شاهزاده رضا پهلوی در سالگرد خیزش انقلابی با تاکید بر ضرورت سرنگونی «رژیم ناایرانی و ضدایرانی» جمهوری اسلامی از مردم خواست که هر خانه، کوچه، خیابان، محله، روستا، شهر، استان و تمام ایران را «به محل سازماندهی، مرکز مبارزه و محور همبستگی برای به زیر کشیدن این رژیم ضحاکی بدل کنید.»
شاهزاده رضا پهلوی در این پیام ویدیویی که شامگاه جمعه ۲۴ شهریورماه در حساب شبکه اجتماعی اکس او منتشر شد، خطاب به مردم ایران گفت: «دریافتهاید راه نیکروزی و بهروزیتان از سرنگونی این رژیم ناایرانی و ضدایرانی، و جایگزین کردن آن با حکومتی ملی و منتخب میگذرد.»
او خطاب به شهروندان داخل ایران گفت: «هر خانه، هر کوچه، هر خیابان، هر محله، هر روستا، هر شهر، هر استان، تمام ایران، و مکانهای اجتماع ایرانیان در بیرون کشور را به محل سازماندهی، مرکز مبارزه، و محور همبستگی برای به زیر کشیدن این رژیم ضحاکی بدل کنید.»
شاهزاده رضا پهلوی از ایرانیان خارج کشور نیز خواست: «صدای هممیهنان خود باشید و از نمایندگان منتخب خود در کشور محل زندگیتان بخواهید که از هر حزبی که هستند، حمایت حداکثری از ملت ایران، و فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی را در دستور کار مشترک خود قرار دهند.»
در روزهای اخیر بسیاری از فعالان و زندانیان سیاسی، گروههای فعال مدنی و حقوق بشری و همچنین چهرهها در داخل و خارج کشور فراخوان حضور در خیابانهای ایران و شهرهای خارج کشور را برای روز ۲۵ شهریورماه منتشر کردهاند.
همزمان ویدیوها و گزارشها حاکی از تشدید جو امنیتی در برخی نقاط کشور است. شهروندان در شبهای اخیر و در آستانه سالگرد خیزش انقلابی در برخی شهرها از خانههای خود شبانه شعارهای اعتراضی سر دادند.
شاهزاده رضا پهلوی هم که پیام فراخوان خود را در شب پیش از سالگرد قتل مهساژینا امینی منتشر کرده، در بخش دیگری بر اتحاد ایرانیان اشاره کرد.
او گفت: «در این مسیر، ناامیدی و تفرقه، آفت مبارزه است.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: «اجازه ندهید تفرقهانگیزان در گوشتان آیه یأس بخوانند. تاریخ چند هزار ساله خود را مرور کنید. به انقلاب پرشکوه مشروطه بنگرید و فاتحان مشروطهخواه تهران را به یاد آورید. شما میراثدار آن بزرگان هستید.»
در پایان پیام شاهزاده رضا پهلوی اشاره شده است: «ققنوس ایران پس از چهار دهه تکاپو از خاکسترِ خود برخاسته و نور آگاهی، دوباره تابیدن گرفته است. شیران ایران، بیتابانه میغُرند. انقلاب ملی ما پیروز خواهد شد و قطار ایران، دوباره بر روی ریل ترقی و تمدن قرار خواهد گرفت.»
در آستانه سالگرد قتل مهسا ژینا امینی، شماری از کشورها به سرکوبهای سیستماتیک در ایران واکنش نشان دادند. آمریکا و بریتانیا تحریمهای جدیدی علیه مقامها و نهادهای دخیل در سرکوب معترضان ایرانی وضع کردند. جو بایدن و جوزپ بورل با انتشار بیانیههایی مقاومت مردم ایران را ستودند.
بایدن: آمریکا متعهد به ایستادن در کنار مبارزان ایرانی است
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، در بیانیهای به مناسبت سالگرد قتل مهسا ژینا امینی گفت که او و همسرش جیل، در گرامیداشت یاد مهسا و تمام شهروندان «شجاع» ایرانی که به خاطر دموکراسی و کرامت انسانی از سوی جمهوری اسلامی کشته، زخمی و زندانی شدند، به مردم سراسر جهان میپیوندند.
او در این بیانیه تاکید کرد که داستان مهسا با «قتل وحشیانه» او تمام نشد بلکه الهامبخش جنبش تاریخی «زن، زندگی، آزادی» شد که هم بر ایران و هم بر مدافعان خستگیناپذیر برابری جنسیتی و حقوق بشر در سراسر جهان تاثیر گذاشته است.
بایدن و همسرش در بیانیه خود افزودند که شهروندان ایران در مواجهه با تداوم ستم و خشونت، همچنان به جنبش و مبارزه برای آیندهای آزاد و دموکراتیک متعهدند و به تنهایی سرنوشت کشورشان را تعیین خواهند کرد.
در ادامه این بیانیه آمده است: «آمریکا همچنان متعهد به ایستادن در کنار آنهاست.»
بایدن اشاره کرد که در طول یک سال اخیر، آمریکا به درخواستهای مردم ایران پاسخ داد و «یک کارزار دیپلماتیک بیسابقه را سازماندهی کرد» که به گفته او، منجر به حذف دولت ایران از کمیسیون مقام زن سازمان ملل متحد و تشکیل یک هیات حقیقتیاب از سوی سازمان ملل برای بررسی موارد نقض حقوق بشر شد.
در این بیانیه همچنین تاکید شد که آمریکا از خیزش انقلابی مردم ایران با مهیا کردن «ابزاری برای دسترسی آسان به اینترنت» حمایت کرده است.
