چین در جریان مذاکرات تجاری با آمریکا خواستار کاهش محدودیتهای صادراتی بر تراشههای اچبیام (HBM) شد؛ تراشههایی که برای ساخت چیپهای پیشرفته هوش مصنوعی حیاتیاند. این خواسته و احتمال موافقت دولت دونالد ترامپ با آن، کارشناسان آمریکایی را نگران کرده است.
تراشههای حافظه با پهنایباند بالا که به اختصار HBM نامیده میشوند، برای توسعه ابزارهای هوش مصنوعی حیاتی هستند و در دولت جو بایدن صادرات این تراشهها به چین ممنوع شده بود، اما اکنون چین همزمان با تلاش واشینگتن و پکن برای دستیابی به توافق پیش از ضربالاجل ۱۲ اوت و جلوگیری از بازگشت تعرفههای سنگین، درخواست لغو ممنوعیت صادرات این قطعات را مطرح کرده است.
روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی نوشت، منابع آگاه میگویند هیات چینی به ریاست هه لیفِنگ، معاون نخستوزیر این کشور، این موضوع را در مذاکرات اخیر با تیم آمریکایی به سرپرستی اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، مطرح کرده است.
به گفته کارشناسان، لغو این محدودیتها میتواند مزیت بزرگی به شرکتهایی مانند هواوی بدهد.
یک مقام آگاه در دولت آمریکا به فایننشال تایمز گفت این محدودیتها «بزرگترین مانع» پیش روی پکن در حوزه هوش مصنوعی است و هشدار داد: «لغو این محدودیتها هدیهای به هواوی و شرکت بینالمللی ساخت نیمهرسانا (SMIC) خواهد بود و میتواند درهای تولید میلیونها تراشه هوش مصنوعی در سال را به روی چین باز کند.»
گرگوری آلن، کارشناس اندیشکده مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، تاکید کرد که HBM حدود نیمی از ارزش تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی را تشکیل میدهد و افزود: «گفتن اینکه باید اجازه فروش HBM پیشرفتهتر به چین داده شود، همانقدر خطرناک است که بگوییم باید به هواوی کمک کنیم جایگزین انویدیا شود.»
این تحولات در شرایطی است که نشانههایی از تمایل ترامپ برای کاهش محدودیتها به منظور برگزاری نشست با شی جینپینگ دیده میشود.
فایننشال تایمز گزارش داده وزارت بازرگانی آمریکا دستور یافته اعمال محدودیتهای جدید علیه چین را متوقف کند.
استفاده از تراشههای گیمینگ قاچاقی
همزمان، نگرانیهایی درباره استفاده چین از تراشههای گیمینگ انویدیا برای کاربردهای هوش مصنوعی مطرح شده است. شرکتهای چینی مدلهای 4090D و 5090D را برای این منظور تبلیغ میکنند، هرچند انویدیا تأکید دارد این محصولات برای گیمرها طراحی شدهاند.
جان مولنار، رئیس کمیته امور چین در مجلس نمایندگان، گفت: «مقیاس و بیپروایی این فعالیت نشان میدهد که BIS و انویدیا باید اقدامات بیشتری انجام دهند.»
انویدیا نیز اعلام کرده کارتهای گرافیک گیمینگ فروختهشده در چین نیاز به مجوز ندارند و «تبدیل آنها به ابزار مناسب مراکز داده برای هوش مصنوعی روش عملی و موثری نیست».
این پرونده اکنون به نقطه حساسی رسیده که میتواند مسیر مذاکرات تجاری و آینده رقابت فناوری میان واشینگتن و پکن را تعیین کند.
بروس از زمان آغاز به کار دولت ترامپ در ژانویه، سخنگوی وزارت خارجه بوده است. ترامپ در پستی در شبکههای اجتماعی که در آن این انتصاب را اعلام کرد، از عملکرد او به عنوان سخنگوی وزارت خارجه تمجید کرد و گفت که او «کار فوقالعادهای» انجام داده است. برای رسمی شدن این انتصاب، تأیید سنای آمریکا لازم است؛ جایی که حزب جمهوریخواه ترامپ اکثریت را در اختیار دارد.
