نشست کمیته امور خارجه مجلس نمایندگان آمریکا درباره مسایل هستهای، نظامی و حقوق بشری ایران
کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا روز چهارشنبه نشستی را با موضوع ایران برگزار کرد و موضوعهایی از جمله مذاکرات جمهوری اسلامی و دولت آمریکا و مسائل نظامی، هستهای و حقوق بشری ایران را مورد بحث و بررسی قرار داد.
ریچارد گلدبرگ، مشاور ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها،که در این نشست حضور داشت با اشاره به اینکه دولت جو بایدن با جمهوری اسلامی مماشات میکند، گفت توافق برجام از اساس مشکلدار بوده، زیرا به ایران اجازه غنیسازی داده است.
او افزود: با این وجود نه تنها به ایران اجازه داده شد سایتهای هستهای را که مشخص شده قبلا برای فعالیتهای نظامی مورد استفاده قرار میگرفتند حفظ کند، بلکه جمهوری اسلامی اجازه یافته سایتهای جدیدی را نیز راهاندازی کند.
گلدبرگ با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی حتی با رعایت مفاد برجام نیز میتواند به تولید سلاح هستهای نزدیک شود، خاطرنشان کرد جمهوری اسلامی از طریق برجام میلیاردها دلار پول دریافت کرده و برای خود مشروعیت بینالمللی ایجاد کرد. حکومت ایران همچنین با وجود حمایت از تروریسم، برنامه موشکهای بین قارهای خود را حفظ کرده و به سرکوب مردم خودش ادامه میدهد.
این مشاور ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها گفت: «ما اعتراضات ایران را که هر هفته ادامه دارد، دنبال میکنیم. جمهوری اسلامی یک رژیم مذهبی وحشی است مردم خودش را میکشد و قصد نابودی اسرائیل را دارد.»
او تاکید کرد سیاست بلندمدت ایران باید مبتنی بر فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی و حمایت از مردم ایران باشد.
ویکتوریا کوتس، مشاور بنیاد هریتیج، نیز در این نشست گفت: به اثبات رسیدن عدم صداقت جمهوری اسلامی در مذاکرات هستهای، شکست این مذاکرات را نشان میدهد. برای یک توافق جامع با ایران، آمریکا باید از جمهوری اسلامی بخواهد از حمایت از نیروهای نیابتی خود در منطقه دست بردارد و برنامه موشکیاش محدود شود.
او همچنین تاکید کرد آمریکا باید از مردم ایران که مدتهاست جمهوریاسلامی آنها را سرکوب کرده، حمایت کند.
کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان همچنین قرار است نشست خود درباره ایران را پنجشنبه با حضور مسیح علینژاد و بهنام طالبلو، مشاور ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها ادامه دهد.
ادامه نشست پارلمان اروپا درباره خیزش انقلابی در ایران با عنوان «صدای دانشجویان ایرانی» با حضور فعالان مدنی ایران وپخش ترانه «روسریتو دربیار» مهدی یراحی برگزار شد. سخنرانان این نشست بر لزوم حمایت از معترضان و زنان ایران و افزایش فشارها بر جمهوری اسلامی تاکید کردند.
منیر ستوری، نماینده پارلمان اروپا، با تاکید بر لزوم حمایت بیشتر کشورهای اروپایی از خیزش انقلابی در ایران، به سفر اخیر علیرضا زاکانی، شهردار تهران، به بروکسل اشاره کرد و آن را مورد انتقاد قرار داد.
آیدا توکلی، رییس انجمن دانشگاهی «ما دانشجویان ایرانی هستیم»، در این نشست گفت خیزش انقلابی مردم آینده ایران است و افزود زنان و معترضان در ایران برای همه فعالان دموکراسی در جهان به پا خاستهاند.
