سانائه تاکائیچی در پارلمان ژاپن بهعنوان اولین نخستوزیر زن این کشور انتخاب شد. انتخاب تاریخی او پس از ائتلاف با یک حزب کوچک عملی شد. این انتخاب نه تنها سقف شیشهای سیاست ژاپن را برای زنان شکست، بلکه دولت این کشور را در چرخشی قاطع بهسوی سیاستهای راستگرایانه قرار داد.
تاکائیچی ۶۴ ساله که از شاگردان سیاسی شینزو آبه، نخستوزیر فقید ژاپن و از تحسینکنندگان مارگارت تاچر، نخستوزیر فقید بریتانیاست، در انتخابات مجلس نمایندگان ژاپن برای تعیین نخستوزیر جدید ۲۳۷ رای بهدست آورد و اکثریت کرسیهای این مجلس ۴۶۵ نفری را کسب کرد.
پیروزی او لحظهای سرنوشتساز برای زنان کشوری به شمار میرود که هنوز مردان در آن قدرت را بهطور گسترده در دست دارند.
این پیروزی در عین حال احتمالا آغازگر چرخشی تند به سیاستهای راستگرایانه داخلی بهویژه در زمینههایی چون مهاجرت و مسائل اجتماعی خواهد بود.
پیروزی شکننده
مجموع منتقدان و مخالفان دولت هنوز چند کرسی بیشتر از ائتلاف حاکم دارند و در نتیجه کار تاکائیچی در عرصه سیاست داخلی آسان نخواهد بود.
پس از سالها رکود و تورم منفی، ژاپن اکنون با افزایش قیمتها دستوپنجه نرم میکند؛ مسئلهای که موجب خشم عمومی شده و حمایت از گروههای مخالف، از جمله احزاب راست افراطی را افزایش داده است.
نخستوزیر جدید ژاپن که از راهبرد «آبهنومیکس» شینزو برای تقویت اقتصاد با هزینهکرد تهاجمی و سیاست پولی تسهیلی دفاع میکند، پیشتر از افزایش نرخهای بهره بانک مرکزی ژاپن انتقاد کرده بود.
چنین چرخشی در هزینهکرد میتواند سرمایهگذارانی را که دلواپس یکی از بزرگترین بارهای بدهی جهان هستند، نگران کند.
پیروزی تاکائیچی پس از آن قطعی شد که حزب لیبرال دموکرات به رهبری او دوشنبه با حزب راستگرای «نوآوری ژاپن» به توافقی برای تشکیل ائتلاف دست یافت.
تاداشی موری، استاد علوم سیاسی در دانشگاه آیچی گاكوين ژاپن، به خبرگزاری رویترز گفت تاکائیچی رای کافی را برای کسب مقام نخستوزیری به دست آورده اما برای حکمرانی موثر به پشتیبانی قانونگذاران بیشتری از احزاب مخالف نیاز دارد.
او گفت: «این دو حزب در هیچیک از دو مجلس پارلمان اکثریت را در اختیار ندارند و برای تضمین ثبات دولت و به دست گرفتن کنترل کمیتههای کلیدی پارلمان، باید بیش از نیمی از کرسیها را تصاحب کنند.»
مواضع سخت در برابر چین و کره شمالی
انتظار میرود تاکائیچی، موتگی توُشیمیتسو، وزیر خارجه اسبق را به عنوان وزیر خارجه تازه دولت انتخاب کند.
او بهطور کلی از شاخصترین چهرههای ناسیونالیست در حزب حاکم بر ژاپن است.
تاکائیچی به ویژه مواضع تندی در قبال چین یا کره شمالی دارد، خواستار نزدیکی بیشتر به آمریکاست و بهطور عمومی از موضع عموما صلحطلبانه توکیو انتقاد میکند.
او از بازنگری در قانون اساسی صلحطلب پساجنگ ژاپن حمایت کرده و امسال پیشنهاد داده بود که توکیو میتواند یک «ائتلاف شبهامنیتی» با تایوان، جزیره دموکراتیکی که چین مدعی حاکمیت آن است، تشکیل دهد.
رابطه با ایران
نخستوزیر جدید ژاپن هر چند در مورد ایران و حکومت جمهوری اسلامی دیدگاه خاصی ارائه نکرده، اما توشیمیتسو از چهرههای شناختهشده برای مقامات تهران و خاورمیانه است.
