نوری المالکی بهطور رسمی بهعنوان نامزد نخستوزیری عراق معرفی شد
ائتلاف احزاب سیاسی شیعه که اکثریت پارلمان عراق را در اختیار دارد، اعلام کرد نوری المالکی، نخستوزیر پیشین، را بهعنوان نامزد خود برای این سمت برگزیده است.
ائتلاف احزاب سیاسی شیعه که اکثریت پارلمان عراق را در اختیار دارد، اعلام کرد نوری المالکی، نخستوزیر پیشین، را بهعنوان نامزد خود برای این سمت برگزیده است.
ائتلاف موسوم به «چارچوب هماهنگی» شنبه چهارم بهمن با انتشار بیانیهای، دلیل انتخاب مالکی را «تجربه سیاسی و اجرایی و نقش او در اداره کشور» عنوان کرد.
خبرگزاری رویترز در همین رابطه نوشت تصمیم «چارچوب هماهنگی» زمینه را برای آغاز مذاکرات بهمنظور تشکیل دولت جدید عراق فراهم میآورد؛ دولتی که باید میان نفوذ آمریکا و جمهوری اسلامی توازن ظریفی برقرار کند.
بر اساس این گزارش، دولت جدید عراق باید در مسیر کنترل و ساماندهی دهها گروه مسلح نزدیک به تهران گام بردارد؛ این گروهها بیش از آنکه تابع ساختارهای رسمی دولت باشند، از رهبران خود فرمان میگیرند.
در سوی دیگر، دولت آینده عراق با فشارهای روزافزون واشینگتن روبهرو خواهد بود که هدف آن واداشتن بغداد به انحلال این گروههای مسلح است.
رویترز سوم بهمن به نقل از چهار منبع آگاه گزارش داد ایالات متحده طی دو ماه گذشته به مقامهای ارشد عراق هشدار داده است در صورت مشارکت گروههای مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی در دولت آینده، تحریمهایی علیه بغداد اعمال خواهد کرد.
جمهوری اسلامی مسئولیت پشتیبانی مالی و تسلیحاتی حشد شعبی را بر عهده دارد و این گروهها را بخشی از «محور مقاومت» میداند.
«محور مقاومت» عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
۲۶ دی، سیانان گزارش داد هزاران شبهنظامی عراقی در هفتههای اخیر برای کمک به جمهوری اسلامی در سرکوب معترضان وارد ایران شدهاند.
ایراناینترنشنال پیشتر گزارشی در همین زمینه منتشر کرده بود.
روند انتخاب نخستوزیر عراق
بر اساس قانون اساسی عراق، پارلمان در نشست آغازین خود در هشتم دی رییس مجلس و دو معاون او را انتخاب کرده و موظف است حداکثر ظرف ۳۰ روز رییسجمهوری جدید را تعیین کند.
رییسجمهوری عراق نیز مسئولیت تشکیل دولت را به بزرگترین فراکسیون پارلمانی واگذار خواهد کرد.
مالکی که از چهرههای ارشد حزب دعوت اسلامی است، پیشتر در فاصله سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۴ دو دوره نخستوزیر عراق بود.
حضور او در قدرت با خشونتهای فرقهای، رقابتهای شدید قدرت با جریانهای سنی و کُرد و تشدید تنشها با ایالات متحده همراه شد.
پس از آنکه گروه داعش در سال ۲۰۱۴ بخشهای وسیعی از عراق را تصرف کرد، مالکی از قدرت کنار رفت، اما همچنان بهعنوان بازیگری اثرگذار در سیاست عراق به ایفای نقش پرداخت.
او رهبری ائتلاف «دولت قانون» را بر عهده دارد و روابط نزدیک خود با جریانهای مورد حمایت جمهوری اسلامی را حفظ کرده است.
با وجود اتهامهای دیرینه علیه مالکی مبنی بر دامن زدن به تنشهای فرقهای و ناتوانی در جلوگیری از سقوط بخشهایی از عراق به دست داعش در حدود یک دهه پیش، او همچنان یکی از چهرههای قدرتمند عرصه سیاسی عراق به شمار میرود.
ترامپ شنبه چهارم بهمن در مصاحبه با روزنامه نیویورکپست، نام این سلاح را «دیسکامبوبولاتور» عنوان کرد و گفت این سلاح «موجب شد تجهیزات [ونزوئلا] از کار بیفتد».
او افزود: «آنها حتی نتوانستند موشکهایشان را شلیک کنند. موشکهای روسی و چینی داشتند، اما حتی یکی هم شلیک نشد. ما وارد شدیم، دکمهها را زدند و هیچچیز کار نکرد. کاملا برای مقابله با ما آماده بودند.»