به گفته بایدن، در اوج اعتراضات، ۳۰ میلیون ایرانی یعنی حدودا یک نفر از هر سه نفر، از ابزارهای ضد سانسور مورد حمایت آمریکا استفاده کرده است.
رییسجمهوری آمریکا خاطرنشان کرد که کشورش بیش از ۷۰ فرد و نهاد ایرانی را که مسئول حمایت از ظلم رژیم به مردمش هستند، تحریم کرده و امروز، تحریمهای بیشتری را علیه برخی از فاجعهبارترین ناقضان حقوق بشر در ایران اعلام میکند.
در پایان بیانیه بایدن آمده است که مردم شجاع ایران «با انعطاف و عزم خود به جهان الهام میبخشند».
آنتونی بلینکن: نام مهسا رمز شده است
از سوی دیگر در آمریکا، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه با اشاره به سالگرد قتل مهساژینا امینی، در پیامی ویدیویی گفت که جمهوری اسلامی «به طرز وحشیانهای» اعتراضات مسالمتآمیز مردم در خیزش انقلابی را سرکوب کرد.
او افزود: «آمریکا به همراه سایر کشورهای جهان، از مردم ایران در راه رسیدن به عدالت، پاسخگویی و احترام به حقوق بشر در طول اعتراضات و در طول سال گذشته حمایت کرده است.»
این مقام ایالات متحده در پایان پیامش اشاره کرد که نام مهساژینا امینی همانطور که روی سنگ مزارش نوشته شده، به «یک رمز» تبدیل شد و برای همیشه یادآور شجاعتهای مردم ایران است.
جوزپ بورل: حکومت به شکنجه و سرکوب ایرانیان پایان دهد
جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم روز جمعه در بیانیهای نوشت: «مرگ او (مهسا ژینا امینی) جرقه جنبش سراسری زنان و مردانی را برانگیخت که خواستار احترام، حمایت و تحقق حقوق بشر جهانی و آزادیهای اساسی خود بودند.»
او در این متن خواستار توقف شکنجه و سرکوب شهروندان و همچنین اعدامها در ایران شد و به محدودیتهای آزادی شهروندان در ایران اشاره کرد.
بورل از جمهوری اسلامی خواست تا در قانون و در عمل، تمامی اشکال تبعیض سیستماتیک علیه زنان و دختران را در حوزههای عمومی و خصوصی حذف کند.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین خواهان توقف اعمال غیرقانونی حکومت ایران مانند «بازداشت خودسرانه» شهروندان این اتحادیه و دوتابعیتیها و آزادی فوری آنها شد.
بورل در پایان بیانیه خود با تاکید بر «حمایت قاطع» اروپا از حقوق اساسی زنان و مردان ایرانی و آرمانهای آنها گفت: «ما همچنان به بررسی همه گزینههای مناسبی که در اختیار داریم برای رسیدگی به موضوعهای نگرانکننده در رابطه با وضعیت حقوق بشر در ایران ادامه میدهیم.»
اعلام دهمین بسته تحریمی اتحادیه اروپا از آغازش خیزش انقلابی
شورای اروپا نیز در سالگرد «قتل» مهسا ژینا امینی، چهار فرد و شش نهاد جمهوری اسلامی را که در نقض جدی حقوق بشر نقض داشتهاند، تحریم کرد. این دهمین بسته تحریمی اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی از آغاز خیزش انقلابی مردم ایران است.
افراد تحریم شده در فهرست اتحادیه اروپا شامل جانشین فرمانده سپاه در قرارگاه مرکزی امنیتی امام علی، فرماندهان پلیس مازندران و فارس و رییس زندان کچویی کرج هستند.
زندان کچویی کرج و زندانهای سنندج و زاهدان، خبرگزاری تسنیم و شورای عالی فضای مجازی جمهوری اسلامی نیز چهار نهاد تحریم شده در این فهرست هستند.
شورای اروپا با اشاره به اینکه اتحادیه اروپا از آغاز خیزش انقلابی مردم ایران ۲۲۷ فرد و ۴۳ نهاد جمهوری اسلامی را در ارتباط با سرکوب مردم تحریم کرده، بر حمایت از تلاشهای مردم ایران برای رسیدن به آزادیهای بنیادین و حقوق بشر تاکید کرد.
آنالنا بربوک، وزیر خارجه آلمان نیز با صدور بیانیهای در سالگرد خیزش انقلابی مردم ایران گفت: شعار معترضان در فراتر از مرزهای ایران طنین انداخته است. فریاد «ژن، ژیان، آزادی» هنوز در سراسر جهان جاری است و به نمادی از شجاعت زنان در ایران تبدیل شده است.
وزیر خارجه آلمان با ابراز همبستگی با صدها جوان، زن و مردی که «آينده آنها با خشونت وحشیانه رژیم، ربوده» شده، بر ادامه همبستگی با معترضان ایران و تحریم و پاسخگو کردن عوامل سرکوب آنها تاکید کرد.
تحریم کانادا: از وزیر دولت تا مقام سپاه
دولت کانادا در سالگرد قتل مهساژینا امینی و خیزش انقلابی مردم ایران، تحریمهای جدیدی علیه جمهوری اسلامی اعلام کرد.
این چهاردهمین بسته تحریمی این کشور علیه جمهوری اسلامی از ماه میلادی اکتبر سال گذشته است.
تحریمهای جدید کانادا ۶ فرد را در ارتباط با نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر از سوی جمهوری اسلامی در بر میگیرد.
افرادی که هدف تحریمهای جدید کانادا قرار گرفتهاند، شامل عبدالحسین خسروپناه، دبیر و حسن رحیمپور ازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی هستند.
