قطعنامه سازمان ملل برای آتشبس فوری همزمان با عملیات زمینی اسرائیل در غزه
در حالی که ارتش اسرائیل اعلام کرده عملیات نیروی زمینی خود را در غزه گسترش میدهد، مجمع عمومی سازمان ملل در قطعنامهای خواستار آتشبس فوری، حفاظت از غیرنظامیان و ارسال کمکهای انساندوستانه به نوار غزه شد.
مجمع عمومی سازمان ملل روز جمعه پنجم آبان با ۱۲۰ رای موافق، ۱۴ رای مخالف و ۴۵ رای ممتنع، قطعنامه پیشنهادی کشورهای عربی را درباره جنگ اسرائیل و حماس تصویب کرد.
سفیر اسرائیل در سازمان ملل با رد کامل قطعنامه سازمان ملل درباره جنگ این کشور و حماس گفت سازمان ملل با این قطعنامه دیگر ذرهای مشروعیت ندارد. او تاکید کرد اسرائیل تا نابود کردن توان حماس و بازگرداندن گروگانها، به مبارزه ادامه میدهد.
گیلاد اردان خاطرنشان کرد این قطعنامه به نقش حماس و لزوم آزادی گروگانها اشاره نکرده است.
پیشتر نماینده آمریکا در سازمان ملل نیز از پیشنویس قطعنامه مجمع عمومی انتقاد کرده و دلیل آن را عدم اشاره به حماس و گروگانها دانسته بود.
این قطعنامه در حالی تصویب شد که اسرائیل شامگاه جمعه اعلام کرد نیروهای زمینی ارتش «امشب عملیات نظامی را در غزه گسترش میدهند».
دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل اشاره کرد حملات اسرائیل به غزه به میزان «بسیار قابل توجه» افزایش یافته است و عملیات محدود زمینی روزهای اخیر گسترش خواهد یافت.
همزمان جان کربی، سخنگوی شورای امنیت کاخ سفید اعلام کرد کشورش برای اسرائیل خط قرمزی تعیین نمیکند.
وزیر امور خارجه اردن صریحا اعلام کرد که حمله زمینی اسرائیل به نوار غزه آغاز شده. او هشدار داد نتیجه این اقدام «فاجعهای انسانی در ابعاد عظیم» خواهد بود.
از سوی دیگر سخنگوی ارتش اسرائیل تاکید کرد: «ما به وظیفه ملی بازگرداندن گروگانها متعهدیم.»
او با اشاره به گسترش حملات کشورش بار دیگر از مردم غزه خواست به جنوب این منطقه بروند. حماس نیز اعلام کرده حملات دریایی، زمینی و هوایی اسرائیل به شکل بیسابقهای افزایش یافته است.
بر اساس گزارشها، دسترسی به اینترنت و شبکههای ارتباطات سیار در نوار غزه قطع شده است.
سازمان دیدبان حقوق بشر درباره «پیامدهای خطرناک» قطع اینترنت و موبایل در غزه هشدار داد. عفو بینالملل نیز خواستار توقف حملههای اسرائیل به غزه شد.
در همین حال رادیو ارتش اسرائیل از حمله زمینی محدود اسرائیل به گذرگاه بیت حانون در نوار غزه خبر داد.
رسانههای فلسطینی گزارش دادند اسرائیل خان یونس و بیت لاهیا در نوار غزه را هدف حملههای هوایی و توپخانهای قرار داده است.
به گزارش رسانههای فلسطینی در حمله هوایی اسرائیل به ساختمانی در غزه ۱۶ نفر کشته و دهها تن زخمی شدند.
آمادگی قطر برای قطع ارتباط با حماس
خبرگزاری رویترز روز جمعه به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی نوشت قطر به واشینگتن اعلام کرد که دوحه آماده است پس از حل بحران گروگانهای در دست حماس، در مورد حضور رهبران این گروه شبهنظامی در قطر تجدیدنظر کند.
به گفته این مقام که نامش فاش نشده، این توافق در نشستی در دوحه در ماه جاری میلادی میان وزیر امور خارجه آمریکا و امیر قطر حاصل شده است.
