دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در واکنش به انتشار گزارشی درباره یکی از پروندههای تحقیقاتی افبیآی در دولت جو بایدن، در شبکه اجتماعی تروت سوشال، بایدن را «جنایتکار» خواند و خواستار زندانی شدن او شد.
ترامپ نوشت: «او یک جنایتکار است و باید در زندان باشد... آدم زشت، هم از درون هم از بیرون! من او را سخت شکست دادم و از دیدن اینکه حالا به زحمت افتاده لذت میبرم.»
شبکه «جاست د نیوز» گزارش داد که یادداشت افبیآی برای آغاز تحقیقات درباره ترامپ و متحدانش در ارتباط با حوادث کنگره آمریکا، شواهد حقوقی کافی نداشته است و نواقص قابلتوجهی در آن یافت شده است.
کارشناسان گفتهاند این پرونده نشانهای از انگیزههای سیاسی در دولت بایدن است.
جیم جردن، رییس کمیته قضایی مجلس نمایندگان که این سند را از کش پتل مدیر فعلی افبیآی دریافت کرده ، شامگاه چهارشنبه به «جاست د نیوز» گفت که او معتقد است یادداشت توجیهکننده آغاز تحقیقات موسوم به «آرکتیک فراست» از نظر قانونی ناقص بوده است.
او افزود که این یادداشت «همان سیاسیشدن و سوءاستفادههایی را داشته که در تحقیقات ۲۰۱۶ درباره دخالت روسیه با نام رمز "کراسفایر هریکن" رخ داده بود و آن تحقیق هم پیش از آن که گسترده مورد تردید قرار گیرد، ترامپ را هدف گرفته بود.»
ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید، بارها به سیاستهای خارجی و داخلی بایدن حمله کرده و او را «فاسد» خوانده است.
گزارش شبکه «جاست د نیوز» پس از آن منتشر شد که جمهوریخواهان مجلس نمایندگان ایالات متحده با رونمایی از گزارش وعدهدادهشده خود درباره استفاده جو بایدن از اتوپن (دستگاه امضای خودکار)، از دوران ریاستجمهوری او و اطرافیانش انتقاد کردند.
با این حال، به نوشته آسوشیتدپرس، گزارش حزب جمهوریخواه ایالات متحده شامل هیچ مدرک ملموسی نیست که نشان دهد دستیاران بایدن توطئه کردهاند تا بدون اطلاع او سیاستهای مورد نظر خود را اجرا کنند یا اینکه بایدن از قوانین، عفوها یا فرمانهای اجرایی که به نام او امضا شده بودند، بیاطلاع بوده است.
افزایش تنش میان جمهوریخواهان و دموکراتها
در روزهای اخیر، تنشها میان جمهوریخواهان و دموکراتها افزایش یافته است.
دموکراتها به شدت از اقدام ترامپ و جمهوریخواهان برای اختصاص ندادن بودجه اضطراری برای کمکهای غذایی به حدود ۴۲ میلیون آمریکایی انتقاد کردهاند.
همچنین جو بایدن شرایط کنونی این کشور را به «روزهایی تاریک» تشبیه کرد و از مردم آمریکا خواست همچنان امیدوار بمانند و در برابر «حملات دونالد ترامپ به آزادی بیان»، تسلیم بیتفاوتی نشوند.
بایدن ۸۲ ساله که برای نخستین بار پس از پایان دوره پرتودرمانی برای سرطان تهاجمی پروستات بهطور علنی سخن میگفت، شامگاه یکشنبه چهارم آبان در بوستون و در مراسم دریافت جایزه یکعمر دستاورد از «موسسه ادوارد ام. کندی» سخنرانی کرد.
او در این مراسم گفت آمریکا از زمان تاسیس، نمادی برای نیرومندترین ایده حکمرانی در تاریخ جهان بوده؛ ایدهای که از هر ارتشی نیرومندتر است و این کشور را از هر دیکتاتوری قدرتمندتر میسازد.
دونالد ترامپ ۵ آبان احتمال نامزدی برای معاونت ریاستجمهوری در انتخابات ۲۰۲۸ را رد کرد، اما حاضر نشد احتمال نامزدی برای سومین دوره ریاستجمهوری خود را نفی کند؛ موضعی که بار دیگر گمانهزنیها درباره تمایل او به ماندن طولانیتر در قدرت را برانگیخته است.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه هشت آبان به نقل از سه منبع آگاه نوشت این مذاکرات به درخواست ترکیه و قطر از سر گرفته شده تا از درگیریهای مرزی که در ماه جاری باعث کشته شدن دهها نفر شده، جلوگیری کنند.
