مراسم یادبود چارلی کرک، فعال محافظهکار، ظهر ۳۰ شهریور به وقت محلی در ورزشگاه اِستِیتفارم آریزونا آغاز شد. تعدادی از شخصیتهای بلندپایه از جمله رییسجمهوری آمریکا و معاون اول او، همراه با تعدادی از وزیران دولت در این مراسم سخنرانی میکنند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده که هنگام ترک کاخ سفید به مقصد ورزشگاه اِستِیتفارم یکشنبه را «روزی بسیار سخت» خوانده بود، با تشویق جمعیت درحالی که نام ایالات متحده را فریاد میزدند، وارد مراسم شد.
حضور او در کنار دیگر مقامات بلندپایه دولت و حزب جمهوریخواه سبب شد که این مراسم در ورزشگاه ۶۳ هزار نفری شهر گلِندِیل با بالاترین تمهیدات امنیتی برگزار شود.
دست دادن ترامپ با ایلان ماسک و نشستن آنها کنار هم در این مراسم مورد توجه رسانهها قرار گرفت. پس از کنارهگیری ماسک از دولت و انتقادهای متقابل آن دو از هم، این نخستین بار است که آنها در انظار عمومی در کنار هم ظاهر میشوند.
چارلی کرک ۳۱ ساله، ۱۰ سپتامبر زمانی که در دانشگاه یوتا ولی سخنرانی میکرد، هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد. تایلر رابینسون، جوان ۲۲ ساله اهل یوتا به قتل چارلی کرک، متهم شده است. او در حال حاضر در بازداشت به سر میبرد.
ترامپ: من، برعکس چارلی از دشمنانم متنفرم، این تنها تفاوت ما بود
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، به عنوان آخرین سخنران مراسمِ یادبود کرک در حالی روی صحنه رفت که جمعیت به احترام اجرای زنده و کمسابقه سرود ورود رییسجمهوری از جا برخاست.
معمولا ترامپ با پخش نسخه ضبطشده این سرود میهنپرستانه با عنوان «خدا آمریکا را حفظ کند» به جایگاه سخنرانی وارد میشود.
او چارلی کرک را «شهید آزادی آمریکا» خواند و گفت: «ملت آمریکا امروز اندوهگین، بُهتزده و سوگوار است. در آن روز وحشتناک بزرگترین مبلغ آزادی آمریکایی جاودانه شد. هیچیک از ما هرگز او را فراموش نخواهیم کرد و از این پس تاریخ نیز او را فراموش نخواهد کرد.»
ترامپ از معدود سخنرانان این مراسم بود که بهطور مستقیم به مظنون پرونده ترور کرک اشاره کرد و او را «هیولایی رادیکال و بیرحم» خواند. او گفت: «کرک بهخاطر بیان حقیقتی که در دلش بود و برای سخن گفتن از آزادی، عدالت، خدا، کشور، خرد و عقل سلیم، بهشکلی خشونتآمیز کشته شد.»
او ترور چارلی کرک را «حمله به آرمانهای همه محافظهکاران» توصیف کرد و با یادآوری موفقیت کارزار انتخاباتیاش به کمک کرک، گفت: «اسلحه به سوی او نشانه رفته بود، اما گلوله همه ما را هدف گرفته بود.»
ترامپ در بخشی از سخنانش کرک را «یک مبلغ مذهبی، با روحی نجیب و هدفی بزرگ و والا» توصیف کرد که «از دشمنانش متنفر نبود و بهترین چیزها را برایشان میخواست.»
او همین ایده را محل اختلاف نظر خود با چارلی کرک عنوان کرد و ادامه داد: «من از دشمنانم متنفرم و بهترینها را برایشان نمیخواهم.»
او سپس خطاب به اریکا کرک، همسر چارلی کرک، گفت: «متاسفم اریکا، متاسفم. میتوانی با من و همه جمع صحبت کنی، شاید بتوانند قانعم کنند که این درست نیست، اما من نمیتوانم دشمنانم را تحمل کنم.»
رییسجمهوری آمریکا که پس از ترور کرک تلاش کرده است این حادثه را به سوی ضرورت مبارزه با اندیشههای چپ سیاسی هدایت کند، در این مراسم نیز ادعایش را تکرار کرد و گفت که خشونت «بهطور عمده از سوی چپ» سرچشمه میگیرد.
او به صحبتهای اخیرش با کرک درباره تهدیدهایی که دریافت میکرد اشاره کرد و افزود: «او بارها به مرگ تهدید شده بود اما به من میگفت که خطرها را میشناسد و هرگز عقبنشینی نمیکند.»
