اورزولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، در نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس هشدار داد تعرفههایی که از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در ارتباط با گرینلند پیشنهاد شده، اشتباه است.
پنجاه و ششمین نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، سهشنبه ۳۰ دی با حضور رهبران سیاسی، مدیران اقتصادی و کارشناسان بینالمللی آغاز به کار کرد.
این مجمع پیشتر و بهدنبال کشتار و قتل عام شهروندان معترض در ایران، دعوت خود را از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پس گرفت و اعلام کرد عراقچی در این مجمع شرکت نخواهد کرد.
رییس کمیسیون اروپا در سخنرانی خود در این مجمع گفت بازوی اجرایی این اتحادیه در حال کار روی بستهای برای حمایت از امنیت قطب شمال است.
فون در لاین افزود: «امنیت قطب شمال تنها بهصورت جمعی قابل تحقق است و به همین دلیل، تعرفههای اضافی پیشنهادی یک اشتباه هستند؛ بهویژه میان متحدان دیرینه.»
او تاکید کرد: «اتحادیه اروپا و ایالات متحده در ماه ژوئیه گذشته به یک توافق تجاری دست یافتند و در سیاست همانند تجارت، یک توافق، یک توافق است.»
رییس کمیسیون اروپا ادامه داد: «کشاندن ما به یک مارپیچ نزولی، تنها به نفع همان دشمنانی خواهد بود که هر دوی ما بهشدت متعهد به دور نگه داشتنشان از چشمانداز راهبردی مشترک هستیم. بنابراین پاسخ ما قاطع، متحد و متناسب خواهد بود.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تلاشهای خود را برای گرفتن حاکمیت گرینلند از دانمارک، عضو ناتو، تشدید کرده است. امری که اتحادیه اروپا را واداشته تا بررسی کند با اقدامات متقابل خود، پاسخ دهد.
فون در لاین گفت که حاکمیت و تمامیت ارضی دانمارک و گرینلند «غیرقابل مذاکره» است و کار برای تقویت امنیت در مناطق شمالی دوردست در جریان است.
او همچنین گفت اتحادیه اروپا در حال کار روی یک «افزایش عظیم سرمایهگذاری اروپایی در گرینلند» است تا از اقتصاد محلی و زیرساختهای این منطقه حمایت کند.
رییس کمیسیون اروپا گفت که اتحادیه اروپا با ایالات متحده و دیگر شرکا در زمینه امنیت گستردهتر قطب شمال همکاری خواهد کرد و افزود: «افزایش برنامهریزیشده در هزینههای دفاعی میتواند صرف توانمندی اروپایی یخشکنها و دیگر تجهیزات حیاتی برای امنیت قطب شمال شود.»
سخنرانی وزیر خزانهداری آمریکا
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، سهشنبه ابراز اطمینان کرد ایالات متحده و کشورهای اروپایی بر سر هدف دولت آمریکا برای در دست گرفتن کنترل گرینلند به راهحلی دست خواهند یافت و نگرانیها درباره احتمال وقوع یک جنگ تجاری را کماهمیت جلوه داد.
بسنت گفت این مساله تنها اخیرا مطرح شده و راهحلی پیدا خواهد شد که امنیت ملی ایالات متحده و اروپا را تضمین کند.
او در حاشیه نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد به خبرنگاران گفت: «فقط ۴۸ ساعت گذشته است. همانطور که گفتم، بنشینید و آرام باشید.»
بسنت افزود: «اطمینان دارم رهبران تنش را تشدید نخواهند کرد و این موضوع به شکلی حلوفصل خواهد شد که در نهایت، همه در وضعیت بسیار خوبی قرار بگیریم.»
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال یک جنگ تجاری طولانیمدت میان ایالات متحده و اروپا، گفت: «چرا داریم به آن سمت میپریم؟ چرا بلافاصله بدترین سناریو را در نظر میگیرید؟... این هیستری را آرام کنید. یک نفس عمیق بکشید.»
مذاکرات درباره بحران اوکراین
رستم عمروف، دبیر شورای امنیت ملی و دفاع اوکراین، گفت که مذاکرهکنندگان صلح اوکراینی سهشنبه در داووس با مشاوران امنیت ملی فرانسه، آلمان و بریتانیا دیدار کردند.
