بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی، ساخت بمب اتمی را «سادهترین کار» برای حکومت خواند. در شرایطی که تهران «ناامن» بودن تاسیسات بمبارانشده را دلیل جلوگیری از بازرسیها عنوان میکند، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی غیرقابل دسترسی بودن این سایتها را رد کرد.
کمالوندی شنبه ۲۹ آذر در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا گفت ساخت بمب هستهای سادهترین کار است، چرا که نیاز به کنترل سوخت ندارد و «به یکباره منفجر میشود»، اما ساخت یک نیروگاه اتمی که مستلزم کنترل سوخت و میزان فعل و انفعالات است، «سخت و فنی» به شمار میآید.
او افزود: «ما در موضوع هستهای به لبه قدرت رسیدیم و در مرحلهای قرار داریم که دیگر موضوع مجهولی برایمان باقی نمانده است.»
پایگاه خبری واینت ۲۸ آذر گزارش داد جمهوری اسلامی پیش از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، در حال تحقیق درباره توسعه نسل چهارم تسلیحات هستهای بر اساس همجوشی خالص بود.
بر پایه این گزارش، تحقیقات در ایران درباره نوعی سلاح هستهای کاملا جدید صورت گرفته که تاکنون هیچ کشوری موفق به تولید آن نشده است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۱۰ خرداد و پیش از جنگ در گزارشی محرمانه اعلام کرده بود جمهوری اسلامی پیشتر در سه مکان که مدتها تحت تحقیقات قرار داشتهاند، فعالیتهای محرمانه هستهای انجام داده است.
کمالوندی: بازرسی از سایتها خواسته غیرمعقول است
کمالوندی در مصاحبه خود با ایسنا، خواسته آژانس برای بازرسی از تاسیسات اتمی بمبارانشده جمهوری اسلامی را «غیرمعقول» خواند.
او گفت: «ما باید تدابیری داشته باشیم و ببینیم میشود از طریق دیگر، حسابرسی مواد را انجام دهیم و به آژانس اطلاع دهیم؛ بدون اینکه بازرسها به محل مورد نظر بروند یا نه. ایدهها و روشهایی الان به ذهن ما میرسد، اما باید درباره این موضوعات مذاکره شود.»
کمالوندی افزود: «اصرار آژانس برای اینکه حتما طبق موافقتنامه پادمان که برای شرایط غیرجنگی نوشته شده، ایران اجازه دسترسی و بازرسی درباره مواد و سایتها بدهد یا به آژانس گزارش دهد، خواستهای غیرمعقول است.»
۱۷ آذر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفته بود در حال حاضر از سرگیری بازرسیهای آژانس امکانپذیر نیست، زیرا «هیچ پروتکل یا دستورالعملی» برای بازرسی از تاسیسات «صلحآمیز» ایران وجود ندارد.
با اینحال رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، ۲۴ آذر اعلام کرد بازرسیهای این نهاد در ایران مجددا آغاز شدهاند، اما بازرسان هنوز به تاسیسات هستهای کلیدی نطنز، فردو و اصفهان که در حملات آمریکا در جریان جنگ ۱۲ روزه آسیب جدی دیدند، دسترسی ندارند.
رد ادعای تهران درباره تاسیسات اتمی بمبارانشده
گروسی ۲۹ آذر در مصاحبه با خبرگزاری روسی ریانووستی گفت مقامهای جمهوری اسلامی معتقدند «تاسیسات ناامن است و نمیتوان به آنجا رفت ... اما در این صورت، شما باید به بازرسان اجازه دهید تا تایید کنند که واقعا دسترسی به آنجا امکانپذیر نیست».
گروسی افزود این موضوع اکنون محور گفتوگوی آژانس با تهران است: «امیدوارم بتوانیم به میزان مشخصی از پیشرفت دست یابیم.»
پس از جنگ ۱۲ روزه، موضوع ذخایر اورانیوم غنیشده حکومت ایران به چالشی جدی برای آژانس بینالمللی انرژی اتمی تبدیل شده است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، مهرماه تاکید کرد اورانیوم غنیشده «در جایی مدفون شده» و دسترسی به آن وجود ندارد.
عراقچی نیز ۲۱ شهریور در مصاحبهای گفت ذخایر اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی «زیر آوار تاسیسات هستهای بمبارانشده» است.
گروسی در بخش دیگری از مصاحبه با ریانووستی گفت: «پیش از هر چیز، ایران چیزی بسیار فراتر از این سه تاسیسات در اختیار دارد. این سه تاسیسات از نظر بازفرآوری، تبدیل و غنیسازی اورانیوم بسیار مهم هستند، اما برنامه هستهای ایران به آنها محدود نمیشود.»
او تاکید کرد بر اساس معاهده عدم اشاعه سلاحهای هستهای (انپیتی) و موافقتنامه جامع پادمانها، تهران موظف است دسترسی به تمام تاسیسات خود را فراهم کند.