اریکا کرک پیش از ترامپ با استناد به تعالیم مسیحیت گفته بود که قاتل همسرش را میبخشد. اما ترامپ با لحنی متفاوت در این باره صحبت کرد و گفت: «به خواست خدا، قاتل چارلی بابت جنایت هولناکش به اشد مجازات خواهد رسید.»
ترامپ در قسمتی طولانی از صحبتهایش از موضوع ترور چارلی کرک فاصله گرفت و به مسائل مختلف، از جمله انتقاد از جو بایدن، رییسجمهوری پیشین آمریکا، جمعیت پرشمار مردم در مراسمی که خودش در آن حضور دارد، سیاستهای تعرفهای دولت و خبری قریبالوقوع درباره اوتیسم پرداخت.
او گفت که کنفرانس خبریاش درباره اوتیسم یکی از مهمترین نشستهای رسانهای خواهد بود که تاکنون داشته است.
هشدار درباره اعزام نیروهای نظامی فدرال به ممفیس و شیکاگو و اعلام رضایت از وضعیت پایتخت پس از آنکه ارتش کنترل آن را به دست گرفت، بخشهای دیگری از سخنان ترامپ بود.
کرک رابطهای شخصی با ترامپ داشت و خط ارتباطی مستقیمی برای بحث درباره مسائل کلیدی با او برقرار کرده بود.
یک منبع مطلع به سیانان گفته بود که ترامپ، کرک را عضوی از خانوادهاش میدانست و مرگ او سبب وحشت، شوک و اندوهی عمیق در حلقه نزدیکان ترامپ شد.
ترامپ در بخش پایانی سخنانش اریکا، همسر چارلی کرک را در آغوش گرفت و همراه با او صحنه را ترک کرد.
ونس: بدون چارلی کرک اکنون ما در دولت نبودیم
جیدی ونس، معاون اول رییسجمهوری آمریکا، نیز یکی از سخنرانان این مراسم بود. او صحبتهایش را با انتقاد شدید از افرادی آغاز کرد که پس از کشته شدن کرک، مرگ او را جشن گرفتند و این رفتارها را «بدترین جنبههای انسانیت» نامید.
او در توصیف کرک گفت: «وقتی دوربینها خاموش بود، چارلی درست مثل وقتی رفتار میکرد که جلوی دوربین روشن بود و رفتارش با کارمندان و افراد عادی درست مثل رفتارش با رییسجمهور بود.»
ونس ادامه داد: «سال ۲۰۲۱ که یک نامزد گمنام در رقابتهای سنا بودم و هیچ جایگاهی در نظرسنجیها نداشتم، چارلی به من کمک کرد، نه به این خاطر که پیشبینی میکرد معاون رییسجمهوری آیندهام، بلکه فقط به این دلیل که دوست عزیزش بودم.»
او درباره دلیل این خصلت کرک گفت: «او باور داشت همه فرزندان خدا هستیم. شاید این همان میراث ماندگار چارلی باشد.»
ونس با اشاره به اینکه «مخالفان چارلی تلاش کردند او را ساکت کنند» تاکید کرد: «اکنون ما بلندتر از همیشه در مراسم یادبود او به جای چارلی سخن میگوییم.»
معاون رییسجمهوری آمریکا در نخستین دوشنبه پس از مرگ کرک اجرای پادکست هفتگی او را به عهده گرفت.
ونس، کرک را تمثیلی از «مهربانی، شجاعت و تعهد به گفتوگوی آزادانه» و یک «رهبر بزرگ آمریکایی» خواند و با اشاره به حضور تقریبا تمام اعضای کابینه در مراسم یادبود، گفت: «تمام دولت اینجاست، نه فقط به این دلیل که چارلی را دوست داشتیم، بلکه چون میدانیم بدون او ما اینجا نبودیم. او سازمانی را بنا نهاد که توازن سیاست در آمریکا را بازآرایی کرد.»
اریکا کرک: پاسخ به نفرت، نفرت نیست، قاتل چارلی را میبخشم
اریکا کرک، همسر چارلی کرک، در میان بغض و گریهای که بارها رشتهٔ سخنش را برید، سخنرانی کرد. او با تاکید بر اینکه «پاسخ به نفرت، نفرت نیست» گفت که تایلر رابینسون، جوان ۲۲ سالهای که به قتل همسرش متهم شده است، را میبخشد. او در حالی که میکوشید سخنانش را ادامه دهد، تکرار کرد: «من آن جوان را میبخشم، چون چارلی همیشه میخواست جوانانی شبیه به همان کسی که جانش را گرفت، نجات دهد.»