بروس در نشستهای خبری از سیاستهای خارجی دولت ترامپ دفاع کرده است؛ از جمله سرکوب مهاجران، لغو ویزاها، و مواضع آمریکا در قبال جنگ روسیه در اوکراین و جنگ اسرائیل در غزه، از جمله عملیات مسلحانه کمکرسانی در سرزمینهای فلسطینی که با محکومیت گسترده روبهرو شد.
او پیشتر بیش از ۲۰ سال به عنوان مفسر و تحلیلگر سیاسی در شبکه فاکسنیوز فعالیت داشت و کتابهایی مانند «ترس خودش: افشای دستورکار ذهنکُش چپ» را نوشته که در آن دیدگاههای لیبرال و گرایشهای چپگرا را نقد کرده است.
بروس پس از اعلام این خبر توسط ترامپ، در پستی در شبکه اجتماعی «ایکس» از او تشکر کرد و نوشت که آغاز به کار رسمی در این سمت «چند هفته» فاصله دارد. با این حال، هیچیک از دو طرف زمان دقیق را مشخص نکردند. او نوشت: «اکنون مفتخرم که در چند هفته آینده تعهدم به پیشبرد رهبری و ارزشهای “اول آمریکا” را در عرصه جهانی و در این سمت جدید ادامه دهم.»
ترامپ همچنین «مایک والتز»، مشاور پیشین امنیت ملی کاخ سفید، را به عنوان سفیر آمریکا در سازمان ملل معرفی کرده است. تایید سنا برای سمت والتز نیز هنوز انجام نشده است. او تا اول ماه مه سال جاری، مشاور امنیت ملی ترامپ بود، اما پس از ماجرای جنجالی مربوط به گفتوگوی محرمانه در اپلیکیشن سیگنال میان مقامات ارشد امنیت ملی دولت ترامپ درباره حملات نظامی در یمن، از سمتش برکنار شد.
خبرگزاری تاس نیز روز شنبه (به وقت محلی) به نقل از یوری اوشاکوف، دستیار کرملین، گزارش داد که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، و دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز ۱۵ اوت (۲۴ مرداد) در آلاسکا دیدار خواهند کرد.
پیش از این و در آستانه نشست جمعه آینده میان ترامپ و پوتین، یک مقام ارشد کاخ سفید به شبکه سیبیاس نیوز گفته بود که برنامه این دیدار همچنان نهایی نشده و احتمال حضور ولودیمیر زلنسکی در آن وجود دارد.
پیشتر، آکسیوس به نقل از سه منبع آگاه گزارش داده بود که مقامهای ارشد آمریکا، اوکراین و چند کشور اروپایی قرار است آخر هفته جاری در بریتانیا دیدار کنند تا پیش از نشست ترامپ و پوتین، مواضع خود را هماهنگ کنند.
این نشست در حالی برنامهریزی شده که برخی متحدان ناتو و مقامهای اوکراینی نگرانند ترامپ بدون در نظر گرفتن دیدگاه آنها با طرح پوتین برای پایان جنگ موافقت کند.
آکسیوس نوشت ایده برگزاری این نشست حضوری، در جریان تماس ویدئویی روز جمعه میان مقامهای آمریکایی، اوکراینی و اروپایی مطرح شد. هنوز جزئیات فهرست شرکتکنندگان مشخص نشده است.
به گفته این رسانه، تحرکات تازه در گفتوگوهای اوکراین پس از سفر استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، به مسکو و دیدار او با پوتین آغاز شد؛ دیداری که تنها دو روز پیش از پایان ضربالاجل ترامپ برای پذیرش آتشبس یا مواجهه با تحریمها انجام شد.
بر اساس گزارش آکسیوس، ترامپ هفته گذشته در تماس ویدئویی با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، و چند رهبر اروپایی، آنان را در جریان نتایج دیدار ویتکاف با پوتین گذاشت. دو منبع آگاه گفتهاند ویتکاف در این تماس گفته پوتین موافقت کرده در صورت واگذاری مناطق لوهانسک، دونتسک و کریمه از سوی اوکراین، جنگ را پایان دهد.