عمروف در پیامرسان تلگرام گفت: «دیدارهای بیشتری با شرکا درباره تضمینهای امنیتی، توسعه اقتصادی و بازسازی اوکراین در پیش است.»
هرتزوگ سهشنبه ۳۰ دی گفت: «رژیم خونخوار ایران که هر روز مردم خود را قتلعام میکند، زنان و مردان بیگناه را بهدلیل تلاش برای آزادی اعدام میکند و وحشت و مرگ را در سراسر خاورمیانه میپراکند، در جایگاهی نیست که بخواهد دیگران را درباره اخلاق موعظه کند.»
پیشتر و در پی لغو دعوت از عراقچی برای شرکت در اجلاس داووس، او گفت که این اقدام تحت فشارهای سیاسی اسرائیل صورت گرفته است.
رییسجمهوری اسرائیل در مقابل گفت: «محکومیت بینالمللی این رژیم نتیجه فشار سیاسی نیست، بلکه بازتاب یک حقیقت ساده و انکارناپذیر است: رژیم ایران سر مار است؛ رژیمی که حماس، حزبالله و دیگر گروههای نیابتی تروریستی را مسلح میکند، تامین مالی و هدایت میکند و خود مرتکب جنایات علیه بشریت میشود.»
عراقچی، نماینده رژیمی «وحشی و سرکوبگر»
در بیانیه دفتر رییسجمهوری اسرائیل آمده است: «در حالی که رییسجمهوری اسرائیل نماینده یک دموکراسی است که از شهروندان خود و جهان آزاد در برابر تروریسم خونریز دفاع میکند، وزیر امور خارجه ایران نماینده رژیمی وحشی و سرکوبگر است که میکوشد جنایات هولناک خود را پشت سخنان توخالی پنهان کند.»
مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، دوشنبه اعلام کرد عراقچی در این مجمع شرکت نخواهد کرد.
این مجمع در حساب خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگرچه عراقچی در پاییز گذشته دعوت شده بود، اما از دست رفتن جانهای غیرنظامیان در ایران در هفتههای اخیر بهطور تراژیک به این معناست که حضور نمایندهای از دولت ایران در داووس در سال جاری درست نیست.»
کمی پس از آن، هیلل نویر، مدیر اجرایی دیدهبان سازمان ملل، در ایکس نوشت: «با توجه به برنامه ما برای ثبت شکایت کیفری نزد مقامات سوئیس بهمنظور بازداشت عراقچی بهدلیل جنایت علیه بشریت، و با توجه به نقش او در رژیم در کشتن معترضان، او این هفته در مجمع جهانی اقتصاد در داووس شرکت نخواهد کرد.»
نویر سهشنبه نیز در واکنش به گفتههای عراقچی، در شبکه ایکس نوشت که مجمع جهانی اقتصاد دعوت او را نه بهخاطر «دروغها» یا «فشار اسرائیل»، بلکه به این دلیل که «مستقیما در جنایات علیه بشریت علیه مردم خود» دخیل بوده، لغو کرده است.
مدیر اجرایی دیدهبان سازمان ملل تاکید کرد: «آنها نمیخواستند شاهد یورش پلیس سوئیس به محل برگزاری داووس برای بازداشت شما باشند.»
پیشتر سازمان اتحاد علیه ایران هستهای، لیندزی گراهام، سناتور برجسته جمهوریخواه، و شاهزاده رضا پهلوی، از این دعوت انتقاد کرده بودند.
شبکه خبری فاکس گزارش داد سازمان اتحاد علیه ایران هستهای با ارسال نامهای به مجمع داووس، خواسته است پس از بزرگترین کشتار ایرانیان در هفتههای گذشته، دعوت از عراقچی لغو شود.
نتانیاهو: ایران به عقب باز نخواهد گشت
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۲۹ دی در جریان یک نشست پارلمانی، به تنشها با جمهوری اسلامی پرداخت و گفت: «اگر اشتباه کنند و به ما حمله کنند، ما با نیرویی عمل خواهیم کرد که تاکنون تجربه نکردهاند.»
او افزود: «هیچکس نمیتواند پیشبینی کند در ایران چه اتفاقی خواهد افتاد، اما هرچه رخ دهد، به آنچه بود باز نخواهد گشت.»