او که اوایل هفته بهعنوان مدیرعاملِ «ترنینگ پوینت یواِساِی» جایگزین چارلی کرک شد، هدایت این نهاد را بخشی از هدف مشترک خود و همسرش خواند و گفت: «شور و شوق او، شور و شوق من بود و اکنون این ماموریت، ماموریت من است.»
اریکا کرک تاکید کرد که برنامههای دانشگاهی این نهاد ادامه خواهند یافت و «ضرورت گفتوگو و اهمیت متمم اول قانون اساسی آمریکا» را اولویت این سازمان عنوان کرد.
متمم اول قانون اساسی آمریکا بر آزادی مذهب، آزادی بیان، آزادی مطبوعات، حق مردم در برگزاری آزادانه گردهماییها و حق درخواست از دولت برای حفظ امنیت این گردهماییها متمرکز است.
اریکا کرک تاکید کرد: «هیچ تروری هرگز نمیتواند مانع ایستادگی ما در دفاع از این حقوق شود، چون این خشونتها درست وقتی اتفاق میافتند که گفتوگو و توانایی و تمایل به ارتباط متوقف میشود.»
او در بخشی از سخنانش در مراسم یادبود، لحظهای را توصیف کرد که پیکر بیجان همسرش را دید: «در آن لحظه اندوهی را تجربه کردم که حتی نمیدانستم وجود دارد. بر لبهای چارلی لبخندی کمرنگ دیدم، لبخندی که به من میگفت چارلی رنج نکشید و هنگام مرگ ترس و عذابی وجود نداشت.»
تعداد قابل توجهی از نمایندگان جمهوریخواه کنگره آمریکا، اعضای کابینه و شخصیتهای سیاسی در این مراسم که با حضور بیش از ظرفیت حامیان کرک در استادیوم ۶۳ هزار نفری شهر گلندیل برگزار شد، شرکت داشتند.
سوزی وایلز، رییسدفتر کاخ سفید که مدیریت کمپین ترامپ در جریان انتخابات ۲۰۲۴ را بر عهده داشت، یکی از نخستین سخنرانان این مراسم بود. او که در جریان این کمپین مدتها از نزدیک با چارلی کرک کار کرده بود، او را بهخاطر ایجاد «قدرتمندترین جنبش جوانان در دوران کنونی» و «ترغیب رایدهندگان جوان» ستود.
او گفت: «چارلی فقط به کمپین رییسجمهوری ترامپ کمک نکرد؛ او تفاوت پیروزی از شکست را رقم زد.»
پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، در سخنرانیاش چارلی کرک را «جنگجویی» توصیف کرد که جنگ را «نه با سلاح، که با حقیقت، یک میکروفون و ذهنیاتش» به پیش برد.
او در اظهارات اخیرش در پنتاگون، کرک را «پیرو راستین مسیح و یک میهنپرست آمریکایی» خوانده و گفته بود که زندگی و حتی مرگ چاری کِرک به او امید میدهد.
رابرت اف. کندی جونیور، وزیر بهداشت ایالات متحده از دیگر سخنرانهای این مراسم بود. او کرک را با عیسی مسیح مقایسه کرد و گفت: «مسیح در ۳۳ سالگی درگذشت و با مرگش مسیر تاریخ را تغییر داد. چارلی در ۳۱ سالگی از دنیا رفت، زیرا خود را تسلیم کرده بود. او نیز اکنون مسیر تاریخ را تغییر داده است.»
تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، در مراسم یادبود کرک خواستار حفاظت از حق آزادی بیان شد و گفت که «سخنان کِرک سلاح او بودند.»
او ادامه داد: «چارلی آنچه را که پدران بنیانگذار آمریکا تصور میکردند، یعنی آزادی، حق اظهار نظر حتی وقتی با چیزی مخالفیم، زندگی کرد.»
او آزادی بیان را «پایه و اساس جمهوری دموکراتیک آمریکا« توصیف کرد و گفت: «ممکن است من با آنچه تو میگویی مخالف باشم، اما تا پای جان برای دفاع از حق تو برای بیان نظرت خواهم جنگید. ما باید به هر قیمتی از این ارزش محافظت کنیم زیرا بدون آن گم خواهیم شد.»
او در پایان صحبتهایش تاکید کرد که کِرک اهمیت و ارزش حفاظت از آزادی بیان را میدانست.