برخی شرکتکنندگان چنین برداشت کردند که روسیه حاضر است از ادعای خود بر دو منطقه خرسون و زاپوریژیا نیز صرفنظر کند، اما ویتکاف روز بعد در تماس دیگری گفت پوتین تنها با تثبیت مواضع فعلی روسیه در این مناطق موافقت کرده است. این امر بخشهای بزرگی از خرسون و زاپوریژیا، از جمله نیروگاه هستهای زاپوریژیا را در اشغال روسیه نگه میدارد.
آکسیوس نوشت که آندری یرماک، رییس دفتر زلنسکی، پس از تازهترین تماس تلفنی گفت هدف هماهنگی مواضع برای دستیابی به «صلح پایدار و عادلانه» بوده است. با این حال، مقامهای اوکراینی از ابهام در جزئیات پیشنهاد روسیه و موضع آمریکا سخن گفتهاند و تاکید کردهاند که زلنسکی برای واگذاری هر بخشی از خاک کشور نیازمند همهپرسی است.
ترامپ جمعه مدعی شد «بسیار به توافق نزدیک شدهایم.» او افزود توافق احتمالی شامل «تبادل سرزمین» به نفع دو کشور خواهد بود و تلاش میکند بخشی از مناطق اشغالشده را به اوکراین بازگرداند. کاخ سفید از اظهار نظر درباره نشست متحدان خودداری کرده است.
ونس قرار است جمعه ۱۷ مرداد به همراه همسر و سه فرزند خردسالشان، وارد لندن شود. بخشی از برنامه این سفر شامل اقامت در اقامتگاه روستایی وزیر امور خارجه بریتانیا که از آن برای مهمانان رسمی استفاده میشود، خواهد بود.
این سفر در حالی انجام میشود که تنشها میان آمریکا و اروپا افزایش یافته، صحنه سیاسی داخلی در هر دو کشور دستخوش تغییر شده و دیدگاههای سیاست خارجی ونس، بهویژه در حالی که او به یکی از چهرههای کلیدی دولت دونالد ترامپ تبدیل شده، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.
یک منبع آگاه در گفتوگو با رویترز سفر ونس به بریتانیا را یک «سفر کاری» توصیف کرد که شامل چندین دیدار رسمی، نشستها و بازدید از اماکن فرهنگی خواهد بود. انتظار میرود ونس همچنین با نیروهای آمریکایی مستقر در بریتانیا دیدار کند.
ونس که مدافع سیاست خارجی «اول آمریکا» است، پیشتر گفته بود پیروزی انتخاباتی سال گذشته حزب کارگر، حزب چپ میانه بریتانیا، به این معنی است که بریتانیا «شاید» اولین «کشور واقعا اسلامگرا» با سلاح هستهای باشد.
او همچنین از بریتانیا بهخاطر تضعیف آزادی بیان و قرار دادن «آزادیهای اساسی شهروندان مذهبی بریتانیا در تیررس» انتقاد کرده بود.
در آستانه این سفر، مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، در واکنش به سخنان نخستوزیر بریتانیا علیه سیاست کنترل کامل غزه، با اشاره به جنگ جهانی دوم و حملات نازیهای آلمان، در شبکه ایکس نوشت اگر کییر استارمر در آن زمان نخستوزیر بود اکنون «بریتانیا آلمانی صحبت میکرد.»
سفیر آمریکا اشاره کرد که «انتظار دارید اسرائیل تسلیم حماس شود و به آنها غذا بدهد، در حالی که گروگانهای اسرائیلی در حال گرسنگی کشیدن هستند؟ آیا بریتانیا در مقابل نازیها تسلیم شد و برای آنها غذا ارسال کرد؟»
استارمر تصمیم دولت اسرائیل برای کنترل کامل غزه را اشتباه خوانده و خواستار بازنگری فوری در آن شده است.
از سوی دیگر، لَمی زمانی ترامپ را «افراطگرای راستگرا» و «نئونازی» خوانده بود، اما پس از به قدرت رسیدن، این اظهارات را «اخبار قدیمی» دانست و کنار گذاشت.
