رسانه‌های دولتی: حسین سلاح‌ورزی از ریاست اتاق بازرگانی ایران برکنار شد

فایننشال تایمز در گزارشی به بررسی احتمال گسترده‌تر شدن جنگ در خاورمیانه و علل آن پرداخته است.

بر اساس این گزارش، با وجود گذشت بیش از یک قرن از وقوع جنگ جهانی اول، مورخان هنوز به بررسی علل وقوع این جنگ می‌پردازند. نقطه آغازین جنگ جهانی اول، ترور یک دوک اتریشی در سارایوو در ژوئن سال ۱۹۱۴ بود. تنها در عرض چند هفته، این اتفاق منجر به درگیری بزرگ‌تری شد که تمام قدرت‌‌های بزرگ اروپا و در نهایت آمریکا را وارد جنگ کرد.

جنگ جهانی اول در حالی آغاز شد که بسیاری از رهبران درگیر، تلاش زیادی برای جلوگیری از بروز جنگی سراسری در اروپا داشتند. امپراتورهای آلمان و روسیه پیام‌های متعددی مبادله کردند تا جلوی گسترش این بحران و تبدیل شدنش به جنگی بزرگ‌تر را بگیرند. تلاشی که با گسترش درگیری‌ها، با شکست مواجه شد.

نگرانی از تکرار تاریخ در خاورمیانه

فایننشال تایمز در ادامه گزارش خود با اشاره به شرایط خاورمیانه نوشت در حال حاضر خطر مشابه جنگ جهانی اول در تشدید ناخواسته درگیری‌ها وجود دارد.

وحشت فراگیری درگیری‌ها در خاورمیانه آن‌قدر قانع‌کننده است که رهبران منطقه خواهان تمرکز نبرد اسرائیل و حماس در محدوده غزه هستند.

از سوی دیگر سیاست‌‌گذاران غربی به‌طور فزاینده نگران گسترش جنگ در ابعاد بزرگ‌تر و خطر بروز یک جنگ سراسری در خاورمیانه‌اند. خطری که می‌‌تواند در نهایت منجر به ورود جمهوری اسلامی ایران، آمریکا و حتی عربستان سعودی به این درگیری شود.

چالش اصلی دولت بایدن در بحران خاورمیانه

تهدید «گسترده شدن جنگ در منطقه» در حال حاضر چالش اصلی دولت جو بایدن، رییس‌‌جمهوری آمریکا است.

یکی از منابع داخلی واشینگتن به فایننشال تایمز گفت: «همه کشورهای درگیر، خطوط قرمزی دارند که عبور از آن‌ها می‌تواند منجر به اقدام متقابل شود اما هیچ‌کس واقعا نمی‌داند آستانه تحمل قدرت‌های منطقه برای زیر پا گذاشته شدن این خطوط قرمز تا چه اندازه است.»

فایننشال تایمز نوشت هفته گذشته، جمهوری اسلامی تهدید آشکاری مبنی بر نزدیک شدن به آستانه تحمل خود صادر کرد. ابراهیم رئیسی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که اقدامات اسرائیل در غزه «خطوط قرمز را رد کرده و این ممکن است همه را مجبور به اقدام کند».

او افزود: «واشینگتن از ما می‌خواهد کاری انجام ندهیم اما آن‌ها به حمایت گسترده خود از اسرائیل ادامه می‌دهند.»

چگونگی تشدید تنش‌ها

بنا بر گزارش فایننشال تایمز، یکی از نشانه‌های تشدید تنش‌ها در منطقه زمانی دیده شد که آمریکا هفته گذشته شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی را در سوریه بمباران کرد.

واشینگتن این اقدام خود را پاسخی به حملات نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی به نیروهای آمریکایی حاضر در عراق و سوریه عنوان کرد.

فایننشال تایمز در ادامه افزود اگر این‌گونه حملات به مواضع ایالات متحده در منطقه ادامه یابد و نیروهای آمریکایی کشته شوند، پاسخ بعدی «شدیدتر» خواهد بود.

نقش حزب‌الله

اقدامات حزب‌الله لبنان به عنوان گروه شبه‌نظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی در گسترش درگیری‌ها کلیدی است.

