سفر پوتین به امارات و عربستان سعودی؛ جنگ در غزه موضوع اصلی گفت‌وگوها

سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرد دگرگونی‌های گسترده و پرشتاب در یخچال‌های مناطق قطبی و کوه‌های مرتفع، تهدیدی برای جان میلیون‌ها نفر به شمار می‌رود.

به گزارش این سازمان، تولید روزافزون گازهای گلخانه‌ای باعث بالا رفتن دمای زمین و در نتیجه شتاب چشمگیر روند ذوب شدن یخ‌ها شده ‌است.

در این گزارش آمده است تحلیل رفتن یخچال‌های طبیعی در دراز‌مدت عواقب سنگینی برای منابع آبی میلیون‌ها نفر در جهان به همراه خواهد داشت و می‌تواند با افزایش سطح آب دریاها تهدیدی جدی برای ساکنان مناطق کم‌ارتفاع‌تر باشد.

جان کری، نماینده ویژه رییس‌جمهوری آمریکا در امور اقلیم روز چهارشنبه ۱۵ آذر از کشورهای جهان خواست برای مقابله با تغییرات اقلیمی رویکرد جدی‌تری اتخاذ کنند.

او تاکید کرد زمان گرفتن تصمیم‌های مهم در مذاکرات اقلیمی فرا رسیده است.

به گفته کری، اقتصاد جهانی قطعا به مرحله «کم‌کربن» و «بدون ‌کربن» خواهد رسید اما برای دور ماندن از عواقب بحران کنونی در حوزه تغییرات اقلیمی، این گذار باید هر چه سریع‌تر انجام شود.

خبرگزاری رویترز روز ۱۵ آذر در گزارشی نوشت پرسش محوری درباره کاپ ۲۸ این است که آیا این نشست می‌تواند به اولین توافق جهانی درباره حذف تدریجی سوخت‌های فسیلی منتهی شود.

اسپن بارت اید، وزیر امور خارجه نروژ گفت حذف تدریجی سوخت‌های فسیلی برای رسیدن به هدف نهایی که برخورداری از سیستم‌های انرژی بدون تولید گازهای‌ گلخانه‌ای است، ضروری به نظر می‌رسد.

رسانه‌ها از دوبی خبر دادند در نشست اقلیمی سازمان ملل متحد، اولین پیمان بین‌المللی درباره کاهش گازهای گلخانه‌ای ناشی از سیستم‌های سرمایشی امضا شد.

این پیمان به امضای ۶۳ کشور از جمله آمریکا و کانادا رسید.

آلودگی ناشی از خنک‌کننده‌ها، یخچال‌ها و سرماسازها، هفت درصد مجموع آلاینده‌های گلخانه‌ای جهان را تشکیل می‌دهد.

در جریان کاپ ۲۸، سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیکوس، وابسته به اتحادیه اروپا، اعلام کرد سال ۲۰۲۳ گرم‌ترین سال تاریخ بوده است.

رویترز روز ۱۴ آذر خبر داد مذاکرات بر سر حذف تدریجی سوخت‌های فسیلی و گنجاندن عبارت مربوط به آن در توافق نهایی نشست اقلیمی سازمان ملل متحد همچنان ادامه دارد.

گزارش‌ها حاکی از آن است که مذاکرات در زمینه تخصیص بودجه و سرمایه‌گذاری در زمینه تغییرات اقلیمی به بخشی محوری از کاپ ۲۸ بدل شده است.

به گزارش رویترز، مقام‌های وزارت امور خارجه آمریکا این خبر را روز سه‌شنبه ۱۴ آذر در حاشیه نشست اقلیمی سازمان ملل متحد در دوبی موسوم به کاپ ۲۸ اعلام کردند.

این اولین بار است که جامعه بین‌المللی در تلاشی جمعی به موضوع انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از سیستم‌های سرمایشی می‌پردازد.

بر اساس این پیمان، کشورهای عضو متعهد می‌شوند انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از سیستم‌های سرمایشی خود را تا سال ۲۰۵۰ دست‌کم ۶۸ درصد در مقایسه با سال ۲۰۲۲ کاهش دهند.

رویترز اجرای این پیمان را «امری دشوار» دانست و افزود انتظار می‌رود با توجه به ادامه روند گرمایش جهانی، صنعت سیستم‌های سرمایشی رونق بیشتری پیدا کند.

برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد روز ۱۴ آذر اعلام کرد در صورت ادامه روند کنونی، نصب سیستم‌های سرمایشی در سراسر جهان تا سال ۲۰۵۰ سه برابر خواهد شد.

بر این اساس، پیش‌بینی می‌شود تولید گازهای گلخانه‌ای ناشی از وسایل خنک‌کننده تا سال ۲۰۵۰ به میزانی معادل ۴/۴ تا ۶/۱ میلیارد تن دی‌اکسید کربن افزایش یابد.

این میزان یک‌دهم گازهای گلخانه‌ای تولید شده در سال ۲۰۵۰ خواهد بود.

پیش از این آمریکا در کاپ ۲۸ از طرح خود برای کاهش ماده بسیار آلاینده متان خبر داده بود که از سوختن نفت و گاز ناشی می‌شود.

کامالا هریس، معاون رییس جمهوری آمریکا نیز اعلام کرد ایالات متحده متعهد شده است سه میلیارد دلار به صندوق مبارزه با اثرات تغییرات اقلیمی موسوم به «صندوق اقلیم سبز» کمک کند.

