فوربز در گزارشی به بررسی موج تازه تهدیدها و فشارهای جمهوری اسلامی علیه روزنامهنگاران شبکه ایراناینترنشنال پرداخته و این اقدامات را بخشی از الگوی سرکوب فرامرزی تهران دانسته است.
الگویی که طی شش هفته گذشته با تهدید مستقیم به قتل ۴۵ خبرنگار و ۳۱۵ نفر از اعضای خانوادههایشان به اوج بیسابقهای رسیده است.
وکلای بینالمللی مستقر در بریتانیا از «چمبرز داوتی استریت» و «هاوارد کندی» در ماه اوت ۲۰۲۵ نسبت به تهدیدات گسترده علیه روزنامهنگاران شبکه ایراناینترنشنال در سطح جهان هشدار دادند. به گفته این وکلا، در شش هفته گذشته، مقامات جمهوری اسلامی ۴۵ روزنامهنگار و ۳۱۵ نفر از اعضای خانوادههای آنها را تحت فشار و ارعاب قرار دادهاند؛ تهدیداتی که شامل هشدارهای مستقیم به قتل در صورت ادامه همکاری با ایران اینترنشنال بوده و مهلتهای تعیینشده برای آنها نیز سپری شده است.
ایراناینترنشنال که از سال ۲۰۱۷ در لندن فعالیت خود را آغاز کرده، یکی از منابع مهم خبری درباره رویدادهای ایران و مسائل مرتبط منطقهای و جهانی است و دفاتری در واشینگتن و سایر کشورها دارد. از ابتدای فعالیت، روزنامهنگاران این شبکه به طور مستمر هدف حملات جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند؛ از جمله تهدید به ترور و آدمربایی، حملات فیزیکی، آزار و اذیت آنلاین و حملات سایبری. در مارس ۲۰۲۴ «پوریا زراعتی» روزنامهنگار این شبکه در لندن با ضربات چاقو مجروح شد و در مارس ۲۰۲۵ نیز دو فرد متهم به همکاری با ایران در آمریکا به جرم طرح ترور «مسیح علینژاد» محکوم شدند.
بر اساس گزارش «کمیته مشترک حقوق بشر» پارلمان بریتانیا، حکومت ایران از تاکتیکهای مختلف سرکوب فرامرزی استفاده میکند که شامل «طرح ترور، حمله فیزیکی، ارعاب اعضای خانواده، مسدودسازی دارایی، پیگرد قضایی، کمپینهای تخریبی، آزار آنلاین، جاسوسی و حملات دیجیتال مانند هک و افشای اطلاعات» است.
در واکنش به تهدیدات اخیر، تیم حقوقی ایراناینترنشنال شکایت فوری به پنج گزارشگر ویژه سازمان ملل ارائه کرده است؛ از جمله گزارشگران موضوع آزادی بیان، اعدامهای فراقضایی، مقابله با تروریسم، شکنجه و وضعیت حقوق بشر در ایران. این شکایت خواستار اقدام فوری سازمان ملل برای حفاظت از جان و امنیت روزنامهنگاران در هفت کشور – بریتانیا، آمریکا، کانادا، سوئد، آلمان، ترکیه و بلژیک – و خانوادههای آنها در ایران شده است.
وکلا هشدار دادهاند که از اواسط ژوئن ۲۰۲۵ تهدیدات به سطح «بیسابقه و نگرانکنندهای» رسیده و جمهوری اسلامی به صورت سیستماتیک روزنامهنگاران را به جاسوسی برای اسرائیل متهم کرده است. آنها پیشبینی میکنند که شمار افراد هدف قرار گرفته به سرعت افزایش یابد.
کارشناسان سازمان ملل هنوز واکنش رسمی ندادهاند، اما «کمیته مشترک حقوق بشر» پارلمان بریتانیا پیشتر خواستار گنجاندن مقابله با سرکوب فرامرزی در راهبردهای امنیت ملی کشورها شده است.
اطلاعات رسیده حاکی است، تباریمقدم سال ۱۴۰۳ بازداشت و با حکم ابوالقاسم صلواتی، رئیس شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران، بابت اتهام «همکاری با دول متخاصم» به ۱۰ سال حبس محکوم شد اما پس از جنگ ۱۲ روزه بار دیگر به دادگاه انقلاب منتقل شد و صلواتی به او گفت پرونده پیشین را کنار گذاشته پرونده دیگری با اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» برایش گشوده است.