با وجود این اختلافات، این دو رابطهای گرم ایجاد کردهاند که به گفته دو مقام آگاه، ریشه در دوران کودکی دشوارشان و ایمان مشترک مسیحیشان دارد.
لمی در سفر ماه مارس به واشینگتن، در مراسم عشای ربانی در اقامتگاه معاون رییسجمهوری آمریکا حضور یافت و این دو در ماه مه نیز در رم و در مراسم آغاز به کار پاپ لئو چهاردهم بار دیگر با یکدیگر دیدار کردند.
مقامهای رسمی میگویند نشست دوجانبه جمعه دستورکار رسمی مشخصی ندارد، اما احتمالا به بحرانهای اوکراین و غزه و همچنین مسائل تجاری خواهد پرداخت.
بریتانیا از ترامپ خواسته است که در جنگ اوکراین از کییف حمایت کند و تلاشها برای پایان دادن به بحران انسانی در غزه را تسریع بخشد.
با این حال، برونون مدوکس، مدیر اندیشکده چتم هاوس، به رویترز گفت که لمی احتمالا در این زمینه فشار زیادی وارد نخواهد کرد.
او گفت: «این فرصتی است برای ارائه دیدگاه بریتانیا، اما آنها به دنبال درگیری نیستند.»
او افزود که مقامهای بریتانیایی از توافق تجاری که با ترامپ به دست آوردهاند راضیاند و بریتانیا از هر فرصتی برای ایجاد روابط با دولت ترامپ استقبال میکند.
سفر ونس مدت کوتاهی پس از سفر خصوصی ترامپ به اسکاتلند انجام میشود؛ سفری که شامل دیدار با کییر استارمر نخستوزیر بریتانیا و اورزولا فوندرلاین رییس کمیسیون اروپا بود.
در جریان این دیدار، چارچوب توافقنامهای میان آمریکا و اتحادیه اروپا حاصل شد که بر اساس آن ۱۵ درصد تعرفه واردات بر بیشتر کالاهای اروپایی وضع میشود.
ترامپ همچنین قرار است در ماه سپتامبر برای یک سفر رسمی دولتی به بریتانیا بازگردد.
رویترز جمعه ۱۷ مرداد نوشت این اقدام، نخستین نشانه آشکار نارضایتی دهلینو از تصمیم دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای اعمال تعرفههای تجاری علیه هند است.
بر اساس این گزارش، قرار بود راجنات سینگ، وزیر دفاع هند، طی هفتههای آینده برای نهایی کردن خرید تسلیحات به آمریکا سفر کند، اما این سفر بهدنبال تحولات اخیر لغو شده است.
طبق برنامه، او قرار بود در سفر به آمریکا، خرید شش فروند هواپیمای شناسایی بوئینگ P8I را اعلام کند. به گفته دو منبع آگاه، مذاکرات در این زمینه در قالب قراردادی به ارزش ۳.۶ میلیارد دلار به مراحل پایانی رسیده بود.
پیشتر در هشتم مرداد، ترامپ اعلام کرد در واکنش به اقدام هند در خرید نفت و تسلیحات از روسیه، بر کالاهای هندی تعرفه ۲۵ درصدی وضع میکند.
یک مقام هندی در رابطه با تحولات اخیر به رویترز گفت هیچ دستور مکتوبی برای توقف خرید تسلیحات از ایالات متحده صادر نشده و این امر به دهلینو امکان میدهد در صورت لزوم سریعا روند مذاکرات را از سر بگیرد.
او در عین حال تاکید کرد: «دستکم تاکنون هیچ پیشرفتی حاصل نشده است.»
خرید خودروهای زرهی و موشکهای ضدتانک در هالهای از ابهام
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت در پی تنشهای اخیر میان دهلینو و واشینگتن، مذاکرات درباره فروش خودروهای زرهی استرایکر ساخت شرکت «جنرال داینامیکس لَند سیستمز» و موشکهای ضدتانک جاوِلین ساخت دو شرکت «رِیتیان» و «لاکهید مارتین» به هند متوقف شده است.
ترامپ و نارندرا مودی، نخستوزیر هند، پیشتر در فوریه خبر داده بودند دو کشور برنامه خرید و تولید مشترک این تجهیزات را در دستور کار قرار خواهند داد.
