مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین ایالات متحده، در یادداشتی با تاکید بر اینکه آمریکا به رهبری دونالد ترامپ میتواند با اتخاذ تصمیمهایی قاطع، بیروت را از کنترل حزبالله و نفوذ جمهوری اسلامی خارج کند، گفت که خلع سلاح کامل حزبالله باید پیشنیاز هرگونه اصلاحات در لبنان باشد.
پمپئو در این یادداشت که دوشنبه سوم شهریور در فاکسنیوز منتشر شد، تاکید کرد بدون خلع سلاح کامل حزبالله، هیچ تلاشی برای اصلاح حکمرانی یا بازسازی اقتصادی لبنان به نتیجه نخواهد رسید.
او نوشت که آمریکا باید همراه با متحدانش، خط انتقال سلاح جمهوری اسلامی به لبنان را از میان ببرد و هر موشک و هر قطعه تجهیزات نظامی که تهران به لبنان میفرستد را شناسایی و نابود کند.
همزمان با انتشار این یادداشت پمپئو، نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، بار دیگر اعلام کرد این گروه مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی به سیاست خلع سلاح دولت لبنان تن نخواهد داد.
قاسم دوشنبه سوم شهریور در ویدیویی که از او منتشر شد، افزود: «از سلاحی که ما را در برابر تجاوزات اسرائیل محافظت میکند، دست نخواهیم کشید.»
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دوشنبه در بیانیهای ضمن حمایت از تصمیم دولت لبنان برای خلع سلاح حزبالله تا پایان سال ۲۰۲۵ اعلام کرد در صورت اجرای این طرح، آماده است در چارچوب سازوکاری امنیتی تحت نظارت آمریکا، نیروهای خود را بهصورت مرحلهای از جنوب لبنان خارج کند.
در این بیانیه آمده است: «این تصمیم فرصتی حیاتی برای لبنان فراهم میکند تا حاکمیت خود را بازپس گیرد و اقتدار نهادهای دولتی، ارتش و حکمرانی خود را فارغ از نفوذ بازیگران غیردولتی، احیا کند.»
پنجره در حال بسته شدن است
به گفته پمپئو، آمریکا توان اطلاعاتی دارد، اسرائیل شریکی آماده است و اکنون دولت ترامپ بر دولت جدید سوریه اهرم فشار دارد، چرا که بقای آن به حمایت واشینگتن وابسته است؛ پس باید روشن شود که عبور تسلیحات ایران از خاک سوریه پیامد خواهد داشت.
او هشدار داد که اگر آمریکا اکنون اقدامی نکند، با توجه به تلاشهای تهران برای بازسازی توان حزبالله و صفآرایی قدرتهای منطقهای برای آینده لبنان، این احتمال وجود دارد که لبنان بهزودی به حوزه نفوذ ایران وارد شود.
روزنامه «ندای وطن» در لبنان، اول شهریور در مطلبی ضمن اشاره به دخالتهای جمهوری اسلامی در این کشور نوشت: «لبنان امروز زیر چنگال نفوذ منطقهای قرار گرفته است؛ جایی که حزبالله به ابزاری برای فشار ایران بدل شده، به دور از منافع دولت و مردم.»
این روزنامه تاکید کرد: «لبنان شاهد وضعیت خطرناکی است که حزبالله با همه بازوهایش آن را پیش میبرد؛ با سوءاستفاده از بحرانهای فزاینده برای تضعیف دولت و کاشتن ترس در دل شهروندان.»
ارتش لبنان، تنها نیروی مشروع
پمپئو در یادداشت خود تاکید کرد: «تا زمانی که حزبالله ارتش خصوصی خود را حفظ کند دیگر چالشهای واقعی لبنان همچون فساد حکومتی، سقوط بانک مرکزی و ناکارآمدی نهادهایی مانند قوه قضاییه و پلیس حل نخواهد شد.»
به گفته وزیر خارجه پیشین آمریکا، تنها یک نیروی مشروع میتواند مدافع لبنان باشد که آن هم ارتش این کشور است و لبنان باید از شر حزبالله به عنوان «یک گروه تروریستی» رها شود.
ارتش اسرائیل پیشتر (در ماه ژوئیه) هشدار داد حملات علیه حزبالله را تا زمان خلع سلاح کامل این گروه ادامه خواهد داد، حتی اگر چنین اقدامی به آغاز جنگی دیگر منجر شود.
ماموریت یونیفل باید پایان یابد
پمپئو همچنین بر پایان ماموریت نیروهای موقت سازمان ملل در لبنان (یونیفل-UNIFIL) تاکید کرد.
او یونیفل را پوششی برای تقویت نظامی حزبالله توصیف کرد و آن را همانند «آژانس امداد و کار سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی» (اونروا)، نه تنها بیفایده بلکه بخشی از مشکل دانست و تاکید کرد: «هزینه مالیاتی آمریکا برای این ماموریت نه تنها هدر رفته بلکه ورشکستگی اخلاقی بوده است.»
به گزارش خبرگزاری فرانسه، شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار است دوشنبه درباره تمدید ماموریت نیروهای حافظ صلح در جنوب لبنان رایگیری کند.
