شهروندان در آستانه شب یلدا «پایان جمهوری اسلامی» را آرزو کردند
گرافیتی در ملبورن با تصویر یلدا آقافضلی، معترضی که پس از آزادی از زندان در سال ۱۴۰۱ به طرز مشکوکی جان باخت
در آستانه شب یلدا، جشنی که در فرهنگ ایرانی نماد عبور از تاریکی و رسیدن به روشنایی است، شماری از مخاطبان ایراناینترنشنال با ارسال پیامهایی، پایان جمهوری اسلامی و فرا رسیدن روزهای روشنتر را آرزو کردند.
یلدا یا چله نام یکی از قدیمیترین جشنهای ایرانی است که در بلندترین شب سال، همزمان با آخرین روز پاییز و آغاز زمستان، برگزار میشود.
این جشن به اسطوره کهن مهر مربوط است؛ آیینی مرتبط با میتراییسم که روزگاری در سرتاسر فلات ایران رایج بود؛ اعتقاد به اینکه مهر با دیو سرما، خشکسالی و تاریکی نبرد میکند و پس از این شب، روزها کمکم بلندتر و شبها کوتاهتر میشوند.
ایراناینترنشنال در آستانه فرا رسیدن این جشن کهن، از مخاطبان خود پرسید آرزوی شما چیست.
بخش قابل توجهی از مخاطبان، آرزوهای خود را صریح و بیپرده بیان کردند و گفتند خواهان «سرنگونی»، «سقوط» و «پایان» جمهوری اسلامی هستند.
شهروندی نوشت: «بعد از سرنگونی آخوندها، بقیه آرزوهایمان خودبهخود برآورده میشود؛ مثل زندگی نرمال، رفاه، آینده روشن.»
شماری دیگر از مخاطبان نیز بر آرزوی «آزادی ایران» و «نجات مردم از چنگال جمهوری اسلامی» تاکید کردند.
مخاطبی در همین زمینه نوشت: «آرزوی من آینده روشن برای فرزندانمان است که روزگار ما را تجربه نکنند.»
محور مشترک شماری از پیامها آرزوی بازگشت شاهزاده رضا پهلوی به ایران بود.
در کنار مطالبه برای تغییر ساختار سیاسی در ایران، شماری از پیامها به وضعیت بغرنج معیشتی و فشارهای اقتصادی اشاره داشتند.
شهروندی در همین زمینه نوشت: «آرامش، ثبات، بازاری بیالتهاب و رهایی از دغدغه گرانی؛ آرزویی که فقط با پایان این وضعیت و شکلگیری نظامی سالم و مردمی ممکن میشود.»
مخاطبی دیگر تاکید کرد: «آرزویی جز ارزانی نداریم؛ همه چیز گران است. اینجا اگر دزدی کنی، میتوانی از پس زندگیات برآیی؛ وگرنه مردهای بیش نیستی.»
این پیامها در شرایطی ارسال شده که گزارشها از افزایش چشمگیر قیمت میوه، آجیل و شیرینی در آستانه شب یلدا حکایت دارد؛ تا جایی که برخی شهروندان ناچار شدهاند اقلام یلدایی را قسطی تهیه کنند.
در روزهای گذشته نیز شماری از مخاطبان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از احساس دوگانه تلاش برای زنده نگاه داشتن سنتهای باستانی و دوام آوردن زیر بار فشار معیشتی ناشی از ناکارآمدی حکومت سخن گفته بودند.
در چنین فضایی، یلدا برای بسیاری از شهروندان، به نمادی از تقابل با وضعیتی تبدیل شده است که به باور آنان، تنها با «تغییر حکومت» و سر رسیدن روزهایی سرشار از آزادی، رفاه و آسایش پایان مییابد.
بیش از هزار فعال سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در بیانیهای مشترک، بازداشت شرکتکنندگان در مراسم یادبود خسرو علیکردی در مشهد را محکوم کردند. امضاکنندگان از طیفهای گوناگون سیاسی، مدنی، هنری و دانشگاهی، خواستار آزادی فوری و بیقیدوشرط بازداشتشدگان شدند.
در این بیانیه آمده است: «آنچه در مشهد رخ داد، زیر پا گذاشتن همه وجوه شأن انسانی بود. برگزاری مراسم یادبود، بخشی جداییناپذیر از حقوق بنیادین انسانی و شهروندی است.»