از سوی دیگر، روزنامه اسرائیلهیوم به نقل از منابع آگاه گزارش داد نخستوزیر اسرائیل و دستکم دو رهبر دیگر منطقه از پیشبرد رویکردی فعالانه برای سرنگونی جمهوری اسلامی در کوتاهمدت حمایت میکنند.
اسرائیلهیوم ۲۸ دی نوشت نتانیاهو متعهد شده است «تمام حمایتهای لازم» را برای تحقق این هدف فراهم کند.
بر اساس این گزارش، «اقدام جدی» آمریکا علیه جمهوری اسلامی قطعی محسوب میشود و اکنون تنها مساله زمان مطرح است.
بنا بر تصاویر پیامهایی که مکرون برای ترامپ ارسال کرده و ترامپ آنها را در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرد، رییسجمهوری فرانسه به همتای آمریکایی خود گفته است میتواند پنجشنبه (دوم بهمن)، پس از اجلاس داووس در سوئیس، نشستی با حضور کشورهای گروه هفت در پاریس ترتیب دهد.
در این پیام آمده است: «میتوانیم در ایران کارهای بزرگی انجام دهیم.»
در این پیام، مکرون توضیح بیشتری درباره سیاست مورد نظر خود در مورد انقلاب ملی ایرانیان ارائه نکرد.
بیشتر بخوانید: مکرون به ترامپ: میتوانیم در ایران کارهای بزرگی انجام دهیم
بر اساس این تصاویر، مکرون گفته است متوجه نمیشود رییسجمهوری آمریکا «در مورد گرینلند چه میکند».
رییسجمهوری فرانسه از ترامپ دعوت کرده است شامگاه پنجشنبه در پاریس با او شام بخورد.
پاسخ ترامپ، اگر پاسخی داده باشد، در تصویری که منتشر شده، دیده نمیشود و کاخ سفید هنوز در این زمینه اظهارنظری نکرده است.
بر اساس این پیامها، مکرون به رییسجمهوری آمریکا گفته است که میتواند اوکراینیها، دانمارکیها، سوریها و روسها را برای شرکت در حاشیه این نشست دعوت کند.
الیزه اصالت پیام را تایید کرد
یک منبع نزدیک به مکرون گفت که پیام متنی منتشرشده از سوی ترامپ، «واقعی و اصیل» است.
کاخ الیزه نیز اعلام کرد: «این پیام نشان میدهد رییسجمهوری فرانسه چه در عرصه عمومی و چه در محافل خصوصی، از همان خطمشی واحد دفاع میکند.»
دفتر ریاستجمهوری فرانسه نوشت: «در سوریه، ما همراه با آمریکاییها در خدمت وحدت و تمامیت ارضی سوریه و در چارچوب احترام به آتشبس با یکدیگر همکاری میکنیم، و در عین حال به متحدان خود در مبارزه با داعش وفادار میمانیم.»
در ادامه این بیانیه تاکید شد: «در گرینلند، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی دولتها قابل مذاکره نیست و تعهد ما به عنوان متحد ناتو برای امنیت در منطقه قطب شمال همچنان پابرجاست.»
حمایت مکرون از مردم معترض ایران
همچنین بر اساس اعلام دفتر ریاستجمهوری فرانسه، سیاست این کشور در مورد ایران این است: «ما از مقامات ایرانی خواهان رعایت آزادیهای بنیادین هستیم و در کنار زنان و مردانی قرار داریم که از این آزادیها دفاع میکنند.»
الیزه تاکید کرد: «ما مصمم هستیم که ریاست فرانسه بر گروه هفت در سال جاری را به فرصتی مفید برای کمک به گفتوگو و همکاری تبدیل کنیم.»
رهبران اتحادیه اروپا قرار است شامگاه پنجشنبه در بروکسل برای یک نشست اضطراری گرد هم آیند.
این نشست در پی تهدیدهای ترامپ به اعمال تعرفههای جدید علیه چند کشور عضو اتحادیه اروپا و پس از درخواست او برای بهدست آوردن گرینلند برگزار میشود.
احتمال جنگ تجاری جدید
مناقشه بر سر مالکیت جزیره گرینلند احتمال جنگ تجاری آمریکا با اروپا را دوباره پررنگ کرده است.