هنوز مقامهای قطری به این گزارش واکنشی نشان ندادهاند.
حملات حماس ادامه دارد
خبرنگار ایراناینترنشنال بعدازظهر روز جمعه از عبور راکتهایی از فراز شهر اشکلون خبر داد. این راکتها به شهرهای اشدود و سدروت رسیدهاند اما بنا بر اعلام ارتش اسرائیل، سپر گنبد آهنین این راکتها را رهگیری و منهدم کرده است.
خبرگزاری فرانسه بر اساس اعلام سرویسهای اورژانس اسرائیل گزارش داد روز جمعه موشکهایی از غزه به سمت مرکز اسرائیل و تلآویو شلیک شدند.
بر اساس این گزارش، در این حملات سه نفر زخمی شدند؛ از جمله یک مرد که به دلیل وخامت وضعیت جسمیاش در بیمارستان بستری شد.
ارتش اسرائیل اعلام کرد یگان کماندویی نیروی دریایی از دریا به جنوب نوار غزه حمله و زیرساختهای حماس را منهدم کرده است.
رادیو ارتش اسرائیل صبح جمعه پنج آبان خبر داد نیروهای پیادهنظام، زرهی و مهندسی ارتش از چند ساعت قبل وارد غزه شده و در حال هدف قرار دادن مواضع حماس و سایر گروههای تروریستی هستند.
بنا بر اعلام ارتش اسرائیل، نیروهای این کشور بدون اینکه آسیبی ببینند، پس از انجام عملیات در داخل غزه، به مواضع قبلی خود در مرز بازگشتند.
اسرائیل روز پنجشنبه چهارم آبان نیز عملیات زمینی مشابهی را با استفاده از تانک و پیادهنظام در بخش شمالی غزه انجام داده بود.
انجام شدن این دو عملیات در حالی بوده است که بر اساس نظرسنجی منتشر شده از سوی روزنامه اسرائیلی معاریو در روز جمعه، تقریبا نیمی از اسرائیلیها خواهان خودداری از هر گونه تهاجم زمینی ارتش کشورشان به غزه هستند.
درگیری در کرانه باختری
ارتش اسرائیل خبر داد عیسر محمد العامر، فرمانده میدانی شاخه جنین جهاد اسلامی فلسطین در جریان درگیریها در اردوگاه آوارگان جنین کشته شد.
صبح جمعه خبرهایی درباره کشته شدن چهار فلسطینی در درگیری با نیروهای اسرائیلی در این منطقه منتشر شد که سه تن از آنان در اردوگاه آوارگان جنین بودند.
در این اردوگاه، نیروهای جهاد اسلامی فلسطین با نیروهای اسرائیل که با بولدوزر وارد شده بودند، درگیر شدند.
تحریمهای جدید آمریکا علیه حماس و جمهوری اسلامی
دولت آمریکا مجموعه دیگری از حامیان و تامینکنندگان مالی گروه شبهنظامی حماس از جمله افراد حقیقی و حقوقی مستقر در ایران را هدف تحریم قرار داد.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری ایالات متحده روز جمعه پنجم آبان در واکنش به «حملات وحشیانه» هفتم اکتبر حماس علیه اسرائیل و افراد غیرنظامی در این کشور، دور دوم تحریمها را علیه مقامات و شبکههای مالی کلیدی مرتبط با این گروه اعمال کرد.
علی مرشد شیرازی و مصطفی محمدخانی، از فرماندهان نیروی قدس سپاه پاسداران هستند که به دلیل آموزش و کمک به جهاد اسلامی فلسطین، حماس و حزبالله لبنان تحریم شدهاند.
علی احمد فیضاللهی، فرمانده تیپ نیروی ویژه صابرین نیروی زمینی سپاه هم در فهرست تحریمها قرار گرفت.
تشدید درگیریها در منطقه
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، روز جمعه پنج آبان از حمله موشکی به پایگاه آمریکاییها در میدان نفتی العمر واقع در شمال دیرالزور سوریه و نیز عینالاسد در عراق خبر داد.
تسنیم ظهر جمعه در گزارشی مدعی شد شش موشک از مجاورت ابوکمال و المیادین به پایگاه آمریکا در نزدیکی میادین نفتی العمر شلیک شده است.