سحر آقاخانی، از بنیانگذاران انجمن «ما دانشجویان ایرانی هستیم»، نیز در سخنرانی خود به سرکوب دانشجویان و مسمومسازی دانشآموزان در ایران از سوی جمهوری اسلامی اشاره کرد و آن را سرکوب هدفمند حکومت ایران خواند.
سحر آقاخانی گفت: دانشجویان ایران در خیزش انقلابی شانهبهشانه مردم ایستادند و دامنه متنوعی از مطالبات از محیط زیست و آزادی را داشتند.
میترا حجازیپور، استاد بزرگ شطرنج، در نشست پارلمان اروپا درباره خیزش انقلابی با اشاره به سرکوبهای جمهوری اسلامی گفت: «انقلاب ملی ایران به دست خود مردم و در خیابانهای تهران رقم خواهد خورد، اما کشورهای اروپایی وظیفه دارند که عوامل رژیم ایران را از خاک خود اخراج کند.»
سینا انتصاری، فعال مدنی، نیز خطاب به نمایندگان پارلمان اروپا گفت نیروهای جمهوری اسلامی همزمان با این نشست خود را دوباره برای سرکوب معترضان در هفتههای پیش رو آماده میکنند و دیپلماتهای حکومت هم خونریزیها را انکار میکنند.
نشست پارلمان اروپا درباره ایران روز سهشنبه ۲۱ شهریور در استراسبورگ آغاز شد. جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در سخنرانی خود به خیزش انقلابی، سرکوبهای حکومت و گروگانگیری شهروندان اروپایی و دوتابعیتی پرداخت و گفت اروپا برای حفاظت از شهروندان و منافعش، روابط دیپلماتیک خود را با جمهوری اسلامی حفظ کرده است.
جوزپ بورل در این نشست با اشاره به قتل حکومتی مهسا ژینا امینی در سال گذشته که جرقهای برای آغاز خیزش انقلابی ایرانیان شد، گفت: «ما سال گذشته شاهد شجاعت مردم و زنان ایران در خیابان بودیم.»
او در ادامه گفت: «ما از نحوه برخورد جمهوری اسلامی با مخالفان و سرکوب آنان مشمئز شدیم. اتحادیه اروپا تمام قد کنار مردم ایران ایستاده و از خواستههای ایرانیان حمایت کرده و میکند.»
بارت گروتیس، نماینده هلند در پارلمان اروپا، نیز با تاکید بر لزوم در پیشگرفتن اقدامهای سختگیرانهتر علیه ایران گفت اتحادیه اروپا نمیتواند اجازه دهد که شهروندانش ربوده و زندانی شوند. اکنون زمان سکون نیست.
با وجود آن که روابط تهران و دولتهای غربی از جمله اتحادیه اروپا پس از سرکوب مرگبار خیزش انقلابی ایرانیان سردتر شد و در این مدت، کشورهای غربی در چندین نوبت تحریمهایی را علیه تهران وضع کردند، اما بورل طی سال گذشته به دلیل حمایت نکردن از مواضع پارلمان اروپا برای تروریستی شناختن سپاه، هدف انتقادهای گستردهای قرار گرفت.
پارلمان اروپا اواخر دی ماه سال گذشته در قطعنامهای از اتحادیه اروپا خواست تا نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به دلیل سرکوب اعتراضات مردم ایران و ارسال پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین، در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد.
بورل اما روز سوم دی و پیش از آغاز نشست وزیران امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا به خبرنگاران گفت تا زمانی که دادگاهی در کشورهای عضو اتحادیه، سپاه را به عنوان یک سازمان تروریستی نشناسد، اتحادیه اروپا نمیتواند این نهاد نظامی را به فهرست گروههای تروریستی اضافه کند.
هکرهای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با نفوذ به چندین شرکت و سازمان مستقر در سه کشور مختلف، ۳۴ مجموعه را قربانی حملات سایبری خود کردند.