امضاکنندگان با اشاره به بازداشت بیش از ۵۰ شهروند از جمله نرگس محمدی، سپیده قلیان، عالیه مطلبزاده و پوران ناظمی، خواستار آزادی فوری و بیقیدوشرط بازداشتشدگان شدند.
این بیانیه با عنوان «از حق سوگواری تا خواست آزادی» بر حق دسترسی بازداشتشدگان به وکیل، تماس تلفنی و خدمات پزشکی تأکید کرده و از جامعه خواسته در کنار زندانیان سیاسی و مدنی بایستند.
انبیسینیوز گزارش داد مقامهای اسرائیلی معتقدند جمهوری اسلامی در حال گسترش برنامه موشکهای بالستیک خود است و قصد دارند در دیدار آتی بنیامین نتانیاهو با دونالد ترامپ، گزینههایی را برای پیوستن یا کمک واشینگتن به اسرائیل در حمله احتمالی به ایران، به رییسجمهوری آمریکا ارائه دهند.
انبیسینیوز شنبه ۲۹ آذر به نقل از یک منبع آگاه و چهار مقام پیشین آمریکایی نوشت اسرائیل در حال آمادهسازی برای ارائه گزارشی به ترامپ درباره گزینههای حمله دوباره به برنامه هستهای جمهوری اسلامی است.
به گفته این منابع، نگرانی اصلی مقامهای اسرائیلی این است که تهران روند بازسازی تاسیسات غنیسازی هستهای را که در جنگ ۱۲ روزه هدف حملات هوایی آمریکا قرار گرفتند، آغاز کرده باشد.
با این حال، آنها معتقدند تلاشهای جمهوری اسلامی برای بازسازی سایتهای تولید موشکهای بالستیک و ترمیم سامانههای پدافند هوایی که بهشدت آسیب دیدهاند، در شرایط فعلی نگرانکنندهتر است.
انتظار میرود رییسجمهوری آمریکا و نخستوزیر اسرائیل اواخر ماه جاری میلادی (هفته اول دی) در اقامتگاه مارالاگو ترامپ در فلوریدا دیدار کنند.
به گفته منابع آگاه، نتانیاهو در این دیدار قرار است استدلال کند که گسترش برنامه موشکی جمهوری اسلامی تهدیدی به شمار میرود که ممکن است نیازمند «اقدام سریع» باشد.
انبیسینیوز افزود بخشی از استدلال او این خواهد بود که اقدامات تهران نهتنها اسرائیل، بلکه کل منطقه، از جمله منافع ایالات متحده را تهدید میکند.
بر اساس این گزارش، انتظار میرود نتانیاهو گزینههایی را برای پیوستن ایالات متحده یا کمک این کشور به هرگونه عملیات نظامی جدید علیه جمهوری اسلامی به ترامپ ارائه دهد.
ترامپ ۲۷ آذر در پاسخ به پرسشی درباره دیدار با نتانیاهو به خبرنگاران گفت: «هنوز این دیدار بهطور رسمی تنظیم نشده، اما او دوست دارد من را ببیند.»
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیهای گفت: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی و دولت ایران ارزیابی دولت ایالات متحده را تایید کردهاند که عملیات چکش نیمهشب توانمندیهای هستهای ایران را بهطور کامل از بین برد.»
ترامپ پیشتر تاکید کرده بود اگر تهران به دنبال سلاح هستهای برود، تاسیساتش مجددا هدف حمله قرار میگیرند.
گمانهزنیها درباره حمله مجدد علیه جمهوری اسلامی در حالی مطرح میشود که ترامپ در حال بررسی حمله به ونزوئلا است؛ اقدامی که میتواند جبهه جنگ جدیدی برای ایالات متحده بگشاید.
انبیسینیوز در ادامه گزارش خود به نقل از یک منبع آگاه نوشت تامین مالی نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه از جمله نگرانیهای اصلی اسرائیل به شمار میرود.
این منبع گفت: «برنامه تسلیحات هستهای [ایران] بسیار نگرانکننده است. تلاش برای بازسازی آن وجود دارد، اما فوریت آن به اندازه مسائل دیگر نیست.»
علاوه بر عملیات «چکش نیمهشب» آمریکا علیه تاسیسات هستهای، چندین سایت موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی هم در حملات اسرائیل هدف قرار گرفتند.