پیشتر رییسجمهوری ایالات متحده تلاش خود را برای بهدست گرفتن کنترل گرینلند با عدم دریافت جایزه صلح نوبل مرتبط دانست و گفت دیگر «صرفا به صلح» فکر نمیکند.
ترامپ در مصاحبهای با شبکه انبیسی نیوز از پاسخ دادن به این پرسش که آیا برای تصرف گرینلند از زور استفاده خواهد کرد یا نه، خودداری و بار دیگر تهدید خود را برای اعمال تعرفه علیه کشورهای اروپایی در صورت نرسیدن به توافق، تکرار کرد.
ترامپ فشارهای خود را برای گرفتن حاکمیت گرینلند از دانمارک، عضو ناتو، تشدید کرده است. اقدامی که اتحادیه اروپا را به بررسی اقدامات تلافیجویانه واداشته است.
خبرگزاری رویترز نوشت این مناقشه اتحاد ناتو را که دههها ستون امنیت غرب بوده، تهدید میکند.
پیشتر نیز جنگ اوکراین و امتناع ترامپ از حمایت متحدان - مگر در صورت افزایش هزینههای دفاعیشان - ناتو را دچار چالش کرده بود.
گلدبرگ در گفتوگو با فاکس نیوز به گزینههای ترامپ، از جمله حمله نظامی با هدف «قطع سر» حاکمیت، هدف قرار دادن داراییهای کلیدی فرماندهی، کنترل و ارتباطات، جریان نفت و برنامه موشکی جمهوری اسلامی اشاره کرد.
او گفت که اعدامهای گسترده همین حالا بهصورت مخفیانه در ایران در حال انجام است و رییسجمهوری آمریکا میداند خط قرمزی که ترسیم کرده بود، «عملا نابود شده» است.
این فعال سیاسی افزود: «ترامپ همچنین میداند که دست رژیم تهران از دههها قبل، از بیروت تا برجهای خُبَر و عراق به خون آمریکاییها آغشته است و طرحهایی برای ترور خود رییسجمهور هم دارند.»
گلدبرگ در پایان تاکید کرد اگر ترامپ به وعدهاش در قبال معترضان ایرانی پایبند بماند، میلیونها نفر در ایران آمادهاند دوباره به خیابانها بازگردند.
اشاره این فعال آمریکایی به بازگشت مردم به خیابانها در شرایطی است که پیشتر نیز روزنامه اسرائیلهیوم با اشاره به آنچه «سرکوب وحشیانه اعتراضات در ایران و افول آن» نامید، نوشت که بدون هیچ تغییری در شرایط اساسی کشور، موج بعدی اعتراضات در راه است.
همزمان، شاهزاده رضا پهلوی در پیامی خطاب به ملت ایران گفت: «آماده باشید. لحظه بازگشت به خیابان فرا خواهد رسید. گستردهتر؛ قدرتمندتر؛ مصممتر از همیشه؛ برای فتح تهران؛ برای بازپسگیری ایران.»
او افزود: «ادامه این نبرد تا پیروزی نهایی، نه فقط یک وظیفه ملی، که عهدی است با جانباختگان راه آزادی و خون پاکشان. نامشان فراموش نخواهد شد؛ نه در تاریخ؛ نه در حافظه ملی؛ نه در قلب ما.»
شاهزاده پهلوی تاکید کرد: «آن روز دور نیست. روزی که با هم بازپسگیری ایران را جشن میگیریم و با سربلندی میگوییم ایستادیم، جنگیدیم و پیروز شدیم.»
اکونومیست: ساختار قدرت در جمهوری اسلامی بهشدت متزلزل است
مجله بریتانیایی اکونومیست در گزارشی که سهشنبه ۳۰ دی منتشر کرد، با اشاره به «بازگشت آرامش ظاهری» به شهرهای ایران نوشت که گزارشها از «تزلزل جدی» در ساختار قدرت در درون حکومت حکایت دارد.
این رسانه به نقل از یک منبع مطلع که با مقامهای جمهوری اسلامی در ارتباط است، نوشت که مقامها از «هیاهویی عظیم» سخن میگویند و معتقدند «یک خط قرمز رد شده و وضع موجود دیگر قابل دوام نیست».