اگر حزب‌الله تصمیم به افزایش میزان حملات خود به اسرائیل بگیرد، به میزان کافی موشک هدایت‌شونده دقیق در زرادخانه‌اش دارد تا اکثر جمعیت غیرنظامی اسرائیل را وادار به رفتن به پناهگاه‌ها کند. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به همین دلیل لبنان را در صورت حمله به اسرائیل از خاک این کشور، تهدید به «نابودی» کرده است.

به گزارش فایننشال تایمز اگر حزب‌‌الله در پی تهدیدهای اسرائیل در خطر نابودی قرار گیرد، جمهوری اسلامی می‌‌تواند نیروهایی را از سپاه پاسداران، برای جنگیدن در کنار متحد خود به لبنان بفرستد.

در صورت چنین اقدامی از سوی رژیم تهران، اسرائیل ممکن است تصمیم بگیرد به سپاه پاسداران در خاک ایران و همچنین در لبنان حمله کند.

از سوی دیگر احتمالا سایر نیروهای نیابتی تحت حمایت جمهوری اسلامی در منطقه با تشدید حملات خود به اهداف اسرائیلی و آمریکایی به جنگی که حزب‌الله در آن درگیر است، پاسخ خواهند داد.

تنگه هرمز

فایننشال تایمز با تاکید بر اهمیت استراتژیک تنگه هرمز یادآور شد جمهوری اسلامی احتمالا در نهایت به تهدیدهای گاه و بی‌گاه خود مبنی بر بستن تنگه هرمز عمل خواهد کرد.

تنگه هرمز گذرگاهی است که بیشتر نفت جهان از آن عبور می‌کند.

چنین اقدامی اقتصاد جهانی را به رکود می‌کشاند و مستقیما عربستان سعودی را تهدید می‌کند.

در صورت بروز عملی شدن این تهدید از سوی جمهوری اسلامی، نیروی دریایی ایالات متحده برای بازگشایی این تنگه تلاش خواهد کرد.

فایننشال تایمز افزود این اقدام بی‌پاسخ نخواهد ماند و ممکن است رژیم ایران و نیروهای نیابتی آن را به اقدام علیه نیروها و تاسیسات آمریکا در سراسر منطقه از جمله در بحرین، امارات متحده عربی، قطر، سوریه و عراق وادار کند.

حوثی‌های یمن

حوثی‌‌های یمن یکی از نیروهای تحت حمایت جمهوری اسلامی هستند که آمریکایی‌‌ها با نگرانی خاصی اقداماتشان را تحت نظر دارند.

این نیروها اکنون درگیر جنگ با عربستان سعودی هستند.

نیروهای حوثی سه‌شنبه نهم آبان با حملات پهپادی و موشکی اسرائیل را هدف قرار دادند. این گروه تهدید کرد تا زمانی که اسرائیل حملات خود را به نوار غزه متوقف نکند، این کشور را هدف قرار خواهد داد.

حوثی‌ها هفته گذشته نیز راکت‌هایی به سمت اسرائیل شلیک کردند. آن‌ها همچنین در گذشته به تاسیسات نفتی عربستان سعودی ضربه زده‌اند. حوثی‌ها می‌توانند با پرتاب چند موشک دقیق، کارخانه‌های آب شیرین‌کُنی را نابود کنند که آب ریاض، پایتخت عربستان سعودی را تامین می‌کنند.

فایننشال تایمز نوشت همه طرف‌های جنگ احتمالی در خاورمیانه به خوبی می‌دانند بروز درگیری در این ابعاد برای هر یک از آن‌ها فاجعه‌بار خواهد بود. با وجود این ممکن است این اتفاق بیفتد زیرا این کشورها معتقدند رویدادهای خاصی وجود دارد که پاسخ ندادن به آن‌ها برای منافعشان بسیار خطرناک است.

برای مثال اسرائیل بدون طرح خروجی معتبر به غزه حمله زمینی کرد چرا که احساس می‌کرد باید تاثیر «بازدارندگی» خود را برگرداند.

از طرفی، جمهوری اسلامی معتقد است باید نشان دهد «محور مقاومت» از فلسطینی‌‌ها حمایت می‌کند.

آمریکا نیز بر این باور است که باید به هر گونه حمله به نیروهایش در منطقه با قدرت پاسخ دهد.