علاوه بر آن، انسیه خزعلی، معاون رئیسی در امور زنان، محمدمهدی اسماعیلی، وزیر ارشاد، محمد مسرور، فرمانده قرارگاه نیروی زمینی سپاه پاسداران، مجتبی ذوالنوری، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس تحریم شدهاند
تحریمهای بریتانیا همراه با تاکید وزیر امور خارجهاش بر ماندن در کنار زنان ایرانی
دولت بریتانیا روز جمعه ۲۴ شهریور با انتشار بیانیهای در سالگرد کشته شدن ژینا مهسا امینی، چهار مقام جمهوری اسلامی را تحریم کرد.
محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمد هاشمی، معاون حقوقی و جانشین وزیر ارشاد، علیرضا زاکانی، شهردار تهران و سعید منتظرالمهدی، سخنگوی فرماندهی انتظامی در فهرست تحریم بریتانیا قرار گرفتند.
بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه بریتانیا، شرکت ابرآروان (آروان کلود) که ارائهدهنده خدمات ابری اینترنتی است نیز در فهرست تحریمها قرار گرفت.
ابرآروان متهم است به دولت ایران در سانسور اینترنت کمک میکند و بر همین اساس، قبلا از سوی ایالات متحده تحریم شده بود.
اما جیمز کلورلی، وزیر امور خارجه بریتانیا در بیانیه خود ضمن تحسین شجاعت زنان ایرانی در ادامه مبارزه برای آزادیهای اساسی، گفت تحریمهای جدید افرادی را هدف قرار داده که مسئول وضع قوانین ظالمانه در ایران هستند.
او همچنین خواهان توقف سرکوبی شد که جمهوری اسلامی علیه مردم ایران اعمال میکند و تاکید کرد که بریتانیا و شرکایش همچنان «در کنار زنان ایرانی خواهند ایستاد».
ادامه تحریم برنامه اتمی ایران از سوی بریتانیا، آلمان و فرانسه
پیش از این بیانیه اما کلورلی با نشریه جوییش کرونیکل مصاحبه کرد و درباره این که آیا دولت بریتانیا سپاه را در فهرست تروریستی قرار میدهد، تلویحا پاسخ داد که این اقدام را «به نفع کشورش نمیداند».
قرار گرفتن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست گروههای تروریستی بریتانیا و اتحادیه اروپا یکی از اصلیترین خواستههایی است که ایرانیان در تجمعهای یک سال اخیر خود در کشورهای مختلف آن را مطرح کردهاند. با این حال وزیر امور خارجه بریتانیا معتقد است باید «گزینههای خود را باز بگذارند» و مثل همیشه «طبق منافع کشورشان» عمل میکنند.
روز پنجشنبه و پیش از صدور بیانیه وزارت امور خارجه بریتانیا برای اعلام تحریمهای جدید، این کشور همراه با آلمان و فرانسه رسما اعلام کرد تحریمهای مربوط به برنامه اتمی و موشکهای بالیستیک جمهوری اسلامی را که قرار بود در ماه اکتبر منقضی شود «لغو نخواهد کرد».
بریتانیا یادآور شد که برای عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای از «مکانیسم ماشه» هم استفاده میکند اما در عین حال به یافتن یک راه حل دیپلماتیک تعهد دارد.
بریتانیا همگام با دیگر کشورهای غربی، تاکنون ۳۵۰ مقام و نهاد جمهوری اسلامی را در فهرست تحریمهای خود قرار داده است.
دور جدید تحریمهای این کشور نیز به گفته وزیر امور خارجه بریتانیا، تصمیمگیران ارشد و اجراگران قانون «حجاب اجباری» را در ایران هدف قرار داده و با اقدامات مشابهی از سوی آمریکا، کانادا و استرالیا هماهنگ است.
تحریمهای آمریکا علیه دستاندرکاران سرکوب خشونتبار اعتراضات
وزارت خزانهداری آمریکا روز جمعه ۲۴ شهریور بیانیهای صادر و از سیزدهمین دور تحریمهای تازه این کشور علیه جمهوری اسلامی رونمایی کرد.
در بسته تحریمی جدید آمریکا حدود ۳۰ فرد و نهاد جمهوری اسلامی که در سرکوب خشونتبار اعتراضات پس از قتل مهسا ژینا امینی دخیل بودهاند، هدف قرار گرفتهاند.
در این فهرست نام ۲۵ مقام جمهوری اسلامی قرار دارد که اسامی آنها به شرح زیر است:
سعید منتظرالمهدی (سخنگوی فرماندهی انتظامی)، حسین امجدیان (فرماندهی یگان ویژه تهران)، عباسعلی محمدیان (فرمانده انتظامی تهران)، حسن شهرستانی (فرمانده انتظامی استان مازندران)، خلیل صفوی (فرمانده انتظامی رضوانشهر)، دلاور القاصی مهر (فرمانده انتظامی شرق تهران)، محمد معظمی گودرزی (رییس پلیس پیشگیری تهران)، رهام بخش حبیبی (فرمانده سپاه استان فارس)، بهمن ریحانی (فرمانده سپاه استان کرمانشاه)، خدارحم سارانی (فرمانده سپاه زاهدان)، مظاهر مجیدی (فرمانده سپاه استان همدان)، جمال شاکرمی (فرمانده سپاه ایلام)، محمد عبداللهپور (فرمانده سپاه گیلان)، غلامحسین غیبپرور (جانشین فرمانده قرارگاه «امام علی»)، علیاکبر پورجمشیدیان (فرمانده قرارگاه حمزه سپاه پاسداران) و عبدالرضا عابد (فرمانده قرارگاه سازندگی خاتمالانبیای سپاه).
