده است: «حماس باید حاکمیت خود بر غزه را پایان دهد و سلاحهای خود را به تشکیلات خودگردان فلسطینی تحویل دهد.»
اسرائیل این تصمیمها را «پاداش به تروریسم حماس» دانسته و با آنها مخالفت کرده است. حماس در حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ بیش از یکهزار و ۲۰۰ نفر را در جنوب اسرائیل کشت و ۲۵۱ نفر را گروگان گرفت.
مذاکرات برای برقراری آتشبس ۶۰ روزه و آزادی گروگانها هفته گذشته متوقف شد و دو طرف یکدیگر را مسئول بنبست معرفی کردند.
در حالیکه فشارهای جهانی بر اسرائیل افزایش یافته، وزارت بهداشت غزه تحت کنترل حماس چهارشنبه از مرگ هفت نفر دیگر در اثر گرسنگی خبر داد که یکی از آنها دختربچهای دو ساله با مشکل پزشکی پیشین بود.
پدر این کودک به خبرگزاری رویترز گفت: «مکه، دختر کوچکم، از سوءتغذیه و کمبود دارو جان داد. پزشکان گفتند باید نوع خاصی از شیر دریافت کند... اما شیری در کار نبود. او از گرسنگی مرد. ما درمانده بودیم.»
آمار رسمی حاکی است از آغاز جنگ تاکنون ۱۵۴ نفر، از جمله دستکم ۸۹ کودک، به دلیل گرسنگی و سوءتغذیه جان دادهاند.
دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل اعلام کرد در دو روز نخست برقراری توقفهای موقت روزانه از سوی ارتش اسرائیل، کمکهای غذایی بیشتری وارد غزه شده اما هنوز حجم آن «بسیار کمتر از میزان مورد نیاز» است.
در این گزارش آمده است: «بیشتر کمکها پیش از رسیدن به مقصد به دست جمعیت تخلیه میشود، با این حال کاهش قیمت کالاهای اساسی در بازار نشانهای از بهبود احتمالی شرایط است؛ اگر جریان کمکها افزایش یابد.
در همین حال، خانوادههای گروگانهای اسرائیلی هشدار دادند که پیش از آزادی بستگانشان، نباید کشور فلسطینی به رسمیت شناخته شود.
در بیانیه این خانوادهها آمده است: «چنین شناسایی نه گامی به سوی صلح، بلکه نقض آشکار قوانین بینالمللی و مشروعیتبخشی به جنایات جنگی است.»
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل گفته است خواهان صلح با فلسطینیهاست، اما کشور مستقل فلسطینی را تهدیدی برای اسرائیل میداند و میگوید کنترل امنیتی باید در دست اسرائیل بماند.
ترامپ چهارشنبه هشت مرداد در شبکه اجتماعی خود، تروثسوشال، نوشت از اول آگوست برابر با ۱۰ مرداد این تعرفه را بر کالاهای هندی که وارد آمریکا میشوند اعمال خواهد کرد.
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت هند از همان تاریخ با یک «جریمه نامشخص» نیز روبهرو خواهد شد، اما جزییاتی درباره مبلغ یا دلیل آن ارائه نکرد.
او نوشت: «با اینکه هند دوست ماست، اما طی سالهای گذشته تجارت چندانی با آنها نداشتهایم، چون تعرفههایشان بسیار بالا و از بالاترینها در جهان است. همچنین هند سختگیرانهترین و آزاردهندهترین موانع تجاری غیرمالی را در میان همه کشورها دارد.»
وزارت بازرگانی هند که مسئولیت مذاکرات تجاری با آمریکا را بر عهده دارد، هنوز در این زمینه اظهارنظری نکرده است.
ترامپ در پیام خود افزود: «هند همیشه بخش عمده تجهیزات نظامی خود را از روسیه خریده و همراه با چین، بزرگترین خریدار انرژی از این کشور است؛ آنهم در زمانی که همه میخواهند مسکو کشتار در اوکراین را متوقف کند... اینها هیچکدام نشانههای خوبی نیستند.»
بهبود رشد اقتصادی آمریکا
وزارت بازرگانی آمریکا چهارشنبه هشت مرداد در برآورد مقدماتی خود اعلام کرد تولید ناخالص داخلی (GDP) ایالات متحده در سه ماهه دوم سال جاری میلادی با نرخ سالانه سه درصد رشد کرده است.