عربستان سعودی

با این‌ حال همه در منطقه وحشت‌زده نیستند. در ریاض، برخی از سعودی‌‌ها با اطمینان اظهار می‌‌کنند که این درگیری فقط یک بحران دیگر در یک منطقه بی‌‌ثبات است.

آن‌ها بر این باورند که برنامه مدرن‌سازی بلندپروازانه پادشاهی و چشم‌انداز ۲۰۳۰، همچنان در مسیر خود قرار دارد.

با وجود این در حالی‌ که مردم معمولی در ریاض سر در کار خود دارند، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی بسیار نگران خطر یک جنگ منطقه‌ای است.

فایننشال تایمز به نقل از یک منبع محرمانه نوشت استراتژی بن سلمان فشار آوردن بر آمریکایی‌‌هاست تا آنان نیز بر اسرائیل فشار بیاورند.

در حالی‌ که آمریکایی‌ها نیز به نوبه خود امیدوارند بن سلمان، قطر و حتی چین بتوانند جمهوری اسلامی را در مورد خطرات تشدید تنش و نیاز به خویشتن‌داری متقاعد کنند.

این بحران در نهایت منجر به شکل‌گیری گفت‌وگوی بی‌سابقه‌ای بین محمد بن سلمان و رییس‌جمهوری ایران شده است.

رهبران جمهوری اسلامی و عربستان سعودی مانند امپراتورهای روسیه و آلمان قبل از جنگ جهانی اول، مایلند در تلاش برای جلوگیری از یک جنگ فاجعه‌بار با یکدیگر گفت‌وگو کنند.

فایننشال تایمز در انتها نوشت باید امیدوار بود استراتژی‌ای که در سال ۱۹۱۴ موثر واقع نشد، این‌بار نتایج متفاوتی به همراه داشته باشد.

نیویورک تایمز روز نهم آبان نوشت این تحلیل بر اساس تحقیقات شرکت اسرائیلی-آمریکایی «چک پوینت»، فعال در زمینه امنیت سایبری، درباره عملیات هکرهای مرتبط با وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ارائه شده است.

در یک سال گذشته هکرهای وابسته جمهوری اسلامی به قصد کسب اطلاعات مهم امنیتی، مراکز اطلاعاتی و دفاعی تعدادی از کشورهای منطقه مانند اسرائیل، عربستان سعودی و اردن را هدف قرار دادند.

در گزارش نیویورک تایمز آمده است هکرهای ایرانی توانسته‌اند به ایمیل‌های گروهی از اهداف خود مانند مقام‌های دولتی و نظامی، شرکت‌های مخابراتی و بنگاه‌های مالی دست یابند.

بدافزاری که از سوی این هکرها مورد استفاده قرار می‌گیرد، این قابلیت را دارد که نقشه شبکه‌هایی را ثبت کند که هکرها به آن نفوذ کرده بودند.

بنا بر این گزارش، این نقشه‌ها می‌توانند برای برنامه‌ریزی و انجام حملات هکرهای ایرانی به زیرساخت‌های سایبری اهداف خود در آینده کمک شایانی کنند.

چک پوینت در گزارش خود نوشت هدف اصلی عملیات سایبری جمهوری اسلامی جاسوسی است و شیوه مورد استفاده این هکرها در مقایسه با عملیات گذشته آن‌ها، «به طرز قابل توجهی پیچیده‌تر» است.

نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد از پاسخ به پرسش درباره عملیات هکرهای وابسته به تهران خودداری کرد.

محمدرضا آشتیانی، وزیر دفاع جمهوری اسلامی روز دوم آبان گفت: «در محیط پیچیده امروز لازم است خط دفاع کشور از مرزهای موجود جلوتر برود ... در این تفکر حوزه‌های شناختی، فضایی، سایبری و عرصه‌های جدید از اهمیت بالایی برخودار هستند که باید توجه به ویژه‌ای به آن‌ها کرد.»

او افزود دشمنان جمهوری اسلامی «سراغ تهدیدات ناشناخته و نو رفته‌اند» و به همین دلیل «تهران نیز باید قابلیت‌های جدیدی را به صنایع دفاعی اضافه کند».

چک پوینت تایید کرد هکرهای ایرانی با موفقیت به رایانه‌های مرتبط با وزارت دفاع عربستان سعودی و همچنین سامانه بانک‌ها و شرکت‌های مخابراتی در برخی کشورهای منطقه مانند اردن، کویت و عمان نفوذ کردند.