دو منبع امنیتی مصر روز جمعه به خبرگزاری رویترز گفتند یک پرتابه در بخش بیابانی شهر تفریحی نویبع در دریای سرخ سقوط کرد. مقامات هنوز در حال جمعآوری اطلاعات بیشتر در مورد این حادثه هستند.
سخنگوی ارتش مصر اعلام کرد نیروهای پدافند هوایی کشور در حال تقویت برای حفظ امنیت حریم هوایی مصر هستند.
وزارت خارجه اسرائیل اعلام کرد که موشکها و پهپادهایی که روز جمعه به نقاطی در مصر برخورد کرد، از سوی نظامیان حوثی، مورد حمایت جمهوری اسلامی، به سمت اسرائیل شلیک شده بودند.
پیش از این، شبکه خبری القاهره مصر به نقل از منابع آگاه گزارش داد انفجاری در شهر طابا در نزدیکی مرز مصر و اسرائیل رخ داده که به درگیریهای اسرائیل و حماس مرتبط بوده است.
آخرین آمار قربانیان و وضعیت گروگانهای در دست حماس
ارتش اسرائیل اعلام کرد تعداد گروگانهای در اختیار حماس ۲۲۹ نفر است.
روز پنجشنبه تعداد گروگانهای باقی مانده در غزه ۲۲۴ نفر ارزیابی شده بود.
این گروگانها علاوه بر شهروندان اسرائیلی، شامل خارجیهایی میشوند که گمان میرود در جریان تهاجم حماس اسیر شدهاند.
تاکنون چهار گروگان آزاد شدهاند.
روزنامه کامرسانت روسیه به نقل از مقامات حماس که در مسکو به سر میبرند نوشت این گروه تا زمانی که برای آتشبس توافق نشود، گروگانها را آزاد نخواهد کرد.
یک عضو هیات حماس به این روزنامه گفت تاکنون ۵۰ گروگان بر اثر بمبارانهای غزه به وسیله اسرائیل کشته شدهاند.
به گفته او، این گروه «برای یافتن همه گروگانها» به زمان نیاز دارد.
یک مقام اداره مهاجرت سوئد اعلام کرد به سلوان مومیکا، مهاجر عراقی ساکن سوئد که در ماههای گذشته بارها اقدام به سوزاندن قرآن کرد، دستور داده شده خاک این کشور را ترک کند اما اجرای دستور اخراج او فعلا به دلایل امنیتی متوقف شده است.
جسپر تنگروت، سخنگوی اداره مهاجرت سوئد روز پنجشنبه چهارم آبان به یک شبکه تلویزیونی این کشور گفت اخراج او به این دلیل به حالت تعلیق درآمده که ممکن است در صورت بازگشت به عراق، جانش در خطر باشد.
او گفت: «این فرد در صورت بازگشت به کشور خود در معرض شکنجه و رفتار غیرانسانی قرار میگیرد. بنابراین ما تصمیم گرفتیم مانع از اجرای دستور اخراج او شویم.»
گفته میشود دلیل اخراج مومیکا، اظهارات خلاف واقع او در پروسه گرفتن اقامت و کار در کشور سوئد است.
اعلام دستور اخراج این مهاجر عراقی پس از یک حمله مسلحانه در بروکسل صورت گرفت که در آن دو نفر سوئدی کشته شدند. مرد ضارب در این حمله گفته بود قرآن «خط قرمز» اوست و او آماده است خود را برای آن قربانی کند.
در مرداد ماه، گزارش شد مجوز اقامت سلوان مومیکا در سوئد در حال بررسی مجدد از سوی دولت این کشور است.
او که در حال حاضر با مجوز اقامت موقت ساکن سوئد است، چندین بار برای قرآنسوزی از پلیس سوئد مجوز گرفته و بارها نیز برای این کار درخواست داده است.
اقدام او برای آتش زدن قرآن و پرچم عراق در مقابل سفارت عراق در استکهلم موجی از واکنشها را برانگیخت.