رییسجمهوری ایالات متحده تاکید کرد امکان ارائه جزییات بیشتری درباره این سلاح وجود ندارد.
مادورو و همسرش ۱۳ دی در عملیات نیروهای ویژه ایالات متحده بازداشت و به آمریکا منتقل شدند.
بسیاری از شهروندان ایرانی در آن زمان با اشاره به روابط نزدیک تهران و کاراکاس، از دستگیری مادورو استقبال کردند و آن را پیشدرآمدی بر سرنگونی جمهوری اسلامی و علی خامنهای دانستند.
سلاح انرژی پالسی و سندروم هاوانا
نیویورکپست در ادامه نوشت در روزهای اخیر گزارشی درباره خرید یک «سلاح انرژی پالسی» در دولت جو بایدن منتشر شده بود.
سلاح انرژی پالسی نوعی سامانه تسلیحاتی است که انرژی را در قالب پالسهای کوتاه و پرقدرت آزاد میکند و میتواند سامانههای الکترونیکی را از کار بیندازد یا اثرات فیزیولوژیک موقتی و هدفمند بر انسان به وجود آورد.
نیویورکپست افزود گمان میرود این سلاح در بروز علائم مرتبط با «سندروم هاوانا» نقش داشته باشد.
«سندروم هاوانا» به مجموعهای از نشانههای پزشکی با منشا نامشخص اطلاق میشود که سال ۲۰۱۶ ابتدا در میان دیپلماتهای آمریکا و کانادا در شهر هاوانا گزارش شد.
از جمله علائم آن میتوان به سردرد، سرگیجه، و اختلال در شنوایی و تعادل اشاره کرد. با این حال، علت دقیق بروز این علائم هنوز مشخص نیست و فرضیههای گوناگونی درباره منشا آن مطرح شده است.
به گزارش نیویورکپست، جزییات زیادی درباره سلاح بهکاررفته در عملیات بازداشت مادورو در دست نیست، اما برخی گزارشهای میدانی حاکی از آن است که نیروهای امنیتی او «به زانو افتادند، دچار خونریزی از بینی شدند و خون استفراغ کردند».
۱۴ دی، وزارت دفاع ونزوئلا اعلام کرد در جریان عملیات آمریکا، شمار قابل توجهی از اعضای تیم حفاظت مادورو کشته شدند.
در سوی دیگر، این عملیات هیچ تلفاتی برای نیروهای نظامی ایالات متحده به همراه نداشت.
«ناگهان همه سامانههای راداری از کار افتادند»
یکی از اعضای تیم محافظان رییسجمهوری مخلوع ونزوئلا پیشتر اذعان کرد: «ناگهان همه سامانههای راداری ما بدون هیچ توضیحی از کار افتادند.»
این شاهد عینی افزود: «در مقطعی چیزی شلیک کردند. واقعا نمیدانم چطور توصیفش کنم. شبیه یک موج صوتی بسیار شدید بود. ناگهان احساس کردم سرم از درون در حال منفجر شدن است.»
او ادامه داد: «همهمان دچار خونریزی از بینی شدیم. بعضیها خون استفراغ میکردند. روی زمین افتادیم و قادر به حرکت نبودیم. بعد از آن سلاح صوتی، یا هرچه که بود، حتی نمیتوانستیم بایستیم.»
مادورو ۶۳ ساله هماکنون در یک زندان فدرال در بروکلین نگهداری میشود و در انتظار رسیدگی قضایی به پرونده خود به اتهام «تروریسم مواد مخدر» است.
دلسی رودریگز، معاون پیشین او، اکنون ریاست موقت دولت ونزوئلا را بر عهده دارد.
ترامپ در ادامه مصاحبه با نیویورکپست گفت: «ما رابطه بسیار خوبی با رییسجمهوری جدید داریم. او فوقالعاده بوده است.»
به گزارش خبرگزاری رویترز، این دور از مذاکرات در حالی برگزار شد که روسیه بامداد شنبه چهارم بهمن در موج تازهای از حملات موشکی و پهپادی، زیرساختهای انرژی اوکراین را هدف قرار داد.
بر اساس این گزارش، کییف و خارکیف، دومین شهر بزرگ اوکراین، هدف صدها پهپاد و موشک روسیه قرار گرفتند و میلیونها نفر در سرمای شدید زمستان بدون برق و گرمایش باقی ماندند.