پیش از جنگ ۱۲ روزه نیز اسرائیل آسیبی گسترده به سامانههای پدافند هوایی اس-۳۰۰ جمهوری اسلامی وارد کرده بود؛ اقدامی که با کاهش چشمگیر توانایی تهران، راه را ورود جنگندهها به حریم هوایی ایران در جریان جنگ هموار ساخت.
برخلاف حملات به برنامه موشکهای بالستیک، مشارکت مستقیم آمریکا برای وارد کردن خسارت جدی به سایتهای هستهای جمهوری اسلامی ضروری محسوب میشد، چرا که این امر مستلزم استفاده از بمبهای سنگرشکن ۳۰ هزار پوندی ساخت ایالات متحده بود.
ترامپ هفته گذشته آمادگی برای ازسرگیری مذاکرات با تهران را محتمل خواند، اما همزمان حکومت ایران را از تلاش برای بازسازی برنامههای موشکی یا هستهای خود برحذر داشت.
او گفت تهران میتواند برای بازسازی برنامه موشکهای بالستیک خود «تلاش کند»، اما «بازگشت به وضعیت قبلی زمان زیادی میبرد».
ترامپ هشدار داد: «اگر بخواهند بدون توافق برگردند، آن یکی را هم نابود میکنیم. ما میتوانیم خیلی سریع موشکهایشان را از کار بیندازیم. قدرت زیادی داریم.»
روزنامه واشینگتنپست ۲۶ آذر گزارش داد نتانیاهو و ترامپ چند ماه پیش از جنگ ۱۲ روزه و پس از نخستین دیدارشان، برنامهریزی برای حمله به برنامه هستهای جمهوری اسلامی را آغاز کردند و همزمان یک کارزار فریب پیچیده را پیش بردند.
بر اساس این گزارش، نتانیاهو بهمن ۱۴۰۳ در کاخ سفید چهار سناریو اقدام نظامی علیه تهران را به ترامپ ارائه کرد: حمله مستقل اسرائیل، حمله با حمایت محدود آمریکا، عملیات مشترک دو کشور و انجام عملیات با رهبری واشینگتن.
در نهایت، ترامپ تصمیم گرفت عملیات مشترک را تایید کند.
یک منبع آگاه به انبیسینیوز گفت احتمالا نتانیاهو در دیدار پیش رو مجموعهای مشابه از گزینهها را به ترامپ ارائه خواهد داد.
منابع آمریکایی و اسرائیلی ارزیابی کردهاند نرخ تولید موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی در صورت «نبود نظارت و مهار آن» میتواند به ماهانه تا سه هزار فروند افزایش یابد.
به گفته یکی از مقامهای پیشین اسرائیل، تهدید موشکی تهران اکنون فوریترین نگرانی اسرائیل به شمار میرود.
او گفت: «بعد از آخرین درگیری، تردید جدی وجود ندارد که ما میتوانیم برتری هوایی به دست آوریم و خسارتی بسیار بیشتر از آنچه ایران میتواند به اسرائیل وارد کند، وارد کنیم. اما تهدید موشکها کاملا واقعی است و دفع همه آنها در نوبت قبل ممکن نشد.»
دهها تن از شهروندان و کاربران رسانههای اجتماعی با هشتگ کردن نام عقیل کشاورز، به اعدام این جوان دانشجو واکنش نشان دادند. بسیاری از این پیامها با اشاره به انتساب اتهام «جاسوسی» به او نوشتند جمهوری اسلامی انتقام شکست از جاسوسهای واقعی را از مردم بیگناه میگیرد.
حکم اعدام این دانشجوی ۲۷ ساله رشته معماری دانشگاه شاهرود، صبح شنبه ۲۹ آذر در زندان ارومیه اجرا شد.
اطلاعاتی که ۲۷ آذر به ایراناینترنشنال رسید، نشان میداد کشاورز خردادماه همزمان با جنگ ۱۲ روزه بازداشت و از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به «جاسوسی برای اسرائیل» متهم شده بود.
شاهزاده رضا پهلوی قتل کشاورز را سندی روشن از «قساوت و ناتوانی» جمهوری اسلامی خواند و افزود: «خامنهای و رژیمش، انتقام شکست سنگین و درماندگی آشکار اطلاعاتی-امنیتی خود در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل را با سناریوسازی دروغین و با قتل جوانان بیگناه ایرانی میگیرند.»
او افزود: «بزرگترین ترس این رژیم از مردم ایران و خیزش بزرگ ملیشان است... اراده ملت ایران، قویتر از ارعاب و سرکوب جمهوری اسلامی است.»
