ترامپ: احمقانه خواهد بود که حکومت ایران نخواهد به توافقی با آمریکا دست یابد | ایران اینترنشنال
ترامپ: احمقانه خواهد بود که حکومت ایران نخواهد به توافقی با آمریکا دست یابد
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی بهدنبال رسیدن به توافقی با اوست گفت احمقانه خواهد بود که حکومت ایران نخواهد به توافقی با ایالات متحده دست یابد.
او در مصاحبهای با شبکه فاکس نیوز که سهشنبه ۲۱بهمن پخش شد، گفت: «ما همین الان یک ناوگان عظیم داریم که به سمت ایران میرود. خواهیم دید چه میشود. فکر میکنم آنها میخواهند معامله کنند. فکر میکنم اگر این کار را نکنند کار احمقانهای خواهد بود. ما دفعه قبل قدرت هستهای آنها را از بین بردیم و باید ببینیم که آیا این بار بیشتر از این کار میکنیم یا نه.»
ترامپ در پاسخ به به این پرسش که فکر میکند آیا توافق با رژیم فعلی ایران واقعا پایدار خواهد ماند، گفت: «نمیدانم. یک چیز را میدانم، آنها میخواهند معامله کنند. آنها با هیچ کس دیگری صحبت نمیکنند، اما با من صحبت میکنند. اما، میدانید، پرسش خوبی است. بسیاری از مردم میگویند نه. و من میگویم که ترجیح میدهم معامله کنم.»
ترامپ افزود: «این یک معامله خوب خواهد بود، بدون سلاح هستهای، بدون موشک، نه این، نه آن، همه چیزهای مختلفی که شما میخواهید. اما برخی از مردم نگران این هستند که آنها در طول این سالها با ما صداقت نداشتهاند، درست است؟ کاری که اوباما، اوباما و بایدن در رابطه با ایجاد یک هیولا با ایران انجام دادند وحشتناک بود. آن توافق هستهای ایران {برجام} یکی از احمقانهترین توافقهایی بود که تا به حال دیدهام. بنابراین فکر میکنم آنها میخواهند به یک توافق برسند.»
روزنامه واشینگتنپست نیز سهشنبه با اشاره به سخنان ترامپ مبنی بر اینکه به اعزام دومین ناو هواپیمابر به خاورمیانه فکر میکند، نوشت این اقدام میتواند در صورت شکست مذاکرات تهران - واشینگتن، حمله به ایران را تقویت کند.
به نوشته واشینگتنپست، در طول ماه گذشته، ایالات متحده دهها هواپیما را در پایگاههای نزدیک ایران مستقر کرده و حدود ۱۲ کشتی جنگی، از جمله گروه ضربتی ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن، را در نزدیکی ایران مستقر کرده است.
واشینگتنپست نوشت که مقامات نیروی دریایی ایالات متحده پرسشهای مربوط به سخنان ترامپ را به کاخ سفید ارجاع دادند.
بهنوشته این روزنامه ناو هواپیمابر جورج اچ. دبلیو بوش برای یک تمرین آموزشی مداوم پیش از استقرار از پیش برنامهریزی شده، در سواحل نورفولک مستقر است، اما مشخص نیست که این ناو هواپیمابر و چند کشتی جنگی همراه آن چه زمانی آماده حرکت خواهند بود.
تهدید یک حمله قریبالوقوع جدید پس از دیدار جمعه نمایندگان ترامپ و مقامات ارشد جمهوری اسلامی در مسقط، پایتخت عمان، اولین دیدار آنها از زمان پایان مذاکرات سال گذشته با حملات آمریکا و اسرائیل، مطرح شده است.
واشینگتنپست نوشت مذاکرات عمان بینتیجه بود و زمان دومین دورمذاکرات هنوز برنامهریزی نشده است.