آمریکا همچنین شبکه پرستیوی و دو خبرگزاری فارس و تسنیم را که وابسته به سپاه پاسداران هستند، تحریم کرد.
در فهرست تحریمهای جدید آمریکا نام سه مدیر نرمافزار «دوران» که به سانسور اینترنت در ایران کمک کردهاند نیز به چشم میخورد.
علیرضا عابدینژاد، آمر نجفیانپور و سهیلا کسایی که به ترتیب مدیرعامل، رییس و نایب رییس شرکت فنآوریهای نرمافزار دوران هستند، از جمله افرادی هستند که وزارت خزانهداری آمریکا آنها را تحریم کرده است.
از سوی دیگر آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا گفت که کشورش همچنین در حال انجام اقداماتی برای اعمال محدودیت صدور ویزا برای ۱۳ مقام ایرانی و افراد دیگری است که در بازداشت و کشتن معترضان ایرانی و ممانعت از تجمع آنان دست داشتهاند.
متیو میلر: با تهدید نمیتوان مردم ایران را وادار به سکوت کرد
متیو میلر، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز در اظهارنظری جداگانه گفت که رژیم ایران در دو هفته اخیر، چهار بار پدر مهسا ژینا امینی را احضار کرده است و به تهدید مداوم خانواده امینی و سایر خانوادههای معترضان کشته شده ادامه میدهد.
او یادآور شد که با این حال، جمهوری اسلامی نمیتواند با تهدید، مردم ایران را وادار به سکوت کند.
به گفته میلر، جهان شاهد اقدامهای جمهوری اسلامی در آزار خانوادههای معترضان، تهدید روزنامهنگاران و نقض حقوق معترضان مسالمتآمیز است و آمریکا نیز «این تحولات را رصد میکند و با گامهای متناسب، به این اقدامها واکنش نشان میدهد».
از سوی دیگر سازمان دیدهبان حقوق بشر از کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواست تا در جریان اجلاس سالانه مجمع عمومی این سازمان در نیویورک و دیدار با همتایان ایرانیشان، وضعیت اسفناک فعالان زندانی در ایران و سرکوب معترضان را محور و مرکز تعامل با مقامهای جمهوری اسلامی قرار دهند.
اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل از روز سهشنبه این هفته در نیویورک آغاز میشود و قرار است ابراهیم رئیسی نیز در آن حضور و بر اساس برنامهریزیهای قبلی با چهرههای تاثیرگذار سیاسی دیدار داشته باشد.
برپایی این اجلاس با نخستین سالگرد خیزش انقلابی ایرانیان و قتل حکومتی مهسا ژینا امینی و تلاش جمهوری اسلامی برای جلوگیری از شکلگیری اعتراضاتی جدید همزمان شده است.
بنا بر گزارش دیدهبان حقوق بشر، جمهوری اسلامی این خانوادههای دادخواه را تحت فشار قرار داده است تا از برگزاری مراسم یادبود برای عزیزانشان خودداری کنند.
این سازمان با انتشار بیانیهای در روز جمعه ۲۴ شهریور اعلام کرد جمهوری اسلامی در سالگرد خیزش انقلابی و مرگ مهسا ژینا امینی، سرکوب جامعه مدنی و خانواده جانباختگان را تشدید کرده است.
پیش از این هم کمیته حقیقتیاب سازمان ملل با انتشار بیانیهای در روز پنجشنبه ۲۳ شهریور به احضار، بازجویی و بازداشت دهها تن از خانوادههای قربانیان اشاره کرد و این تحولات را «بسیار تکاندهنده» خواند.
سازمان عفو بینالملل هم در بیانیهای با اشاره به کشتار صدها معترض و شکنجه، تجاوز و بازداشت دهها هزار نفر دیگر در ایران در یک سال اخیر، از جامعه جهانی خواسته بود برای مقابله با مصونیت مقامهای جمهوری اسلامی، راههای موجود را برای اجرای عدالت پیگیری کنند.
عفو بینالملل روز چهارشنبه ۲۲ شهریور از همه کشورها خواست تا از طریق انجام تحقیق و تفحص جنایی، شناسایی مقصران سرکوب معترضان ایران و صدور احکام بینالمللی بازداشت علیه آنها، به روند دادخواهی قربانیان کمک کنند.
سندی محرمانهای از وزارت کشور که به ایران اینترنشنال رسیده حاوی گزارش مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری به خامنهای درباره نارضایتی گسترده از حاکمیت است که مخالفت با حجاب اجباری را «نماد نافرمانی مدنی» و شکست در این حوزه را منجر به گسترش نافرمانی در سایر حوزهها خوانده است.
این گزارش شامل بخشهای مختلفی است و به تهدیدهای داخلی و خارجی که ماهیت جمهوری اسلامی را مورد هدف قرار داده، پرداخته است.
در بخشی از این گزارش، ضمن تایید تلویحی پیروزی زنان در کارزار مخالفت با حجاب اجباری، به شکست سیاستهای جمهوری اسلامی در زمینه حجاب اشاره شده است.
این گزارش ارسالی به رهبر جمهوری اسلامی، حجاب را موضوعی امنیتی–سیاسی برای کشور خوانده و تاکید کرده که مخالفت با حجاب اجباری تبدیل به نماد نافرمانی مدنی شده است.
وزارت کشور همچنین هشدار داده است که شکست در این حوزه میتواند سرآغاز گسترش نافرمانی مدنی به سایر حوزههای فرهنگی و اجتماعی شود.