یکی از این منابع، که یک مقام امنیتی پاکستانی بود، گفت که اسلامآباد در این مذاکرات بر درخواست اصلی خود تمرکز خواهد کرد؛ یعنی اقدام افغانستان علیه گروههای اسلامی که از خاک این کشور بهعنوان پناهگاه استفاده کرده و حملاتی علیه خاک پاکستان برنامهریزی میکنند.
یک منبع نزدیک به هیات طالبان افغانستان گفت: «بیشتر مسائل میان پاکستان و افغانستان بهطور موفق و مسالمتآمیز حل شدهاند. برخی از درخواستهای پاکستان نیاز به زمان بیشتری دارند زیرا رسیدن به توافق در آنها دشوار است.»
اسلامآباد، طالبان افغانستان را به پناه دادن به طالبان پاکستانی، یک گروه شبهنظامی جداگانه که دشمن پاکستان است، متهم کرده و میگوید این گروه از خاک افغانستان به نیروهای پاکستانی حمله میکند. کابل این اتهامات را رد کرده و گفته که هیچ کنترلی بر این گروه ندارد.
هدف مذاکرات: جلوگیری از تکرار خشونتها
درگیریهای مرزی میان افغانستان و پاکستان در این ماه منجر به کشته شدن دهها نفر شد که این شدیدترین خشونتها از زمان بهدست گرفتن قدرت توسط طالبان در کابل در سال ۲۰۲۱ است.
این درگیریها پس از حملات هوایی پاکستان در ماه جاری به کابل و دیگر مناطق، که هدف آن رهبر طالبان پاکستانی بود، آغاز شد.
طالبان افغانستان به این حملات با حمله به پستهای نظامی پاکستان در طول مرز سه هزار و ۶۰۰ کیلومتری پاسخ داد. مرزهای دو کشور همچنان بسته است.
این دو کشور در ۱۹ اکتبر توافق آتشبس کردند که از سوی دوحه میانجیگری شد، اما نتواستند در دور دوم مذاکرات که از سوی ترکیه و قطر در استانبول میانجیگری شد، به توافق برسند.
کشته شدن معاون رهبر طالبان پاکستانی
پاکستان پنجشنبه اعلام کرد که در عملیاتی نزدیک مرز افغانستان، قاری امجد، معروف به مفتی مزاحم، معاون رهبر طالبان پاکستانی را کشته است. این موفقیت برای اسلامآباد در سالها جنگی که علیه این گروه شبهنظامی میجنگد، به حساب میآید.
امجد، که از سوی آمریکا بهعنوان تروریست شناخته شده بود، در درگیری پس از تلاش برای عبور از مرز افغانستان به پاکستان کشته شد. گروه طالبان پاکستانی مرگ او را تایید کرد.
بر اساس گزارشی که خبرگزاری رویترز پنجشنبه هشت آبان منتشر کرد، اگر حزب برای آزادی بهعنوان بزرگترین حزب در انتخابات ظاهر شود، بر اساس قوانین هلند، این حزب حق خواهد داشت که ابتدا تلاش کند ائتلافی برای تشکیل دولت تشکیل دهد.
روند تشکیل دولت در هلند بهطور سنتی مدت زیادی طول میکشد و این بار نیز از این قاعده مستثنی نیست.
با این حال، احزاب اصلی در هلند، از چپ تا راست، از همکاری با ویلدرس خودداری کردهاند، بهویژه پس از آن که او دولت کوتاهمدت تحت رهبری حزب برای آزادی را در سال جاری منحل کرد.
این احزاب که در مجموع حدود دو سوم کرسیهای پارلمان را در اختیار دارند، عملا تمام مسیرهای قابلقبول برای تشکیل دولت تحت رهبری ویلدرس را مسدود کردهاند.
ویلدرس در انتخابات سال ۲۰۲۳ حزب خود را به پیروزی چشمگیری رساند و موفق شد یک ائتلاف تماممحافظهکار تشکیل دهد اما متحدانش از حمایت از او برای تصدی مقام نخستوزیری خودداری کردند. سرانجام او در ماه ژوئن در اعتراض به مخالفت دولت با سیاستهای سختگیرانهاش، دولت ائتلافی را فروپاشاند.
ائتلاف وسیع
حزب دی۶۶ اعلام کرده است که ابتدا به دنبال تشکیل یک ائتلاف گسترده خواهد بود که شامل حزب حامی کسبوکار، حزب سبز-کارگر چپگرا و حزب دموکراتهای مسیحی محافظهکار باشد. بر اساس نتایج اولیه انتخابات، این ترکیب میتواند اکثریت راحتی با ۸۶ کرسی در مجلس ۱۵۰ کرسیای که برای تشکیل دولت نیاز است، فراهم کند.