ترامپ سهشنبه در گفتوگو با اکسیوس ضمن اشاره به حملات هوایی ایالات متحده به سه سایت هستهای ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، گفت: «یا توافق میکنیم یا مجبور میشویم کاری بسیار سخت انجام دهیم؛ مثل دفعه قبل.»
ترامپ افزود: «این مذاکرات کاملا با دفعه قبل فرق دارد. ایرانیها فکر نمیکردند ما به آنها حمله کنیم و ریسک بزرگی کردند.»
خواستههای نتانیاهو در دیدار با ترامپ
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، چهارشنبه ۲۲ بهمن در جریان هفتمین سفر خود به آمریکا طی یک سال اخیر با ترامپ دیدار خواهد کرد.
نتانیاهو هنگام ترک اسرائیل گفت که هدف «اول و مهم» او، تکرار این موضع اسرائیل است که هرگونه توافق با جمهوری اسلامی باید چیزی بیش از پایان دادن به هرگونه برنامه ایران برای ساخت سلاح هستهای باشد.
«یک منبع آشنا» با جزئیات موضع اسرائیل به واشینگتنپست گفت که نتانیاهو همچنین خواستههای کشورش مبنی بر توقف کامل غنیسازی اورانیوم و حذف ذخایر موجود از ایران و پایان دادن به تولید موشکهای بالستیک و حمایت از شبهنظامیان نیابتی در منطقه از سوی جمهوری اسلامی را تکرار خواهد کرد.
او با اشاه به اینکه این خواستهها پیش از مذاکرات عمان، به استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه آمریکا، هنگام سفرشان به اسرائیل ابراز شد، افزود نتانیاهو میخواهد «آنها را شخصا به ترامپ ارائه دهد.»
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و دیگر مقامات ارشد دولت ترامپ بارها گفتهاند که این خواستهها در مواضع ایالات متحده گنجانده شده است. هرچند ترامپ فقط گفته است که هدف او این است که ایران هرگز سلاح هستهای نداشته باشد.
به نوشته واشینگتنپست، این موضوع باعث ایجاد نوعی خوشبینی در تهران در مورد دستیابی به توافقی شده است که میتواند با آن کنار بیاید.
راز زیمت، مدیر برنامه تحقیقاتی ایران و محور شیعه در موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، به این روزنامه گفت: «این نگرانی وجود دارد که دولت ایالات متحده ممکن است با دو چیز که از دیدگاه اسرائیل مشکلساز هستند، موافقت کند.»
او افزود: «نخست، توافقی با ایرانیها است که شامل مسئله موشکی نمیشود. مورد دوم هم این احتمال است که ترامپ حاضر باشد در ازای برخی امتیازات ایران در مسئله هستهای، با کاهش تحریمها [برای ایران] موافقت کند.»
در همین حال، به گزارش اورشلیمپست، مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، گفت میان واشینگتن و تلآویو درباره مذاکرات با تهران «همسویی فوقالعادهای» وجود دارد.
او که پیش از آغاز سفر نتانیاهو سخن میگفت، افزود: «همه دوست دارند موضوع بدون جنگ حلوفصل شود، اما این به ایران بستگی دارد.»
هاکبی گفت تا آنجا که میداند، آمریکا و اسرائیل «خطوط قرمز یکسانی» درباره ایران دارند.
گزارش تازه موسسه علوم و امنیت بینالملل نشان میدهد که جمهوری اسلامی، احتمالا با هدف کاهش میزان خسارت در صورت حمله احتمالی هوایی از سوی ایالات متحده، ورودی تونلها در تاسیسات هستهای اصفهان را با خاک یا مواد دیگری مسدود کرده است.