او نهایتا پس از محاکمهای ۱۵ دقیقهای و بدون رعایت حداقلهای آیین دادرسی از سوی صلواتی به اعدام محکوم شد.
شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه نوبل صلح، با انتشار مطلبی در شبکههای اجتماعی نسبت به خطر اجرای حکم قریبالوقوع اعدام بابک شهبازی و امید تباریمقدم، دو زندانی سیاسی هشدار داد و نوشت «این دو انسان بیگناه» به همراه سایر زندانیان محکوم به اعدام به زندان قزلحصار منتقل شدند.
عبادی با اشاره به اینکه تباریمقدم قبل از جنگ به ۱۰ سال زندان به اتهام «ارتباط با دول متخاصم» محکوم شد و پس از جنگ به «جاسوسی» متهم و به اعدام محکوم شد، نوشت: «آیا این الگو یادآور تابستان سیاه ۱۳۶۷ نیست؟»
این حقوقدان در ادامه از تمامی مدافعان حقوق بشر و نهادهای بینالمللی خواست نسبت به این خطر جدی هوشیار باشند و از هر طریق ممکن برای نجات جان این انسانهای بیگناه اقدام کنند.
برنده جایزه نوبل صلح سال ۲۰۰۳ در پایان نوشت: «جمهوری اسلامی بار دیگر برای طنابهای دارش به دنبال گردن میگردد؛ نباید اجازه بدهیم جمهوری جنایتکار اسلامی جان آنها را بگیرد.»
ایراناینترنشنال ۱۷ مرداد در گزارشی با اشاره به بازگرداندن صدها تن از زندانیان سیاسی به اوین، نوشت که ماموران، اکبر دانشورکار، بابک علیپور، بابک شهبازی، محمد تقوی، پویا قبادی و وحید بنیعامریان، زندانیان سیاسی محکوم به اعدام را با ضرب و جرح از دیگر زندانیان جدا کرده و به زندان قزلحصار کرج منتقل کردند.
قزلحصار کرج یکی از مخوفترین زندانهای ایران است که بسیاری از احکام اعدام زندانیان با اتهامات مختلف در آن اجرا میشود.
اصغر جهانگیر در نشست خبری شنبه ۱۸ مرداد خود گفت که پروندههای این افراد بلافاصله تشکیل شده و در حال رسیدگی است اما جزییاتی مانند هویت و محل نگهداری آنان را ارائه نکرد.
جهانگیر درباره پرونده افرادی که پیش از شروع جنگ ۱۲ روزه به دست ماموران وزارت اطلاعات بازداشت شدند، گفت برخی از آنان در اعترافات خود به نقش و ماموریتهای مرتبط با جنگ اشاره کردند و برخورد قانونی با آنان صورت گرفته و بخشی دیگر پس از تحقیقات، اتهاماتشان تغییر کرده یا منتفی شده است.
او در ادامه اعلام کرد دستگاه قضایی در برخورد با جاسوسان و عوامل اسرائیل، «هیچگونه گذشتی ندارد» و صدور احکام قاطع برای آنها، «درس عبرتی تاریخی» خواهد بود.
این صحبتهای جهانگیر، بار دیگر نگرانیها را درباره نقض حقوق افراد بازداشتشده و استفاده از اتهام «جاسوسی» بهعنوان ابزاری برای سرکوب منتقدان و فعالان سیاسی تشدید میکند.
از سوی دیگر، تهدید به صدور «احکام قاطع» و «درس عبرتی تاریخی» میتواند نشاندهنده عزم حکومت ایران برای صدور احکام شدید مانند اعدام یا مجازاتهای سنگین دیگر باشد که حقوق متهمان را نادیده میگیرد و به شکلی سیستماتیک بهمنظور سرکوب مخالفان و فعالان سیاسی استفاده میشود.
در چنین شرایطی، هیچ تضمینی برای برگزاری محاکمات عادلانه وجود ندارد؛ بهویژه در پروندههایی که متهمان تحت شکنجههای جسمی و روانی قرار گرفتهاند.
جهانگیر در نشست خبری ۲۱ تیرماه خود نیز از تفهیم اتهام «جاسوسی» به برخی شهروندان بازداشتشده پس از جنگ ۱۲ روزه خبر داد و گفت پروندههای آنها در حال رسیدگی است.
۳۱ تیرماه، غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی، اعلام کرد در جریان رخدادهای پس از جنگ با اسرائیل، بیش از دو هزار نفر در شهرهای مختلف ایران بازداشت شدند.
