با نزدیکشدن به ضربالاجل تعیینشده برای دستیابی به توافق تجاری میان آمریکا و کانادا، رییسجمهوری ایالات متحده اعلام کرد تصمیم اتاوا برای حمایت از تشکیل کشور فلسطین، مانعی جدی در مسیر توافق میان دو کشور خواهد بود.
دونالد ترامپ پنجشنبه ۹ مرداد در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، نوشت: «وای! کانادا همین حالا اعلام کرده که از تشکیل کشور فلسطین حمایت میکند. این باعث میشود ما بهسختی بتوانیم با آنها توافق تجاری داشته باشیم. آه کانادا!!!»
این پیام تنها چند ساعت پیش از ضربالاجل اول اوت (۱۰ مرداد) منتشر شد؛ مهلتی که ترامپ پیشتر هشدار داده بود در صورت عدم دستیابی به توافق تا پایان آن، واردات از کانادا مشمول تعرفه ۳۵ درصدی خواهد شد.
همزمان، مذاکرات پیچیده دو طرف زیر سایه تهدید تعرفههای جدید و اقدامات محدودکننده تجاری ادامه دارد.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، چهارشنبه اعلام کرد مذاکرات با ایالات متحده ممکن است تا مهلت مقرر به نتیجه نرسد، زیرا ترامپ اقدامات تجاری جدیدی را معرفی کرده که میتواند برای برخی کسبوکارهای کانادایی زیانبار باشد.
او مذاکرات را «پیچیده، جامع و سازنده» توصیف کرد و گفت که مذاکرات همچنان ادامه دارد و «طیف وسیعی از موضوعات» از جمله هزینههای دفاعی، امنیتی و سرمایهگذاریها را در بر میگیرد.
همزمان، طرح موضوع احتمال به رسمیت شناختن کشور فلسطین از سوی کانادا در ماه سپتامبر - با شرط حذف حماس از ساختار سیاسی آتی فلسطین - با واکنش منفی اسرائیل و آمریکا روبهرو شده است.
اسرائیل این تصمیم را «پاداشی برای حماس» خوانده و آن را تهدیدی برای روند مذاکرات آتشبس در غزه دانسته است.
تصمیم اتاوا برای به رسمیت شناختن کشور فلسطین در شرایطی اعلام شده است که فرانسه نیز وعده داده در ماه سپتامبر کشور فلسطین را به رسمیت بشناسد و بریتانیا هم گفته است در صورت عدم توافق اسرائیل با شروطی همچون آتشبس در غزه، چنین اقدامی را در پیش خواهد گرفت.
تنشها میان کشورهای غربی درباره به رسمیتشناختن کشور فلسطین در حالی افزایش یافته که در ماههای اخیر، فشارهای بینالمللی برای پایان دادن به جنگ در غزه و پیشبرد راهحل سیاسی شدت گرفته است.
در این میان، رویکرد دولت کانادا گامی مهم در صفبندی جدید دیپلماتیک محسوب میشود؛ هرچند مخالفت اسرائیل و متحدانی چون آمریکا نشان میدهد این مسیر با موانع جدی روبهرو خواهد شد.
توافقهای تجاری با دیگر کشورها و تهدید علیه کانادا
در حالی که کشورها در آستانه مواجهه با تعرفههای سنگین ترامپ قرار دارند، رییسجمهوری آمریکا چهارشنبه از توافقی با کره جنوبی خبر داد که شامل تعرفه ۱۵ درصدی میشود.
او گفت کره جنوبی «۳۵۰ میلیارد دلار به ایالات متحده برای سرمایهگذاریهایی که تحت مالکیت و کنترل آمریکا خواهد بود و توسط شخص رییسجمهور انتخاب میشود، پرداخت خواهد کرد» و همچنین «۱۰۰ میلیارد دلار گاز طبیعی مایع یا سایر محصولات انرژی از آمریکا خریداری خواهد کرد».
ترامپ همچنین اعلام کرد با اسلامآباد به توافقی رسیده که بر اساس آن دو کشور در توسعه ذخایر عظیم نفتی پاکستان همکاری خواهند کرد اما جزییاتی از نرخ تعرفه برای این کشور ارائه نکرد.