از سوی دیگر این گزارش، سیاست بازدارندگی نظامی جمهوری اسلامی در این سالها را ناکارآمد خوانده و خواستار اعمال سیاستهایی برای افزایش قدرت اقتصادی شده است.
در بخشی هم وزارت کشور ایران با اشاره به نیاز چین به استمرار رشد اقتصادیاش، ایجاد پیوند راهبردی بین دو کشور را راه نجاتی برای ایران دانسته است.
این سند در قسمتی دیگر، ضمن تاکید بر فرصت محدود جمهوری اسلامی برای نقشآفرینی در نظم جهانی، به احتمال بروز درگیریهای محدود و یا گسترده بین ایران و دیگر کشورها اشاره کرده است.
سند محرمانه مورد نظر، ضمن اشاره به خیزش سراسری مردم در سال گذشته، از احتمال شکلگیری اعتراضهای گسترده اقتصادی در ماههای آینده و فشار تحریمهای آمریکا بر اقتصاد ایران خبر داده است.
در بخش اقتصادی، مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با ابراز نگرانی از بروز مشکلات ارزی و احتمال کمبود کالاهای اساسی در کشور، تاکید کرده که جمهوری اسلامی باید به دنبال روشهای جدیدی برای انجام پرداختهای بینالمللی و تامین کالاهای اساسی برای کشور باشد.
سازمان حقوق بشر ایران آماری از تعداد کشتهشدگان خیزش انقلابی در یک سال گذشته ارائه کرد. بر اساس این گزارش جدید، از شهریور ماه سال قبل تاکنون، دستکم ۵۵۱ شهروند معترض کشته شده و حداقل ۲۲ تن از معترضان نیز با مرگی مشکوک جان باختهاند.
با گذشت یک سال از آغاز اعتراضات موسوم به خیزش انقلابی شهروندان علیه جمهوری اسلامی در ایران که با قتل حکومتی مهسا ژینا امینی آغاز شد، همچنان پرونده قتل صدها معترض بهدست نیروهای امنیتی باز است.
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران با تاکید بر اهمیت مستندسازی جنایات جمهوری اسلامی، سرکوب خونین اعتراضات را یک «جنایت گسترده، برنامهریزیشده و سیستماتیک» و «مصداق بارز جنایت علیه بشریت» خواند.
او همچنین خواستار پاسخگو کردن همه افراد دخیل در این جنایات از علی خامنهای و سران جمهوریاسلامی گرفته تا تمام نیروهای سرکوبگر شد.
بر اساس گزارش این سازمان، کشته شدن دستکم ۵۵۱ معترض از جمله ۶۸ کودک و ۴۹ زن در این خیزش ثبت و تایید شده است.
اکثر این معترضان با سلاح گرم یا ضربات باتوم به قتل رسیدهاند و به گفته سازمان حقوق بشر ایران، نهادهای رسمی جمهوری اسلامی تمام تلاش خود را بهکار بستهاند تا قتل آنان را انکار یا با ارائه اطلاعات غلط، اخبار مربوط به مرگشان را مخدوش کنند.
بر اساس گزارش جدید سازمان حقوق لشر ایران، کشتهشدگان خیزش انقلابی از ۲۶ استان مختلف گزارش شدهاند اما بیشترین کشتهها به ترتیب از استان سیستان و بلوچستان با ۱۳۶ نفر، تهران با ۷۷ نفر، کردستان با ۵۷ نفر، آذربایجان غربی با ۵۶ نفر و مازندران با ۴۲ نفر بوده است.
از نظر زمانی نیز بیشترین کشتهها به ترتیب در روزهای هشتم مهر معروف به جمعه خونین زاهدان با ۱۰۴ قربانی، ۳۰ شهریور، ۲۵ آبان و ۳۱ شهریور گزارش شدهاند.
از سوی دیگر بر اساس ادعای مقامهای جمهوری اسلامی، ۲۲ تن از معترضان شامل چهار کودک ۱۷ و ۱۶ ساله به نامهای عرشیا امامقلیزاده علمداری، ستایش شریفینیا، علیرضا فیلی و آرنیکا قائممقامی، با خودکشی یا مرگی مشکوک از دنیا رفتهاند.
اسامی دیگر این فهرست به شرح زیر است:
پویا قیسوندی ۲۶ ساله، اهل کامیاران، یلدا آقافضلی ۱۹ ساله، رضا شرفی ۳۶ ساله، اهل سیسخت، حسین زرینجویی ۳۰ ساله، وبلاگنویس، محسن جعفریراد ۳۶ ساله، مستندساز، مریم آوین ۲۹ ساله، وکیل، فرهام (ابراهیم) نیکپور ۱۹ ساله، اهل آمل، آرش فروزنده جمالی ۳۲ ساله، مریم سلیمیان ۲۵ ساله، نقاش، بامشاد سلیمانخانی ۲۰ ساله، دانشجو، اهل آبدانان، منصوره سگوند ۱۹ ساله، عضو سابق نیروی انتظامی آبدانان، متین نادرخانی ۲۰ ساله، دروازهبان داماش گیلان، عباس منصوری ۱۹ ساله، اهل شوش، شهابالدین هاشمی ۲۵ ساله دانشجوی علامه، علی نظری ۲۱ ساله، اهل کرمانشاه، محبت مظفر ۳۳ ساله، وکیل، مهسا زرینچنگ ۳۲ ساله، فعال مدنی، امیرحسین تروال، معترض بازداشتی و شکنجهشده.