بنا بر اعلام نیروی هوایی اوکراین، روسیه در این حملات دستکم ۳۷۵ پهپاد و ۲۱ موشک شلیک کرد.
در نتیجه این حملات، دستکم یک نفر کشته و ۲۳ تن دیگر زخمی شدند.
آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، چهارم بهمن با انتقاد از رویکرد ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، گفت: «این حملات وحشیانه بار دیگر نشان میدهد جای پوتین نه پشت میز مذاکرات صلح، بلکه در جایگاه متهم یک دادگاه ویژه است.»
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، پیشتر گفته بود مذاکرات ابوظبی نخستین نشست سهجانبه در چارچوب روند صلح با میانجیگری آمریکا است.
او در عین حال تاکید کرده بود هنوز برای نتیجهگیری زود است و او از مسکو خواسته بود با اقدامات عملی نشان دهد که آماده پایان دادن به جنگ است.
در روز دوم گفتوگوها، نمایندگانی از نیروهای مسلح و اطلاعات نظامی اوکراین نیز به هیات مذاکرهکننده پیوستند.
به گزارش رویترز، کاخ سفید فشارها را بر کییف برای دادن امتیازاتی بهمنظور دستیابی به توافق صلح افزایش داده است.
با این حال، زلنسکی بارها اعلام کرده اوکراین حاضر به واگذاری سرزمینهایی نیست که روسیه نتوانسته در چهار سال جنگ فرسایشی به تصرف کامل درآورد.
پیش از آغاز دور دوم مذاکرات، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت روسیه همچنان بر خواسته خود مبنی بر واگذاری کامل مناطق شرقی اوکراین، بهویژه دونتسک و لوهانسک، پافشاری میکند.
به گفته او، مسکو از مواضع خود عقبنشینی نکرده است.
در سوی دیگر، زلنسکی تاکید دارد افکار عمومی اوکراین بهشدت با هرگونه امتیازدهی سرزمینی مخالف است.
رستم عمروف، دبیر شورای امنیت ملی و دفاع اوکراین و رییس هیات مذاکرهکننده این کشور، اعلام کرد در روز نخست مذاکرات، چارچوبهای کلی پایان جنگ و «منطق ادامه روند مذاکرات» مورد بررسی قرار گرفته بودند.
در کنار مذاکرات، اعزام نیرو و تجهیزات نظامی آمریکا به منطقه ادامه دارد و زلنسکی گفته توافقها با دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، درباره تقویت سامانههای پدافند هوایی اوکراین باید «بهطور کامل اجرا شود».
به گفته زلنسکی، حملات اخیر روسیه نشان میدهد مسکو همچنان از ابزار نظامی برای پیشبرد اهداف خود استفاده میکند.
رویترز به نقل از منابع آگاه افزود مذاکرات ابوظبی بدون اعلام نتیجه مشخص پایان یافت و ادامه یا توقف گفتوگوها به تحولات میدانی و تصمیمهای سیاسی در روزهای آینده بستگی دارد.
خبرگزاری رویترز شنبه چهارم بهمن به نقل از دو منبع آگاه نوشت واشینگتن همچنین خواهان آن شده است که دولت لاپاز، گروه حزبالله لبنان و سازمان فلسطینی حماس را نیز در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد: «گروههایی که آمریکا آنها را نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی میداند.»
به نوشته رویترز، این تلاش دیپلماتیک در چارچوب سیاست گستردهتر آمریکا برای افزایش نفوذ ژئوپولیتیک خود در آمریکای لاتین و کاهش نقش دیگر کشورها، از جمله ایران، در این منطقه انجام میشود.
بر اساس این گزارش، پس از عملیات آمریکا در اوایل ژانویه برای بازداشت نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، مقامهای آمریکایی بهسرعت دولت موقت به ریاست دلسی رودریگز را برای محدود کردن همکاریهای اقتصادی و امنیتی کاراکاس با تهران تحت فشار قرار دادهاند.
در واکنش به پرسش رویترز، وزارت خارجه بولیوی اعلام کرد که «هنوز موضع کاملا مشخصی در این باره اتخاذ نشده» است.
وزارت خارجه آمریکا به درخواست اظهارنظر پاسخی نداده و نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل نیز از اظهارنظر خودداری کرده است.
بولیوی، پایگاه عملیات دیپلماتیک و اطلاعاتی ایران
بولیوی، کشوری با حدود ۱۲ میلیون نفر جمعیت در قلب آمریکای جنوبی، در نگاه نخست گزینهای نامحتمل برای رقابتهای نیابتی قدرتهای جهانی به نظر میرسد، اما برخی مقامهای کنونی و پیشین آمریکا به رویترز گفتهاند این کشور در سالهای اخیر به یکی از پایگاههای مهم فعالیتهای دیپلماتیک و اطلاعاتی تهران در آمریکای لاتین تبدیل شده است.