گفته میشود سلوان مومیکا پیشتر از رهبران سازمان حشدالشعبی تحت حمایت جمهوری اسلامی بوده و بعدها با یکی از رهبران تیپ بابل این سازمان دچار اختلاف شده است.
وزارت امور خارجه عراق ضمن اعلام اعتراض به این اقدام خواستار استرداد مومیکا به این کشور برای دادگاهی کردنش شده است.
اواخر تیر ماه، پس از آن که معترضان عراقی به سفارت سوئد در بغداد حمله کرده و ساختمان آن را آتش زدند، سوئد کاردار عراق در استکهلم را احضار کرد و سفارت خود را در بغداد بست.
دولت عراق در بیانیهای اعلام کرد در اعتراض به سوزاندن قرآن در استکهلم، سفیر سوئد در عراق را اخراج کرده و کاردار خود را در سوئد فراخوانده است.
با افزایش فشارها بر پناهجویان ایرانی در ترکیه، شیلان میرزایی، کنشگر حقوق بشر و فعال سیاسی در خطر بازگردانده شدن به ایران قرار گرفته است. میرزایی اخیرا در ازمیر بازداشت و به کمپ پناهندگان باندیرما در شمال ترکیه منتقل شد.
این فعال مدنی روز پنجشنبه سوم آبان در فایلی صوتی درباره وضعیتش توضیح داد و گفت در صورت بازگردانده شدن به ایران، به دلیل فعالیتهای سیاسی و حقوق بشریاش مجازاتهایی سنگین در انتظارش خواهد بود.
تلاش ترکیه برای دیپورت او در شرایطی است که او به گفته خودش «قبولی سازمان ملل متحد و پلیس مهاجرت» را در پروندهاش دارد و هیچ فعالیتی علیه دولت ترکیه انجام نداده است.
مراجع بازداشتکننده این کنشگر حقوق بشر تاکنون هیچ توضیحی درباره چرایی دستگیری و انتقال او به کمپ ارائه ندادهاند.
او گفته که از ماموران پلیس کمپ باندیرما شنیده است کنسولگری جمهوری اسلامی از دولت ترکیه خواسته او را تحویل دهند. به همین دلیل پلیس مهاجرت محل اقامتش او را به کمپی منتقل کرده که مخصوص نگهداری پناهجویان دیپورت شده است.
در سالهای اخیر وضعیت پناهجویان و پناهندگان سیاسی و مدنی ایرانی ساکن ترکیه نامناسبتر از قبل شده و فشارهای جمهوری اسلامی دشواری این وضعیت را تشدید کرده است.
دهم مرداد امسال یک پناهجوی ایرانی در کمپ بسته آیدین به ایراناینترنشنال گفت که مدیر کمپ آنها را شکنجه روحی و جسمی میکند.
به گفته او، مسوولان کمپ، پناهجویان را زیر آفتاب نگه میدارند تا مجبور به امضای برگه دیپورت به ایران شوند.
پیش از آن و در فروردین ماه، گزارشهایی درباره وضعیت ناگوار سه خانواده ایرانی در کمپ موغلا در حوالی ازمیر ترکیه منتشر شد که زانیار تندرو و خانوادهاش یکی از آنان بودند.
این معترض ۱۸ ساله که چشم راستش را بر اثر شلیک ماموران از دست داده است تیر ماه امسال توانست به آلمان برود.
شیلان میرزایی که اکنون در خطری مشابه قرار دارد گفته است ترکیه فکر میکند حضور و ماندن او در این کشور، برای دولت ترکیه خطرساز است.
او روز سهشنبه دوم آبان بازداشت شد و از زمان انتقال به کمپ تاکنون از امضای هر برگهای درباره موافقت با دیپورت و بازگردانده شدن به ایران سر باز زده است.
این کنشگر سیاسی به تهدیدات انجام گرفته از سوی افرادی منسوب به سفارت جمهوری اسلامی در ترکیه طی یک سال گذشته اشاره کرده است.
به گفته میرزایی، دو زن به نامهای «لیلی جاهد و ناهید قاعدی» در این مدت بارها تلاش کردهاند او را بدزدند.
یک هفته پیش هم افرادی ناشناس فرزند خردسال او را تهدید کردند که مقابل مدرسهاش او را میکشند.