این موسسه در گزارشی کوتاه که دوشنبه ۲۰ بهمن منتشر شد، با استناد به تصاویر ماهوارهای جدید چنین ارزیابی کرد که به نظر میرسد جمهوری اسلامی «بهطور جدی» نگران حمله هوایی یا عملیات زمینی احتمالی آمریکا و اسرائیل علیه این تاسیسات هستهای استحکامیافته است.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است: «پر کردن ورودیهای تونلها با خاک میتواند شدت اثر هرگونه حمله هوایی احتمالی را کاهش دهد و همچنین دسترسی زمینی نیروهای ویژه برای تصرف یا نابودی اورانیوم با غنای بالا را دشوار کند.»
موسسه امنیت بینالملل احتمال میدهد که اورانیوم غنیشدهای که جمهوری اسلامی ادعا میکند به آن دسترسی ندارد، داخل این مجموعه نگهداری میشود.
این گزارش همچنین احتمال میدهد که جمهوری اسلامی «تجهیزات یا مواد خاصی» را به داخل تونلها منتقل کرده باشد، هرچند این موضع قابل تایید نیست.
این موسسه تاکید کرده است که اقداماتی شبیه به آنچه اکنون در تاسیسات هستهای اصفهان شاهدیم، در روزهای منتهی به عملیات «چکش نیمهش» و هدف قرار گرفتن تاسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان طی جنگ ۱۲ روزه مشاهده شد.
بر اساس این تصاویر، سه ورودی اصلی تاسیسات اصفهان که در جریان جنگ ۱۲روزه بارها هدف حمله هوایی قرار گرفت، با خاک پوشانده شدهاند بهنحوری که شناسایی آنها دشوار و دسترسی به تونلهای زیرزمینی تاسیسات بهطور کامل مسدود شده است.
مجتمع هستهای اصفهان یکی از بزرگترین مراکز هستهای جمهوری اسلامی است که تاسیسات تبدیل اورانیوم، ساخت سوخت، انبارهای اورانیوم طبیعی و غنیشده، و تولید فلز اورانیوم را در بر میگیرد. همچنین مهمترین بخشهای تولید سوخت راکتور نیز در این مجموعه قرار دارند.
در شمال مجتمع هستهای اصفهان، یک مجتمع تونلی وجود دارد که احتمال میرود بخش قابل توجهی از ذخایر ۴۴۰ کیلویی اورانیوم ۶۰ درصد جمهوری اسلامی در آن ذخیره شده باشد.
افزون بر این، طبق ارزیابیها، محل ساخت یک سایت غنیسازی مخفی جدید هم بوده که جمهوری اسلامی درست پیش از آغاز جنگ ۱۲روزه، بدون ارائه جزئیات وجود آن را به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطلاع داد.
تحولات در سایتهای هستهای ساعاتی پیش از دیدار نتانیاهو با ترامپ
این گزارش ساعاتی پیش از آغاز سفر کوتاه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به ایالات متحده منتشر شده است؛ سفری که به نقل از رسانههای اسرائیلی با هدف اطمینان از رساندن کامل و دقیق اطلاعات مرتبط با ارزیابیهای امنیتی و اطلاعاتی اسرائیل درباره جمهوری اسلامی برنامهریزی شده است.
کانال ۱۲ اسرائیل یکشنبه ۲۰ بهمن گزارش داد که نتانیاهو سفر به واشینگتن را «بهسرعت و بدون برنامهریزی قبلی» در دستور کار قرار داد گزارش حاوی ارزیابیهای امنیتی و اطلاعاتی اسرائیل درباره جمهوری اسلامی را شخصا به ترامپ بدهد و اطمینان یابد که او همه اطلاعات را بهطور دقیق دریافت کرده است.
به گفته کانال ۱۲ اسرائیل، این همان گزارشی است که هفته گذشته در جریان سفر استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ، به اسرائیل در اختیار او قرار داده شد.
برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی، حمایت تهران از نیروهای نیابتی در منطقه، و همچنین سرکوب مرگبار معترضان در جریان اعتراضات اخیر از جمله موضوعات مندرج در این گزارش است که در جلسه روز چهارشنبه نتانیاهو و ترامپ مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
فرود هواپیمای غیرتجاری روسیه در فرودگاه بوشهر
تقویت احتمال حمله نظامی ایالات متحده به جمهوری اسلامی در حالی از سوی واینت مطرح شده است که طبق اطلاعات درجشده در وبسایت فلایترادار، عصر دوشنبه ۲۰ بهمن یک فروند هواپیمای روسی با شماره پرواز دیایکستی۹۶۸۶ از مسکو بهسوی بوشهر پرواز کرده و در فرودگاه این شهر فرود آمده است.
این هواپیما ساعت پنج عصر روز دوشنبه ۲۰ بهمن به وقت مسکو پرواز کرد و ساعت ۹ و ۵۵ دقیقه شب در بوشهر به زمین نشست.
بر اساس اطلاعات موجود در این وبسایت و پیششمارهای که هواپیما با آن ثبت شده است، این هواپیما یک پرواز مسافربری معمول نیست و به احتمال زیاد دولتی یا به نهادهای حکومتی روسیه وابسته است.
کد این پرواز نیز معمولا برای پروازهای چارتر دولتی یا ویژه در روسیه استفاده میشود. از سوی دیگر مسیر مسکو - بوشهر پرواز تجاری یا مسافربری منظم ندارد.
تحلیلگران احتمال میدهند که این پرواز در شرایط کنونی بهنوعی به فعالیتهای روسیه در نیروگاه اتمی بوشهر مرتبط باشد.
اورشلیمپست به نقل از دو منبع آگاه نوشت که دولت ایالات متحده به جمهوری اسلامی اطلاع داده است که انتظار دارد تیم مذاکرهکننده تهران در نشست بعدی با «محتوایی معنادار» حاضر شود.
این رسانه اسرائیلی در گزارشی که شامگاه یکشنبه ۱۹ بهمن منتشر شد، به نقل از این منابع نخستین نشست میان نمایندگان جمهوری اسلامی و دولت ایالات متحده را «دیداری خوب» توصیف کرد که بیش از تمرکز بر مسائل اصلی، بر نحوه پیشبُرد مذاکرات متمرکز بود.
این منابع به اورشلیمپست گفتهاند که طرف آمریکایی به مقامهای ایران گفتهاند که انتظار دارند در نشست بعدی آماده باشند تا درباره مساله هستهای و مسائل دیگر «امتیاز» بدهند.
این در حالی است که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و نماینده تهران در این مذاکرات، یکشنبه در کنگره سیاست خارجی که در تهران برگزار شد، «توقف کامل غنیسازی اورانیوم» را «کاملا غیرقابلقبول» خواند.
او گفت: «حتی اگر هزینه سنگین داشته باشد، از حق قانونی غنیسازی عقبنشینی نمیکنیم... اصرار بر غنیسازی کردیم و میکنیم و حاضر نیستیم از آن بگذریم، ولو اینکه جنگ به ما تحمیل شود.»
عراقچی در عین حال از آمادگی جمهوری اسلامی برای «رفع نگرانی» جامعه بینالمللی و «اعتمادسازی» درباره برنامه هستهای حکومت خبر داد و تاکید کرد «تنها راه» برای حل پرونده هستهای تهران مذاکره است.
افزون بر این، عراقچی در یک نشست رسانهای که آن هم یکشنبه ۱۹ بهمن برگزار شد، مسائل محتوایی را «موانع واقعی» پیش روی این دور از مذاکرات خواند و گفت که «زیادهخواهیها، ادعاهای غیرمنطقی و خواستههای غیرواقعی» طرف مقابل از جمله این موانع است.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره چشمانداز مذاکرات تهران و واشینگتن زیر سایه حضور نظامی گسترده آمریکا در منطقه بالا گرفته است.
