آغاز تخلیه مناطق اطراف دریاچه ارومیه بهدلیل طوفان نمک
رییس هیات مدیره فدراسیون صنعت آب در ایران هشدار داد که وضعیت دریاچه ارومیه به بدبینانهترین شرایط آن نزدیک و اکنون طوفان نمک متاثر از آن، شروع شده است.
رییس هیات مدیره فدراسیون صنعت آب در ایران هشدار داد که وضعیت دریاچه ارومیه به بدبینانهترین شرایط آن نزدیک و اکنون طوفان نمک متاثر از آن، شروع شده است.
رضا حاجیکریم چهارشنبه نهم مهر در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا توضیح داد که تخلیه استانهای مجاور دریاچه ارومیه بهدلیل طوفان نمک آغاز شده است.
او این طوفان و افزایش درجه حرارت بهخاطر انعکاس نور خورشید را از پیامدهای خشک شدن دریاچه ارومیه خواند که زندگی و زیستپذیری در منطقه را تحتتاثیر قرار میدهد و از بین میبرد.
این مقام صنعت آب، چنین پیامدهایی را تنها «شروع ماجرا» خواند و گفت: «امروز دریاچه ارومیه مانند یک بیمار اورژانسیِ رو به اغماست.»
در هفتههای گذشته تصاویری ماهوارهای و دادههایی علمی منتشر شد که حاکی از کاهش بیش از ۹۸ درصدی حجم آب دریاچه ارومیه نسبت به سال ۱۳۷۴ بود و نشان میداد پیشبینی «دریاچه در حال مرگ» اکنون اتفاق افتاده است.
مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، ۲۵ شهریور هشدار داد از دست رفتن این پهنه آبی باعث افزایش نمکزارها، تغییرات اقلیمی محلی و خطر تشدید بیماریهای تنفسی خواهد شد.
او یکی از عوامل اصلی خشک شدن دریاچه را «ساخت میانگذر شهید کلانتری و پل دریاچه» دانست که «تبادل طبیعی آب را مختل و یک فاجعه آهسته را به یک فروپاشی سریع تبدیل کرده» است.
علاوه بر این، احداث بیش از ۴۰ سد روی رودخانههای تغذیهکننده و گسترش زمینهای کشاورزی پرآب، جریان ورودی آب به دریاچه را به شدت کاهش داده است.
حاجیکریم نیز در مصاحبه با ایلنا، به نقش پررنگ کشاورزی در این بحران اشاره کرد و گفت اگر ۳۱ هزار هکتار از اراضی کمبازده و بلندآب از چرخه کشت خارج شوند و ۲۵ هزار هکتار یونجهکاری جای خود را به محصولات راهبردی بدهد، میتوان حدود ۴۷۵ میلیون مترمکعب آب در حوزه دریاچه صرف کرد.
او تاکید کرد اگر سطح زیر کشت باغات سیب و کاشت محصولات آببر حوضه دریاچه اورمیه کاملا متوقف شوند، این پهنه آبی به حیات اکولوژیک برمیگردد و زنده میشود و در غیر این صورت «به مسیر قهقرایی خود ادامه میدهد».
دریاچه ارومیه از دهه ۱۳۵۰ بهعنوان ذخیرهگاه زیستکره یونسکو شناخته میشد و بهعنوان زیستگاه گونههای منحصر به فرد پرندگان، نقشی کلیدی در تنظیم اقلیم منطقهای داشت.
طی سه دهه گذشته مساحت آب دریاچه ارومیه از شش هزار کیلومتر مربع به کمتر از ۵۰۰ کیلومتر مربع کاهش یافت و اکنون به کمتر از یک درصد حجم اولیه رسیده است.
هممیهن چهارشنبه نهم مهر در گزارشی نوشت انتشار تصویری از اتوبوس مچالهشده دانشجویان پیراپزشکی سرخه در محور سمنان-سرخه، بار دیگر بحث ایمنی سرویسهای دانشجویی را به صدر اخبار آورد.
در این سانحه دو دانشجوی ۲۰ و ۲۵ ساله جان خود را از دست دادند و ۱۱ نفر دیگر مصدوم شدند که سه نفر از آنان در بخش مراقبتهای ویژه بستریاند.
احمد کرمیاسد، رییس پلیس راه فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی (فراجا)، علت اولیه تصادف سمنان را «بیتوجهی راننده اتوبوس به جلو و رعایت نکردن حق تقدم از سوی راننده تریلی» اعلام کرد.