آمریکا و پاکستان اعلام کردند توافق تجاری بین دو کشور نهایی شده و آنان برای توسعه بازدهی میدانهای نفتی پاکستان با همکاری یک شرکت آمریکایی مشارکت خواهند کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا گفت: «بهتازگی به توافقی با کشور پاکستان دست یافتهایم که بر اساس آن، پاکستان و ایالات متحده با یکدیگر برای توسعه ذخایر عظیم نفتی این کشور همکاری خواهند کرد».
دولت پاکستان با اشاره به اینکه توافق تجاری باعث کاهش تعرفههای متقابل، بهویژه بر صادرات پاکستان به آمریکا خواهد شد، از افزایش سرمایهگذاری آمریکا در پروژههای زیرساختی و توسعهای کشور خبر داد.
واشینگتن همچنین با کرهجنوبی به توافقی جدید دست یافت که شامل کاهش تعرفهها، و تعهد سرمایهگذاری بیش از ۳۵۰ میلیارد دلار از سوی سئول در پروژههای آمریکا است.
ترامپ این توافق را «کامل و جامع» توصیف کرد و وزیر دارایی کرهجنوبی گفت بسته همکاری در حوزه کشتیسازی با عنوان «عظمت را به کشتیسازی آمریکا بازگردانیم» کلید توافق بوده است.
وزیر دارایی کرهجنوبی افزود این همکاری کشتیسازی، به ارزش تقریبی ۱۵۰ میلیارد دلار، از سوی شرکتهای کشتیسازی کرهجنوبی هدایت خواهد شد تا صنعت کشتیسازی آمریکا را بازسازی کند.
همزمان وزیر بازرگانی آمریکا در مصاحبه با فاکس نیوز گفت واشینگتن با کامبوج و تایلند نیز به توافق دست یافته است.
این درحالی است که گفته میشود مذاکرات با دیگر کشورها برای جلوگیری از اعمال تعرفههای شدید تا ضربالاجل اول ماه اوت (۱۰ مرداد) ادامه دارد.
نشریه پولیتیکو به نقل از یک مقام کاخ سفید گزارش داد ترامپ قصد دارد پنجشنبه فرمانهای اجرایی جدیدی را امضا کند، که بر اساس آن نرخ تعرفهها بر واردات از چند کشور که نتوانستهاند به توافق تجاری با آمریکا دست یابند، افزایش خواهد یافت.
در رأیگیری اول، ۷۰ سناتور با طرح مخالفت کردند و تنها ۲۷ نفر رأی موافق دادند. در رأیگیری دوم نیز با اختلاف ۷۲ رأی مخالف در برابر ۲۴ رأی موافق، قطعنامهها رد شدند. این دو طرح که به ابتکار برنی سندرز، سناتور منتقد سیاستهای اسرائیل، ارائه شده بودند، هدفشان جلوگیری از فروش حدود پنج هزار بمب، تجهیزات هدایت تسلیحات، و دهها هزار قبضه تفنگ تهاجمی به اسرائیل بود.
بر اساس گزارش آکسیوس، اگرچه ائتلاف سنتی دوحزبی در حمایت از اسرائیل در سنا بهطور کامل فرو نریخته، اما افزایش مخالفت در جناح دموکرات، بهویژه در واکنش به بحران انسانی در نوار غزه، چشمگیر است.
برخی از دموکراتهای میانهرو که همواره از حامیان اسرائیل محسوب میشدند، اکنون بهدلیل گرسنگی گسترده و سطح بالای خشونت در غزه، موضع خود را تغییر دادهاند.
سناتور جین شاهین، عضو ارشد دموکرات در کمیته روابط خارجی سنا، از جمله رایدهندگان موافق با دو قطعنامه بود. بهگفته تحلیلگران، حمایت شاهین در گشودن راه برای پیوستن دیگر دموکراتهای میانهرو به این تلاشها مؤثر بوده است.