ریک د لا تور، افسر ارشد بازنشسته سازمان سیا و رییس پیشین اداره این سازمان در کاراکاس، به رویترز گفت پایگاه اصلی فعالیتهای اطلاعاتی و دیپلماتیک ایران در آمریکای لاتین ونزوئلا بوده، اما بولیوی و نیکاراگوئه در سالهای اخیر به «گرههای ثانویه» تهران در منطقه تبدیل شدهاند.
او گفت: «ارزش بولیوی برای تهران، در فضای سیاسی سهلگیرانه، نظارت کمتر و موقعیت جغرافیایی مرکزی آن بود.»
به گفته د لا تور، الگوی فعالیت جمهوری اسلامی و حزبالله در آمریکای لاتین استفاده از کشورهایی با نظارت ضعیفتر بهعنوان پایگاه و سپس گسترش آرام فعالیتها به کشورهای مهمتر اطراف است.
تغییر معادله سیاسی در لاپاز
در بخش دیگری از گزارش رویترز آمده است که اوو مورالس، رییسجمهوری چپگرای بولیوی از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۹، روابط این کشور با تهران را بهویژه در حوزههای دفاعی و امنیتی گسترش داد.
او این همکاریها را بخشی از مبارزه مشترک علیه «امپریالیسم آمریکا» توصیف میکرد.
به نوشته رویترز، مورالس و همچنین لوئیس آرسه، رییسجمهوری چپگرای بولیوی که از سال ۲۰۲۰ تا اواخر سال گذشته در قدرت بود، از نگاه مقامهای آمریکایی تمایلی به فاصله گرفتن از تهران نداشتند.
اما اکنون، پس از پیروزی رودریگو پاز، سیاستمدار میانهرو، در انتخابات اکتبر ۲۰۲۵، واشینگتن این وضعیت را «فرصتی تازه» ارزیابی میکند.
دولت پاز که با بحران اقتصادی و پارلمانی چندپاره روبهرو است، تلاش کرده روابط خود را با آمریکا ترمیم کند و سرمایهگذاری بخش خصوصی را افزایش دهد.
مقامهای آمریکایی بهطور علنی از انتخاب او استقبال کردهاند و در ماه دسامبر نیز بولیوی را مشمول دریافت کمکهای بلاعوض از یک نهاد کردند.
تشدید تلاش آمریکا برای مهار تهران
منابع آگاه به رویترز گفتند فشار آمریکا بر بولیوی بخشی از یک کارزار منطقهای گستردهتر است.
در ماه سپتامبر، اکوادور سپاه پاسداران، حماس و حزبالله را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد و هفته گذشته نیز آرژانتین، نیروی قدس را تروریستی اعلام کرد. اقداماتی که به گفته منابع، با حمایت واشینگتن انجام شدند.
به گزارش رویترز، هیاتی متشکل از مقامهای وزارت خارجه و نهادهای اطلاعاتی آمریکا این ماه به لاپاز سفر کردهاند و یکی از محورهای گفتوگو، بررسی همین موضوعات بوده است.
همچنین، مقامهای آمریکایی از احتمال پیگیری چنین درخواستهایی در شیلی، پرو و پاناما خبر دادهاند؛ هرچند مشخص نیست این موضوع رسما با دولتهای این کشورها مطرح شده باشد.
وزارت خارجه پاناما اعلام کرد چنین گفتوگویی با آمریکا نداشته، وزارت خارجه شیلی از اظهارنظر خودداری کرد و وزارت خارجه پرو نیز پاسخی به درخواست رویترز نداد.
سابقه فعالیت سپاه پاسداران و حزبالله در منطقه
رویترز در پایان گزارش خود به سابقه فعالیتهای سپاه پاسداران و حزبالله در منطقه آمریکای لاتین پرداخت. از جمله، به گفته منابع، یکی از تازهترین موارد، طرح برای ترور سفیر اسرائیل در مکزیک بوده که سال گذشته از سوی نیروهای امنیتی این کشور خنثی شد.
به گفته یکی از منابع، این طرح با نقشآفرینی یک افسر مخفی نیروی قدس سپاه پاسداران، مستقر در کاراکاس، دنبال میشد.