یلدا یا چله نام یکی از قدیمیترین جشنهای ایرانی است که در بلندترین شب سال، همزمان با آخرین روز پاییز و آغاز زمستان، برگزار میشود.
این جشن به اسطوره کهن مهر مربوط است؛ آیینی مرتبط با میتراییسم که روزگاری در سرتاسر فلات ایران رایج بود؛ اعتقاد به اینکه مهر با دیو سرما، خشکسالی و تاریکی نبرد میکند و پس از این شب، روزها کمکم بلندتر و شبها کوتاهتر میشوند.
ایراناینترنشنال در آستانه فرا رسیدن این جشن کهن، از مخاطبان خود پرسید آرزوی شما چیست.
بخش قابل توجهی از مخاطبان، آرزوهای خود را صریح و بیپرده بیان کردند و گفتند خواهان «سرنگونی»، «سقوط» و «پایان» جمهوری اسلامی هستند.
شهروندی نوشت: «بعد از سرنگونی آخوندها، بقیه آرزوهایمان خودبهخود برآورده میشود؛ مثل زندگی نرمال، رفاه، آینده روشن.»
شماری دیگر از مخاطبان نیز بر آرزوی «آزادی ایران» و «نجات مردم از چنگال جمهوری اسلامی» تاکید کردند.
مخاطبی در همین زمینه نوشت: «آرزوی من آینده روشن برای فرزندانمان است که روزگار ما را تجربه نکنند.»
محور مشترک شماری از پیامها آرزوی بازگشت شاهزاده رضا پهلوی به ایران بود.
در کنار مطالبه برای تغییر ساختار سیاسی در ایران، شماری از پیامها به وضعیت بغرنج معیشتی و فشارهای اقتصادی اشاره داشتند.
شهروندی در همین زمینه نوشت: «آرامش، ثبات، بازاری بیالتهاب و رهایی از دغدغه گرانی؛ آرزویی که فقط با پایان این وضعیت و شکلگیری نظامی سالم و مردمی ممکن میشود.»
مخاطبی دیگر تاکید کرد: «آرزویی جز ارزانی نداریم؛ همه چیز گران است. اینجا اگر دزدی کنی، میتوانی از پس زندگیات برآیی؛ وگرنه مردهای بیش نیستی.»
این پیامها در شرایطی ارسال شده که گزارشها از افزایش چشمگیر قیمت میوه، آجیل و شیرینی در آستانه شب یلدا حکایت دارد؛ تا جایی که برخی شهروندان ناچار شدهاند اقلام یلدایی را قسطی تهیه کنند.
در روزهای گذشته نیز شماری از مخاطبان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از احساس دوگانه تلاش برای زنده نگاه داشتن سنتهای باستانی و دوام آوردن زیر بار فشار معیشتی ناشی از ناکارآمدی حکومت سخن گفته بودند.
در چنین فضایی، یلدا برای بسیاری از شهروندان، به نمادی از تقابل با وضعیتی تبدیل شده است که به باور آنان، تنها با «تغییر حکومت» و سر رسیدن روزهایی سرشار از آزادی، رفاه و آسایش پایان مییابد.
انبیسینیوز شنبه ۲۹ آذر به نقل از یک منبع آگاه و چهار مقام پیشین آمریکایی نوشت اسرائیل در حال آمادهسازی برای ارائه گزارشی به ترامپ درباره گزینههای حمله دوباره به برنامه هستهای جمهوری اسلامی است.
به گفته این منابع، نگرانی اصلی مقامهای اسرائیلی این است که تهران روند بازسازی تاسیسات غنیسازی هستهای را که در جنگ ۱۲ روزه هدف حملات هوایی آمریکا قرار گرفتند، آغاز کرده باشد.
با این حال، آنها معتقدند تلاشهای جمهوری اسلامی برای بازسازی سایتهای تولید موشکهای بالستیک و ترمیم سامانههای پدافند هوایی که بهشدت آسیب دیدهاند، در شرایط فعلی نگرانکنندهتر است.
انتظار میرود رییسجمهوری آمریکا و نخستوزیر اسرائیل اواخر ماه جاری میلادی (هفته اول دی) در اقامتگاه مارالاگو ترامپ در فلوریدا دیدار کنند.
به گفته منابع آگاه، نتانیاهو در این دیدار قرار است استدلال کند که گسترش برنامه موشکی جمهوری اسلامی تهدیدی به شمار میرود که ممکن است نیازمند «اقدام سریع» باشد.
انبیسینیوز افزود بخشی از استدلال او این خواهد بود که اقدامات تهران نهتنها اسرائیل، بلکه کل منطقه، از جمله منافع ایالات متحده را تهدید میکند.
بر اساس این گزارش، انتظار میرود نتانیاهو گزینههایی را برای پیوستن ایالات متحده یا کمک این کشور به هرگونه عملیات نظامی جدید علیه جمهوری اسلامی به ترامپ ارائه دهد.