اقتصاد آمریکا در سه ماهه نخست سال جاری میلادی با نرخ منفی ۰.۵ درصد منقبض شده بود که نخستین کاهش تولید ناخالص داخلی آمریکا در سه سال گذشته محسوب میشد.
اقتصاددانانی که در نظرسنجی خبرگزاری رویترز شرکت کرده بودند، رشد سالانه ۲.۴ درصدی را پیشبینی کرده بودند.
رویترز با اشاره به «افزایش بیش از حد انتظار» این رشد اقتصادی، نوشت این ارقام تا حد زیادی تصویر واقعی وضعیت اقتصاد آمریکا را پنهان میکند، چراکه کاهش واردات عامل اصلی این بهبود بود و هزینهکرد مصرفکنندگان تنها بهطور متوسط افزایش داشت.
بر اساس این گزارش، شاخص اصلی تولید ناخالص داخلی آمریکا همانند سه ماهه نخست سال، بهشدت تحت تاثیر تجارت قرار داشته است.
اقتصاددانان میگویند سیاستهای تجاری حمایتگرایانه ترامپ، از جمله اعمال تعرفههای گسترده بر واردات و به تعویق انداختن افزایش برخی تعرفهها، ارزیابی دقیق وضعیت اقتصاد را دشوار کرده است.
افزایش واردات برای پیشی گرفتن از تعرفهها در سه ماهه اول موجب شد کسری تجاری بیسابقهای در کالاها شکل بگیرد که رشد اقتصادی را تضعیف کرد، اما این روند در سه ماهه دوم معکوس شد؛ چون واردات در محاسبه تولید ناخالص داخلی بهعنوان کاهنده لحاظ میشود.
به گفته رویترز، کارشناسان انتظار دارند رشد اقتصادی آمریکا در نیمه دوم سال ضعیف باشد.
نرخ موثر تعرفهها همچنان یکی از بالاترینها از دهه ۱۹۳۰ است و حدود ۶۰ درصد واردات آمریکا تحت پوشش هیچ توافقی قرار ندارد.
رویترز در گزارشی نوشت وزارت دادگستری آمریکا ۲۷ تیر درخواست اولیه خود را برای انتشار شهادتهای محرمانه پرونده اپستین و مکسول ارائه کرد، اما دو قاضی فدرال به نامهای ریچارد برمن و پال انگلمایر این درخواست را ناکافی دانستند و خواستار توضیحات بیشتر شدند.
دادستانها سهشنبه هفت مرداد در یک درخواست تکمیلی، استدلال کردند که انتشار این اسناد ضروری است.
آنها به «توجه شدید مردم» به پرونده اپستین و انتقادات مداوم از عملکرد مقامات قضایی در این پرونده اشاره کردند و تاکید کردند شفافیت در این موضوع اهمیت دارد.
فشار افکار عمومی
پرونده اپستین سالها است محور تئوریهای توطئه قرار گرفته است.
ترامپ در ماههای اخیر تحت فشار قرار داشت تا اسناد تحقیقات فدرال درباره اپستین و مکسول را منتشر کند.
اپستین سال ۲۰۱۹ در زندان جان خود را گرفت.
او در انتظار محاکمه به اتهام قاچاق جنسی بود و بر اساس گزارش کالبدشکافی با طناب حلق آویز شده است.
مکسول نیز که همکار نزدیک اپستین محسوب میشد، دو سال بعد در دادگاه محکوم شد و اکنون حکم ۲۰ سال در زندان فلوریدا را میگذراند.
ترامپ به تازگی از پم باندی، دادستان کل کشور، خواسته بود تا برای انتشار اسناد محرمانه هیات منصفه در این دو پرونده اقدام کند.
این تصمیم پس از اعلام وزارت دادگستری گرفته شد که مرگ اپستین خودکشی بوده و هیچ فهرست مشکوکی از مشتریان او وجود ندارد.
واکنش حامیان محافظهکار
موضع وزارت دادگستری خشم برخی حامیان محافظهکارترامپ را برانگیخت. آنها معتقدند دولت ارتباط اپستین با ثروتمندان و قدرتمندان را پنهان میکند و این تاجر مالی در زندان به قتل رسیده است.
هیئت منصفه نهادی است که از سوی دادستان تشکیل میشودتا با بررسی شهادت شاهدان درباره صدور کیفرخواست تصمیم بگیرد.
این جلسات محرمانه هستند و اسناد آنها به ندرت منتشر میشود.
مشخص نیست در صورت موافقت قضات با انتشار اسناد، مردم اطلاعات جدید یا قابل توجهی کسب کنند.