با این حال، چاک شومر، رهبر اکثریت دموکرات در سنا، و سناتور کوری بوکر از نیوجرسی، از مخالفان قطعنامهها بودند و به ادامه فروش تسلیحات به اسرائیل رای دادند. با وجود مخالفت آنها، بیش از نیمی از اعضای فراکسیون دموکرات در سنا از طرحهای محدودسازی فروش سلاحهای تهاجمی به اسرائیل حمایت کردند؛ رقمی که در مقایسه با ماه ژانویه، زمانی که تنها ۱۰ دموکرات از چنین طرحی پشتیبانی کردند، افزایش قابلتوجهی دارد.
با وجود رشد مخالفتها، حمایت دوحزبی از تداوم ارسال تسلیحات به اسرائیل هنوز از بین نرفته است. تمامی سناتورهای جمهوریخواه به رد قطعنامهها رای دادند و هنوز اکثریتی از دموکراتها نیز با آنها همراهی کردند.
این تحولات در حالی رخ داده که بحران انسانی در غزه و گسترش خشونتها در این منطقه، فشار سیاسی بر دولت ترامپ را افزایش داده است. بسیاری از رایدهندگان مترقی و مدافعان حقوق بشر از دولت خواستهاند که با توقف ارسال تسلیحات، از وقوع جنایات بیشتر جلوگیری کند. با این حال، کاخ سفید و رهبران حزب همچنان از تداوم کمکهای نظامی به اسرائیل دفاع میکنند.
سناتور سندرز که پیشتر نیز تلاشهایی برای توقف حمایت تسلیحاتی آمریکا از اسرائیل انجام داده بود، گفت که بحران انسانی در غزه بهحدی رسیده که نمیتوان نسبت به آن بیتفاوت بود. او تاکید کرد که وقت آن رسیده که کنگره «صدای مردم آمریکا» را بشنود و به توقف کشتار غیرنظامیان کمک کند.
با رایگیری روز چهارشنبه، روند ارسال بسته جدید تسلیحاتی آمریکا به اسرائیل ادامه خواهد یافت؛ اما شکاف درون حزب دموکرات بر سر حمایت نظامی از اسرائیل اکنون بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است.
این دستور اجرایی چهارشنبه، ۳۰ ژوئیه، در آستانه ضربالاجل اول اوت برای نهاییکردن توافقات تجاری صادر شد؛ اقدامی که در بحبوحه تنشهای فزاینده میان واشینگتن و برازیلیا بر سر رسیدگی قضایی به بولسونارو صورت گرفته است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این تعرفهها در حالی اعمال میشود که همزمان، واشینگتن الکساندر ده مورائس، قاضی دیوان عالی برزیل، که مسئول رسیدگی به پرونده بولسونارو است، را تحریم کرده است. اسکات بسن، وزیر خزانهداری آمریکا، در بیانیهای رسمی اعلام کرد: «ده مورائس، بهصورت خودسرانه نقش قاضی و هیئت منصفه را بر عهده گرفته و با نقض حقوق بشر، سانسور رسانهها، بازداشتهای سیاسی و پیگرد فعالان، به دنبال سرکوب صداهای مخالف است.»
با وجود اعمال این تعرفه سنگین، شماری از صنایع راهبردی برزیل از جمله هوافضا، انرژی، خمیر چوب، آهن خام، فلزات گرانبها، کود و هواپیماهای غیرنظامی، از این افزایش تعرفه معاف شدهاند. تحلیل اتاق بازرگانی آمریکا در برزیل حاکی است که حدود ۷۰۰ کالای صادراتی مشمول این معافیت شدهاند، که در مجموع ۴۳.۴ درصد از کل صادرات این کشور به ایالات متحده را شامل میشوند.
راجریو سرون، وزیر خزانهداری برزیل، با بیان اینکه «ما با بدترین سناریو روبهرو نشدیم»، اقدام ترامپ را ملایمتر از آنچه پیشبینی میشد توصیف کرد. اما از سوی دیگر، ولبر بارال، وزیر پیشین تجارت برزیل، هشدار داد که با وجود این معافیتها، «تاثیر منفی بر صادرات برزیل قطعی خواهد بود».