این شرکت در مورد داده‌های به سرقت رفته از سوی هکرهای ایرانی توضیحی ارائه نکرد و همچنین مشخص نکرد کدام سامانه‌های اسرائیلی هدف عملیات سایبری جمهوری اسلامی قرار گرفتند.

نیویورک تایمز به نقل از یک مقام اسرائیلی نوشت در ماه‌های اخیر حملاتی از سوی یک گروه هکری با نام «دم شیر» علیه موسسات و نهادهای دولتی و محلی اسرائیل صورت گرفته است.

به گفته او، آژانس امنیت اسرائیل (شین بت) و اداره ملی سایبری این کشور حملات صورت گرفته را شناسایی و مدیریت کردند.

یک مقام اسرائیلی دیگر نیز گفت «دم شیر» یکی از ۱۵ گروهی است که به صورت مستقیم یا نیابتی به سپاه پاسداران یا وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی وابسته هستند.

نیویورک تایمز گزارش داد در ماه‌های اخیر هکرهای وابسته به جمهوی اسلامی، حماس و حزب‌الله در تلاش بوده‌اند تا دوربین‌های مداربسته، به‌ویژه دوربین‎‌های مداربسته غیردولتی در نزدیکی مرز اسرائیل و لبنان را هک کنند.

اداره ملی سایبری اسرائیل روز ۲۴ مهر با انتشار اطلاعیه‌ای ضمن هشدار درباره احتمال هک دوربین‌های مداربسته خانگی به وسیله سازمان‌های متخاصم، از شهروندان این کشور خواست اقدامات احتیاطی را در مورد این دستگاه‌ها انجام دهند.

آرمیتا گراوند روز ۹ مهر در ایستگاه متروی شهدای تهران بی‌هوش شد و به کما رفت. خبر جان باختن او پس از ۲۸ روز بستری زیر نظر نهادهای امنیتی در بیمارستان نظامی فجر، روز شش آبان اعلام شد.

بر اساس گزارش‌ها او به دلیل حمله یک زن چادری آسیب دید. برخی این زن را «حجاب‌بان» و برخی دیگر «آتش به اختیار هوادار حکومت» معرفی کردند.

در واکنش به قتل حکومتی آرمیتا گراوند، سازمان عفو بین‌الملل مرگ او را در ارتباط با «قوانین حجاب اجباری توهین‌آمیز جمهوری اسلامی» خواند که «نقض گسترده و سیستماتیک حقوق بشر علیه زنان و دختران» را تداوم می‌بخشد.

بر اساس اطلاعیه این سازمان، مقام‌های جمهوری اسلامی برای هفته‌ها کمپینی هماهنگ در راستای انکار، تحریف و پنهان کردن حقیقت در مورد شرایطی به راه انداختند که منجر به مرگ آرمیتا شد.

سپس در مراسم تشییع جنازه او، «با بی‌شرمی عزاداران را بازداشت کردند» تا هر گونه درخواست حقیقت و عدالت را خاموش کنند.

اشاره این سازمان به بازداشت نسرین ستوده، وکیل و فعال حقوق‌بشر، منظر ضرابی، از خانواده‌های دادخواه هواپیمای اوکراینی که چهار نفر از نزدیکانش را در شلیک موشک‌ از سوی سپاه به این هواپیما از دست داد و شمار دیگری از کسانی است که روز یک‌شنبه هفت آبان در بهشت زهرا حضور داشتند.

علاوه بر این بازداشت‌ها، تصاویر و فایل‌های صوتی رسیده به ایران‌اینترنشنال حاکی از برقراری جو امنیتی مقابل مسجد محل برگزاری مراسم ختم آرمیتا گراوند واقع در خیابان پیروزی تهران بود.

عفو بین‌الملل خواهان دخالت جامعه جهانی برای ورود ماموران کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل و سایر ناظران مستقل به ایران شد تا شرایط بستری شدن آرمیتا در بیمارستان، به کما رفتن و مرگ او را بررسی کنند.

این سازمان حدود سه هفته پیش نیز خواهان بررسی موضوع به کما رفتن آرمیتا از سوی یک هیات بین‌المللی مستقل از جمله کارشناسان سازمان ملل شده بود.