زندانیانی که به اوین برگشتند
جهانگیر در بخش دیگری از صحبتهای امروز خود با اشاره به بازگرداندن زندانیان سیاسی از زندان تهران بزرگ به زندان اوین، گفت ۵۰۰ نفر از زندانیانی که به زندان تهران بزرگ منتقل شده بودند، بدون هیچگونه مشکل یا مسئلهای به زندان اوین بازگشتند.
او اضافه کرد تعدادی دیگر از زندانیان که پس از بررسیها «تشخیص داده شد بازگرداندن آنها به زندان اوین به مصلحت نیست»، به زندانهای دیگر منتقل شدند.
ایراناینترنشنال ۱۷ مرداد در گزارشی با اشاره به بازگرداندن صدها تن از زندانیان سیاسی به اوین، نوشت که ماموران، اکبر دانشورکار، بابک علیپور، بابک شهبازی، محمد تقوی، پویا قبادی و وحید بنیعامریان، زندانیان سیاسی محکوم به اعدام را با ضرب و جرح از دیگر زندانیان جدا کرده و به زندان قزلحصار کرج منتقل کردند.
قزلحصار کرج یکی از مخوفترین زندانهای ایران است که بسیاری از احکام اعدام زندانیان با اتهامات مختلف در آن اجرا میشود.
سازمان حقوق بشری کارون، شنبه ۱۸ مرداد گزارش داد پس از بازداشتهای گسترده در پی جنگ ۱۲ روزه، دستکم ۸۰ نفر از بازداشتشدگان به بند پنج زندان شیبان اهواز منتقل شدهاند.
این افراد پس از تحمل شکنجههای جسمی و روانی و اعترافات اجباری، به احکام سنگین حبس محکوم شدهاند و جمعیت زندانیان این بند را به شدت افزایش دادهاند.
تراکم جمعیت و شرایط نامناسب فضا
با وجود اینکه فضای بند پنج زندان شیبان برای نگهداری حداکثر ۱۰۰ نفر طراحی شده است، تراکم جمعیت باعث شده شرایط بهداشتی و انسانی به شدت تحت تاثیر قرار گیرد.
اتاقهای این بند که هر کدام کمتر از ۲۰ متر مربع مساحت دارند، برای ۱۲ تا ۱۵ نفر در نظر گرفته شدهاند اما بهدلیل ازدحام جمعیت، برخی اتاقها بیش از ۲۰ نفر را در خود جای دادهاند.
حیاط این بند نیز تنها ۶۰ متر مربع مساحت دارد و بهدلیل خرابی سیستم فاضلاب، آب آلوده و فاضلاب در آن جمع شده و بوی تعفن فضای زندان را فرا گرفته است.
دیوارهای بلند این زندان با ارتفاع ۱۲ متر و ضخامت شش متر مانع جریان هوای آزاد و تهویه طبیعی در حیاط شده و زندانیان امکان تردد، پیادهروی و ورزش در حیاط را ندارند و تنها هر دو هفته یکبار به بند دیگری منتقل میشوند تا بتوانند ورزش کنند.
افزایش بیماریها و وضعیت بهداشتی بحرانی
بر اساس گزارش سازمان حقوق بشری کارون، شرایط بهداشتی در بند پنج زندان شیبان «بسیار بحرانی» است و بیماریهای مختلفی در میان زندانیان شیوع پیدا کرده است.
علاوه بر بیماریهای خاص، شیوع بیماریهای پوستی نظیر گال و نیز بیماری آنفولانزا به شدت افزایش یافته است.
نگرانی دیگر این است که پخت و پز در حیاط بند، در کنار آبهای آلوده و فاضلاب انجام میشود که سلامت زندانیان را بیش از پیش به خطر انداخته است.
این بند تنها دو سرویس بهداشتی دارد و زندانیان مجبورند برای استفاده از آنها ایستادن در صفهای طولانی را تحمل کنند.
همچنین تنها دو حمام در دسترس زندانیان این بند است و بهدلیل ازدحام جمعیت، صف انتظار برای استفاده از آنها به دو تا سه ساعت میرسد.
کولرهای موجود نیز کارآمدی لازم را ندارند و هوای گرم اهواز، شرایط را برای زندانیان سختتر کرده است.
تهدید به اعتصاب غذا
در واکنش به این شرایط بحرانی و غیرانسانی، زندانیان سیاسی این بند تهدید کردهاند در صورت عدم رسیدگی فوری به مشکلات، دست به «اعتصاب غذای دستهجمعی» خواهند زد.