یک شهروند نیز در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به جمهوری اسلامی گفت: «میکُشید، چون میترسید... و این ترس شما را از پا در خواهد آورد.»
کاربری نیز نوشت: «لعنت به هر کدام از شمایی که حتی سر سوزنی به بقای این نظام خونخوار کمک میکنید.»
مهدی یراحی، آهنگساز و خواننده معترض، با استفاده از هشتگ نام عقیل کشاورز در ایکس نوشت: «صحبت حکام، ظلمت شب یلداست / نور ز خورشید جوی بو که برآید.»
شهروندی با اشاره به طرح اتهام «همکاری» با سازمان مجاهدین خلق، موساد و ارتش اسرائیل علیه کشاورز نوشت: «لعنت ابدی بر این حکومت و حامیانش.»
خبرگزاری میزان، رسانه وابسته به قوه قضاییه، پیشتر در گزارشی کشاورز را «مامور موساد و ارتش رژیم صهیونیست» نامید و «جرم» او را «جاسوسی» به نفع اسرائیل، «ارتباط و همکاری اطلاعاتی» با این کشور و «تصویربرداری از اماکن نظامی و امنیتی» جمهوری اسلامی اعلام کرد.
این خبرگزاری حکومتی افزود «اعضای خانواده وی دارای گرایشات سلطنتطلبانه بوده و عموی او نیز دارای سوابق عضویت و هواداری» از سازمان مجاهدین خلق بوده است.
دهها شهروند در شبکه اجتماعی ایکس، اتهام «جاسوسی» به این دانشجوی اهل اصفهان را ساختگی و بیاساس خواندند.
یک کاربر یادآوری کرد عنوان جاسوس به کسی اطلاق میشود که به اسرار طبقهبندیشده دسترسی دارد و آنها را به دشمن میرساند.
او در ادامه خطاب به مقامهای جمهوری اسلامی افزود یک دانشجوی معماری به چه اسراری دسترسی داشته که اعدامش کردید؟
خبرنامه امیرکبیر در مطلبی با عنوان «جنایت در بامداد» نوشت کشاورز در طول دوران تحصیل خود در حوزههای معماری و شهرسازی فعالیت داشت و حاصل تحقیقات او، انتشار دستکم دو مقاله در مجلات، چهار مقاله کنفرانسی و یک ترجمه کتاب بود.
محورهای این آثار علمی معماری همساز با اقلیم، طراحی فضاهای مسکونی در اقلیم گرم و خشک، و مباحث مرتبط با رنگ و ادراک در معماری عنوان شده است.
یک شهروند با انتقاد از ادامه سیاست سرکوبگرانه جمهوری اسلامی نوشت: «یک مشت جاسوس یک دانشجو را اعدام کردند.»
برخی نیز با یادآوری جمله نوید افکاری، از معترضان اعدامشده سالهای اخیر، تاکید کردند جمهوری اسلامی برای طناب دارش دنبال گردن میگردد.
کاربری در ایکس خطاب به مقامهای حکومت ایران نوشت: «شما انتقام تحقیرشدنتان به دست جاسوسها را از یک بیگناه گرفتید.»
پیش از این، شبکه حقوق بشر کردستان نهاد بازداشتکننده کشاورز را سازمان اطلاعات سپاه پاسداران اعلام کرده بود.
سازمان حقوق بشری ههنگاو ۲۸ آذر گزارش داد از آغاز سال ۲۰۲۵ میلادی تاکنون ۱۷ نفر در ایران به اتهام همکاری با اسرائیل اعدام شدهاند که ۱۵ نفر از آنها پس از آغاز جنگ ایران و اسرائیل به دار آویخته شدند.
مقامهای جمهوری اسلامی اعلام کردهاند پس از جنگ ۱۲ روزه، بیش از ۷۰۰ نفر به ظن «جاسوسی» یا «همکاری» با اسرائیل بازداشت شدهاند.
روزنامه شرق در گزارشی نوشت که انجمن اسلامی دانشگاه شریف از تماسهای تهدیدآمیز حراست این دانشگاه با والدین دانشجویان درباره پوشش خبر داده است. به نوشته این روزنامه برخی از این تماسها حامی چنین پیامی است: «دختر شما در دانشگاه عریان میگردد» یا «درحال بیعفتی است.»