میرزایی درباره این تهدیدها به دفتر سازمان ملل متحد و پلیس امنیت ترکیه شکایت کرده اما این شکایتها جدی گرفته نشده و نتیجهای نداشته است.
اسفند سال گذشته شبکه آیتیوی بریتانیا در گزارشی نوشت وابستگان جمهوری اسلامی پناهجویان و پناهندگان سیاسی ایرانی در ترکیه را به ربودن و قتل تهدید میکنند.
این گزارش به نقل از یک پناهجو یادآور شد ربودن و کشتن مخالفان در ترکیه به کار بسیار راحتی برای جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، روز جمعه پنج آبان از حمله موشکی به پایگاه آمریکاییها در میدان نفتی العمر واقع در شمال دیرالزور سوریه و پایگاه عینالاسد در عراق خبر داد.
این خبرگزاری ظهر جمعه در گزارشی مدعی شد شش موشک از مجاورت ابوکمال و المیادین به پایگاه آمریکا در نزدیکی میادین نفتی العمر شلیک شده است.
در صورت درست بودن گزارشهای تسنیم، این پاسخی سریع از نیروهای جمهوری اسلامی به حمله تلافیجویانه و محدود جنگندههای آمریکا محسوب میشود.
آمریکا پیش از این انبارهای سلاح، مهمات و مواضع سپاه پاسداران و نیروهای نیابتیاش را در شرق سوریه و نزدیکی بو کمال هدف قرار داده بود.
تسنیم در گزارشی دیگر مدعی شد «مقاومت اسلامی عراق» به پایگاه «عینالاسد» واقع در غرب این کشور حمله پهپادی کرده است.
این پایگاه محل استقرار نیروهای نظامی آمریکا و عراق است که اخیرا و پس از آغاز جنگ حماس و اسرائیل نیز هدف حمله قرار گرفته بود.
نیروهای نیابتی مسلح جمهوری اسلامی در سوریه و عراق از زمان حمله تروریستی حماس به اسرائیل در روز هفتم اکتبر (۱۵ مهر)، حدود ۲۰ حمله پهپادی و موشکی علیه پایگاههای آمریکایی در این دو کشور انجام دادهاند.
جو بایدن، رییسجمهوری و دیگر مقامات آمریکایی پیشتر نسبت به تلافی این حملات در صورت ادامهدار شدنشان هشدار دادهاند.
جمهوری اسلامی از نزدیک یک سال قبل تا پیش از تهاجم حماس به اسرائیل، به پایگاههای آمریکا در منطقه حمله نکرده بود.
در یک سال گذشته، تهران در حال مذاکره محرمانه با واشینگتن برای آزادسازی میلیاردها دلار از وجوه مسدود شده خود بود.
دولت بایدن با جمهوری اسلامی به توافقی رسید که بر اساس آن دستکم ۸/۷ میلیارد دلاری که از ماه ژوئن در کره جنوبی و عراق مسدود شده بود، در ازای آزادی پنج گروگان آمریکایی رهاسازی شود.
بنا بر گزارشها آمریکا همچنین توافقی با جمهوری اسلامی برای کاهش تنشها امضا کرد.
با این حال حمله اخیر حماس به اسرائیل احتمال درگیری جدی در منطقه را تشدید کرده است.
جمهوری اسلامی به طور کامل از حماس حمایت و آمریکا را تهدید کرده است که اگر حمله به غزه متوقف نشود، آتش این تنش میتواند دامن منافع آمریکا را بگیرد.
دولت آمریکا مجموعه دیگری از حامیان و تامینکنندگان مالی گروه شبهنظامی حماس از جمله افراد حقیقی و حقوقی مستقر در ایران را هدف تحریم قرار داد. حماس از سوی آمریکا و دیگر کشورهای غربی در فهرست گروههای تروریستی طبقهبندی شده است.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری ایالات متحده روز جمعه پنجم آبان در واکنش به «حملات وحشیانه» هفتم اکتبر حماس علیه اسرائیل و افراد غیرنظامی در این کشور، دور دوم تحریمها را علیه مقامات و شبکههای مالی کلیدی مرتبط با این گروه اعمال کرد.
