بهرسمیتشناختن کشور فلسطین از سوی کانادا در ماه سپتامبر، با شرط حذف حماس از ساختار سیاسی آتی فلسطین، با واکنش منفی اسرائیل و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، روبهرو شده است.
اسرائیل این تصمیم را «پاداشی برای حماس» خوانده و آن را تهدیدی برای روند مذاکرات آتشبس در غزه دانسته است. یک مقام ارشد کاخ سفید نیز به نقل از ترامپ اعلام کرد که رییسجمهوری ایالات متحده نیز چنین تصمیمی را نوعی «پاداش به حماس» میداند و با آن مخالف است.
این مقام دولت آمریکا، که به شرط ناشناسماندن با خبرگزاری رویترز گفتوگو کرده، تاکید کرده است: «رییسجمهوری ترامپ باور دارد که اگر کشور فلسطین بهرسمیت شناخته شود، در واقع به گروه حماس پاداش داده شده، و او معتقد نیست که باید به آنها پاداش داد. بنابراین چنین کاری را انجام نخواهد داد.»
او همچنین گفت تمرکز ترامپ بر «رساندن غذا به مردم غزه» است و به پرسش درباره اینکه آیا واشینگتن پیشاپیش از تصمیم اتاوا مطلع بوده یا نه، پاسخی نداد.
این اظهارات در واکنش به اعلام مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، مطرح شد که روز چهارشنبه در یک نشست خبری در کنار آنیتا آناند، وزیر خارجه کشورش، گفت دولت کانادا قصد دارد در نشست مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر، فلسطین را بهعنوان یک کشور مستقل بهرسمیت بشناسد.
کارنی تصریح کرد که این اقدام مشروط به انجام اصلاحات ساختاری در تشکیلات خودگردان فلسطین و برگزاری انتخابات سراسری در سال ۲۰۲۶ است؛ انتخاباتی که حضور گروه حماس در آن ممنوع خواهد بود.
نخستوزیر کانادا با ابراز نگرانی از تضعیف چشمانداز راهحل دوکشوری در پی ادامه جنگ در غزه گفت: «امکان تحقق راهحل دوکشوری در برابر چشمانمان در حال از بین رفتن است.» او افزود: «کانادا همواره متعهد به راهحلی مبتنی بر دو کشور مستقل بوده؛ فلسطینی مستقل، دارای حاکمیت و قابل زیست در کنار اسرائیل، در صلح و امنیت.»
کارنی همچنین تایید کرد که درباره این موضوع با محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، گفتوگو کرده و اقدامات دیپلماتیک بیشتری نیز در دست بررسی است، هرچند جزئیاتی از آن ارائه نداد.
تصمیم اتاوا در شرایطی اعلام میشود که فرانسه نیز وعده داده در ماه سپتامبر کشور فلسطین را بهرسمیت بشناسد و بریتانیا گفته است در صورت عدم توافق اسرائیل با شروطی همچون آتشبس در غزه، چنین اقدامی را در پیش خواهد گرفت.
در مقابل، وزارت خارجه اسرائیل با انتشار بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس، موضع کانادا را بهشدت محکوم کرد و آن را «هدیهای سیاسی به گروه تروریستی حماس» دانست. در این بیانیه آمده است: «تغییر موضع دولت کانادا در این مقطع زمانی پاداشی برای حماس است و به تلاشها برای دستیابی به آتشبس در غزه و ایجاد چارچوبی برای آزادی گروگانها آسیب میزند.»
اسرائیل همچنین اعلام کرده که تصمیم اتاوا را بهطور کامل «رد» میکند و آن را مغایر با مسیر دیپلماتیک جاری برای حل بحران غزه دانسته است.
تنشها میان کشورهای غربی درباره بهرسمیتشناختن کشور فلسطین در حالی افزایش یافته که در ماههای اخیر، فشارهای بینالمللی برای پایان دادن به جنگ در غزه و پیشبرد راهحل سیاسی، شدت گرفته است. در این میان، رویکرد دولت کانادا گامی مهم در صفبندی جدید دیپلماتیک محسوب میشود؛ هرچند مخالفت اسرائیل و متحدانی چون دونالد ترامپ نشان میدهد این مسیر با موانع جدی روبهرو خواهد بود.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، این زوج بریتانیایی از سوی ماموران امنیتی برای اخذ اعترافات اجباری، تحت فشار و شکنجه از جمله نگهداری طولانی مدت در سلول انفرادی و کمخوابی اجباری قرار گرفته بودند.
یک منبع مطلع از وضعیت این زندانیان با بیان اینکه این زوج گفتهاند به هیچ وجه اتهامات مطرح شده علیه خود را قبول ندارند، به ایراناینترنشنال، گفت آنها تاکید کردهاند تنها توریست بودهاند و با بهانهتراشی و بدون دلیل در کرمان به دست نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند.