واکنش بازارهای مالی نیز سریع بود. سهام شرکت امبرائر، بزرگترین تولیدکننده هواپیما در برزیل که ۴۵ درصد هواپیماهای تجاری و ۷۰ درصد جتهای خصوصیاش را به آمریکا صادر میکند، پس از اعلام معافیت از تعرفهها، ۱۱ درصد رشد کرد. همچنین شرکت سوزانو، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان خمیر چوب، با افزایش بیش از ۱ درصدی در بورس سائوپائولو مواجه شد.
اما در نقطه مقابل، بخشهایی نظیر گوشت گاو و قهوه که از مهمترین صادرات برزیل به ایالات متحده بهشمار میروند، از معافیت بیبهره ماندند. رابرتو پروزا، رییس اتحادیه گوشت برزیل، اعلام کرد که این تعرفهها میتواند تا پایان سال، بیش از یک میلیارد دلار به صنعت گوشت این کشور زیان وارد کند. اتحادیه صادرکنندگان قهوه نیز خواستار تجدیدنظر در شمول این محصول در فهرست معافیتها شد.
الکس خاکز، مشاور اقتصادی پیشین کاخ سفید در دولت بایدن، با انتقاد از اقدام ترامپ گفت: «این تعرفهها نهتنها برخلاف قوانین تجارت آزاد است، بلکه بر خلاف اصول ادعاشده خود ترامپ درباره تجارت منصفانه است. ایالات متحده با برزیل مازاد تجاری دارد و این تعرفهها تنها موجب افزایش بهای کالاهای مصرفی برای آمریکاییها خواهد شد، نه حل مشکلات ساختاری.»
در پی این تصمیم، مائورو ویرا، وزیر خارجه برزیل، در واشینگتن با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا دیدار کرد و اعلام کرد مذاکراتی برای تجدیدنظر در این تعرفهها آغاز شده است. ویرا تاکید کرد که مسائل قضایی مربوط به بولسونارو، «نباید وارد چارچوب مذاکرات اقتصادی شود.»
توافق جداگانه با کره جنوبی برای تعرفه ۱۵ درصدی
در حالیکه فشارها بر برزیل ادامه دارد، ترامپ اعلام کرد که ایالات متحده با کره جنوبی به توافق تجاری جدیدی دست یافته که بر اساس آن، تعرفه واردات از این کشور به ۱۵ درصد محدود خواهد شد. این توافق که ساعاتی پس از دیدار ترامپ با مقامهای کرهای در کاخ سفید اعلام شد، بهعنوان اقدامی برای «کاهش تنش» با یکی از متحدان کلیدی آسیایی آمریکا ارزیابی شده است.
براساس این توافق، کره جنوبی متعهد شده است که ۳۵۰ میلیارد دلار در خاک ایالات متحده سرمایهگذاری کند، از جمله ۱۵۰ میلیارد دلار در صنایع کشتیسازی. همچنین، این کشور باید ۱۰۰ میلیارد دلار گاز طبیعی مایعشده و دیگر محصولات انرژی از آمریکا خریداری کند. ترامپ این توافق را «کامل و جامع» توصیف کرد و افزود که لی جائه میونگ، رییسجمهوری کره جنوبی، قرار است ظرف دو هفته آینده بار دیگر به واشینگتن سفر کند.
بر اساس بیانیه ریاستجمهوری کره جنوبی، تعرفههای مربوط به خودرو، تراشه و دارو برای صادرات به آمریکا، بهسطح سایر کشورها محدود میشود. بازارهای حساس مانند برنج و گوشت گاو نیز همچنان بسته خواهند ماند. همچنین، کره جنوبی پذیرفته است که خودروها و محصولات کشاورزی آمریکایی را بدون تعرفه وارد کند.
در ادامه این توافق، شرکت سامسونگ قراردادی ۱۶.۵ میلیارد دلاری با تسلا برای تامین تراشه امضا کرد و شرکت الجی انرژی سولوشن نیز قراردادی ۴.۳ میلیارد دلاری برای تامین باتریهای ذخیرهساز انرژی به امضا رساند.