این ائتلاف ممکن است بر مسائلی مانند حل بحران مسکن، که مهمترین نگرانی رایدهندگان در انتخابات اخیر بوده، و همچنین افزایش بودجه دفاعی توافق کند.
با این حال، تشکیل این ائتلاف کار دشواری به نظر میرسد. حزب حامی کسبوکار بارها اعلام کرده که نمیتواند با حزب سبز-کارگر همکاری کند، زیرا این حزب پیشنهادات افزایش مالیاتهای غیرضروری و انتقادات تند از محدودیتهای مهاجرت را مطرح کرده است.
راست میانه
حزب دی۶۶ همچنین میتواند به دنبال پیدا کردن شرکای راستگراتر باشد و به ائتلاف با حزب ویویدی، سیدیای و حزب کوچکتر جیای۲۱ فکر کند.
حزب جیای ۲۱ از جمله برندگان انتخابات اخیر بوده و توانسته برخی از رایدهندگان حزب پیویوی را جذب کند.
رب یتن، رهبر حزب دی۶۶، اعلام کرده که این گزینه را رد نمیکند، اما تاکید کرده است که این ائتلاف اولویت اول او نیست.
به گفته یتن، تفاوتهای زیادی بین حزب دی۶۶ و جیای۲۱ وجود دارد، به ویژه در زمینه مسائل مربوط به مهاجرت و سیاستهای سختگیرانهتر این حزب.
با شمارش تقریبا تمام آرا، این چهار حزب مجموعا ۷۵ کرسی در پارلمان بهدست آوردهاند، بنابراین احتمالا باید یک شریک دیگر برای رسیدن به اکثریت پیدا کنند که این امر ممکن است مذاکرات را پیچیدهتر کند.
در شرایطی که هیچ یک از احزاب قادر به کسب اکثریت مطلق در انتخابات نبودهاند، تمام این سناریوها به مذاکرات پیچیده و طولانی نیاز دارند.
هر یک از احزاب باید بهدقت بررسی کنند که چگونه میتوانند با دیگر احزاب به توافق برسند و یک دولت پایدار تشکیل دهند.
«مصادره به مطلوب» به معنای تفسیر یا استفاده از رویداد یا اظهارات یک شخص بهگونهای است که با خواسته یا منفعت گوینده سازگار باشد. در این شیوه، فرد با تحریف یا تفسیر گزینشی، داده یا استدلالی را به نفع موضع خود مصادره میکند.
لاریجانی سوم آبان با استناد به دادههای گزارش «در پناه آتش» اندیشکده جینسا، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «خودشان نوشتهاند ۴۵ موشک شلیکشده توسط ایران به نقاط حساس اصابت کردهاند. این آمار از منابع رسمی اسرائیل است، نه ادعای ایران.»
دبیر شورای عالی امنیت ملی این پیام را به زبانهای فارسی و عبری منتشر کرد.
در سوی دیگر، آری سیکورل، مدیر اجرایی سیاست خارجی در اندیشکده جینسا و نویسنده گزارش «در پناه آتش»، گفت که لاریجانی «به گزارش من درباره جنگ ۱۲ روزه اشاره کرده اما بخشی را که در آن [گفته شده] ایران شکست خورده، نادیده گرفته است».
سیکورل افزود: «حملات موشکی و پهپادی ایران بهطور گسترده توسط سامانههای دفاعی آمریکا و اسرائیل دفع شد و اسرائیل ضربات سنگینی به ایران وارد کرد.»
هرچند جمهوری اسلامی در جریان نبرد با اسرائیل متحمل شکستهای گسترده اطلاعاتی و نظامی شد و شمار قابل توجهی از فرماندهان ارشد خود را از دست داد، در ماههای اخیر کوشیده است با ارائه روایتی متفاوت از این رخداد، خود را پیروز میدان نبرد معرفی کند.
موفقیت ۸۵ درصدی سامانه دفاعی آمریکا و اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه
بررسی گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا که در ماه اوت منتشر شد، سخنان سیکورل را تایید میکند.
در این گزارش آمده است که بخش عمدهای از حملات موشکی و پهپادی حکومت ایران از سوی سامانههای مشترک دفاع هوایی و موشکی آمریکا و اسرائیل دفع شدند.
بر اساس این گزارش ۲۹ صفحهای، جمهوری اسلامی از ۲۳ خرداد تا سوم تیر با بیش از هزار پهپاد و ۵۷۴ موشک بالستیک اسرائیل را هدف قرار داد اما از این تعداد تنها ۴۹ موشک به مناطق مسکونی یا زیرساختهای اسرائیل اصابت کردند.