این رایگیری در حالی انجام میشود که آمریکا و اسرائیل مخالفتهایی با ادامه حضور این نیروها مطرح کردهاند.
پیشنویس قطعنامهای که از سوی فرانسه تهیه شده، پیشنهاد میکند ماموریت نیروهای یونیفل که از سال ۱۹۷۸ برای جداسازی نیروهای اسرائیلی و لبنانی در جنوب این کشور مستقر شدهاند، برای یک سال دیگر تمدید شود.
در این قطعنامه همچنین بر آمادگی شورای امنیت برای آغاز روند خروج تدریجی یونیفل و واگذاری کامل مسئولیت امنیتی به دولت لبنان تاکید شده است.
نعیم قاسم دوشنبه سوم شهریور در ویدیویی که از او منتشر شد، افزود: «از سلاحی که ما را در برابر تجاوزات اسرائیل محافظت میکند، دست نخواهیم کشید.»
دبیرکل حزبالله با انتقاد از دولت لبنان اضافه کرد: «اگر دولت به شکل کنونی ادامه یابد، نمیتوان برای حفظ حاکمیت لبنان به آن اعتماد کرد.»
این اظهارات پس از آن مطرح شد که دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در بیانیهای ضمن حمایت از تصمیم دولت لبنان برای خلع سلاح حزبالله تا پایان سال ۲۰۲۵، اعلام کرد در صورت اجرای این طرح، آماده است در چارچوب سازوکاری امنیتی تحت نظارت آمریکا، نیروهای خود را بهصورت مرحلهای از جنوب لبنان خارج کند.
قاسم در بخش دیگری از صحبتهای خود گفت: «اسرائیل باید ابتدا توافق آتشبس را اجرا کند، سپس درباره راهبرد دفاعی گفتوگو میکنیم.»
دبیرکل حزبالله ادامه داد: «اسرائیل ممکن است اشغال کند اما ما برای جلوگیری از استقرار و تحقق اهدافش با آن مقابله خواهیم کرد و این رویارویی ادامه خواهد داشت.»
حزبالله لبنان و گروه فتح، دو گروه مسلح هستند که بحث خلع سلاح آنان در لبنان مطرح است.
روند طرح خلع سلاح گروههای مسلح در لبنان
نهم فروردین، تمی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا با حمایت از حمله اسرائیل در ناحیه ضاحیه بیروت و جنوب لبنان اعلام کرد اسرائیل در حال دفاع از خود در برابر حملات راکتی از لبنان است و دولت لبنان موظف است گروههای شبهنظامی مانند حزبالله را خلع سلاح کند.
۱۶ مرداد، دولت لبنان کلیات طرح آمریکا برای خلع سلاح حزبالله را در جلسه کابینه خود تصویب کرد.
در این طرح، ایالات متحده خواستار توقف عملیات نظامی اسرائیل در خاک لبنان و عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از پنج موضع در جنوب لبنان شد.
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، ۱۴ مرداد اعلام کرد مهلت خلع سلاح گروههای غیردولتی و تمرکز کامل تسلیحات در اختیار دولت، پایان سال جاری میلادی خواهد بود.
با این حال، والاستریت ژورنال در تحلیلی تازه درباره خلع سلاح حزبالله، این اقدام را فرصتی حیاتی برای احیای حاکمیت ملی لبنان توصیف و پیشبینی کرد که تلاش این نیروی نیابتی جمهوری اسلامی برای بازنمایی خلعسلاح به عنوان یک مساله فرقهای، چالشهای عمدهای پیش روی دولت لبنان قرار خواهد داد.
در این تحلیل آمده بود: «اگر حزبالله و همپیمانانش در حزب "امل" بتوانند خلع سلاح را حملهای به شیعیان تعریف کنند، احتمالا میتوانند مانع پیشرفت موفقیتآمیز دولت لبنان در اجرای این طرح شوند و بهعنوان "وتوی فرقهای" عمل کنند.»
مقامات جمهوری اسلامی نیز تاکنون با خلع سلاح حزبالله مخالفت کردهاند.
دونالد ترامپ دوشنبه سوم شهریور در کاخ سفید گفت: «۳۶ ساعت رفت و برگشت. [عملیات] بینقص. هر بمب به هدف خودش خورد.»
ترامپ گفت بمبهایی که از سوی بمبافکنهای آمریکایی بر تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی فرود آمد، «مستقیم وارد همان دالانها شد».
او گفت: «شب تاریک بود، نه ماهی بود، نه هیچ چیز دیگری. هر هدف، هر بمب، درست سر جای خودش نشست. آنها یک دالان دارند که مستقیم تا عمق کوه پایین میرود و نباید تهویه در آن میگذاشتند. این را میتوانم به شما بگویم؛ چون ما از آن به نفع خودمان استفاده کردیم.»
اشاره ترامپ به وجود تهویهها در تاسیسات اتمی هدف قرار گرفته در ایران، در حالی است که پیشتر روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد برنامهریزان حمله هنگام جستوجو درباره آسیبپذیریهای فردو، روی شفتهای تهویهای (گذرگاه عمودی یا شیبدار زیرزمینی) متمرکز شدند که به دامنه کوه بالای سازه باز میشد و امکان میداد بهجای تلاش برای شکافتن سنگ سخت بالای تاسیسات، از این مسیرها استفاده کنند.