دونالد ترامپ جونیور، فرزند رییسجمهوری آمریکا و از دوستان نزدیک و صمیمی چارلی کرک، سخنرانیاش را با تاکید بر اینکه فردی احساساتی نیست آغاز کرد و ادامه داد: «با وجود این وقتی هفته گذشته، خبر ترور چارلی را که مثل برادر کوچکم بود، شنیدم، حقیقتا ویران شدم.»
او در میان تشویقهای پرشور حاضران شعار «ما همه چارلی هستیم» را سر داد. این شعار پس از حمله مردان مسلح به دفتر مجله شارلی اِبدو در ژانویه ۲۰۱۵ که به مرگ ۱۰ نفر از خبرنگاران این مجله انجامید، جهانی شد.
این خبر تکمیل میشود.
سخنگوی ارتش اسرائیل یکشنبه با انتشار ویدیویی به زبان انگلیسی گفت: «عملیات ما علیه حماس عمیقتر به شهر غزه رسیده و مقر اصلی آنها را هدف قرار داده است. ما درگیر نبرد هستیم و با تروریستها هم در زیر زمین و هم در سطح مواجهیم.»
او اضافه کرد: «اسرائیل همچنان اطمینان حاصل میکند که مسیرهای خروج برای غیرنظامیان به سمت جنوب نوار غزه و مناطق امن باز بماند. تا کنون، ۵۵۰ هزار نفر به جنوب منتقل شدهاند.»
دفرین تاکید کرد: «ما مشغول درگیری با تروریستها هم بالای زمین و هم زیر زمین هستیم.»
هشدارهای تخلیه
ارتش اسرائیل اعلام کرد هشدارهای تخلیه از طریق پیامهای صوتی و متنی، پرتاب برگههای اطلاعرسانی و تماسهای تلفنی صادر شده است.
بنابر اعلام این ارتش، در جنوب نوار غزه، یک منطقه بشردوستانه برای تخلیهشدگان آمادهسازی شده که شامل گسترش بیمارستانهای صحرایی، تعمیر و اتصال خطوط آب و تاسیسات آبشیرینکن و تامین مداوم غذا، چادر، دارو و تجهیزات پزشکی است.
دفرین گفت: «ارتش اسرائیل به تقویت منطقه انسانی ادامه میدهد و از ساکنان میخواهد از مناطق نبرد خارج شوند. در گذرگاه کرم شالوم، هزاران چادر و اقلام کمکرسانی هماکنون آماده جمعآوری از سوی سازمان ملل و سازمانهای بینالمللی هستند.»
او افزود: «ما از سازمانهای بینالمللی میخواهیم این کمکها را دریافت کرده و مستقیما به مردم غزه تحویل دهند. تنها در هفتههای اخیر، اسرائیل ورود بیش از ۲۴ هزار چادر به غزه را ممکن کرده است. اسرائیل اطمینان میدهد که غیرنظامیان در امان باشند و دسترسی به غذا، سرپناه و دارو برای آنها فراهم باشد.»
حمله حماس به کارمندان سازمان ملل
سخنگوی ارتش اسرائیل گفت که در «هفته جاری، حماس به تیم سازمان ملل آتش گشود و از خودروهای سرقت شده سازمان ملل برای جلوگیری از ساخت جادهای جدید برای کامیونهای کمکرسان استفاده کرد».
به گفته او، حماس همچنین «چهار کامیون کمکهای یونیسف را با سلاح سرقت کرد که باعث شد ۲۷۰۰ نوزاد از شیرخشک محروم شوند.»
او گفت: «حماس همچنان به طور خشونتآمیز مانع تخلیه غیرنظامیان از مناطق نبرد میشود. حماس از مردم غزه محافظت نمیکند؛ آنها را قربانی میکند.»
مقامات بهداشتی غزه اعلام کردند که نیروهای اسرائیل یکشنبه چند ساختمان مسکونی دیگر در شهر غزه را منفجر کردند که دستکم ۳۱ فلسطینی کشته و بسیاری دیگر مجبور به فرار شدند.
در آستانه دومین سالگرد آغاز جنگ، اسرائیل شهر غزه را آخرین پایگاه حماس میداند و ارتش این کشور از زمان آغاز حمله زمینی خود به این شهر، برجهایی را که میگوید حماس از آنها استفاده میکرده، تخریب میکند.
اسرائیل اعلام کرده که با گسترش عملیات نیروهایش طی چند روز گذشته در منطقه شهر غزه، ۳۰ شبهنظامی را کشته و سلاحها را شناسایی کرده است.