اقدام جدید وزارت خزانهداری آمریکا، داراییهای بیشتری از حماس و افرادی را هدف قرار میدهد که فرار از تحریمها توسط شرکتهای وابسته به این گروه را تسهیل میکنند.
بر اساس اعلام وزارت خزانهداری آمریکا، خالد خدومی، یک تبعه اردنی و عضو باسابقه حماس که به عنوان نماینده این گروه در تهران مستقر است، در فهرست تحریمها قرار گرفته است.
قدومی با شرکت در جلسات مقامهای عالیرتبه جمهوری اسلامی برای تهیه تسلیحات و حفظ روابط قوی با تهران تلاش میکند.
علی مرشد شیرازی و مصطفی محمدخانی، از فرماندهان نیروی قدس سپاه پاسداران هستند که به دلیل آموزش و کمک به جهاد اسلامی فلسطین، حماس و حزبالله لبنان تحریم شدهاند.
علی احمد فیضاللهی، فرمانده تیپ نیروی ویژه صابرین نیروی زمینی سپاه هم در فهرست تحریمها قرار گرفت.
تیپ صابرین در سوریه مستقر شده و به حماس و حزبالله آموزش میدهد.
این واحد از سپاه پاسداران در سرکوب خشونتآمیز خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی در ایران نقش داشته است.
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا آمده است بنیاد شهید که پیشتر از سوی آمریکا تحریم شده، میلیونها دلار از طریق موسسه خیریه الانصار مستقر در غزه و وابسته به جهاد اسلامی، به خانوادههای «تروریستهای وابسته به حماس و جهاد اسلامی» کمک میکند.
ناصر الشیخعلی (شیخ علی) مدیر موسسه الانصار نیز در تحریمهای جدید آمریکا هدف قرار داده شده است.
والی آدیمو، معاون وزیر خزانهداری آمریکا گفت: «اقدام امروز بر تعهد ایالات متحده برای از بین بردن شبکههای تامین مالی حماس تاکید میکند.»
او افزود آمریکا با هدف قرار دادن بیامان فعالیتها و جریانهای مالی حماس در اقدام برای تضعیف هر چه بیشتر توانایی این گروه در انجام حملات «تروریستی وحشتناک» تردید نخواهد کرد.
در روزهای گذشته و در جریان اولین تحریمها علیه حماس پس از حمله اخیر این گروه به اسرائیل، ایالات متحده از اعمال تحریم علیه ۱۰ عضو ارشد یک شبکه مالی بزرگ از اعضای حماس در غزه، قطر، ترکیه، سودان و الجزایر خبر داد.
تاکنون حدود هزار نفر از «اعضای گروههای تروریستی تحت حمایت جمهوری اسلامی» از جمله حماس و حزبالله از سوی آمریکا تحریم شدهاند.
دولت جو بایدن به امید ایجاد بازدارندگی از دخالت در جنگ اسرائیل و حماس برای جمهوری اسلامی در حال افزایش توان نظامی خود در خاورمیانه است و همزمان یک همکاری دور از انتظار را با چین به منظور حل این تنشها در پیش گرفته است.
هر چند چین از روسیه و جمهوری اسلامی ایران دشمن بالقوه قدرتمندتری برای ایالات متحده محسوب میشود اما منافع مشترکی هم با این کشور دارد.
والاستریت ژورنال با انتشار گزارشی به بررسی رویکرد دولت جو بایدن در همکاری احتمالی ایالات متحده با پکن به منظور حل بحران رو به گسترش خاورمیانه پرداخت.
بر اساس این گزارش، روز چهارم آبان وانگ یی، وزیر امور خارجه چین برای گفتوگو با آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه و جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید وارد واشینگتن شد.
وانگ یی گفت واشینگتن و پکن در کنار اختلاف نظرهای خود، منافع مشترک مهمی دارند.
آنتونی بلینکن نیز ابراز امیدواری کرد دو کشور بتوانند گفتوگوهای سازندهای داشته باشند.
از سوی دیگر بر اساس گزارش رویترز ممکن است وزیر امور خارجه چین طی این سفر سه روزه با رییسجمهوری آمریکا نیز دیدار کند.