به گزارش اورشلیمپست، کابینه امنیتی اسرائیل در آستانه سفر نخستوزیر این کشور به آمریکا و دیدار او با دونالد ترامپ در روز چهارشنبه در کاخ سفید، تشکیل جلسه داد و در این جلسه به وزیران کابینه گفته شد که موضع اسرائیل در قبال مذاکره با تهران بر جلوگیری از دستیابی «رژیم تروریستی» تهران به سلاح هستهای، اعمال محدودیت بر موشکهای بالستیک آن و پایان دادن به حمایت تهران از «محور تروریستی» در منطقه استوار است.
در نکات رسمی توزیعشده میان وزیران کابینه پیش از نشست آمده بود: «بارها و بارها، رژیم ایران نشان داده است که نمیتوان به وعدههایش اعتماد کرد. اگر این رژیم، که دهههاست مردم خود را که در پی آزادی و عدالت هستند سرکوب کرده، تلاش کند به حاکمیت ما یا شهروندانمان آسیب برساند، پیامدهای آن بسیار شدید خواهد بود. به هر شکلی از چنین تلاشی، با زور و اقدام قاطع پاسخ داده خواهد شد.»
تاکید وزیر خارجه اسرائیل بر ضرورت پیشگیری از دستیابی تهران به سلاح اتمی
از سوی دیگر، گیدئون ساعر، وزیر امور خارجه اسرائیل حین دیدار با وزیر امور خارجه پاراگوئه، جمهوری اسلامی را «افراطیترین رژیم جهان» نامید و تاکید کرد که تلاش چنین حکومتی برای دستیابی به «خطرناکترین سلاح جهان»، یعنی سلاح هستهای، تهدیدی آشکار برای صلح منطقهای و جهانی است.
او گفت: «هرچند موشکهای بالستیک دوربردی که رژیم ایران در پی تولید انبوه آنهاست، اسرائیل را به خطر میاندازد، اما فقط اسرائیل را تهدید نمیکند. رژیم ایران پیشتر از موشک علیه کشورهای دیگر در خاورمیانه استفاده کرده است. کشورهای اروپایی نیز در معرض تهدید برد این موشکها قرار دارند.»
به گزارش اورشلیم پست مقامهای اسرائیلی به آمریکا اطلاع دادهاند که اگر جمهوری اسلامی از خط قرمز تعیینشده در برنامه موشکهای بالستیک عبور کند، اسرائیل آماده اقدام یکجانبه است.
روزنامه اورشلیم پست یکشنبه ۱۹ بهمن به نقل از منابع آگاه نوشت اسرائیل در گفتوگوهای اخیر با همتایان آمریکایی خود تاکید کرده است که برنامه موشکی جمهوری اسلامی تهدیدی موجودیتی برای این کشور است.
یکی از این منابع به اورشلیمپست گفت: «به آمریکاییها گفتیم اگر جمهوری اسلامی از خط قرمزی که درباره موشکهای بالستیک تعیین کردهایم عبور کند، به تنهایی حمله میکنیم.»
او در عین حال افزود اسرائیل هنوز به آن آستانه نرسیده است و تحولات داخل ایران را به طور مداوم زیر نظر دارد.
بهگفته منابع امنیتی، موضوع برچیدن توانمندیها و زیرساخت تولید موشک جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته در مجموعهای از دیدارها و رایزنیهای مقامهای ارشد مطرح شده است.
این روزنامه نوشت اسرائیل آزادی عمل خود را محفوظ میداند و اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی سامانههای تسلیحاتی راهبردی را در مقیاسی که موجودیت اسرائیل را تهدید کند، بازسازی کند.
یک مقام دفاعی اسرائیل در گفتوگو با اورشلیم پست این مقطع را «فرصتی تاریخی» برای وارد کردن ضربهای مهم به زیرساخت موشکی ایران و خنثی کردن تهدیدهای فعال جمهوری اسلامی علیه اسرائیل و کشورهای همسایه توصیف کرد.