این عملیات هکری که به وسیله گروه حکومتی «بچهگربههای دلربا» (Charming Kitten) صورت گرفته متمرکز بر اسرائیل بوده اما در میان قربانیان چند مجموعه برزیلی و اماراتی نیز به چشم میخورند.
شرکت امنیت سایبری «ایست» (ESET) با انتشار گزارشی از یافتههای خود از این حملات، اعلام کرد این کارزار سایبری به واسطه بدافزار مخصوصی با نام «اسپانسر» (Sponsor) اجرا شده است.
این گروه هکری با سوءاستفاده از یک ایراد نرمافزاری در سرورهای «مایکروسافت اکسچنج» توانسته به اهداف خود نفوذ کرده و بدافزارش را به زیرساختهای فنی قربانیان منتقل کند.
این بدافزار به هکرها امکان میدهد بتوانند فرمانهای خود را روی سرور شرکتهای تحت حمله اجرا کنند و اطلاعات موجود در آنها را به سرقت ببرند.
حملات یاد شده در بازه زمانی مارس ۲۰۲۱ تا ژوئن ۲۰۲۲ انجام شدهاند.
شرکتهای اسرائیلی که هکرهای حکومتی جمهوری اسلامی به آنها نفوذ کردهاند در حوزههای رسانه، خودرو، فنی-مهندسی و مالی فعال بودهاند.
یک شرکت در حوزه پزشکی در برزیل هم از جمله قربانیان این حملهها بوده است.
گزارش منتشر شده اطلاعاتی درباره شرکت اماراتی ارائه نکرده است.
محققان ایست تاکید کردهاند این شرکتها صرفا به دلیل بهروز رسانی نکردن زیرساختهای نرمافزاری خود مورد حمله قرار گرفتهاند و حمله به آنها هدفمند نبوده است.
۱۶ مجموعه از ۳۴ شرکت تحت نفوذ، به وسیله گروههای هکری دیگر نیز هدف حمله قرار گرفتهاند.
پیش از این و در سال ۲۰۲۱ چندین مجموعه فعال در حوزه امنیت سایبری در ایالات متحده، بریتانیا و استرالیا نسبت به خطر حمله هکرهای جمهوری اسلامی از طریق سوءاستفاده از ایرادهای نرمافزاری مایکروسافت اکسچنج هشدار داده بودند.
در سالهای گذشته اسرائیل همواره یکی از اهداف حملات هکری جمهوری اسلامی بوده است. این کشور در ماههای پیش بارها از سوی گروههای مختلف ایرانی مورد حمله قرار گرفته است.
در یکی از آخرین نمونهها، موسسه فنآوری «تکنیون» (Technion) در حیفا هدف حمله باجافزاری هکرها قرار گرفت.
چندی بعد سازمان ملی امنیت سایبری اسرائیل، جمهوری اسلامی را عامل آن حمله معرفی کرد.
هکرها در این حمله برای رمزگشایی اطلاعات از تکنیون ۸۰ بیتکوین معادل بیش از یک میلیون و ۷۰۰ هزار دلار باج درخواست کرده بودند.
همزمان با رای نمایندگان مجلس شورای اسلامی به تمدید دوباره برنامه ششم توسعه تا پایان امسال، روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی از بالا گرفتن اختلاف بر سر لایحه برنامه هفتم توسعه میان مجلس و دولت خبر داد.
نمایندگان مجلس روز چهارشنبه ۲۲ شهریور با رای مثبت به یک طرح دو فوریتی در قالب اصلاح قانون بودجه، با تمدید برنامه ششم توسعه تا پایان امسال موافقت کردند.
این در حالی است که لایحه برنامه هفتم توسعه در کمیسیون تلفیق مجلس در حال بررسی است.
این هفتمین سالی است که برنامه پنج ساله ششم توسعه در حال اجراست.
پیش از این نیز نمایندگان مجلس به دلیل تاخیر دولت در تدوین و ارائه لایحه برنامه هفتم توسعه، دوره برنامه ششم را تا شهریور ماه امسال تمدید کرده بودند.