حزبالله لبنان نیز سالهاست در آمریکای لاتین فعال است و به گفته مقامهای آمریکایی، بخشی از منابع مالی خود را از طریق شبکههای قاچاق و فعالیتهای غیرقانونی در این منطقه تامین میکند؛ هرچند در داخل جامعه اطلاعاتی آمریکا درباره گستره و سازمانیافتگی این فعالیتها اختلاف نظر وجود دارد.
د لا تور در اینباره گفت: «به نظر من رهبری حزبالله همه فعالیتهای مجرمانه را مستقیم مدیریت نمیکند، اما از یک ساختار جهانی تسهیلگر که آمریکای لاتین هم بخشی از آن است، سود میبرد.»
اظهارات رسمی روزهای اخیر مقامات در ایران که لحن تندتر و جنگیتری پیدا کرده، این گمانه را تقویت کرده است که شاید رهبران جمهوری اسلامی، استقرار نیروهای نظامی آمریکا در منطقه را جدیتر از پیامهای دیپلماتیک واشینگتن ارزیابی میکنند.
خبرگزاری رویترز پیش از این به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» همراه با چند ناوشکن و جنگنده، قرار است طی روزهای آینده وارد خاورمیانه شود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوم بهمنماه گفت: «یک نیروی بزرگ در حال حرکت به سمت ایران است. ترجیح میدهم هیچ اتفاقی نیفتد، اما باید دید چه میشود. ما خیلی دقیق آنها را زیر نظر داریم. یک ناوگان عظیم به آن سمت در حرکت است و شاید لازم نباشد از آن استفاده کنیم.»
در حالی که این ناوگروه از منطقه آسیا-اقیانوسیه در مسیر خاورمیانه حرکت میکند، ترامپ همزمان در هفتههای اخیر از احتمال گفتوگو با تهران سخن گفته است؛ آن هم پس از سرکوب خونبار اعتراضات و قتلعام معترضان در ایران که هزاران کشته بر جا گذاشته است.
تهدیدهای صریح فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی
در همین حال، لحن بخشی از مقامهای ارشد نظامی ایران گاه با اعتمادبهنفس بالا و آشکارا سرسختانه شده است. موضوعی که این پرسش را به میان میآورد: آیا برخی در تهران جنگ را یک رخداد سیاسی مفید میبینند؟ رخدادی بزرگ که میتواند کشتار گسترده معترضان را به حاشیه ببرد؟
یحیی رحیم صفوی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و مشاور ارشد علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، گفت: «ما برای یک جنگ سرنوشتساز با اسرائیل آماده میشویم. ما سلاحهایی داریم که هیچکس دیگر ندارد.»
او افزود: «جنگ بعدی این درگیری را یکبار برای همیشه تمام خواهد کرد.»
علی عبداللهی، یکی دیگر از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران (فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا)، هشدار داد هرگونه حمله به خاک ایران یا منافع جمهوری اسلامی، منافع، پایگاهها و مراکز نفوذ آمریکا را به «اهداف مشروع و در دسترس» تبدیل خواهد کرد.
محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، نیز گفت ایران برای هر احتمالی آماده است؛ از جمله «یک جنگ تمامعیار».
پیام دیپلماتیک محتاطانهتر
در کنار این تهدیدهای نظامی، پیامرسانی دیپلماتیک تهران محتاطتر بوده، اما همچنان اتهامآمیز باقی مانده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، دوم بهمنماه بار دیگر آمریکا را به تحریک ناآرامیها در داخل ایران متهم کرد.
او تاکید کرد یک رویارویی تمامعیار، «آشفته، خشن و بسیار طولانیتر» از چیزی خواهد بود که اسرائیل یا متحدانش انتظار دارند.
لحن عراقچی در تضاد با سخنان ترامپ در ابتدای هفته بود؛ زمانی که رییسجمهوری آمریکا گفت پس از آن که ایران - چنانچه گزارششده - اجرای طرح اعدام صدها بازداشتی را متوقف کرده، او از حمله صرفنظر کرده است.
ترامپ در نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس گفت: «ایران میخواهد گفتوگو کند و ما گفتوگو خواهیم کرد.»
اما چند ساعت بعد، او در هواپیمای ایر فورس وان به خبرنگاران یادآوری کرد که اقدام نظامی همچنان یکی از گزینههاست.
ترامپ، مطابق رویکرد همیشگیاش، تلاش کرد گزینههایش را باز نگه دارد. اما به نظر میرسد در تهران، مقامها نتیجهگیری خودشان را انجام دادهاند؛ بهویژه با توجه به اینکه حملات اسرائیل در خرداد گذشته، همزمان با مذاکرات ایران و آمریکا رخ داد.