به گزارش والاستریت ژورنال، هدف اصلی سفر وانگ، پیگیری روند دیپلماتیک برای حضور ماه آینده شی جین پینگ، رییسجمهوری چین در سانفرانسیسکو در «نشست اقتصادی آسیا-اقیانوسیه» است.
این سفر در حالی انجام شد که بلینکن در اظهارات روز دوم آبان خود در شورای امنیت سازمان ملل متحد تاکید کرد آمریکا از چین میخواهد تا با این کشور برای جلوگیری از بروز یک جنگ گستردهتر در خاورمیانه همکاری کند.
والاستریت ژورنال نوشت همکاری با آمریکا در کاهش تنشها در منطقه و جلوگیری از کمبود عرضه و افزایش قیمت نفت به نفع اقتصاد چین خواهد بود چرا که چین در حال حاضر با فروپاشی بازار املاک و مستغلات و بحران مالی احتمالی دست و پنجه نرم میکند.
حضور نظامی چین در خلیج فارس
به گزارش والاستریت ژورنال، در حال حاضر پکن بهطور موقت به دلیل حضور نیروهای ویژه اسکورت ۴۴ و ۴۵ نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق چین در خلیج فارس، به نیروی نظامی پیشرو در این آبراه استراتژیک تبدیل شده است. در نتیجه اگر چین «بخواهد» نقش مهمی در منطقه ایفا کند، به خوبی برای انجام این کار آماده است.
روی کاغذ به نظر میرسد چین و آمریکا به دنبال اهداف مشترکی در خاورمیانه هستند.
بر اساس گزارش رسانههای دولتی چین، ژای جون، فرستاده چین، برای مذاکره، دستیابی به آتشبس و بازگرداندن صلح و همچنین ترویج «راهحل دو کشوری» در حال سفر در خاورمیانه است.
بهبود روابط واشینگتن و پکن
تماس آمریکا با چین بر سر مسایل خاورمیانه در کنار سایر نشانهها، از روند بهبود روابط پکن و واشینگتن خبر میدهد.
پس از دیدار سالیوان و وانگ یی در بهار گذشته در وین، تعدادی از مقامهای بلندپایه آمریکا همچون وزیران امور خارجه، خزانهداری، بازرگانی و جان کری، فرستاده ویژه ایالات متحده در امور اقلیمی، از پکن دیدار کردند.
شی جین پینگ، رییسجمهوری چین نیز پیامی دوستانه به ایالات متحده ارسال کرد. این پیام ۲۴ اکتبر در مراسم شام کمیته ملی روابط آمریکا و چین خوانده شد.
شی در این پیام، روابط واشینگتن و پکن را برای جهان حیاتی خواند و تمایل کشورش را برای همکاری با آمریکا به منظور دادن پاسخ مناسب به چالشهای جهانی ابراز کرد.
والاستریت ژورنال نوشت همکاری احتمالی آمریکا با چین در تنشهای خاورمیانه، بر خلاف سیاست خارجی اولیه دولت بایدن خواهد بود.
به نظر میرسد هدف اولیه این همکاری متوقف کردن روسیه و جلوگیری از گرفته شدن تصمیمهای تحریکآمیز از سوی جمهوری اسلامی باشد تا دولت بایدن بتواند بر داراییهای اقتصادی، دیپلماتیک و نظامی آمریکا در رویارویی با تهدید بزرگتر خود یعنی چین تمرکز کند اما این سیاست بالقوه میتواند نتیجه عکس داشته و در عمل تلاشی برای متوقف کردن پکن برای رویارویی موثرتر با روسیه و جمهوری اسلامی باشد.
منافع مشترک آمریکا و چین
بنا بر گزارش والاستریت ژورنال، ریاستجمهوری کنونی آمریکا از نقطهنظر یک دولت متزلزل که دیوانهوار تلاش میکند به مجموعهای از رویدادهای پیشبینی نشده پاسخ دهد، دلایل زیادی برای همکاری با پکن دارد.