هممیهن با اشاره به شمار قابل توجه تصادف سرویسهای دانشگاهی، به نقل از کارشناسان حملونقل نوشت بسیاری از این سرویسها برای مسیرهای شهری طراحی شدهاند نه جادههای بینشهری.
همچنین دانشگاهها از خودروهای فاقد مجوز استفاده میکنند.
زنجیره سوانح در یک دهه
در سالهای گذشته حوادث مرگباری مانند واژگونی اتوبوس علوم و تحقیقات در دی ۱۳۹۷ با ۹ قربانی و تصادف اتوبوس دانشجویان گیلانی در شهریور ۱۴۰۳ خبرساز شدند.
در یک دهه اخیر، سوانحی نیز در دانشگاههای بوشهر، دامغان، کردستان، کرمان، لرستان و نجفآباد، جان دانشجویان را گرفته است.
آمارهای رسمی نیز تصویری هشداردهنده از وضعیت جادهها نشان میدهند.
بر اساس دادههای سازمان پزشکی قانونی، در سال ۱۴۰۳ بیش از ۱۹ هزار و ۴۰۰ نفر در سوانح رانندگی کشته شدند که ۴۸ درصد موارد در هفت استان اصفهان، تهران، خراسان رضوی، خوزستان، سیستانوبلوچستان، فارس و کرمان، ثبت شده است.
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میگوید سالانه بین ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار نفر در تصادفات جادهای در ایران مصدوم میشوند و بیش از نیمی از قربانیان زیر ۳۰ سال دارند.
زیرساخت فرسوده، عامل اصلی مرگ و میر در سوانح جادهای
مهرداد تقیزاده، معاون پیشین وزارت راه و شهرسازی، گفت کمیسیون ایمنی راههای کشور که متولی اصلی این حوزه است، دیگر جلسات منظم ندارد.
او افزود: «زمانی اگر سانحهای رخ میداد، جلسه فوقالعاده تشکیل میدادیم و استانداران باید پاسخ میدادند. حالا ماهها میگذرد و هیچ جلسهای برگزار نمیشود.»
به گفته تقیزاده، خرابی گسترده دوربینهای کنترل سرعت، نبود نقشه راه ایمنی و بیتوجهی به وضعیت جادهها، همه در وقوع این فجایع نقش دارند.
در سالهای گذشته بسیاری از کارشناسان و شماری از مسئولان، جانباختگان حوادث ترافیکی و رانندگی را قربانیان بیکیفیتی خودروها و راهها دانستهاند.
هرمز ذاکری، کارشناس ایمنی حملونقل نیز با اشاره به استفاده از اتوبوسهای درونشهری در مسیرهای جادهای به هممیهن گفت: «این زیرساختها غلط است و باید انتظار چنین سوانحی را داشت.»
او تاکید کرد مشکل فقط در جاده نیست بلکه در نبود رفاه، ایمنی و نظارت ریشه دارد و افزود انواع سواری، موتورسیکلت و وسایلنقلیه سنگین، «فرسودگی شدید» دارند.
سال ۱۴۰۲ با ثبت بیش از ۲۰ هزار مورد تلفات، رکورد ۱۲ ساله مرگ و میر تصادفات جادهای در ایران شکسته شد.
ذاکری گفت: «حوادث جادهای هر روز تکرار میشوند اما وقتی قربانی دانشجو است، جامعه تکان میخورد.»
وبسایت حالوش که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، به نقل از منابع آگاه نوشت فضای زاهدان از بامداد سهشنبه هشت مهر به شدت امنیتی است و نیروهای مسلح در نقاط مختلف شهر مستقر شدهاند.
به گفته این منابع، علاوه بر زاهدان، سایر شهرهای سیستان و بلوچستان نیز از ساعات اولیه صبح هشتم مهر با فضای سنگین امنیتی مواجه شدهاند.
حالوش به نقل از شهروندان بلوچ نوشت سالگرد جمعه خونین همواره برای مردم یادآور یکی از خونبارترین سرکوبهای سالهای اخیر است و حکومت با امنیتی کردن شهرها میکوشد مانع برگزاری هرگونه تجمع یا مراسم یادبودی شود.
هشتم مهر ۱۴۰۱ که به جمعه خونین زاهدان مشهور است، تجمعی از سوی نمازگزاران در اعتراض به تجاوز یک فرمانده انتظامی در چابهار به یک دختر ۱۵ ساله بلوچ شکل گرفت.
در واکنش، ماموران نظامی و عوامل جمهوری اسلامی از جمله با تکتیراندازهای مستقر بر پشتبامها، با گلولههای جنگی تجمعکنندگان و دیگر شهروندان را در مصلای زاهدان هدف قرار دادند.