در بخشی از اطلاعیه این سازمان آمده است: «کشورها باید به دنبال راه‌های قانونی بین‌المللی باشند تا جمهوری اسلامی را به دلیل دستور دادن، برنامه‌ریزی و ارتکاب [اعمال منجر به] نقض گسترده و سیستماتیک حقوق انسانی زنان و دختران از طریق حجاب اجباری پاسخگو کنند.»

عفو بین‌الملل تاکید کرد مسوولان جراحات و مرگ آرمیتا باید با عدالت روبه‌رو شوند.

این سازمان همچنین خواهان آزادی فوری همه دستگیرشدگان در مراسم مسالمت‌آمیز خاک‌سپاری آرمیتا گراوند، ‌از جمله نسرین ستوده شد.

واکنش نهادها و چهره‌های داخل ایران به قتل حکومتی آرمیتا گراوند ادامه دارد.

ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی پیشین گفت: «قتل مظلومانه آرمیتا ورق سیاه دیگری بر پرونده سیاه‌تر از سیاه علی خامنه‌ای و نظام جمهوری اسلامی افزود.»

او در ادامه گفت: «تمامی دست‌اندرکاران قتل آرمیتا مسوول‌اند اما مقصر و مسوول اصلی، علی خامنه‌ای است.»

شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان عصر دوشنبه با انتشار بیانیه‌ای نوشت که جمهوری اسلامی نمی‌تواند مقابل سیل خروشان مطالبات مردم ایران از جمله حجاب اختیاری، ایستادگی کند و هر بار که حکومت مانعی ایجاد کند، گامی به پیش برداشته خواهد شد.

این شورا آرمیتا، ژینا مهسا، نیکا و سارینا را «قهرمانان شجاع مطالبه‌گری به منظور دست‌یابی به دمکراسی، حقوق بشر و عدالت اجتماعی» برای مردمان این سرزمین خواند.

بر اساس بیانیه این نهاد صنفی، آرمیتا جانش را برای دفاع از حق مشروع حجاب اختیاری داد تا بار دیگر ثابت شود در این سرزمین و با چنین حکومتی، رسیدن به مطالبه بر حق جز از راه «پرداخت هزینه‌های گزاف» ممکن نیست.

کانون صنفی معلمان ایران در بیانیه‌ای مشابه تاکید کرد آرمیتا مانند دیگر دختران نوجوان کشته شده، هر کدام در مقابل سیاست‌های فرهنگی و ایدئولوژیک حاکمیت اقتدارگرا ایستادند و بهای این ایستادگی را با بذل جانشان دادند.

این نهاد صنفی در ادامه، پیگیری چنین مقاومتی را مستلزم همراهی و هم‌دلی نهادهای مدنی و صنفی و قرار دادن حاکمیت اقتدارگرا در مقابل مسایل چالش‌برانگیز دانست.

در روزهای گذشته واکنش‌های داخلی و جهانی بسیاری به مرگ آرمیتا مخابره شد.

بسیاری از کاربران ایرانی شبکه‌های اجتماعی این دختر نوجوان را یکی دیگر از قربانیان جمهوری اسلامی خواندند.

از سوی دیگر پس از انتشار خبر قتل حکومتی آرمیتا، شهروندان در شامگاه شنبه ششم آبان‌ در شهرهای مختلف از جمله تهران، کرج و شیراز به شعاردهی علیه حکومت پرداختند.

امیرعبداللهیان در مصاحبه با شبکه خبری سی‌ان‌ان با تکرار موضع پیشین مقام‌های جمهوری اسلامی تاکید کرد تهران اطلاعی از حمله مرگ‌بار حماس به اسرائیل در روز ۱۵ مهر نداشته است: «عملیاتی که حماس انجام داد تصمیمی کاملا فلسطینی بود. خودشان مسوولیت پذیرفتند، تصمیم گرفتند و اقدام کردند.»

او خاطرنشان کرد پشتیبانی جمهوری اسلامی از فلسطین «سیاسی، رسانه‌ای و بین‌المللی» بوده است و تهران هیچ‌گاه این حمایت‌ها را کتمان نمی‌کند.