سازمان حقوق بشر ایران با انتشار این گزارش خواستار تلاش و مشارکت بیشتر تمام کشورهای ملتزم به اعلامیه جهانی حقوق بشر در پاسخگو کردن رهبران جمهوری اسلامی نسبت به جنایاتشان شد.
همزمان، سازمان دیدهبان حقوق بشر نیز از کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواست تا در جریان اجلاس سالانه مجمع عمومی این سازمان در نیویورک که ۲۸ شهریور برگزار میشود و در دیدار با همتایان ایرانیشان، وضعیت اسفناک فعالان زندانی در ایران و سرکوب معترضان را محور و مرکز تعامل با مقامهای جمهوری اسلامی قرار دهند.
این سازمان با انتشار بیانیهای در روز جمعه ۲۴ شهریور اعلام کرد جمهوری اسلامی در سالگرد خیزش انقلابی و مرگ مهسا ژینا امینی، سرکوب جامعه مدنی و خانواده جانباختگان را تشدید کرده است.
سازمان دیدهبان حقوق بشر از کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواست تا در جریان اجلاس سالانه مجمع عمومی این سازمان در نیویورک و دیدار با همتایان ایرانیشان، وضعیت اسفناک فعالان زندانی در ایران و سرکوب معترضان را محور و مرکز تعامل با مقامهای جمهوری اسلامی قرار دهند.
دیدهبان حقوق بشر با انتشار بیانیهای در روز جمعه ۲۴ شهریور اعلام کرد جمهوری اسلامی در سالگرد خیزش انقلابی و مرگ مهسا ژینا امینی، سرکوب جامعه مدنی و خانواده جانباختگان را تشدید کرده است.
دیدهبان حقوق بشر همچنین از نمایندگان کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواست تا در مجمع عمومی این سازمان در روز ۲۸ شهریور، با همتایان ایرانی خود در زمینه «سرکوب شدید» معترضان گفتوگو کنند.
پیشتر هم سازمان عفو بینالملل در بیانیهای با اشاره به کشتار صدها معترض و شکنجه، تجاوز و بازداشت دهها هزار نفر دیگر در ایران در یک سال اخیر، از جامعه جهانی خواسته بود برای مقابله با مصونیت مقامهای جمهوری اسلامی، راههای موجود را برای اجرای عدالت پیگیری کنند.
اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل از روز سهشنبه این هفته در نیویورک آغاز میشود و قرار است ابراهیم رئیسی نیز در آن حضور و بر اساس برنامهریزیهای قبلی با چهرههای تاثیرگذار سیاسی دیدار داشته باشد.
برپایی این اجلاس با نخستین سالگرد خیزش انقلابی ایرانیان و قتل حکومتی مهسا ژینا امینی و تلاش جمهوری اسلامی برای جلوگیری از شکلگیری اعتراضاتی جدید همزمان شده است.
در روزهای گذشته گزارشهای متعددی از اعزام گسترده نیروهای مسلح به شهرهای کُردنشین مانند سقز، مریوان، بوکان و سنندج، استقرار ادوات سنگین نظامی و برقراری جو امنیتی در این شهرها منتشر شده است.
همچنین در هفتههای گذشته تلاش حکومت برای سرکوب از طریق ارعاب، احضار، بازداشت و محاکمه خانوادههای دادخواه، کنشگران مدنی و سیاسی، دانشگاهیان و دانشجویان، وکیلها، هنرمندان و دیگر اقشار جامعه شدت بیشتری گرفته است.
دیدهبان حقوق بشر هم در بیانیه امروز خود به این موضوع اشاره و اعلام کرد جمهوری اسلامی علاوه بر سرکوب وحشیانه اعتراضات مسالمتآمیز، از ابتدای تابستان فشار برای اجرای قوانین حجاب اجباری را به روشهای مختلف افزایش داده است.
این سازمان همچنین گفت که خانواده دستکم ۳۶ نفر از معترضان کشته یا اعدام شده در جریان خیزش انقلابی، در یک ماه گذشته بازجویی، دستگیر، تعقیب یا به حبس محکوم شدهاند.
بر اساس این گزارشها همچنین جمهوری اسلامی این خانوادههای دادخواه را تحت فشار قرار داده است تا از برگزاری مراسم یادبود برای عزیزانشان خودداری کنند.
پیش از این هم کمیته حقیقتیاب سازمان ملل با انتشار بیانیهای در روز پنجشنبه به احضار، بازجویی و بازداشت دهها تن از خانوادههای قربانیان اشاره کرد و این تحولات را «بسیار تکاندهنده» خواند.
این کمیته گفت خانواده مهسا ژینا امینی هدف ارعاب و آزار حکومت قرار گرفتهاند، پدر او احضار شده، صفا عائلی، دایی او، بازداشت شده و صالح نیکبخت، وکیل پرونده مهسا، به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» تحت محاکمه است.
دیدهبان حقوق بشر نیز در بیانیه ۲۴ شهریور خود از صالح نیکبخت یاد کرد و نوشت که او به دلیل مصاحبه با رسانههای داخلی و خارجی در چند موضوع سیاسی و اجتماعی از جمله پرونده مهسا، در شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب اسلامی تهران به «تبلیغ علیه نظام» متهم شده است.
این سازمان با استناد به گزارش تارنمای مستقل حقوق بشر کردستان همچنین یادآور شد که مقامهای حکومتی تنها در تیر ماه امسال، ۵۵ وکیل را به دلیل اعلام آمادگی برای کمک حقوقی به خانواده مهسا ژینا امینی، به شعبه دوم بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب بوکان در استان کردستان احضار کردهاند.