آنها اعلام کردهاند این اقدام بهعنوان اعتراض به «شرایط غیرانسانی موجود در زندان» انجام خواهد شد.
بسیاری از زندانیان در ایران بهناچار از اعتصاب غذا بهعنوان آخرین راه برای رسیدن به خواستههایشان استفاده میکنند و جان خود را به خطر میاندازند.
آنها اغلب در اعتراض به برآورده نشدن مطالبات خود، از جمله تاخیر در رسیدگی به پرونده و مراعات نشدن حقوقشان بهعنوان زندانی، دست به اعتصاب میزنند.
محکومان به اعدام و حبسهای طولانی مدت
بند پنج زندان شیبان اهواز یکی از پرجمعیتترین بندهای زندانیان سیاسی در ایران است و جمعی از زندانیان محکوم به اعدام و حبسهای طولانیمدت در آن حضور دارند.
سیدسالم موسوی، حبیب دریس، محمد داورشناس، مهدی شریفی، محمدامین عبیات، مرتضی مهناپور، مسعود جامعی، علیرضا مرداسی و فرشاد اعتمادیفر از جمله زندانیان محکوم به اعدام محبوس در این بند هستند.
شماری از زندانیان سیاسی محکوم به حبس ابد و حبسهای طولانیمدت از جمله غلامحسین کلبی، عبدالامام زائری، عبدالزهرا هلیچی، یحیی ناصری، ناظم بریهی، محمدعلی عمورینژاد، سیدیابر البوشوکه، سیدمختار آلبوشوکه، علی حلفی، ایوب پرکار، فارس رماحی (عموری)، سامان حرمتنژاد و داود حرمتنژاد نیز در این بند بهسر میبرند.
سازمان حقوق بشری کارون در گزارش خود نوشت فعالان حقوق بشر با ابراز نگرانی شدید درباره وضعیت زندانیان، از نهادهای بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری خواستهاند هرچه سریعتر نسبت به بهبود شرایط و حفاظت از جان و سلامت زندانیان سیاسی در زندانهای اهواز اقدام کنند.
این گروهها از سازمانهای بینالمللی خواستهاند نظارت دقیقتری بر وضعیت زندانیان و شرایط زندانها داشته باشند تا از وقوع هرگونه نقض حقوق بشر جلوگیری شود.
این نهاد صنفی مستقر در نیویورک جمعه ۱۷ مرداد در حساب خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تهدیدها فراتر از مرزهای ایران است.»
کمیته حمایت از روزنامهنگاران افزود: «خانوادههای خبرنگارانی که برای رسانههایی مانند بیبیسی فارسی، ایران اینترنشنال و رادیو فردا کار میکنند، بهدلیل گزارشگری عزیزانشان از خارج، تحت آزار، احضار و تهدید قرار میگیرند.»
این کمیته با انتقاد از «این گروگانگیری عاطفی»، از حکومت ایران خواست «این روشهای فرامرزی ترس و فشار را متوقف کند.»
ایراناینترنشنال چهاردهم مردادماه در بیانیهای اعلام کرد در واکنش به تهدیدات فزاینده جمهوری اسلامی علیه خبرنگاران این شبکه و خانوادههای آنها، با ارسال درخواستی فوری به کارشناسان سازمان ملل متحد، خواستار اقدام علیه حکومت ایران شده است.
ایراناینترنشنال در این بیانیه گفت از اواخر خرداد، اقدامات جمهوری اسلامی علیه این شبکه شدت گرفته و ۴۵ تن از خبرنگاران و کارکنان ایراناینترنشنال و همچنین ۳۱۵ تن از بستگان آنها در هشت کشور، از سوی وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی تهدید به مرگ شدهاند.
اواخر خرداد، نیروهای سپاه پاسداران در تهران خانواده یکی از مجریان شبکه ایراناینترنشنال را بازداشت کردند تا او را برای قطع همکاری با این شبکه تحت فشار قرار دهند. پدر، مادر و برادر کوچکتر این مجری در حال حاضر در مکان نامعلومی نگهداری میشوند.
این مجری زن بامداد شنبه ۳۱ خرداد تماسی تلفنی از پدرش دریافت کرد که در آن از او خواسته شد از همکاری با ایراناینترنشنال کنارهگیری کند.
در پسزمینه تماس، صدای ماموران امنیتی جمهوری اسلامی شنیده میشد که جملات مورد نظر را به پدرش دیکته میکردند.