محاکمه چهار هفتهای مکسول در سال ۲۰۲۱ شامل شهادت علنی قربانیان، نزدیکان اپستین و مکسول و ماموران اجرای قانون بود.
پیش از این نیز قاضی رابین روزنبرگ در فلوریدا درخواست مشابهی را رد کرده بود.
او ۲۳ تیر اعلام کرد انتشار اسناد تحقیقات درباره اپستین در سالهای ۲۰۰۵ و ۲۰۰۷ مجاز نیست و هیچ دلیل قانونی برای این کار وجود ندارد.
گفتوگو با مکسول
تادبلانش که اکنون معاون دادستان کل آمریکا است و پیش از این وکیل شخصی ترامپ بود، هفته گذشته با مکسول گفتگو کرد.
هدف او کسب اطلاعات درباره احتمال دخالت افراد دیگر در این پرونده بود.
هیچیک از طرفین جزئیات این مذاکرات را اعلام نکردهاند.
اپستین در سال ۲۰۰۸ به اتهام فحشا طبق قانون فلوریدا اعتراف کرد و در توافقی با دادستانها که اکنون بسیار سهلگیرانه تلقی میشود، تنها به ۱۳ ماه زندان محکوم شد.
روزنامه واشینگتنپست سهشنبه ۷ مرداد، به نقل از وزارت بهداشت غزه که تحت کنترل حماس فعالیت میکند، گزارش داد که شمار کشتهشدگان از ۶۰ هزار نفر فراتر رفته و بیش از ۱۴۵ هزار نفر نیز زخمی شدهاند.
این وزارتخانه اعلام کرده است که بیش از نیمی از قربانیان زن و کودکاند، و تنها در ماه گذشته جانباختن دستکم ۱۸۶۰ کودک زیر دو سال ثبت شده است.
واشینگتنپست مینویسد تحلیلگران مستقل، از جمله متخصصان داده در مدرسه بهداشت لندن و محققان دانشگاه لندن، تخمین میزنند که آمار واقعی کشتهشدگان تا ۴۰ درصد بیشتر از ارقام رسمی باشد. سازمان ملل نیز تخمین زده که حدود ۱۰ هزار نفر همچنان زیر آوار ماندهاند. مقامهای بهداشتی غزه اعلام کردهاند که در بیش از ۲۶۰۰ خانواده، تمام اعضای درجهیک جانباختهاند.
بهنوشته واشینگتنپست، جنگ اسرائیل علیه حماس زیرساختهای حیاتی نوار غزه را از میان برده است. بسیاری از بیمارستانها بمباران یا تخلیه شدهاند و ثبت منظم تلفات با دشواری جدی مواجه شده است. در برخی موارد، کارکنان وزارت بهداشت ناچار به شمارش دستی اجساد شدهاند. گزارشهایی وجود دارد از اینکه برخی پیکرها بهدلیل فشار امنیتی یا ممانعت از امدادرسانی، هرگز از زیر آوار خارج نشدهاند.
این روزنامه همچنین از آغاز مرحله جدیدی از بحران خبر داده که بهدنبال گرسنگی گسترده در نتیجه محاصره کامل اسرائیل پدید آمده است.
وزارت بهداشت غزه اعلام کرده که تاکنون بیش از ۱۳۰ نفر به دلیل سوءتغذیه جان باختهاند و بیش از هزار نفر نیز هنگام تلاش برای دریافت کمک غذایی هدف گلوله قرار گرفتهاند.
در این میان، فشارهای داخلی بر دولت اسرائیل افزایش یافته است. خانوادههای گروگانها، مقامات پیشین امنیتی و بخشی از جامعه مدنی، نخستوزیر بنیامین نتانیاهو را به طولانیکردن بیهدف جنگ برای حفظ موقعیت سیاسیاش متهم میکنند. برخی از اعضای ائتلاف حاکم تهدید کردهاند در صورت پایان جنگ، دولت را ترک خواهند کرد.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ نیز با انتشار بیانیهای تاکید کرده است که آنچه در غزه میگذرد «فراتر از هر معیار قانونی و اخلاقی» است و جهان در محافظت از کرامت انسانی در این جنگ ناکام مانده است.
سازمانهای حقوق بشری هشدار دادهاند که بحران انسانی در غزه هر روز ابعاد تازهتری میگیرد و بدون آتشبس فوری، فاجعهای غیرقابل مهار در راه است.