تشدید سرکوب در محیطهای دانشگاهی از دیگر مواردی است که دیدهبان حقوق بشر به آن اشاره کرد و یادآور شد که بر اساس دادههای این سازمان، دستکم ۲۷ استاد دانشگاه منتقد دولت از اواخر تیر و قبل از شروع سال تحصیلی جاری «اخراج، تعلیق یا بازنشسته اجباری» شدهاند.
همچنین دهها دانشجو از شهریور گذشته به دلیل همراهی با اعتراضات مردمی بازداشت یا از دانشگاه اخراج و تعلیق شده و تحت فشارهای کمیته انضباطی قرار گرفتند.
دیدهبان حقوق بشر در بخشی دیگر از بیانیه خود با اشاره به هنرمندانی که به دلیل حمایت از خیزش انقلابی با «انتقام، دستگیری و پیگرد قانونی» حکومت مواجه شدهاند، از مهدی یراحی، توماج صالحی و سامان یاسین نام برد که با اتهاماتی مانند «افساد فیالارض» مواجهاند.
بر اساس این گزارش، بسیاری از مدافعان حقوق بشر، فعالان کارگری، روزنامهنگاران و فعالان حقوق زنان در ایران و معترضانی که با احکام طولانی زندان و اعدام مواجه هستند، از دایره مشمولان «عفو» زمستان گذشته حکومت خارج شده و دوباره دستگیر یا احضار شدهاند.
به گفته این سازمان، از ابتدای تابستان امسال فشار هماهنگ حکومت برای اجرای قوانین حجاب اجباری در ایران با جریمه خودروها، تصویب قوانین، تعطیلی کسبوکارها و بازداشت زنان افزایش یافته است.
کمیته حقیقتیاب سازمان ملل نیز روز پنجشنبه با اشاره به تلاش مجلس شورای اسلامی برای تصویب لایحه «حجاب و عفاف» هشدار داده بود این طرح زنان و دختران را در معرض خطر تشدید شده خشونت، آزار و اذیت و بازداشتهای خودسرانه قرار میدهد.
دیدهبان حقوق بشر با اشاره به این موارد، از کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواست تا در جریان نشست روز سهشنبه و دیدار با همتایان ایرانی خود، وضعیت اسفناک فعالان مدنی ایرانی را مطرح کرده و آن را در مرکز تعاملهای خود با مقامهای جمهوری اسلامی قرار دهند.
عفو بینالملل نیز روز چهارشنبه از همه کشورها خواست تا از طریق انجام تحقیق و تفحص جنایی، شناسایی مقصران سرکوب معترضان ایران و صدور احکام بینالمللی بازداشت علیه آنها، به روند دادخواهی قربانیان کمک کنند.
مردم زاهدان پس از نماز جمعه این شهر تظاهرات کردند و شعارهای اعتراضی سر دادند. مولوی عبدالحمید در خطبههای روز ۲۴ شهریور خود، یک روز پیش از سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی مرگ او را موضوعی دردآور خواند و گفت حق مهسا و معترضان این نبود که با گلوله جنگی کشته یا با ساچمه کور شوند.
مردم زاهدان روز ۲۴ شهریور و در حالی که حدود دو هفته تا سالگرد جمعه خونین این شهر و یک روز تا سالروز قتل حکومتی مهسا ژینا امینی باقی مانده است، به خیابانها آمده و راهپیمایی اعتراضی کردند.
شهروندان زاهدانی خواهان سرنگونی علی خامنهای
معترضان در تظاهرات خود با خطاب قرار دادن رهبر جمهوری اسلامی، شعارهایی چون «خامنهای حیا کن، مملکت رو رها کن»، «مرگ بر دیکتاتور»، «مرگ بر خامنهای» و «خامنهای قاتله، حکومتش باطله» سر دادند.
علی خامنهای اخیرا با گروهی دستچینشده از مردم سیستان و بلوچستان دیدار کرد و گفت کسانی که با پیامبر مسلمانان همراه هستند، در مقابل «کُفار» با شدت عمل میکنند.
مولوی عبدالحمید اما در خطبههای نماز جمعه امروز خود با اشاره تلویحی به سخنان رهبر جمهوری اسلامی گفت که احترام همه انسانها، فارغ از مسلمان بودن یا نبودنشان و حتی اگر بتپرست یا خداناباور باشند، از نماز و حج هم واجبتر است.
امام جمعه اهل سنت زاهدان هر گونه رفتار و سخنی را که باعث آزار انسانها از هر مسلک و مذهبی شود «ناروا» دانست و تاکید کرد همه ملتهای جهان از جمله ایرانیان با هم بر سر موضوع «انسانیت» قرابت دارند.
پس از خطبههای او، نمازگزاران زاهدان با سر دادن شعارهایی چون «این حکومت باطله، سپاه خودش قاتله» به خیابانها آمدند.
علاوه بر سپاه، معترضان زاهدانی «بسیج» را هم هدف شعارهای خود قرار داده و فریاد «بسیجی جیرهخور، آخرشه خوب بخور» سر دادند.
تجمعکنندگان در زاهدان همچنین شعار دادند: «میکشم میکشم آنکه برادرم کشت».
ویدیوهای منتشر شده از راهپیمایی نمازگزاران زاهدان در روز جمعه نشان میدهند آنان شعارهایی در راستای وحدت ملی مانند «کُرد و بلوچ و آذری، آزادی و برابری» سر دادند.
این موضوع، امروز در خطبههای نماز جمعه مولوی عبدالحمید هم مطرح شد. او گفت که به ویژه پس از آغاز خیزش انقلابی، احترام مردم ایران به اقوام، مذاهب و ادیان بیشتر شده است.