پدر این مجری در این تماس خطاب به او گفت: «هزار بار از تو خواستم استعفا دهی. دیگر انتظار چه عواقبی را داری؟ باید استعفا دهی.»
در آن زمان، سخنگوی ایراناینترنشنال با صدور بیانیهای اعلام کرد این شبکه «اقدام اخیر رژیم ایران در ربودن اعضای خانواده یکی از خبرنگاران خود را بهشدت محکوم میکند؛ اقدامی هولناک که در واقع گروگانگیری با هدف وادار کردن همکار ما به استعفا از سمتش است».
به دنبال تهدیدها و حملات سایبری اخیر جمهوری اسلامی علیه برخی کارکنان ایراناینترنشنال، شهروندان با ارسال پیامهایی از داخل ایران، از این رسانه بهعنوان «صدای آزادیخواهی مردم» یاد و تاکید کردند برای دریافت اخبار واقعی تنها به رسانههای مستقل مثل ایراناینترنشنال اعتماد دارند.
کمیته حمایت از روزنامهنگاران نیز در واکنش به حمله سایبری به کارکنان شبکه ایراناینترنشنال اعلام کرد که استفاده از جاسوسافزار برای هدف قرار دادن روزنامهنگاران، نشانهای خطرناک از تشدید تلاشهای حکومت ایران برای ارعاب و خاموشکردن رسانههای مستقل است.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است که زندانیان بامداد جمعه ۱۷ مرداد به بند هفت اوین منتقل شدهاند.
به گفته منابع، ماموران در مسیر انتقال قصد داشتند زندانیان سیاسی محکوم به اعدام را از دیگران جدا کنند که این اقدام با اعتراض سایر زندانیان روبهرو شد.
در پی این اعتراض، چند زندانی مورد ضرب و شتم قرار گرفتند.
حسین رزاق، زندانی سیاسی پیشین، با انتشار مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس خبر داد که در جریان بازگرداندن زندانیان سیاسی به اوین، ابوالفضل قدیانی، مصطفی تاجزاده، محمدباقر بختیار، مطلب احمدیان، مهدی محمودیان و خشایار سفیدی که از زدن دستبند و پابند امتناع کرده بودند، از سوی ماموران امنیتی مورد ضرب و شتم قرار گرفتند.
رزاق در ادامه بیان کرد که ماموران، بابک شهبازی، پویا قبادی، وحید بنیعامریان، محمد تقوی، بابک علیپور (علیزاده) و اکبر دانشور کار، زندانیان سیاسی محکوم به اعدام را با ضرب و جرح از دیگر زندانیان جدا کرده و به زندان قزلحصار کرج منتقل کردند.
از سوی دیگر، کانال تلگرام محمودیان، در خبری شمار زندانیان منتقل شده را بیش از ۶۰۰ زندانی اعلام کرد و نوشت این انتقال که از ساعت چهار بامداد آغاز شد، بدون اطلاع قبلی خانوادهها انجام گرفت.
بر اساس این گزارش، انتقال زندانیان سیاسی به زندان تهران بزرگ، شرایط نامناسب و غیرانسانی آن محل را آشکار کرد؛ از جمله وضعیت وخیم بهداشت، کمبود امکانات اولیه و شرایط دشوار و غیر انسانی زندگی زندانیان.
خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی، گزارش داد حدود ۴۵ روز پس از حمله اسرائیل به زندان اوین، بخشهایی از این زندان فعالیت خود را از سر گرفته و تعدادی از زندانیان به آن بازگردانده شدهاند.
همزمان، زنان زندانی سیاسی منتقل شده به زندان قرچک ورامین همچنان در این زندان در وضعیتی نامناسب بهسر میبرند.
زندانیان محبوس در اوین از جمله صدها زندانی سیاسی زن و مرد، پس از حمله اسرائیل به این زندان در دوم تیر با خشونت به زندانهای قرچک ورامین، تهران بزرگ، قزلحصار کرج و ساحلی (مرکزی) قم منتقل شدند.
نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی نیز دهها تن از بازداشتشدگان اخیر و برخی زندانیان پیشین بندهای ۲۰۹، ۲۴۰، ۲۴۱ و دو-الف اوین را به خانههای امن در تهران، کرج و قم منتقل کردند. برخی هم به بخشی از تیپ دوم زندان تهران بزرگ که به بازداشتگاه امنیتی تبدیل شده است، منتقل شدند.