چین در حالی که دشمن بالقوه قدرتمندتری از روسیه یا جمهوری اسلامی برای آمریکا محسوب میشود اما منافع مشترکی نیز با ایالات متحده دارد که دو دشمن رادیکالتر، یعنی مسکو و تهران، فاقد آن هستند.
چین و آمریکا خواستار ثبات اقتصادی جهانی و آرامش در خاورمیانه هستند. هر دو کشور از دنیایی سود میبرند که بستری مناسب برای تجارت و سرمایهگذاری فراهم بیاورد.
با وجود چالشهای دولت آمریکا در رویارویی با جهانی که در خطر شعلههای فراگیر جنگ قرار گرفته و مشکلات اقتصادی چین، مطمئنا کسانی در پکن و واشینگتن به دنبال گزینههایی برای برقرار شدن دورهای به دور از تنش در روابط دو کشور هستند.
بهای همکاری با چین
چین برای اجتناب از شکل گرفتن بحران جهانی در زمینه انرژی نمیخواهد خاورمیانه درگیر یک جنگ منطقهای باشد اما از طرفی خواهان تضعیف موقعیت آمریکا در خاورمیانه است.
دولت بایدن هم به خوبی از اسلاف خود آموخته که «تعامل با دشمنان» سختتر از آن چیزی است که به نظر میرسد.
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، باراک اوباما در زمان ریاستجمهوری خود در شرایطی مشابه قرار گرفت: او پس از آنکه دولت بشار اسد خط قرمز استفاده از سلاحهای شیمیایی را در جنگ داخلی سوریه شکست، تصمیم گرفت به روسیه روی آورد تا او را از این مخمصه شرمآور نجات دهد.
روسیه نیز با جمعآوری برخی از ذخایر تسلیحات شیمیایی سوریه با آمریکا در این زمینه «همکاری» کرد. تا به امروز، موقعیتی که روسیه با «کمک کردن» به اوباما در سوریه به دست آورده عامل اصلی بیثباتی منطقه و خطر فزاینده برای متحدان آمریکا محسوب میشود.
آیا این همکاری انجام میشود؟
دولت بایدن تاکنون «سیاست ضد چین» را تا حد زیادی دنبال کرده است. بر اساس این سیاست، آمریکا همسویی با سیاست خود در قبال چین را میان متحدان منطقهای واشینگتن تقویت کرده است. همچنین محدودیتهای شدیدی بر دسترسی چین به فنآوریهای پیشرفته اعمال کرده و متحدان اروپایی را تحت فشار گذاشته تا موضع خود را در قبال پکن محکمتر کنند.
گمان میرود کارنامه دولت بایدن در قبال چین باعث شده تا رهبران این کشور علاقه چندانی به او و حمایت از انتخاب مجددش نداشته باشند. مخالفت با سیستم جهانی مستقر در آمریکا در عمق دیانای حزب کمونیست چین نهفته است.
شی در تصمیمگیریهای خود تحت تاثیر تندروترین و تمامیتخواهترین عناصر حزب کمونیست قرار دارد.
بر همین اساس به نظر میرسد همکاری با دولت بایدن در حل تنشهای خاورمیانه در اولویت شی نباشد.
پکن به احتمال زیاد امیدوار است که آمریکا تحت فشار سیلی از تهدیدهای بینالمللی، اختلافات داخلی و انتخابات جنجالی پیش رو، تواناییاش را برای مدیریت بحران از دست بدهد.
والاستریت ژورنال با استفاده از عبارت «امید به بهترینها و آماده شدن برای بدترینها» نوشت: «واشینگتن در درک ماهیت خصمانه اینگونه روابط خوب عمل نکرده است.»
نظر به بهای سنگینی که دولت بایدن حاضر است در تلاش برای متوقف کردن روسیه و جمهوری اسلامی بپردازد، چینیها ممکن است وسوسه شوند که همانند مسکو و تهران، دولت بایدن را به بازی بگیرند و برای «توافقی که هرگز به دست نخواهد آمد» امتیازات زیادی به جیب بزنند.
والاستریت ژورنال در انتها نوشت تنها از یک چیز میتوان مطمئن بود: «هر چه دولت بایدن "مشتاقتر" به نظر برسد، "کمک" چین گرانتر خواهد بود.»