این زوج در جریان یک سفر موتوری دور دنیا از ارمنستان وارد ایران شدند و پس از اقامت در شهرهای تبریز، تهران و اصفهان قصد داشتند به کرمان بروند اما ۱۴ دی ۱۴۰۳ در مسیر این شهر به اتهام «جاسوسی» دستگیر شدند.
پیش از این در پنجم مرداد، جو بنت، فرزند لیندسی فورمن گفته بود تنها خواستهاش این است که بداند مادرش زنده است.
به گزارش ساندیتایمز، جو بنت ۳۱ ساله گفت از زمان بازداشت مادرش تاکنون هیچ تماس مستقیمی با او نداشته و تنها یک نامه عمومی و بدون جزئیات از طرف مادرش دریافت کردهاند.
او تاکید کرد که وعده تماس تلفنی از سوی مقامهای ایرانی در پنجشنبه گذشته نیز بینتیجه مانده و تنها سکوت و نگرانی برای خانواده باقی مانده است.
لیندزی و کریگ فورمن هر دو ۵۲ ساله، پیش از این ساکن شرق ساسکس بودند اما از سال ۲۰۱۹ به اندلس در جنوب اسپانیا نقل مکان کرده بودند. لیندزی مشاور امور مربوط به زندگی (لایفکوچ) و کریگ نجار بوده است.
آنها در جریان سفر خود به کشورهای مختلف، با هدف پژوهشی، از مردم درباره مفهوم «زندگی خوب» میپرسیدند و از تجربهها و فرهنگهای گوناگون مستند تهیه میکردند.
خانواده این زوج پیشتر به ساندیتایمز گفته بودند که آنان در یک سلول سهمتر در سهمتر در زندانی در کرمان نگهداری میشوند، با تنها یک تشک نازک برای خوابیدن. غذای روزانهشان شامل برنج، میوه و سبزیجات است، اما وزنشان بهطور قابلتوجهی کاهش یافته است. لیندزی از درد مزمن کمر رنج میبرد و کریگ نیز دچار مشکلات حرکتی شده است. پزشک تنها یکبار آنها را معاینه کرده و وکیلشان که فقط فارسی صحبت میکند، قادر به ارتباط موثر با آنان نیست.
وزارت امور خارجه بریتانیا نیز در واکنش به این پرونده گفته است: «نگران بازداشت دو شهروند بریتانیایی در ایران هستیم. این موضوع را بهصورت مستقیم با مقامات ایرانی مطرح کردهایم و به خانواده آنها خدمات کنسولی ارائه میدهیم.»
توبی کریگ، پسر این زوج جهانگرد بریتانیایی، پیشتر در ۹ خرداد از ملاقات مقامات وزارت امور خارجه این کشور با مادرش در زندان خبر داد و به روزنامه میرور گفت که جمهوری اسلامی آنها را متهم کرده که در «نقش گردشگر» برای «جمعآوری اطلاعات» وارد ایران شدهاند.
خانواده فورمن تنها اروپاییهای محبوس در زندانهای ایران نیستند و مقامات اروپایی و فعالان حقوق بشر بازداشت شهروندان کشورهای غربی از سوی جمهوری اسلامی را مصداق «گروگانگیری حکومتی» میدانند.
آنها معتقدند حکومت ایران از این افراد به عنوان دستاویزی برای فشار آوردن به غرب با هدف گرفتن امتیاز استفاده میکند.
امید معماریان، تحلیلگر سیاسی در موسسه دان، پنجم مرداد در گفتوگو با ایراناینترنشنال، گفته بود: «ادامه بازداشت این زوج بریتانیایی در ایران، گروگانگیری برای چانهزنی در حوزه سیاست خارجی است و جمهوری اسلامی همواره از این روش برای تحت فشار قرار دادن کشورهای خارجی استفاده کرده است.»
وزارت خزانهداری آمریکا چهارشنبه هشتم مرداد اعلام کرد این تحریمها را بر اساس قانون «ماگنیتسکی جهانی» بهدلیل نقض حقوق بشر و محدود کردن آزادیهای مدنی، بازداشتهای خودسرانه و سرکوب آزادی بیان بر قاضی موراِئس اعمال میشود.
قانون «ماگنیتسکی جهانی» (Global Magnitsky Act) یک قانون فدرال ایالات متحده است که به دولت آمریکا اجازه میدهد افراد خارجی را که در فساد گسترده مالی یا نقض جدی حقوق بشر دخیل هستند، تحریم کند.
ژائیر بولسونارو، رییسجمهوری پیشین برزیل و متحد راستگرای دونالد ترامپ است که جمعه خانهاش مورد تفتیش پلیس قرار گرفت و دادگاه محدودیتهایی بر او اعمال کرد.
او در مصاحبهای با خبرگزاری رویترز گفت: «اگر پاسپورت داشتم درخواست دیدار با ترامپ را میکردم.»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در بیانیهای گفت: «موراِئس خود را در جایگاه قاضی و هیئت منصفه قرار داده تا یک تعقیب غیرقانونی را علیه شهروندان و شرکتهای آمریکایی و برزیلی به اجرا بگذارد.»