به نوشته اکونومیست، سطح ترس در میان مقامهای ارشد جمهوری اسلامی بهقدری بالاست که هیچگونه تحرک برای تغییر از درون بدون همراهی نیروهای امنیتی ممکن نیست و حتی در مورد وفاداری همین نیروها نیز تردید وجود دارد.
این رسانه کاهش تعداد نمایندگان سپاه پاسداران در شورای عالی امنیت ملی در مقایسه با ارتش را نشانهای از افت نفوذ سیاسی این نهاد ارزیابی کرد.
به نوشته این مجله معتبر بریتانیایی، برخی تحلیلگران میگویند بخشی از فرماندهان سپاه پاسداران ممکن است در نهایت حفظ بقای شخصی و سازمانی خود را بر وفاداری سیاسی ترجیح دهند.
پارلمان بریتانیا دوشنبه پژوهشی درباره انقلاب ملی ایرانیان منتشر کرد و نوشت تکرار موج اعتراضات در ایران اجتنابناپذیر است، اما پیروزی نیازمند همبستگی مخالفان جمهوری اسلامی با یکدیگر است.
سرکوب مرگبار اعتراضها شاید فعلا خیابانهای ایران را آرام کرده باشد، اما حکومت بیش از پیش شکننده به نظر میرسد؛ بدون داشتن پاسخی روشن برای بحران اقتصادی رو به گسترش که سطح زندگی و اعتماد عمومی را فرسوده کرده است.
فشارهای خارجی نیز پس از برخورد دهشتناک تهران با معترضان احتمالا تشدید خواهد شد. فشارهایی که مسیرهای درآمدی را محدودتر و فضای مانور اقتصادی دولت را کوچکتر میکند.
اگر این فشارها بدون راهحل باقی بمانند، به احتمال زیاد ناآرامیهای بیشتری ایجاد خواهند کرد و در نهایت به گذار سیاسیای منجر میشوند که بهدنبال عادیسازی روابط با جهان است.
ایرانی عادیشده که مانند دیگر اقتصادهای با درآمد متوسط رو به بالا بتواند تجارت کند، وام بگیرد، محمولهها را بیمه کند و سرمایه جذب کند، به احتمال زیاد از یک جهش اقتصادی قابل توجه برخوردار خواهد شد؛ بهویژه با توجه به اینکه بخش بزرگی از اقتصاد آن سالهاست پایینتر از ظرفیت واقعی خود فعالیت میکند.
مزیتهای ایران روشن است: بازار مصرف داخلی گسترده، پایه صنعتی نسبتا متنوع در مقایسه با منطقه، ظرفیت عمیق انرژی و پتروشیمی، و موقعیت جغرافیاییای که میتواند کشور را به چهارراهی طبیعی میان خلیج فارس، قفقاز، آسیای مرکزی و ترکیه تبدیل کند.
سریعترین دستاوردها از آزاد شدن صادرات انرژی تحت تحریمها و کاهش شدید هزینههای مبادله حاصل خواهد شد، اما در بلندمدت، دستاورد اصلی افزایش بهرهوری است.
دسترسی به زنجیرههای تامین جهانی و سرمایه در دسترس، در کنار نیروی کار، میتواند تولید را در همه بخشها بالا ببرد.
البته هیچکدام از اینها خودبهخود رخ نخواهد داد. تحقق این منافع به بازسازی اعتبار پایهای اقتصاد بستگی دارد: پول باثبات، مقررات قابل پیشبینی و نظام بانکی سالم.
ترکیه در کوتاهمدت روشنترین برنده چنین تغییری خواهد بود. نزدیکی جغرافیایی، ارتباطات جادهای و شبکههای توزیع تثبیتشده، به شرکتهای ترکیهای امکان میدهد سریع وارد عمل شوند؛ در حالی که خطوط هوایی و صنعت گردشگری نیز احتمالا از جهش سفرهای خروجی ایرانیان سود خواهند برد.
عراق از ایجاد کانالهای رسمی پرداخت و تجارت انرژی قابل پیشبینیتر منتفع میشود. امری که فشار بر دینار را کاهش داده و هزینههای مبادله را پایین میآورد.