ترامپ ۲۷ آذر در پاسخ به پرسشی درباره دیدار با نتانیاهو به خبرنگاران گفت: «هنوز این دیدار بهطور رسمی تنظیم نشده، اما او دوست دارد من را ببیند.»
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیهای گفت: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی و دولت ایران ارزیابی دولت ایالات متحده را تایید کردهاند که عملیات چکش نیمهشب توانمندیهای هستهای ایران را بهطور کامل از بین برد.»
ترامپ پیشتر تاکید کرده بود اگر تهران به دنبال سلاح هستهای برود، تاسیساتش مجددا هدف حمله قرار میگیرند.
گمانهزنیها درباره حمله مجدد علیه جمهوری اسلامی در حالی مطرح میشود که ترامپ در حال بررسی حمله به ونزوئلا است؛ اقدامی که میتواند جبهه جنگ جدیدی برای ایالات متحده بگشاید.
نگرانی از تامین مالی نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی
انبیسینیوز در ادامه گزارش خود به نقل از یک منبع آگاه نوشت تامین مالی نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه از جمله نگرانیهای اصلی اسرائیل به شمار میرود.
این منبع گفت: «برنامه تسلیحات هستهای [ایران] بسیار نگرانکننده است. تلاش برای بازسازی آن وجود دارد، اما فوریت آن به اندازه مسائل دیگر نیست.»
علاوه بر عملیات «چکش نیمهشب» آمریکا علیه تاسیسات هستهای، چندین سایت موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی هم در حملات اسرائیل هدف قرار گرفتند.
پیش از جنگ ۱۲ روزه نیز اسرائیل آسیبی گسترده به سامانههای پدافند هوایی اس-۳۰۰ جمهوری اسلامی وارد کرده بود؛ اقدامی که با کاهش چشمگیر توانایی تهران، راه را ورود جنگندهها به حریم هوایی ایران در جریان جنگ هموار ساخت.
برخلاف حملات به برنامه موشکهای بالستیک، مشارکت مستقیم آمریکا برای وارد کردن خسارت جدی به سایتهای هستهای جمهوری اسلامی ضروری محسوب میشد، چرا که این امر مستلزم استفاده از بمبهای سنگرشکن ۳۰ هزار پوندی ساخت ایالات متحده بود.
ترامپ هفته گذشته آمادگی برای ازسرگیری مذاکرات با تهران را محتمل خواند، اما همزمان حکومت ایران را از تلاش برای بازسازی برنامههای موشکی یا هستهای خود برحذر داشت.
او گفت تهران میتواند برای بازسازی برنامه موشکهای بالستیک خود «تلاش کند»، اما «بازگشت به وضعیت قبلی زمان زیادی میبرد».
ترامپ هشدار داد: «اگر بخواهند بدون توافق برگردند، آن یکی را هم نابود میکنیم. ما میتوانیم خیلی سریع موشکهایشان را از کار بیندازیم. قدرت زیادی داریم.»
کارزار فریب آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران
روزنامه واشینگتنپست ۲۶ آذر گزارش داد نتانیاهو و ترامپ چند ماه پیش از جنگ ۱۲ روزه و پس از نخستین دیدارشان، برنامهریزی برای حمله به برنامه هستهای جمهوری اسلامی را آغاز کردند و همزمان یک کارزار فریب پیچیده را پیش بردند.
بر اساس این گزارش، نتانیاهو بهمن ۱۴۰۳ در کاخ سفید چهار سناریو اقدام نظامی علیه تهران را به ترامپ ارائه کرد: حمله مستقل اسرائیل، حمله با حمایت محدود آمریکا، عملیات مشترک دو کشور و انجام عملیات با رهبری واشینگتن.
در نهایت، ترامپ تصمیم گرفت عملیات مشترک را تایید کند.
یک منبع آگاه به انبیسینیوز گفت احتمالا نتانیاهو در دیدار پیش رو مجموعهای مشابه از گزینهها را به ترامپ ارائه خواهد داد.
منابع آمریکایی و اسرائیلی ارزیابی کردهاند نرخ تولید موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی در صورت «نبود نظارت و مهار آن» میتواند به ماهانه تا سه هزار فروند افزایش یابد.
به گفته یکی از مقامهای پیشین اسرائیل، تهدید موشکی تهران اکنون فوریترین نگرانی اسرائیل به شمار میرود.
او گفت: «بعد از آخرین درگیری، تردید جدی وجود ندارد که ما میتوانیم برتری هوایی به دست آوریم و خسارتی بسیار بیشتر از آنچه ایران میتواند به اسرائیل وارد کند، وارد کنیم. اما تهدید موشکها کاملا واقعی است و دفع همه آنها در نوبت قبل ممکن نشد.»