در گزارش روزنامه دنیای اقتصاد از تشدید اختلافات بر سر برنامه هفتم توسعه که با عنوان «جدال بر سر برنامه هفتم» منتشر شده، آمده است: «برخی نمایندگان در حال نگارش نامهای به [محمدباقر] قالیباف هستند تا لایحه برنامه هفتم از دستور کار صحن مجلس خارج شود و دوباره برای بررسی بیشتر به کمیسیون ارجاع داده شود.»
محمدرضا پورابراهیمی، رییس کمیسیون اقتصادی مجلس نیز در گفتوگویی تاکید کرد: «بخشیهایی از احکام کمیسیون تلفیق برنامه هفتم مورد تایید ما نیست و احکام ارجاعی در گزارش نهایی رییس کمیسیون تلفیق اعمال نشده است.»
روزنامه دنیای اقتصاد همچنین در سرمقاله شماره امروز خود با اشاره به اینکه سرانه تولید ناخالص داخلی در سال ۱۴۰۱ هنوز ۸۰ درصد رقم سال ۱۳۵۵ است، نوشت: «امروزه جامعه ایران وضعیت خود را بیش از آنکه بر اساس گذشته بسنجد آن را در مقایسه با وضعیت سایر کشورها ارزیابی میکند.»
پرویز خوشکلام خسروشاهی در بخشی از یادداشت خود با اشاره به سرعت کمتر توسعهیافتگی و پیشرفت ایران نسبت به کشورهای مشابه نوشت، غالب افراد از جهت نسبی احساس میکنند کشور دچار عقبماندگی است.
سرمقالهنویس روزنامه دنیای اقتصاد تاکید کرد: «اگر نظام سیاستگذاری در پی افزایش رضایت عمومی است باید تمرکز خود را بر کاهش فاصله ایران از سایر کشورها قرار دهد.»
به نوشته قائم مقام اسبق بیمه مرکزی ایران، «مهم توسعه و پیشرفت نسبت به گذشته نیست بلکه مهم احساس رضایت جامعه از این توسعه و پیشرفت است».
اقتصاد ایران طی ۴۰ سال گذشته تقریبا ۶۰ درصد کمتر از اقتصاد جهان رشد کرده است به طوری که در چهار دهه گذشته اقتصاد جهانی به طور میانگبن ۱۰ برابر شده که این میزان برای اقتصاد ایران نصف آن بوده است.
مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی ایران پیش از این در گزارشهایی به نقد لایحه برنامه هفتم از منظر بخش خصوصی پرداخته است.
در یکی از این گزارشها تاکید شده است: «دستیابی به رشد سریع، مسالهای صرفا تکنیکی و اقتصادی نیست بلکه واجد وجوه مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است.»
از نگاه اتاق بازرگانی ایران، توسعه نه فقط از منظر دولت، بلکه از منظر دولت، بخش خصوصی، نهادهای صنفی و مدنی باید مورد توجه قرار گیرد: «در واقع توسعه سندی است که باید مورد وفاق همه این گروهها باشد تا بتواند به اهداف خود دست یابد.»
محمد قاسمی، رییس مرکز پژوهشهای اتاق ایران نیز پیشتر خواسته بود تا «تقویت تولید رقابتپذیر، خروج تدریجی از نظام قیمتگذاری و حذف پیمانسپاری ارزی برای صادرات» در برنامه هفتم توسعه تعیین تکلیف شود.
تغییرات مربوط به سن بازنشستگی و نحوه محاسبه مستمری بازنشستگان که با هدف کمک به رفع ابر بحران صندوقهای بازنشستگی در لایحه برنامه هفتم توسعه گنجانده شده است از جمله مواردی است که به شدت از سوی نمایندگان جریان کارگری و فعالان حقوق کارگران هدف نقد قرار گرفته است.