تعصب مذهبی، جنونآفرین است
امام جمعه اهل سنت زاهدان «بیداری ملتها» را «سرآغاز توسعهیافتگی» کشورها توصیف و تاکید کرد اکنون بزرگترین بیداری در مردم ایران با همبستگی، اتحاد و احترام آنان به اقوام، ادیان و مذاهب این کشور ایجاد شده است.
عبدالحمید اسماعیلزهی گفت تفتیش عقیده حکومت در فرمهای استخدامی و پرسش درباره شیعه یا سنی بودن شهروندان «بوی تعصب» میدهد: «همه ما ایرانی و انسان هستیم. چرا باید از دین و مذهب شهروندان سوال بپرسید؟ با اعتقاد و مذهب مردم چه کار دارید؟»
او با تاکید بر اینکه تعصب مذهبی «جنونآفرین» است، احترام متقابلی را که بین همه اقشار جامعه، اقوام، ادیان و مذاهب ایران به وجود آمده، نشانه توسعهیافتگی خواند.
مردم مشکلات ایران را از نااهل بودن مسوولان میدانند
مدیر دارالعلوم زاهدان در خطبههای امروز خود بار دیگر به شکنجه، تحقیر، توهین و بدرفتاری با زندانیان اعتراض و بر ضرورت حفظ احترام مردم از سوی حکومت تاکید کرد.
او خطاب به مسوولان و ماموران حکومت گفت کسانی که «در زندان و بازداشتگاه و محاکم قضایی طرف حساب شما هستند» مردم ایران و «ولینعمت» شما هستند.
اسماعیلزهی مانند خطبههای چند ماه اخیر خود، خواست مردم ایران را «عدالت و آزادی» خواند و با اشاره به مشکلات کشور، گفت ایرانیان از تبعیض و نابرابری خستهاند، به مشکلات معیشتی و اقتصادی اعتراض دارند و از سویی، بسیاری از نخبگان خانهنشین یا از ایران فراری شدهاند.
به گفته او، مردم تمام این مشکلات را از چشم سیاست داخلی و خارجی حکومت و «نااهل بودن مسوولان» میبینند.
مولوی عبدالحمید در ادامه بر ضرورت توجه به «خواست اکثریت مردم» و تغییر شرایط جهان تاکید کرد و گفت بر همین اساس ضرورت دارد که «ما» هم با زمان پیش برویم.
بخشی دیگر از خطبههای او به سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی اختصاص یافت.
این در حالی بود که اینترنت زاهدان روز ۲۴ شهریور مانند جمعههای گذشته دچار اختلال و سخنان عبدالحمید اسماعیلزهی همزمان با اشاره او به اعتراضات مردم پس از قتل مهسا امینی، قطع شد.
حق مهسا و معترضان نبود که کشته شوند
امام جمعه اهل سنت زاهدان یادآور شد: «مهسا به خاطر مساله پوشش بازداشت میشود و ماموران او را میبرند و بعد وقتی جنازهاش به خانواده تحویل داده میشود همه احساساتی میشوند و موضوعی دردآور پیش میآید.»
مولوی عبدالحمید کشته شدن مهسا و دیگر شهروندان را به دلیل «حجاب»، یا قتل معترضان با گلوله جنگی و کور شدن چشمشان با ساچمه به دلیل شرکت در اعتراضات را ناحق دانست.
او خاطرنشان کرد که هیچ کجا آدمی را به خاطر اعتراض «نمیکشند یا چشمش را کور نمیکنند» و اعتراض مسالمتآمیز نباید سبب «مرگ و تعقیب مردم» شود.
انتقاد از عدم پیگیری حقوقی عاملان و آمران جنایات به ویژه در جمعه خونین زاهدان موضوع دیگری بود که اسماعیلزهی بر آن تاکید کرد.
به گفته امام جمعه اهل سنت زاهدان، اگر آن ماموری که «در حق مهسا ظلم کرده بود» مجازات میشد، یا کسانی که چشم معترضان را کور کردند تحت پیگرد قرار میگرفتند، «شاید دل مردم تسلی پیدا میکرد».
مولوی عبدالحمید با کنایه تلویحی به سخنان علی خامنهای، «عدالت و انصاف» را «ضامن امنیت» خواند و گفت اگر حکومت میخواهد مردم «تسلی» بیابند، زندانیان سیاسی را آزاد کند.
رهبر جمهوری اسلامی هفته گذشته در سخنانی خطاب به جمعیتی دستچینشده از مردم سیستان و بلوچستان گفته بود کسانی که امنیت ملی را تهدید میکنند، «دشمن ملت هستند».
او در این دیدار بدون اشاره به فجایع جمعههای خونین زاهدان و خاش در روزهای هشتم مهر و ۱۳ آبان ۱۴۰۱ که به کشتهشدن بیش از ۱۰۰ نفر انجامید، «اختلافات قومی» را از موضوعاتی خوانده بود که «دشمن برای بحرانسازی» آنها را «تحریک میکند».
پیش از آن، پایگاه خبری حالوش که اخبار مرتبط با سیستانوبلوچستان را پوشش میدهد از تلاش دستگاههای امنیتی جمهوری اسلامی برای دادن «وعدههای توخالی» به خانوادههای کشتهشدگان «جمعههای خونین» زاهدان و خاش خبر داده و اعلام کرده بود احتمالا علی خامنهای با برخی از این خانوادهها دیدار خواهد کرد.
مردم زاهدان و دیگر شهرهای استان سیستان و بلوچستان در یک سال گذشته پس از نمازهای جمعه راهپیمایی کرده و شعارهایی علیه علی خامنهای سر دادهاند.