او پیشتر به ایران هم رفته بود و با ابراهیم رئیسی، رییس وقت دولت جمهوری اسلامی دیدار کرده بود. دیداری که در تابستان سال ۲۰۲۱ و پس از سفرش به اورشلیم انجام شد.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، سعار در پیامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که با پاز گفتوگو کرده و پیروزی او در انتخابات را تبریک گفته است. او افزود: «در گفتوگو با رئیسجمهوری منتخب، به تاریخ روابط میان اسرائیل و مردم یهود با بولیوی اشاره کردم. پس از دو دهه روابط پرتنش، زمان آن رسیده است که روابط دوستانهمان را به مسیر درست بازگردانیم.»
سعار گفت در این تماس، دو طرف درباره گشودن فصل جدیدی در روابط دوجانبه و ازسرگیری مناسبات دیپلماتیک میان دو کشور گفتوگو کردهاند. او تاکید کرد: «در تماس تلفنی، بر ظرفیت بالای همکاری اسرائیل و بولیوی در حوزههای گوناگون تاکید کردم و از تمایل تلآویو برای تقویت روابط در زمینههای اقتصادی، فناوری و کشاورزی سخن گفتم.»
وزیر خارجه اسرائیل همچنین اعلام کرد که به دعوت رودریگو پاز، اسرائیل یک نماینده رسمی را برای حضور در مراسم تحلیف رئیسجمهوری جدید بولیوی اعزام خواهد کرد.
روابط میان اسرائیل و بولیوی در دو دهه گذشته پرتنش بوده است. در سال ۲۰۲۳، دولت پیشین بولیوی روابط دیپلماتیک خود را با اسرائیل قطع کرد و این کشور را به ارتکاب «جنایت علیه بشریت» در جریان حملات نظامی به نوار غزه متهم کرد. در آن زمان، فردی مامانی، معاون وزیر خارجه بولیوی، اعلام کرده بود: «بولیوی در اعتراض و محکومیت حملات تهاجمی و نامتناسب اسرائیل در نوار غزه، تصمیم گرفته روابط دیپلماتیک خود را با این کشور قطع کند.»
پیشتر نیز در سال ۲۰۲۰، پس از پایان دولت اوو مورالس که در سال ۲۰۰۹ روابط با اسرائیل را قطع کرده بود، بولیوی از تمایل خود برای بازگشایی کانالهای دیپلماتیک با تلآویو خبر داده بود.
با پیروزی رودریگو پاز، به نظر میرسد دو کشور پس از سالها قطع رابطه، بار دیگر در مسیر گفتوگو و همکاری دیپلماتیک قرار گرفتهاند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، مقامهای محلی در شمال اوکراین دوشنبه ۲۸ مهر گفتند حمله جدید روسیه به منطقه مرزی چرنیهیف موجب قطع گسترده برق در چندین شهر شده است، از جمله اسلاووتیچ، شهری که در نزدیکی نیروگاه از کار افتاده چرنوبیل قرار دارد.
شرکت برق منطقهای چرنیهیفابلانرگو اعلام کرد تأسیسات انرژی هدف حمله قرار گرفته، اما جزئیاتی درباره نوع یا موقعیت آن منتشر نکرد. شهردار اسلاووتیچ، یوری فومیچف، در پیامی در تلگرام گفت بخشی از شهر در پی حمله برق خود را از دست داده است. او افزود: «تأمین آب با برق اضطراری ادامه دارد و گرمایش در مراکز حیاتی قطع نشده است.» تیمهای امدادی در حال بازسازی شبکه برق هستند.
مقامهای منطقهای استان کییف نیز تایید کردند که عملیات اضطراری برای بازگرداندن برق در جریان است. در حالی که هنوز روسیه به این گزارشها واکنشی نشان نداده، خبرگزاری رویترز نیز نتوانست بهطور مستقل وقوع حمله را تایید کند.
در هفتههای اخیر، حملات پهپادی و موشکی روسیه به زیرساختهای برق و گاز اوکراین شدت گرفته است. این حملات در آستانه فصل سرما انجام میشود و بخشی از فشار مسکو بر کییف برای تضعیف توان انرژی این کشور به شمار میرود. اوایل ماه جاری میلادی، بمباران گسترده در پایتخت و چند منطقه دیگر موجب قطع برق بیش از یک میلیون نفر شد.