بر اساس گزارشهای رسمی نظارتی، در بهترین حالت فقط ۳۰ درصد از احکام برنامه ششم توسعه تحقق یافته است.
مقامات شرق لیبی از افزایش تعداد کشتهشدگان سیل درنه به بیش از هفت هزار نفر خبر دادند. ارتش این کشور نیز اعلام کرد بین ۲۵ تا ۴۵ درصد این شهر از بین رفته است.
خدمات اضطراری شرق لیبی از افزایش شمار کشتهشدگان به هفت هزار نفر خبر داد.
مقامات این منطقه اما تاکید دارند شمار جانباختگان بیش از این رقم است.
عثمان عبدالجلیل، وزیر بهداشت دولت شرق لیبی اعلام کرده است تعداد قربانیان احتمالا تا ۱۰ هزار نفر افزایش خواهد یافت.
سازمان بینالمللی مهاجرت نیز اعلام کرد حداقل ۳۰ هزار نفر در درنه آواره شدهاند.
این سازمان تعداد افراد آواره شده در دیگر مناطق از جمله بنغازی را بیش از شش هزار نفر برآورد کرد.
برخی رسانهها نیز تعداد افراد مفقود شده را بیش از ۱۱ هزار نفر ذکر کردهاند.
لیبی از نظر سیاسی بین شرق و غرب تقسیم شده است و دولت به رسمیت شناخته شده مستقر در طرابلس هیچ کنترلی بر مناطق شرقی ندارد.
شهر درنه در ۲۵۰ کیلیومتری بنغازی، ۱۰۰ هزار نفر جمعیت داشت.
احمد مسماری، سخنگوی ارتش ملی لیبی (LNA) که شرق لیبی را کنترل میکند، در یک کنفرانس خبری تلویزیونی گفت که این فاجعه پس از فرو ریختن سدهای درنه رخ داده و «تمام ساختمانها و ساکنانشان را به داخل دریا» برده است.
در همین حال مقامات این منطقه اعلام کردهاند درباره دلایل فروریختن این سد تحقیقات لازم انجام خواهد شد.
سیل اخیر در لیبی از زمان زلزله بزرگی که شهر المرج در شرق این کشور را در سال ۱۹۶۳ لرزاند، بدترین سانحه رخ داده در شرق این کشور است.
طوفان دانیل پس از وارد کردن خسارت به یونان طی هفته گذشته، روز یکشنبه ۱۹ شهریور به دریای مدیترانه رسید، جادهها و ساختمانها را در درنه ویران کرد و به سایر شهرهای امتداد ساحل، از جمله بنغازی، دومین شهر بزرگ لیبی، خسارت وارد کرد.
دفتر سازمان ملل متحد در لیبی اعلام کرد فجایع حاصل از طوفان را از نزدیک دنبال میکند و «در حال ارائه کمکهای فوری در حمایت از تلاشهای محلی و بینالمللی است».
ترکیه از ورود تیمهای امدادی خود به شرق لیبی خبر داد و چندین کشور از جمله فرانسه، نروژ، الجزایر، مصر، ایتالیا، قطر و تونس از ارسال کمک خبر دادند.
همزمان با صدور بیانیههای مختلف علیه اقدامات جمهوری اسلامی در قالب برنامه هستهای این کشور در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین، رییس سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرد در نشست این شورا قطعنامهای در این باره صادر نخواهد شد.
محمد اسلامی گفت که روند فعلی نشست شورای حکام نشان نمیدهد فضا به سمت صدور قطعنامه علیه ایران برود.
او تاکید کرد موارد اختلافی با آژانس درباره وجود ذرات اورانیوم با منشا انسانی از چهار سایت به دو سایت کاهش پیدا کرده و درباره این دو سایت نیز «روشنگریهای لازم» انجام و «مدارک زیادی» به آژانس ارائه شده است.