این مقام افزود اسرائیل در گفتوگوهای اخیر، طرحهایی برای هدف قرار دادن تاسیسات بیشتری مرتبط با برنامه موشکی نیز ارائه شده است.
در همین زمینه الی کوهن، وزیر انرژی اسرائیل ۱۹ بهمن در مصاحبه با پایگاه خبری واینت، به مذاکرات اخیر میان تهران و واشینگتن پرداخت و هشدار داد حتی در صورت دستیابی به توافقی با جمهوری اسلامی، اسرائیل در صورت لزوم برای پاسخ به تهدیدات «اقدام خواهد کرد.»
چند مقام اسرائیلی دیگر نیز ابراز نگرانی کردند که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایلات متحده، ممکن است مدلی از حملات محدود را در پیش بگیرد؛ الگویی مشابه عملیات اخیر آمریکا علیه حوثیها در یمن که به باور آنها میتواند توانمندیهای حیاتی جمهوری اسلامی را دستنخورده باقی بگذارد.
یک مقام نظامی دیگر گفت نگرانی این است که ترامپ تنها چند هدف محدود را انتخاب کند، سپس اعلام موفقیت کند و مدیریت پیامدها را به اسرائیل بسپارد.
او افزود «اقدامهای جزئی، تهدید اصلی را از بین نمیبرد».
از سوی دیگر عمر تیشلر، فرمانده آینده نیروی هوایی اسرائیل، قرار است در سفر پیش روی بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، به آمریکا او را همراهی کند.
تیشلر در این سفر به نمایندگی از ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، حضور خواهد داشت. در پی خودداری اسرائیل کاتس، وزیر دفاع، از تایید نامزد معرفیشده ارتش برای سمت وابسته نظامی، اسرائیل در حال حاضر فردی را در این جایگاه در واشینگتن ندارد.
در حالی که نگرانیها در اسرائیل درباره نتیجه مذاکرات تهران و واشینگتن ادامه دارد، گیدئون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، نیز یکشنبه هشدار داد برنامه موشکی جمهوری اسلامی تهدیدی فراتر از اسرائیل است و اروپا را نیز در بر میگیرد.
او همچنین تاکید کرد حجم موشکهای بالستیکی که تهران در پی تولید انبوه آنهاست، خطری مستقیم برای اسرائیل به شمار میرود.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون بارها تاکید کردهاند تنها حاضر به گفتوگو درباره پرونده هستهای هستند و برنامه موشکی خود را غیرقابل مذاکره میدانند.
عراقچی ۱۸ بهمن نیز در سخنانی در دوحه گفت جمهوری اسلامی غنیسازی صفر و خروج ذخایر اورانیوم از ایران را نمیپذیرد، اما برای کاهش درصد غنیسازی آمادگی دارد.
جمهوری اسلامی پس از سرکوب خونین اعتراضات داخلی و جنگ کوتاهمدت با آمریکا و اسرائیل، بار دیگر وارد مذاکره شده است؛ اما نیویورکتایمز مینویسد تهران با تکیه بر تجربه طولانی در فرسایشیکردن مذاکرات، امیدوار است ترامپ بهدنبال یک پیروزی سریع باشد، نه جنگی پرهزینه.
به گزارش نیویورکتایمز، دونالد ترامپ در حالی مسیر دیپلماسی با ایران را دوباره در پیش گرفته که دامنه مانور این راهبرد بهدلیل اختلافهای بنیادین دو طرف، آرایش نظامی آمریکا در منطقه و نگرانیهای امنیتی اسرائیل، بسیار محدود توصیف میشود. مذاکرات روز جمعه در عمان بدون تنش علنی یا اقدام نظامی پایان یافت و طرفین بر ادامه گفتوگوها درباره «چارچوبی» برای مذاکرات آینده توافق کردند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، این گفتوگوها را «شروعی خوب» خواند اما همزمان تاکید کرد تهران بر حق غنیسازی اصرار دارد و برنامه موشکیاش قابل مذاکره نیست. در مقابل، ترامپ اعلام کرد عجلهای برای توافق ندارد و شرط اصلی واشینگتن «عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای» است؛ موضعی که بهگفته نیویورکتایمز با پیامهای متناقض همراه بوده، زیرا مذاکرهکنندگان آمریکایی از «غنیسازی صفر» بهعنوان خط قرمز یاد کردهاند.