مقام‌های جمهوری اسلامی مکررا دست داشتن در عملیات نظامی حماس علیه اسرائیل را تکذیب کرده‌اند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی روز ۱۸ مهر گفت کسانی که معتقدند حملات حماس «کار غیر‌فلسطینی‌ها است، دچار محاسبه غلط شده‌اند» اما خالد مشعل، رهبر حماس در خارج فلسطین، به شبکه الحدث گفت: «حمله روز ۱۵ مهر به اسرائیل برنامه‌ریزی شده بود و ایران و حزب‌الله لبنان با انتقال سلاح و تجربیات خود، از حماس حمایت کردند.»

مایکل ادلشتاین، افسر ارشد ارتش اسرائیل هم با اشاره به حمله حماس به اسرائیل به اسکای‌نیوز گفت: «از دخالت ایران مدرک داریم.»

او افزود: «من نمی‌توانم بیش از حد توضیح دهم اما منظور مرا درک می‌کنید. نه فقط در مورد تجهیزات، بلکه بیشتر از آن.»

با وجود این اظهارات، امیرعبداللهیان گفت که حملات صورت گرفته علیه اهداف نظامی آمریکا در غرب آسیا ارتباطی به جمهوری اسلامی ندارد.

او تاکید کرد مرتبط دانستن این حملات با تهران «بدون ارائه هیچ سند و مدرک، یک کار کاملا اشتباه و بی‌اساسی است».

به گفته امیرعبداللهیان، مردم منطقه حامی فلسطین هستند و «به طور خودجوش اقداماتی انجام می‌دهند».

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی افزود: «آن‌ها از ما دستور نمی گیرند؛ بر اساس منافع و مصالح خودشان عمل می کنند.»

پنتاگون روز هشتم آبان خبر داد طی دو هفته گذشته نیروهای ائتلاف و نظامیان آمریکایی ۱۴ بار در عراق و ۹ بار در سوریه هدف قرار گرفتند.

واشینگتن اعلام کرده است تهران را بابت این حملات که از سوی گروه‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی در منطقه انجام می‌شود، مسوول می‌داند.

آمریکا روز هفتم آبان در پاسخ به این حملات مقرهای مورد استفاده شبه‌نظامیان وابسته به جمهوری اسلامی را در ابوکمال در منطقه دیرالزور در شرق سوریه هدف قرار داد.

نیروهای نظامی آمریکا روز چهارم آبان نیز به دو مجموعه در شرق سوریه که سپاه و نیروهای نیابتی‌اش از آن استفاده می‌کردند، حمله کردند.

جو بایدن، رییس‌ جمهوری آمریکا روز سوم آبان گفت: «هشدار من به آیت‌الله این بود که اگر به اقدام علیه نیروها [آمریکایی‌] ادامه دهند، ما پاسخ خواهیم داد و او باید آماده باشد.»

امیرعبداللهیان از حضور آمریکا در خاورمیانه و حمایت واشینگتن از اسرائیل در مناقشه با حماس انتقاد کرد و گفت آمریکا قصد دارد «در همه شئون منطقه ما دخالت کند».

جنگ حماس و اسرائیل تاکنون هزاران کشته و زخمی بر جای گذاشته و با ادامه درگیری‌ها در منطقه، نگرانی‌ها در مورد گسترش دامنه جنگ افزایش یافته است.

روزنامه سازندگی وابسته به حزب کارگزاران از جمله احزاب اصلاح‌طلب، عملکرد این دو نهاد زیرمجموعه رهبر جمهوری اسلامی را غیر شفاف دانست و نوشت مشخص نیست منابعی که در فعالیت‌های اقتصادی به دست می‌آورند در کجا هزینه می‌شود.

سازندگی تاکید کرد بخش عمده‌ای از این مجموعه‌ها معاف از مالیات هستند و موجب کوچک شدن میزان درآمدهای مالیاتی و مصارف عمومی شده‌اند.

روزنامه جوان که از آن به عنوان روزنامه نزدیک به سپاه پاسداران یاد می‌شود، درباره حکم انتصاب پرویز فتاح و حسین دهقان در این دو نهاد اقتصادی هدف از انتقال فتاح به ستاد اجرایی را تلاش برای نجات این ستاد از برخی حواشی و خمودگی‌ها برشمرد.

به نوشته این روزنامه در دو سال گذشته که ستاد اجرایی با سرپرستی عارف نوروزی اداره می‌شد، حاشیه‌های بسیاری را تجربه کرد که ادامه این روند، حتم به نفع منافع جمعی نبود.