گزارش جینسا محدود بودن خسارتها را نتیجه عملکرد سامانه دفاعی یکپارچه آمریکا و اسرائیل دانست و میزان موفقیت آن را حدود ۸۵ درصد ارزیابی کرد.
جینسا در گزارش خود نوشت: «اکثر بیش از ۵۰۰ موشک بالستیکی که از سوی ایران شلیک شد، هیچ آسیبی به اسرائیل وارد نکرد؛ موفقیتی که تا حد زیادی نتیجه همکاری اضطراری سامانه دفاع هوایی به رهبری ایالات متحده بود.»
در ادامه، نقش آمریکا «تعیینکننده» توصیف شده و آمده است که واشینگتن دو سامانه پدافند موشکی تاد و چند ناوشکن مجهز به سامانه ایجیس را برای پشتیبانی از اسرائیل اعزام کرد و بیش از ۲۳۰ موشک رهگیر، معادل نزدیک به یکچهارم کل ذخایر خود را به این عملیات اختصاص داد.
نابودی صدها سکوی پرتاب موشک جمهوری اسلامی
بر پایه دادههای گزارش موسسه جینسا، در پی حملات اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه، صدها سکوی پرتاب موشک جمهوری اسلامی نابود شدند و موجودی موشکی حکومت ایران از حدود دو هزار و ۵۰۰ به نزدیک هزار تا هزار و ۵۰۰ فروند کاهش یافت؛ موضوعی که تهران را ناچار به عقبنشینی و کاهش شدت حملات خود کرد.
در حالی که لاریجانی در پیام خود این جنگ را نمادی از اقتدار نظامی تهران جلوه داده، گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا آن را «رویارویی پرهزینهای» توصیف کرده که به آشکار شدن آسیبپذیریها در ایران انجامیده است.
این گزارش در پایان توصیه میکند که اسرائیل و آمریکا با گسترش تولید موشکهای رهگیر و نهادینه کردن هماهنگیهای دفاع موشکی میان خود، مانع بازیابی توان تهاجمی جمهوری اسلامی شوند.
ترامپ پنجشنبه هشتم آبان پیش از دیدار با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در شهر بوسان کره جنوبی، به وزارت جنگ ایالات متحده دستور داد پس از ۳۳ سال وقفه، «بلافاصله» آزمایشهای هستهای را مجددا آغاز کند.
او در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، دلیل این تصمیم را «آزمایش سایر کشورها» عنوان کرد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در واکنش به سیاست جدید واشینگتن به خبرنگاران گفت: «رییسجمهوری ترامپ در بیانیه خود اشاره کرد که کشورهای دیگر مشغول انجام آزمایشهای هستهای هستند. تا این لحظه، ما از انجام چنین آزمایشهایی از سوی هیچ کشوری مطلع نبودهایم.»
او افزود مسکو پیشاپیش از تغییر موضع واشینگتن در زمینه انجام آزمایشهای هستهای آگاه نشده بود.
زمانی که از پسکوف پرسیده شد آیا کرملین اظهارات ترامپ را نشانه آغاز رقابت تازه هستهای میداند، او پاسخ داد: «واقعا نه.»
آزمایش دو سلاح راهبردی روسیه؛ بوروستنیک و پوسیدون
چهارم آبان، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، از پرتاب آزمایشی موفقیتآمیز موشک کروز هستهای «بوروِستنیک» خبر داد و گفت این آزمایش پیامی روشن به غرب است که مسکو هرگز در برابر فشارهای مربوط به جنگ اوکراین تسلیم نخواهد شد.
روسیه میگوید موشک بوروستنیک در برابر سامانههای دفاع موشکی کنونی و آینده «تسخیرناپذیر» است و بردی «تقریبا نامحدود» دارد.
ترامپ پنجم آبان تاکید کرد کرملین بهجای آزمایش موشک هستهای، باید جنگ در اوکراین را متوقف کند.
او همچنین از آمادگی واشینگتن در برابر تهدیدات مسکو سخن گفت و هشدار داد: «آنها میدانند که ما یک زیردریایی هستهای داریم، بهترین در جهان، درست در نزدیکی سواحلشان.»
با این حال، به نظر میرسد هشدارهای ترامپ تاثیری بر ادامه برنامههای تسلیحاتی روسیه نداشته است. تنها دو روز بعد در هفتم آبان، پوتین از انجام موفقیتآمیز آزمایش «اژدر اتمی پوسیدون» خبر داد.