یک مقام وزارت دفاع آمریکا که با روند تصمیمگیری در این زمینه آشناست، گفت شفتهای اصلی بهطور مستقیم به پایین امتداد نداشتند، بلکه در بخش ابتدایی تا حدودی پیچوتاب داشتند و مسیر مستقیم به سمت سازه تنها در بخش پایانی ایجاد میشد.
شکل دقیق شفتهای تهویه مشخص نبوده اما زاویهدار بودن آنها به این معنا بوده که بمبها با ترکیبی از سنگ و تونلهای باز روبهرو میشوند.
تاکید ترامپ بر نابودی تاسیسات اتمی ایران
رییسجمهوری آمریکا تاکنون بارها از حملات این کشور به تاسیسات اتمی در ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی دفاع و اعلام کرده است تاسیساتی که در جریان این حملات هدف قرار گرفتهاند، «نابود» شدهاند.
ترامپ دوشنبه گفت که خلبانان و کارکنان پروازی حاضر در عملیات علیه تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی در کاخ سفید بابت این عملیات مدال دریافت کردند.
او تاکید کرد: «ما ۵۲ تانکر داشتیم - چیزی که مردم نمیدانند - تا آنها بتوانند سوختگیری کنند. ما تعداد زیادی جنگنده داشتیم، اف-۲۲، اف-۳۵. این یک عملیات شگفتانگیز بود. بینقص بود.»
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به عملیات ناکام این کشور در سال ۱۳۵۹ برای آزاد کردن گروگانهای سفارت آمریکا در تهران، گفت: «این را مقایسه کنید با عملیاتی که در آن هلیکوپترها سقوط کردند و همه در بیابان سرگردان و اسیر شدند. و آن موقع جیمی کارتر بود. چه چیز وحشتناکی. این دقیقا برعکس آن بود.»
ولودیمیر زلنسکی دوشنبه سوم شهریور گفت کشورش برای تقویت جبهههای جنگ علیه روسیه و آمادگی برای ماههای آینده، به منابع مالی دستکم یک میلیارد دلار در ماه نیاز دارد.
او افزود: «روسیه در هفتههای اخیر به تاسیسات تولید گاز اوکراین حمله کرده تا آمادگی این کشور را برای فصل سرما مختل کند.»
زلنسکی این حملات را تلاشی هدفمند بهمنظور ایجاد بحران در زیرساختهای حیاتی اوکراین توصیف کرد.
حمایت آلمان از ارائه تضمینهای امنیتی به اوکراین
لارس کلینگیبِل، معاون صدراعظم و وزیر دارایی آلمان، سوم شهریور در نخستین سفرش به کییف گفت: «مهم این است که در نهایت به تضمینهایی برسیم که اوکراین دیگر مورد حمله قرار نگیرد و پوتین دیگر جرات حمله نداشته باشد.»
او تاکید کرد برای تحقق این هدف، ارتش اوکراین باید تقویت شود و تولید تسلیحات در داخل خاک این کشور گسترش یابد.
معاون صدراعظم آلمان تصریح کرد این کشور آماده است مسئولیت بخشی از این تضمینها را برعهده بگیرد.
روسیه: زاپوریژکه در منطقه دنیپروپتروفسک اوکراین سقوط کرد
همزمان با این تحولات، وزارت دفاع روسیه دوشنبه اعلام کرد نیروهای این کشور کنترل روستای زاپوریژکه در منطقه دنیپروپتروفسک اوکراین را به دست گرفتهاند.
منطقه دنیپروپتروفسک پیشتر به عنوان یکی از محورهای نسبتا آرامتر در جنگ روسیه و اوکراین شناخته میشد اما به نظر میرسد تحرکات نظامی در این بخش نیز شدت یافته است.
اوکراین دوم شهریور با حملات پهپادی به زیرساختهای انرژی روسیه از جمله پایانه مهم «اوست-لوگا» تلاش کرد جریان صادرات سوخت این کشور را مختل کند.
با این حال، وزارت انرژی قزاقستان اعلام کرده که صادرات نفت از این بندر ادامه دارد.
احتمال ازسرگیری انتقال نفت روسیه به اسلواکی
دنیسا ساکووا، وزیر اقتصاد اسلواکی، دوشنبه سوم شهریور به خبرگزاری رویترز گفت بر اساس آخرین اطلاعات، اختلال انتقال نفت چهار تا پنج روز طول میکشد.
او افزود: «در بهترین حالت ممکن است ارسال نفت به اسلواکی امروز از سر گرفته شود.»
جریان انتقال نفت از طریق خط لوله «دروژبا» که نفت روسیه را به اروپا منتقل میکند، ۳۰ مرداد پس از حمله اوکراین به یک هدف در خاک روسیه متوقف شد.
این اختلال نگرانیهایی را درباره تامین انرژی در برخی کشورهای اروپای مرکزی ایجاد کرد.