به گزارش موسسه بینالمللی تحقیقات صلح استکهلم (سیپری)، هند دومین واردکننده بزرگ سلاح جهان به شمار میرود و روسیه بهطور سنتی اصلیترین تامینکننده آن بوده است.
با این حال، هند در سالهای اخیر رویکرد خود را به سمت واردات از قدرتهای غربی مانند فرانسه، اسرائیل و آمریکا تغییر داده است.
این تغییر رویکرد تا حدی ناشی از محدودیتهای روسیه در صادرات سلاح است، زیرا مسکو در جریان تهاجم به اوکراین بهشدت به توان نظامی خود متکی است. افزون بر این، تحلیلگران غربی معتقدند عملکرد ضعیف برخی تسلیحات روسی در میدان نبرد نیز در این تغییر موثر بوده است.
یکی از مقامهای هندی به رویترز گفت با وجود اختلافات اخیر، همکاریهای گسترده دفاعی میان واشینگتن و دهلینو، از جمله تبادل اطلاعات و برگزاری رزمایشهای مشترک، همچنان ادامه دارد.
دو منبع هندی دیگر نیز اعلام کردند این کشور همچنان آمادگی دارد واردات نفت از روسیه را کاهش دهد و در صورت دستیابی به قیمتهای مشابه، مایل است با دیگر عرضهکنندگان، از جمله آمریکا، قرارداد همکاری امضا کند.
ترامپ پنجشنبه ۱۶ مرداد در پیامی که در شبکه اجتماعی تروثسوشال تاکید کرد: «این اقدام، صلح در خاورمیانه را تضمین خواهد کرد.»
در حالی که ترامپ صلح در خاورمیانه را به پیمان ابراهیم پیوند زده، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی خواستار برگزاری نشست فوقالعاده سازمان همکاری اسلامی در رابطه با بحران غزه شده است.
ترامپ ۱۵ مرداد در سخنانی علیه جمهوری اسلامی ایران، این حکومت را «منشاء نفرت و شرارت» خواند و با اشاره به عملیات نظامی علیه تاسیسات هستهای ایران، هشدار داد که هرگونه تلاش تهران برای ازسرگیری برنامه هستهای، واکنش قاطع واشینگتن را در پی خواهد داشت.
او پیشاز این نیز با اشاره به اقدامات خود برای خاتمه دادن به جنگها در جهان به جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی اشاره کرده و گفته بود اگر آمریکا به تاسیسات هستهای ایران حمله نمیکرد، «آنها ظرف دو ماه به سلاح هستهای دست پیدا میکردند.»
همزمان «مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی» با استناد به تصاویر ماهوارهای گزارش داد فعالیت در تاسیسات زیرزمینی «کُلَنگ گَزلا» همچنان ادامه دارد و جمهوری اسلامی در حال ساخت و ساز گسترده در این تاسیسات در نزدیکی سایت هستهای نطنز است.
بر اساس برخی گزارشها، تاسیسات کلنگ گزلا در عمقی فراتر از بُرد بمبهای سنگرشکن آمریکایی قرار دارد.
پیشتر در چهارم تیر، روزنامه تلگراف گزارش داد رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از تهران خواسته درباره فعالیتهای سایت کلنگ گزلا توضیح دهد اما جمهوری اسلامی از ارائه پاسخ خودداری کرده است.
در روزهای اخیر گمانهزنیها درباره سرنوشت برنامه هستهای جمهوری اسلامی، به ویژه ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، پس از حملات آمریکا به تاسیسات نطنز، فردو و اصفهان در اول تیر بالا گرفته است.
خبرگزاری فارس، رسانه وابسته به سپاه پاسداران نیز ۱۵ مرداد در بخشی از سایت خود با عنوان «مطالبات مردمی»، کارزاری را در حمایت از ساخت سلاح هستهای منتشر کرده است.
این فراخوان با استناد به تجربه کشورهایی مانند کره شمالی، خواستار دستیابی ایران به سلاح هستهای بهعنوان ابزار بازدارنده شده است.