در جریان این حمله، دستکم ۱۰۵ شهروند شامل ١٧ کودک و نوجوان کشته و حداقل ۳۰۰ تن دیگر قطع نخاع، نابینا، مجروح و نقص عضو شدند.
حدود یک ماه بعد و در روز ۱۳ آبان، حمله مرگبار دیگری این بار در شهر خاش رخ داد و با شلیک گلولههای جنگی ماموران امنیتی به نمازگزاران این شهر، دستکم ۱۸ نفر کشته و دهها نفر دیگر مجروح شدند.
از آن زمان به مدت بیش از یک سال، مردم زاهدان هر هفته راهپیمایی و تجمع داشتند که به جمعههای اعتراضی مشهور شده بود.
معترضان در این راهپیماییها شعارهایی علیه جمهوری اسلامی و علی خامنهای سر میدادند.
در سه سال گذشته و به ویژه در جریان اعتراضهای مستمر شهروندان، همواره فضایی امنیتی و نظامی بر زاهدان و دیگر شهرهای سیستان و بلوچستان حاکم بوده است.
این فضای امنیتی همراه با احضار و بازداشت خشونتبار شهروندان بلوچ، در سه سال گذشته، در آستانه سالگرد جمعه خونین شدت گرفته است.
بر اساس این گزارش، هر کدام از این بمبهای سنگرشکن غولپیکر بیش از ۱۳.۵ تُن وزن و شش متر طول دارند و بزرگترین سلاح هدایتشونده دقیق در جهان محسوب میشوند.
این بمبها در جریان جنگ ۱۲ روزه، برای نخستین بار در میدان نبرد بهکار گرفته شدند.
آمریکا در عملیات موسوم به «چکش نیمهشب»، ۱۲ بمب را برای هدف قرار دادن تاسیسات غنیسازی فردو که در عمق زمین ساخته شده، استفاده کرد.
به گفته نیروی هوایی آمریکا، این بمبها میتوانند تا عمق حدود ۶۰ متری در زمین نفوذ کنند و سپس منفجر شوند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه هشت مهر در سخنرانی خود برای صدها ژنرال و دریادار در پایگاه تفنگداران دریایی در حومه واشینگتن، نحوه استفاده از بمبافکنهای بی-۲ در این عملیات را تشریح کرد.
او گفت در این حملات «نابودی کامل» حاصل شد، چرا که «تکتک آنها به هدفشان اصابت کردند».
پنتاگون در سند بودجهای که مربوط به ماه آگوست است، اعلام کرد ۱۲۳ میلیون دلار از حسابهای «عملیات و نگهداری» برای جایگزینی مهمات مصرفشده در عملیات چکش نیمهشب به بخش «تدارکات تسلیحات نیروی هوایی» منتقل شده است.
سه منبع آگاه گفتهاند بوئینگ، سازنده اصلی این بمبها، قرارداد جایگزینی را دریافت خواهد کرد.
بدنه بمب در کارخانه مهمات مکآلستر ارتش آمریکا در جنوب شرقی ایالت اوکلاهما ساخته میشود. کارخانهای که سال گذشته در حال گسترش بود تا ظرفیت تولید ماهانه این نوع بمبها را سه برابر کند.
نیروی هوایی ارتش آمریکا در بیانیهای به خبرگزاری بلومبرگ گفته بود هدف از ساخت این تاسیسات، افزایش چشمگیر ظرفیت تولید در صورت نیاز است.
کارکنان کارخانه مکآلستر، بدنه بمبها را با مواد منفجره پر و کلاهک و فیوز را نصب میکنند.
شرکت بوئینگ دُمِ بمب را میسازد که شامل سامانه ناوبری و اجزای دیگر است.
این شرکت همچنین کار ادغام این بمبها در سیستم بمبافکن بی-۲ را انجام داده است.
نیروی هوایی آمریکا تاکنون اطلاعات اندکی -بهطور عمومی- درباره این سلاح منتشر کرده است اما در سال ۲۰۱۵ تایید کرده بود ۲۰ بمب از این نوع در قالب قراردادی با بوئینگ ساخته شده است.
قرارداد جدید برای جایگزینی بمبها، جدا از قراردادی است که نیروی هوایی در اواخر ماه آگوست (هفته اول شهریور) با تیمی متشکل از شرکتهای اپلاید ریسرچ اسوشیتس و بوئینگ بست تا نسل بعدی این بمبها را طراحی و نمونهسازی کنند.