ستاد اجرایی فرمان امام یک سازمان شبه‌دولتی زیر نظر علی خامنه‌ای است که در زمینه‌های مختلف اقتصادی از بانکداری و امور مالی تا صنعت نفت، دامپروری، املاک و مستغلات، مخابرات و صنعت دارویی فعالیت می‌کند.

این ستاد با در اختیار داشتن هفت هلدینگ تخصصی در حوزه‌های گوناگون در مجموع عهده‌دار مدیریت بیش از ۶۰ شرکت است و آن طور که روزنامه سازندگی اعلام کرده بخشی از هزینه‌های دفتر علی خامنه‌ای از محل سودآوری شرکت‌های این مجموعه عظیم اقتصادی تامین می‌شود.

عملکرد گروه دارویی برکت از زیرمجموعه‌های ستاد اجرایی در دوران کرونا و ساخت واکسن این بیماری با انتقادها وخاشیه‌های بسیاری همراه بود. محمد مخبر معاون اول ابراهیم رئیسی ریاست بر ستاد اجرایی فرمان امام را برعهده داشت و از زمان تشکیل دولت سیزدهم و حکم ابراهیم رئیسی برای مخبر به عنوان معاون اول رییس دولت، ستاد اجرایی بدون رئیس اداره می‌شد.

بنیاد مستضعفان نیز از دیگر مجموعه‌های اقتصادی زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی است که در حال حاضر مالکیت ۱۸۹ شرکت را دارد اما زیرمجموعه این بنیاد در سال ۱۳۶۸ بیش از ۸۰۰ شرکت بود که پس از واگذاری ها به ۴۰۰ شرکت در سال ۱۳۷۸ رسید و در پی سوء مدیریت و ورشکستگی شرکت ها در نهایت در سال ۱۳۸۸ به ۱۴۰ شرکت رسید.

این بنیاد مالکیت مجموعه‌های بزرگی همچون بانک سینا، شرکت زمزم، بنیاد علوی، شرکت نفت بهران و شرکت آزاد راه تهران شمال را در اختیار دارد.

پرویز فتاح که با حکم رهبر جمهوری اسلامی، ریاست بر ستاد اجرایی فرمان امام را برعهده گرفته است از جمله افراد نزدیک به خامنه‌ای است. فتاح فعالیت خود را از زمان جنگ هشت ساله ایران و عراق به عنوان جانشین فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا در نیروهای مهندسی شروع کرد.

او که در کارنامه خود دبیرکلی جبهه پایداری از افراطی‌ترین گرایش‌های سیاسی اصولگرایان و مدیر امور قراردادهای قرارگاه خاتم را نیز دارد، در دوره‌ای مدیر عامل بنیاد تعاون سپاه بود. فتاح در دولت محمود احمدی‌نژاد به وزارت نیرو رسید و پس از آن ریاست کمیته امداد امام‌خمینی را برعهده گرفت او پیش از در دست گرفتن سکان اداره امپراطوری اقتصادی ستاد اجرایی، رئیس بنیاد مستضعفان بود.

حسین دهقان نیز یکی از فرماندهان پیشین سپاه است که در دولت حسن روحانی بعنوان وزیر دفاع منصوب شد. دهقان در دورانی که علی شمخانی وزیر دفاع دولت محمد خاتمی بود، قائم مقام آن وزارت‌خانه بود. ریاست بر بنیاد شهید در دولت محمود احمدی‌نژاد نیز از دیگر مسوولیت‌های دهقان در سال‌های گذشته به حساب می‌آید.

دهقان جزو افرادی است که در تسخیر سفارت آمریکا در آبان ۱۳۵۸نقش داشتند، او همچنین فرماندهی نیروی هوایی سپاه و جانشینی ریاست بر ستاد مشترک سپاه را نیز در کارنامه کاری خود دارد.

پیش از آنکه حکم ریاست بر بنیاد مستضعفان برای دهقان صادر شود او به عنوان دبیر اجرایی شورای توسعه سواحل مکران منصوب شده بود و ادعا کرده بود سواحل مکران در سیستان و بلوچستان را به منطقّ ای همچون شانگهای چین بدل می‌‌کند.