در هفتههای اخیر، قاضی موراِئس دستور داده بود که بولسونارو بهدلیل اتهامات مربوط به تلاش برای جلب حمایت ترامپ، پابند الکترونیکی بپوشد و از استفاده از شبکههای اجتماعی منع شود.
ایلان ماسک مالک شبکه اجتماعی ایکس، سال گذشته پس از فشار برای بستن برخی حسابها در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که دفتر ایکس در برزیل بسته میشود.
ایکس دلیل این تصمیم را «دستورات سانسور» که از سوی قاضی مورائس قاضی صادر شده، اعلام کرد.
دولت آمریکا پیشتر در ماه جاری نیز با اعمال محدودیتهای صدور ویزا برای موراِئس، اعضای خانوادهاش و برخی مقامهای قضایی دیگر در برزیل، واکنشهایی برانگیخت.
لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رییسجمهوری برزیل، این اقدام را «خودسرانه» و «بیاساس» توصیف کرد و دخالت در امور قضایی کشورش را «غیرقابل قبول» خواند.
او در بیانیهای گفت این اقدام اصول بنیادین احترام و حاکمیت ملی را نقض میکند.
منشا تحریمهای اخیر، صدور حکم بازداشت و محدودیتهای قضایی علیه بولسونارو به دلیل تلاشهای او برای بیاعتبار کردن نتایج انتخابات ۲۰۲۲ بوده است؛ انتخاباتی که در آن شکست خورد.
ترامپ در میانه ژوئیه، با اعلام تعرفه ۵۰ درصدی بر کالاهای صادراتی برزیل از اول اوت، در نامهای دلیل اصلی این اقدام را «تعقیب سیاسی بولسونارو» اعلام کرده بود.
بولسونارو هرگونه تلاش برای سرنگونی دولت را رد کرده، اما اذعان کرده که در نشستهایی با هدف تغییر نتیجه انتخابات شرکت داشته است.
دیوان عالی برزیل هنوز واکنشی به تحریمهای آمریکا نشان نداده است.
یک منبع دیپلماتیک چهارشنبه هشتم مرداد به خبرگزاری فرانسه گفت این نشست ادامه گفتوگوهای هفته گذشته در پاریس است که با هدف کاهش تنشهای منطقهای برگزار شده بود.
به گزارش وبسایت اسرائیلی واینت، در این دیدار، ران درمر، وزیر امور راهبردی اسرائیل و تساخی هانگبی، مشاور امنیت ملی، از سوی اسرائیل شرکت دارند.
این دو مقام مستقیما از واشینگتن وارد باکو خواهند شد، جایی که در نشستهایی سطح بالا با مقامهای آمریکایی درباره مسائل منطقهای از جمله سوریه شرکت کردهاند.
هیئت اسرائیلی در واشینگتن شامل دیوید بارنئا، رییس موساد، و مایکل (یخیل) لایتر، سفیر اسرائیل در آمریکا نیز بود.
در طرف آمریکایی، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، مارکو روبیو، وزیر امورخارجه، پیت هگست، وزیر دفاع، جان رتکلیف، رییس سیا، و استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، حضور داشتند. بناست ویتکاف به اسرائیل نیز سفر کند.
در نشست هفته گذشته در پاریس، درمر، هانگبی و حسن الشیبانی، وزیر خارجه سوریه با میانجیگری تام باراک، نماینده آمریکا، دیدار کردند.
باراک گفت هدف این دیدار «آغاز گفتوگو و کاهش تنشها» بود. او افزود: «دقیقا به همین هدف دست یافتیم.»
بر اساس گزارش دیدهبان حقوق بشر سوریه مستقر در بریتانیا، توافق پیشنهادی شامل انتقال نظارت بر استان دروزینشین سویدا به ایالات متحده، عقبنشینی نیروهای دولتی سوریه و نیروهای عشایری از مناطق اطراف، و تشکیل شوراهای محلی دروزی برای خدمات مدنی است.
طبق این گزارش، توافق پیشنهادی همچنین شامل تشکیل کمیتهای برای نظارت بر نقضها و گزارش آن به آمریکا، خلع سلاح استانهای قنیطره و درعا در نزدیکی مرز اسرائیل، و تشکیل کمیتههای امنیتی محلی با حضور ساکنان مناطق مذکور است.
ورود نیروهای مسلح سنگین یا وابسته به دولت سوریه به سویدا ممنوع خواهد بود، اما دسترسی آژانسهای سازمان ملل به این مناطق مجاز خواهد بود.
دیدار پنجشنبه بخشی از تلاشهای گستردهتر آمریکا برای جلوگیری از تشدید درگیریها در جنوب سوریه تلقی میشود؛ منطقهای که از ماههای گذشته شاهد تنشهای فزاینده میان نیروهای دولتی، گروههای عشایری، و ساکنان دروزی بوده است.