طبق ارزیابی تحلیلگران نظامی، این سلاح با پیشرانه هستهای خود قادر است با ایجاد امواج عظیم رادیواکتیو، مناطق وسیعی از سواحل «دشمن» را نابود کند.
پسکوف: آزمایش هستهای انجام ندادیم
پسکوف در ادامه سخنان خود تاکید کرد آزمایش موشک کروز بوروستنیک و اژدر هستهای پوسیدون در زمره آزمایش تسلیحات هستهای قرار نمیگیرند.
پوتین بارها تهدید کرده است اگر کشوری آزمایش هستهای انجام دهد، مسکو نیز در واکنش دست به چنین آزمایشی خواهد زد.
روسیه بزرگترین زرادخانه هستهای جهان را در اختیار دارد.
سخنگوی کرملین با تاکید بر مواضع رییسجمهوری روسیه افزود: «میخواهم سخنان رییسجمهوری پوتین را که بارها تکرار شدهاند، یادآوری کنم. اگر کشوری از توقف داوطلبانه آزمایشهای هستهای خارج شود، روسیه نیز متناسب با آن اقدام خواهد کرد.»
روسیه از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی تاکنون آزمایش هستهای انجام نداده است. آخرین آزمایش هستهای شوروی در سال ۱۹۹۰، ایالات متحده در سال ۱۹۹۲ و چین در سال ۱۹۹۶ صورت گرفت.
وزارت خارجه هند، پنجشنبه هشتم آبان اعلام کرد تحریمهای آمریکا از تاریخ ۲۹ اکتبر برابر با هفتم آبان شامل بندر چابهار ایران نخواهد شد.
راندیر جایسوال، سخنگوی وزارت خارجه هند، اعلام کرد این تصمیم همزمان با مذاکرات فشرده دهلینو و واشینگتن برای نهاییسازی یک توافق تجاری بزرگ اتخاذ شده است.
او گفت: «ما همچنان در حال گفتوگو با طرف آمریکایی برای نهایی کردن توافق تجاری هستیم. هر دو طرف در حال بررسی جزییات هستند و برای اطلاعات بیشتر باید به وزارت بازرگانی مراجعه کنید.»
هفتم آبان، مسعود دانشمند، عضو هیات مدیره کانون موسسات حملونقل گفته بود: «آمریکا به هندیها تذکری داده مبنی بر اینکه از بندر چابهار خارج شوند و معلوم است که هندیها از آمریکا حرفشنوی دارند چرا که بزرگترین تجارت هند با آمریکا و اتحادیه اروپاست.»
دولت آمریکا ۲۷ شهریور معافیتهای تحریمی بندر چابهار را که پیشتر ذیل قانون «آزادی ایران و مقابله با گسترش سلاحهای هستهای (IFCA)» و برای کمک به بازسازی و توسعه اقتصادی افغانستان اعطا شده بود، لغو کرده بود.
بندر چابهار در سواحل استان سیستانوبلوچستان در جنوب شرقی ایران، از سال ۲۰۱۸ میلادی و به منظور تسهیل پروژههای تجاری و بازسازی برای افغانستان از تحریمها معاف شده بود.
نشنالاینترست ۲۴ شهریور گزارش کرد تشدید تعرفههای تجاری آمریکا و مکانیسم ماشه، هند را به سمت توافق تجاری با اتحادیه اروپا سوق داده و بر آینده بندر چابهار اثر مستقیم گذاشته است. هند پروژه را زنده نگه میدارد اما از سرمایهگذاری گسترده خودداری میکند تا مذاکرات با اروپا و روابط با آمریکا به خطر نیفتد.
چابهار برای هند اهمیتی راهبردی دارد و تنها مسیر دسترسی مستقیم این کشور به افغانستان و آسیای میانه، بدون نیاز به پاکستان است.
هند پایانه بهشتی این بندر را اداره میکند و دهلینو تاکنون بیش از ۱۲۰ میلیون دلار در توسعه این ترمینال سرمایهگذاری کرده و برنامه داشته است ظرفیت بندر را تا سال ۲۰۲۶ پنج برابر کند.
این بندر همچنین بهعنوان رقیبی راهبردی برای بندر گوادر پاکستان، تحت مدیریت چین، شناخته میشود.
با اعلام این معافیت، دهلینو همچنان میتواند بدون اختلال، عملیات جاری خود را در ترمینال بهشتی چابهار ادامه دهد و مسیر راهبردی دسترسی به افغانستان و آسیای میانه را حفظ کند.
این تصمیم در عین حال نشانهای از تمایل واشینگتن به حفظ موازنه میان فشار بر تهران و همکاری اقتصادی با یکی از مهمترین متحدان آسیایی خود (هند) تلقی میشود.