او با انتقاد از اجرا نشدن این توافق، از جزییات توافق تهران و واشینگتن و کاهش غنیسازی در ایران نیز ابراز بیاطلاعی کرد.
به گفته اسلامی در بخش برجام «طبیعی است که به دلیل اینکه آنها به تعهدات خود عمل نکردند، ما هم بازگشت از تعهدات داریم».
از سوی دیگر اما گروسی اعلام کرده است ایران باید توضیحات فنی معتبری برای وجود ذرات اورانیوم با منشا انسانی در سایتهای ورامین و تورقوزآباد ارائه کند.
با این حال خبرگزاری ایسنا در گزارشی نوشت: «بر اساس شنیدهها، مقامهای ایران به آژانس اعلام کردهاند برای ارائه دسترسی به دو مکان در تورقوزآباد و ورامین آمادهاند به این شرط که آژانس تضمین کند به سوالاتش درباره دو مکان خاتمه میدهد.»
در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی بیانیههای مختلفی درباره برنامه اتمی ایران صادر شده اما هنوز قطعنامهای صادر نشده است.
اتحادیه اروپا در بیانیهای ضمن اشاره به گزارش اخیر دبیرکل آژانس درباره برنامه اتمی جمهوری اسلامی و با ابراز نگرانی از آن اعلام کرد: «به عنوان یک اولویت امنیتی کلیدی، به سرمایهگذاری دیپلماتیک و سیاسی برای تضمین عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای ادامه خواهیم داد.»
بیانیه اتحادیه اروپا اضافه کرد که اقدامات جمهوری اسلامی هیچ توجیه غیرنظامی معتبری ندارد و خطرات بسیار مهمی در ارتباط با اشاعه سلاحهای اتمی دارد.
آلمان، بریتانیا و فرانسه، سه کشور درگیر در برجام نیز اعلام کردند ایران همچنان به «توسعه برنامه هستهای خود تا سطح هشداردهندهای که به وضوح فراتر از توجیه قابل قبول غیرنظامی است ادامه داده و هیچ ارادهای برای اجرای تعهد خود به شفافیت بر اساس بیانیه مشترک توافق شده با آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مارس گذشته نشان نداده است».
در همین حال نمایندگی آمریکا در آژانس بینالمللی انرژی اتمی با اشاره به گزارش اخیر مدیرکل آژانس درباره برنامه اتمی ایران و کاهش تولید اورانیوم غنیشده تا ۶۰ درصد، طی بیانیهای اعلام کرد: «بار دیگر از ایران میخواهیم که تمام این تولیدات را متوقف کند.»
گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی کاهش سرعت غنیسازی ۶۰ درصدی ایران را تایید میکند.
آمارهای جدید هم نشان میدهند سرعت انباشت اورانیوم ۶۰ درصدی در ایران کاهش یافته است.
گروسی پیشتر در بازگشت از سفر به تهران در ماه مارس، از وعده جمهوری اسلامی برای راهاندازی مجدد دوربینهای نظارتی خبر داده بود.
این دوربینها تابستان سال گذشته و در پی وخامت روابط تهران با قدرتهای غربی از کار افتادند.
اختلافات در این زمینه، مدتهاست روابط جمهوری اسلامی و آژانس بینالمللی انرژی اتمی را پرتنش کرده است.
جمهوری اسلامی تاکنون فعالیتهای خود را «صلح آمیز» خوانده و هر نوع اقدامی را در راستای ساخت تسلیحات هستهای رد کرده است.
در نشست فصلی شورای حکام علاوه بر مسایل ایران، موضوعات دیگری مانند وضعیت نیروگاه اتمی زاپوریژیا پس از جنگ اوکراین مورد بررسی قرار میگیرد.
نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ۱۱ تا ۱۵ سپتامبر (۲۰ تا ۲۴ شهریور) در مقر این آژانس در وین اتریش برگزار میشود.