کیارش خسروی، دبیر انجمن اسلامی دانشگاه شریف به روزنامه شرق گفت از آذرماه تماس با خانواده دانشجویان و تهدید درباره پوشش از سر گرفته شده و حتی از دانشجویان با موبایل عکس گرفتهاند.
او از تماس حراست دانشگاه با مادربزرگ یکی از دانشجویان خبر داد و گفت، آنها چون مادر و پدر دانشجو را پیدا نکردند با مادربزرگش تماس گرفتهاند.
به گزارش این روزنامه رییس حراست دانشگاه شریف تماس با خانواده دانشجویان درباره پوشش را «روش خلاقانه» خواند و گفت که هدف، «کاهش استرس» دانشجو است. او توضیح داد مراحل برخورد شامل شش مرحله از تماس با والدین تا ارجاع به کمیته انضباطی است و وعده داد در ایام امتحانات این تماسها متوقف شود.
ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، اظهارات اخیر مسعود پزشکیان درباره ضعف برنامه موشکی حکومت ایران و اذعان به برتری موشکی اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه را «غیرتخصصی» دانست.
عزیزی شنبه ۲۹ آذر در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به این اظهارات نوشت: «تضعیف توان دفاعی کشور خطاست.»
او خطاب به رییس دولت جمهوری اسلامی افزود اگر موشکهای اسرائیل در جنگ «کارآمدتر از موشکهای ایران بود، چرا همانها بیشترین اصرار را بر آتشبس داشتند؟»
مقامهای حکومت ایران تاکنون بارها اعلام کردهاند که درخواست برای برقراری آتشبس در جنگ ۱۲ روزه از سوی اسرائیل مطرح شد.
هرچند جمهوری اسلامی در جریان نبرد با اسرائیل متحمل شکستهای گسترده اطلاعاتی و نظامی شد و شمار قابل توجهی از فرماندهان ارشد خود را از دست داد، در ماههای اخیر کوشیده است با ارائه روایتی متفاوت از این رخداد، خود را پیروز میدان نبرد معرفی کند.
پزشکیان ۲۷ آذر با اشاره به برتری موشکی اسرائیل گفته بود: «درست است موشکهای ما بود، اما موشکهایشان بیشتر، قویتر، دقیقتر و راحتتر بود. این مردم بودند که آنان را ناامید کردند.»
سخنان پزشکیان در شرایطی مطرح شد که مقامهای جمهوری اسلامی همواره برنامه موشکی را موجب توانمندی نظامی ایران دانسته و هزینههای گزافی برای آن پرداختهاند.
هفتم آذر، ایراناینترنشنال به نقل از منابع آگاه گزارش داد دولت آمریکا در پاسخ به درخواست پزشکیان از عربستان سعودی برای میانجیگری میان تهران و واشینگتن، بار دیگر بر شروط سهگانه خود برای مذاکره با حکومت ایران تاکید کرد.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، پیشتر از جمهوری اسلامی خواسته بود برنامه هستهای و غنیسازی اورانیوم را بهطور کامل کنار بگذارد، نیروهای نیابتی خود را منحل کند و محدود شدن برنامه موشکیاش را بپذیرد.
تاکید عزیزی بر تداوم برنامه موشکی
رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس در ادامه پیام خود در ایکس خطاب به پزشکیان نوشت: «لطفا تاکیدات صریح همکاران بنده در جلسات مشترک را به خاطر داشته باشید؛ قدرت موشکی ستون امنیت ملی است.»
در هفتههای اخیر گزارشهای متعددی منتشر شده است که از تلاش جمهوری اسلامی برای بازسازی توان موشکی خود خبر میدهند.
۳۰ آبان، سندیکای اخبار یهود گزارش داد نشانهها از بازسازی توان موشکی جمهوری اسلامی حکایت دارند و سرویسهای اطلاعاتی غربی افزایش قابل توجه ورود مواد با کاربرد دوگانه به ایران را شناسایی کردهاند.
همچنین بر اساس گزارش شبکه سیانان، طی چند ماه گذشته ۱۰ تا ۱۲ محموله از بنادر چین راهی بندرعباس شده و ایران بیش از ۲ هزار تُن مواد مورد نیاز برای تولید سوخت موشک وارد کرده است.
یورونیوز نیز نوشت مقامات و تحلیلگران اسرائیلی هشدار میدهند حکومت ایران پس از جنگ اخیر، با سرعت در حال بازسازی زرادخانه موشکی خود است و هدف دارد در درگیریهای آینده، همزمان دو هزار موشک شلیک کند.