به نوشته این روزنامه، مطالبات آمریکا شامل تحویل کامل اورانیوم غنیشده - بهویژه ذخایر نزدیک به درجه تسلیحاتی - محدودسازی برد موشکهای بالستیک و توقف حمایت حکومت ایران از نیروهای نیابتی در منطقه است. اسرائیل نیز نگران بازسازی سریع زیرساختهای تولید موشکی ایران است و آن را هدف اولیه هر سناریوی نظامی میداند.
نیویورکتایمز مینویسد ترامپ ظاهراً بهدنبال توافقی سریع است که بتواند آن را «پیروزی» اعلام کند، بیآنکه وارد جنگی منطقهای و فرسایشی شود؛ جنگی که میتواند تلفات آمریکایی، ضربه به اسرائیل و شوک به بازار انرژی جهان را در پی داشته باشد و با پایگاه سیاسی ضدجنگ او در تعارض است. با این حال، ایران - حتی پس از جنگ ژوئن و سرکوب خونین اعتراضات - در کشدادن مذاکرات تجربه دارد و متحدان آمریکا در خلیج فارس نیز بهدلیل بیم از تشدید درگیری، راهحل دیپلماتیک را توصیه میکنند.
تحلیلگران به این روزنامه گفتهاند فشار نظامی برای امتیازگیری طراحی شده، اما آمادهسازی برای جنگ زمان میبرد و همین، پنجرهای محدود برای گفتوگو باز میکند. در عین حال، حمایت لفظی اولیه ترامپ از معترضان ایرانی - که هزاران نفرشان کشته شدند - اعتبار او را در معرض آزمون گذاشته و احتمال اقدام نظامی را نسبت به گذشته افزایش داده است. با این همه، تردیدهای جدی درباره پیامدهای مداخله نظامی باقی است؛ از جمله خطر شکلگیری دولتی سختگیرتر و نظامیتر در ایران و شتاب بهسوی بازدارندگی هستهای.
بهگزارش نیویورکتایمز، حتی یک توافق محدود بر سر غنیسازی - مثلاً کاهش آن به حدود ۳ درصد - نیز برای ترامپ از نظر سیاسی دشوار است، زیرا شباهتی به توافق ۲۰۱۵ خواهد داشت که خود او آن را «بدترین توافق تاریخ» میدانست. در نتیجه، این روزنامه جمعبندی میکند که دیپلماسی ادامه دارد، اما مسیر آن باریک است و هر دو گزینه - توافق ناقص یا فروپاشی مذاکرات - هزینههای سیاسی و امنیتی قابلتوجهی دارند.
بهنوشته واینت، گفتوگوهای دولت ترامپ با نمایندگان علی خامنهای، در شرایطی که معترضان ایرانی بهتازگی هدف قتلعام قرار گرفتهاند، خشم و وحشت گستردهای در داخل ایران ایجاد کرده و بیم تثبیت دوباره حاکمیت را افزایش داده است.
در گزارشی تحلیلی، وبسایت واینت نوشت که رویکرد اخیر دونالد ترامپ در قبال ایران، بهویژه برگزاری مذاکرات مستقیم با نمایندگان جمهوری اسلامی، عملاً به مشروعیتبخشی به حاکمیتی انجامیده که تنها چند هفته پیش یکی از خونینترین سرکوبهای تاریخ خود را علیه معترضان رقم زد؛ تحولی که از نگاه نویسنده، با وحشت و ناباوری از سوی افکار عمومی ایران دنبال میشود.