سود پاکستان بیشتر در حوزه زیرساخت خواهد بود: اگر ریسک تحریمها برداشته شود، پیوندهای انرژی که سالها معطل ماندهاند، میتوانند از نظر تجاری توجیهپذیر شوند و محدودیتهای برق و هزینههای صنعتی را کاهش دهند.
امارات متحده عربی احتمالا بخشی از حاشیه سود بالای تجارت دور زدن تحریمها را از دست خواهد داد، اما در عوض به سکویی برای تامین مالی، ساختاردهی و در نهایت اجرای سرمایههایی تبدیل میشود که مقصدشان ایران است.
جمهوری آذربایجان در صورتی میتواند منتفع شود که ایران به پلی قابل اعتماد به سوی روسیه و اوراسیا در مسیر حملونقل، سوآپ و اتصال شبکههای انرژی تبدیل شود.
اسرائیل نیز ممکن است به یکی از برندگان تبدیل شود. عادی شدن ایران میتواند ریسک منطقهای را کاهش دهد و احتمالا هزینههای انرژی را پایین بیاورد؛ در حالی که شرکتهای اسرائیلی - بهویژه در حوزه فناوری، آب و راهکارهای کشاورزی مدرن- میتوانند برای ورود به بازاری بزرگ و دستنخورده رقابت کنند.
بازندگان اصلی، تولیدکنندگان و مراکزی خواهند بود که بیسروصدا از انزوای ایران سود بردهاند.
در بازار انرژی، بازگشت ایران بدون تحریم در مقیاس بزرگ، رقابت بر سر قیمت و سهم بازار را تشدید میکند و صادرکنندگان وابسته به نفت مانند عربستان سعودی و کویت را بیش از پیش در معرض نوسان درآمد و چالشهای بودجهای قرار میدهد.
در حوزه گاز، برتری قطر در قراردادهای الانجی آسیایی میتواند با فشار مواجه شود؛ چرا که بازگشت سرمایه و فناوری به بخش ایرانی میدان پارس جنوبی، در طول زمان بر قیمتها تاثیر میگذارد.
ادغام دوباره ایران در اقتصاد جهانی همچنین مدلهای کسبوکاری را به چالش میکشد که بر «مسیرهای اجباری و غیرمستقیم» بنا شدهاند. برای نمونه، کویت ممکن است دریابد که جاهطلبیهای پرهزینهاش برای تبدیل شدن به هاب تجاری، اگر مسیرهای ریلی و بندری ایران-عراق گزینههای ارزانتری ارائه دهند، جذابیت خود را از دست میدهد.
بهشکلی ظریفتر، برخی برندگان اولیه ممکن است در مرحله دوم با رقابت تازه روبهرو شوند؛ زمانی که ایران تولید و صادرات را در مقیاس بزرگ آغاز کند.
ترکیه ممکن است در ابتدا فروش بالایی به بازار ایران داشته باشد، اما در بلندمدت یک بخش تولیدی احیاشده در ایران میتواند کالاهای ترکیهای را در بازارهای اطراف کنار بزند.
برای پاکستان، انرژی ارزانتر ایران یک فرصت است، اما فعال شدن کامل بندر چابهار و کریدورهای ترانزیتی مبتنی بر ایران میتواند تجارت را از بندر گواتر منحرف کند؛ مگر آن که پاکستان زیرساختهای خود را با این مسیرها یکپارچه کند.
اگر ایران بهعنوان یک بازیگر اقتصادی عادی بازگردد، بحثهای منطقهای از ایدئولوژی به رقابت تغییر خواهند کرد و پرسش اصلی دیگر این نخواهد بود که چه کسی میتواند تهران را مهار کند، بلکه این خواهد بود که چه کسی میتواند با آن رقابت کند.
در چنین فضایی، مزیت احتمالا نصیب کشورهایی میشود که سریعتر خود را تطبیق دهند و از اتکا به حوزههای حفاظتشده و رانتهای آسان، بهسوی بهرهوری، فناوری و ادغام اقتصادی حرکت کنند.
ایرانِ بازگشودهشده صرفا یک بازیگر جدید به اقتصاد منطقه اضافه نخواهد کرد، بلکه ساختار بازار را بهطور بنیادین تغییر خواهد داد.