احتمال گسترش اقدامات تنبیهی
رویترز همچنین گزارش داده که ترامپ قصد دارد روز پنجشنبه با صدور چند فرمان اجرایی جدید، تعرفههای بالاتری را بر واردات از کشورهایی اعمال کند که نتوانستهاند تا مهلت تعیینشده به توافق تجاری دوجانبه با واشینگتن دست یابند. این تصمیمات جدید، میتواند زمینهساز تشدید تنشهای تجاری آمریکا با متحدان سنتیاش شود.
بهنوشته روزنامه گاردین، خانواده این زوج از عملکرد دولت در پیگیری پرونده آنها بهشدت انتقاد کرده و آن را مصداق بیتوجهی به وظیفه دولت در قبال شهروندان خود خواندهاند.
لیندزی و کریگ فورمن، هر دو ۵۲ ساله، در سوم ژانویه سال جاری در کرمان و در جریان یک سفر با موتور از ارمنستان به پاکستان بازداشت شدند. مقامهای جمهوری اسلامی آنها را به جاسوسی متهم کردهاند؛ اتهامی که خانواده فورمن آن را کاملا بیاساس و سیاسی میدانند.
جو بنت، پسر بزرگ لیندزی فورمن، در گفتوگو با گاردین اعلام کرد که خانوادهاش ماههاست از وضعیت و محل نگهداری این زوج اطلاعی ندارند و تماسهایی که وزارت خارجه بریتانیا وعده داده بود، هرگز برقرار نشدهاند.
او گفت: «این سکوت غیرقابل تحمل و غیراخلاقی است. دولت بریتانیا در انجام مسئولیت خود در قبال شهروندانش قصور کرده است.»
ایراناینترناشنال چهارشنبه در گزارشی اختصاصی خبر داد که براساس اطلاعات دریافتی لیندزی به زندان قرچک و همسرش کریگ به زندان تهران بزرگ منتقل شده است.
بنت در مصاحبهاش با گاردین افزود: «در حالیکه کشورهای دیگر مانند فرانسه پرونده شهروندانشان را در بالاترین سطوح مذاکرات با ایران مطرح میکنند، ما تنها ماندهایم و داریم در خلأ فریاد میزنیم. نامه مینویسیم، کمپین راه میاندازیم، مقامات را تگ میکنیم و هیچ پاسخی نمیگیریم.»
بنت تاکید کرد که پس از حمله هوایی اسرائیل به زندان اوین در ۲۳ ژوئن، که بیش از ۷۰ کشته برجای گذاشت، خانواده فورمن در شوک کامل فرو رفتند، چرا که اطلاع دقیقی از محل نگهداری این زوج نداشتند. اخیراً خانواده مطلع شدهاند که لیندزی و کریگ به تهران منتقل شدهاند، اما دولت هنوز تایید نکرده آنها در سلامت هستند یا حتی با هم نگهداری میشوند.
این خانواده همچنین نسبت به سکوت رهبران حزب کارگر از جمله دیوید لامی، وزیر خارجه، و کییر استارمر، نخستوزیر، انتقاد کرده و خواستار موضعگیری علنی آنها برای آزادی این دو شهروند شدهاند.
بهگزارش گاردین، مقامهای کنسولی بریتانیا تنها سه بار توانستهاند تا با این زوج ملاقات کنند که آخرین مورد به ماه مه بازمیگردد. از آن زمان تاکنون، آنها هیچ تماس پزشکی یا حقوقی نداشتهاند.
در همین حال، گروه پارلمانی همهحزبی بریتانیا در زمینه بازداشتهای خودسرانه با ارسال نامهای به وزیر خارجه خواستار اقدام فوری برای آزادی این زوج شده است. آلیشیا کرنز، رییس این گروه، در گفتوگو با گاردین تاکید کرد که هیچ مذاکرهای با ایران نباید بدون طرح پرونده زندانیان بریتانیایی صورت گیرد. او گفت: «زندگی این افراد در خطر است. این مسئله نباید در حاشیه مذاکرات قرار گیرد.»