بر اثر حملات اخیر، اوکراین ناچار شد فعالیت چندین تأسیسات بزرگ گاز را متوقف کند. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، دوشنبه اعلام کرد کشورش برای جبران کمبودها ممکن است در زمستان پیش رو حدود دو میلیارد دلار گاز از اروپا، آمریکا و جمهوری آذربایجان وارد کند.
استان چرنیهیف که در شمال کییف واقع است، یکی از هدفهای مکرر حملات روسیه بوده است. تنها در آخر هفته گذشته، حمله به یکی از تأسیسات انرژی موجب قطع برق ۵۵ هزار مشترک شد. مقامهای شهرهای دیگری در شمال اوکراین نیز از قطعی برق در پی حملات اخیر خبر دادهاند.
در شرق کشور نیز مقامهای شهر ایزیوم در استان خارکیف اعلام کردند بخشهایی از شهر در تاریکی فرو رفته است.
همزمان با افزایش حملات روسیه، نخستوزیر اوکراین، یولیا سویریدنکو، دوشنبه در جلسهای با نمایندگان پارلمان درباره وضعیت انرژی کشور و ضرورت هماهنگی میان دولت، پارلمان و دفتر ریاستجمهوری گفتوگو کرد.
اوکراین در مقابل، حملات دوربرد خود را علیه زیرساختهای انرژی روسیه گسترش داده است. بر اساس گزارشها، از آغاز ماه اوت تاکنون، نیروهای اوکراینی دستکم ۵۸ حمله به اهداف کلیدی انرژی در خاک روسیه انجام دادهاند.
به گفته کارشناسان، ادامه جنگ فرسایشی میان دو کشور و تمرکز هر دو طرف بر تخریب زیرساختهای حیاتی انرژی، نشانهای از ورود منازعه به مرحلهای است که انرژی به ابزار اصلی نبرد زمستانی تبدیل شده است.
استفان دوجاریک گفت: «این کارکنان اکنون میتوانند در داخل محوطه آزادانه رفتوآمد کنند و با خانوادههای خود و همچنین با نهادهای سازمان ملل تماس گرفتهاند.»
او ابراز امیدواری کرد که این افراد هرچه زودتر اجازه یابند از این محوطه خارج شوند.
به گفته او علاوه بر این افراد، حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی بهطور خودسرانه ۵۳ کارمند دیگر این نهاد را طی سالهای گذشته بازداشت کرده و همچنان در اختیار دارند.
برخی از این افراد از سال ۲۰۲۱ در اختیار حوثیها هستند.
دوجاریک درباره تلاشها برای آزادی کارمندانی که در حمله روز شنبه حوثیها محبوس شدهاند، گفت که آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، دوشنبه ۲۸ مهر درباره این بازداشتها با وزرای خارجه عربستان سعودی، ایران و عمان گفتوگو کرده است.
حوثیها که از سوی جمهوری اسلامی حمایت نظامی و تسلیحاتی میشوند، از سال ۲۰۱۴ کنترل بخش عمدهای از یمن، از جمله صنعا، پایتخت این کشور را در دست دارند.
آنها روزهای شنبه و یکشنبه، ۲۶ و ۲۷ مهر به مراکز سازمان ملل در صنعا حمله کردند و ۳۱ کارمند این سازمان را ربودند. ۱۱ نفر از آنها پس از چند ساعت بازجویی آزاد شدند. پنج نفر دیگر هم که شهروندان یمن بودند یک روز پس از حمله آزاد شدند.
۱۵ کارمند خارجی که اکنون در اختیار حوثیها هستند، در آژانسهای مختلف سازمان ملل از جمله برنامه جهانی غذا، یونیسف و دفتر هماهنگی امور بشردوستانه کار میکنند.
یک مقام سازمان ملل که نخواست نامش فاش شود، پیش از این به گاردین گفت که شورشیان تمام تجهیزات ارتباطی این مقر سازمان ملل در صنعا، از جمله تلفنها، سرورها و کامپیوترها را مصادره کردند.