به نوشته واینت، رژیم ایران تا پیش از اعلام حمایت ترامپ از معترضان، در مسیری روشن بهسوی فروپاشی قرار داشت. بحران عمیق اقتصادی، سقوط ارزش پول ملی، کمبود انرژی در کشوری نفتخیز، و همزمان تشدید نارضایتیهای اجتماعی، شرایطی را ایجاد کرده بود که اعتراضات سراسری اواخر دسامبر میتوانست به نقطه عطفی برای تضعیف جدی حاکمیت تبدیل شود. اما ورود آمریکا به فاز مذاکره، آن هم پس از سرکوبی که به کشتار گسترده معترضان انجامید، به گفته واینت نهتنها به تغییر رژیم کمکی نکرد، بلکه در عمل به تقویت آن انجامیده است.
این گزارش با یادآوری تجربههای تاریخی، از جمله سیاست مماشات نویل چمبرلین در کنفرانس مونیخ، تاکید میکند که تمایل دموکراسیها به «صلح به هر قیمت» اغلب با نادیدهگرفتن ماهیت رژیمهای سرکوبگر همراه میشود. نویسنده مینویسد همانگونه که در گذشته، اشتیاق به صلح موجب تقویت حکومتهای خطرناک شد، امروز نیز مذاکرات واشینگتن و تهران میتواند به تحکیم «رژیم ترور» در ایران بینجامد.
واینت با اشاره به تجربه جنگهای پس از ۱۱ سپتامبر، تصریح میکند که نگرانی مخالفان مداخله نظامی بیپایه نیست؛ جنگهای طولانی خاورمیانه هزینههای انسانی عظیمی داشته و میلیونها کشته و آواره بر جای گذاشتهاند. با این حال، گزارش تاکید میکند که گزینه جایگزین جنگ زمینی، لزوما مماشات نیست. به باور نویسنده، فشار اقتصادی و تحریمهای فلجکننده، همانگونه که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ تجربه شد، موثرترین ابزار برای تضعیف رژیم ایران بوده است.
در این چارچوب، واینت یادآوری میکند که خروج آمریکا از توافق هستهای در سال ۲۰۱۸ و بازگشت تحریمها، اقتصاد ایران را تا مرز ورشکستگی پیش برد؛ بهگونهای که مقامهای ارشد جمهوری اسلامی بعدها به وارد آمدن صدها میلیارد دلار خسارت اعتراف کردند و حکومت ناچار به کاهش شدید بودجه دفاعی شد. اما با روی کار آمدن دولت جو بایدن و ازسرگیری مذاکرات، این فشارها کاهش یافت و به گفته گزارش، همین روند به تقویت نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه، از جمله حوثیها، حزبالله و حماس انجامید.
به نوشته واینت، اکنون این خطر وجود دارد که ترامپ نیز، با وجود تفاوتهای لفظی با بایدن، عملاً در همان مسیر گام بردارد. مذاکراتی که قرار بود ابزاری برای مهار حکومت ایران باشد، ممکن است به فرایندی فرسایشی تبدیل شود که در نهایت به کاهش فشارها، تقویت اقتصادی رژیم و تثبیت دوباره قدرت آن بینجامد؛ آن هم در شرایطی که اعتراضات داخلی با خشونت سرکوب شده و جامعه ایران در وضعیت شوک و عزاداری به سر میبرد.
گزارش واینت در پایان هشدار میدهد که اگر نتیجه این مسیر، نه تغییر رفتار یا تضعیف حاکمیت، بلکه بازتولید و تحکیم آن باشد، ترامپ ممکن است در حافظه معترضان ایرانی، نه بهعنوان حامی آزادی، بلکه بهعنوان سیاستمداری ثبت شود که ناخواسته به بقای رژیمی کمک کرد که مردمش را به گلوله بست.