کرنز افزود: «امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، با صراحت خواستار آزادی گروگانهای فرانسوی شده است. اما رهبران حزب کارگر بریتانیا که در موقعیتی برای مذاکره هستند، به نظر میرسد همه ظرفیتها را به کار نمیگیرند.»
در بخش پایانی این گزارش آمده است که انتظار میرود در روزهای آینده، مذاکرات تازهای میان نمایندگان حکومت ایران و سه کشور اروپایی عضو برجام یعنی بریتانیا، فرانسه و آلمان، پس از نشست اخیر در استانبول برگزار شود. گفته میشود این مذاکرات در آستانه پایان مهلت فعالسازی مکانیسم بازگشت تحریمهای سازمان ملل (اسنپبک) انجام میشود؛ روندی که چین، روسیه یا حتی ایالات متحده پس از خروج از برجام، قادر به وتوی آن نیستند.
جو بنت با یادآوری پیامی که پیشتر برای مادرش فرستاده بود، گفت: «بهش گفتم همیشه دنبال ماه هستم، همیشه به ماه نگاه میکنم، چون میدونم اون هم به ماه نگاه میکنه... این تنها چیزیست که منو به امید زنده نگه میداره.»
این مقام امنیتی گفت مذاکراتی میان تلآویو و رژیم حاکم در دمشق درباره غیرنظامیسازی جنوب سوریه در جریان است و تعیین جدول زمانی برای اجرای آن در دستور کار دو طرف قرار دارد.
بهگزارش اسرائیل هیوم، این مقام اسرائیلی تاکید کرده که گزارشها درباره نفوذ نیروهای ارتش اسرائیل به خاک سوریه نادرست است و تلآویو هیچ قصدی برای مداخله در امور داخلی سوریه ندارد. او با اشاره به روند مذاکرات افزود که فضای گفتوگوها مثبت بوده و انتظار میرود در آینده نزدیک دیدارهایی میان نمایندگان دو طرف برگزار شود.
این مقام اسرائیلی با اشاره به نگرانیها درباره فعالیتهای نظامی گروههای وابسته به حکومت ایران، هشدار داد که جمهوری اسلامی در تلاش است از خلأ قدرت در جنوب سوریه برای استقرار نیروی نیابتی خود بهرهبرداری کند و این مسئله میتواند امنیت مرزهای شمالی اسرائیل را تهدید کند.
در بخش دیگری از این گزارش، اسرائیل هیوم به نقل از منابع سوری نوشت که دولت انتقالی سوریه به ریاست احمد الشرع، مشهور به ابومحمد جولانی، در حال برنامهریزی برای انجام تغییرات اساسی در ساختار دولت است. این منابع گفتهاند که این تغییرات شامل جابهجایی چندین وزیر، بهویژه در حوزه اقتصادی خواهد بود.
دولت انتقالی کنونی که در اسفند ماه تشکیل شده و از ۲۳ وزیر تشکیل شده، طی ماههای اخیر با انتقادهایی نسبت به عملکرد برخی اعضای کابینه روبهرو بوده است. به گفته منابع آگاه در دمشق، هدف از این بازآرایی اصلاح برخی اشتباهات انتصابی پیشین و تقویت اعتماد داخلی و خارجی به دولت جدید است.
اسرائیل هیوم مینویسد که این اصلاحات میتواند سرآغاز یک روند نوسازی ساختار سیاسی سوریه در دوره گذار پس از سقوط حکومت بشار اسد در آذرماه گذشته باشد. منابع سوری اعلام کردهاند که تغییرات جدید با هدف افزایش کارآمدی دولت در دوران حساس انتقال قدرت انجام میشود.
در شرایطی که فعالیت گروههای شبهنظامی مورد حمایت حکومت ایران در جنوب سوریه شدت گرفته و تحولات سیاسی در دمشق وارد فاز تازهای شده، مقامهای اسرائیلی تلاش دارند با اتخاذ راهبردهای امنیتی و مذاکرات مستقیم، مانع از تبدیل این منطقه به تهدیدی جدید برای امنیت ملی اسرائیل شوند.