گزارش‌ها حاکی از آن است که مذاکرات بر سر حذف تدریجی سوخت‌های فسیلی و گنجاندن عبارت مربوط به آن در توافق نهایی نشست اقلیمی سازمان ملل متحد در دوبی همچنان ادامه دارد.

در این نشست، بسیاری از افراد و هیات‌های شرکت‌کننده از جمله آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد خواستار قطع یارانه‌های اختصاص یافته به سوخت‌های فسیلی شدند.

رویترز روز ۱۳ آذر گزارش داد مذاکرات در زمینه تخصیص بودجه و سرمایه‌گذاری در زمینه تغییرات اقلیمی به بخشی محوری از کاپ ۲۸ بدل شده است.

لوی روز سه‌شنبه ۱۴ آذر در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال تاکید کرد: «عواقب یک جنگ تمام‌عیار برای حز‌ب‌الله و لبنان سنگین خواهد بود و اگر این گروه درگیری را تشدید کند، بزرگ‌ترین اشتباه خود را مرتکب شده است.»

سخنگوی دولت اسرائیل افزود: «ما علاقه‌ای به جنگ در دو جبهه نداریم و تنها می‌خواهیم هیولاهایی که قتل‌عام هفتم اکتبر را مرتکب شدند، نابود یا محاکمه کنیم.»

پیش از این و در روز ۱۲ آذر، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل با اشاره به تشدید تنش‌ها در مرز لبنان گفته بود هدف اسرائیل نابودی حماس در مرزهای جنوبی و ایجاد بازدارندگی فعال در مرزهای شمالی این کشور است.

به گفته نتانیاهو، اسرائیل یک جبهه را فدای جبهه دیگر نخواهد کرد و امنیت این کشور زمانی تضمین می‌شود که خطری سراسر مرزهای این کشور را تهدید نکند.

از زمان آغاز مناقشه کنونی میان اسرائیل و حماس در روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر)، مرز لبنان و اسرائیل شاهد درگیری‌هایی پراکنده‌ میان شبه‌نظامیان حزب‌الله و سربازان اسرائیلی بوده است.

این درگیری‌ها در روزهای اخیر و پس از پایان آتش‌بس موقت شدت گرفته‌اند و بیم آن می‌رود آتش جنگی تمام عیار در این منطقه شعله‌ور شود.

لوی در بخش دیگری از مصاحبه خود با ایران‌اینترنشنال، حماس را به آتش‌افروزی منطقه‌ای و تحریک فلسطینیان در کرانه باختری رود اردن متهم کرد و گفت: «برخی از فلسطینیان کرانه باختری می‌خواستند تفنگ و چاقو به دست بگیرند و وارد جنگ شوند.»

سخنگوی دولت اسرائیل اضافه کرد حماس در تلاش است پای حزب‌الله و دیگر گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه را به درگیری‌ها باز کند.

به گفته لوی، اسرائیل تمایلی به افزوده شدن به جبهه‌های درگیری ندارد و می‌کوشد تمرکز خود را بر روی جنگ در غزه حفظ کند.

او تاکید کرد اسرائیل گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی در غزه را نابود خواهد کرد.

ناظران می‌گویند هر چند جمهوری اسلامی از دخالت مستقیم در مناقشه خاورمیانه اجتناب می‌کند اما هم‌زمان می‌کوشد از طریق گروه‌های نیابتی خود مانند حزب‌الله، حشد الشعبی و حوثی‌های یمن، منافع اسرائیل و آمریکا را در منطقه هدف قرار دهد.

جمهوری اسلامی این اتهام را رد می‌کند و می‌گوید این گروه‌ها از تهران دستور نمی‌گیرند.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ماه گذشته اعلام کرد تهران هیچ گروه یا جنگ نیابتی‌ای در منطقه ندارد.

امیر سعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد روز سه‌شنبه ۱۴ آذر در نامه‌ای به رییس شورای امنیت و دبیر‌‌کل سازمان ملل متحد اعلام کرد جمهوری اسلامی در هیچ اقدام یا حمله‌ای علیه نیروهای نظامی آمریکا در منطقه دخالت نداشته است.

خبرگزاری رویترز نوشت در پیش‌نویس توافق نهایی کاپ ۲۸ که از سوی هیات بین‌دولتی تغییر اقلیم سازمان ملل متحد منتشر شده، عبارت «حذف تدریجی منظم و منصفانه سوخت‌های فسیلی» گنجانده شده است.

بر اساس این گزارش که روز سه‌شنبه ۱۴ آذر منتشر شد، ممکن است با توجه به مخالفت بعضی هیات‌های شرکت کننده، عبارت ذکر شده با عبارت «شتاب بخشیدن به تلاش‌ها برای حذف تدریجی سوخت‌های فسیلی» جایگزین شود.

این احتمال نیز وجود دارد که موضوع حذف سوخت‌های فسیلی در توافق نهایی کاپ ۲۸ ذکر نشود.

در این نشست، بسیاری از افراد و هیات‌های شرکت‌کننده از جمله آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد خواستار قطع یارانه‌های اختصاص یافته به سوخت‌های فسیلی شدند.

این یارانه‌ها اکنون به رقم بی‌سابقه سه تریلیون دلار در سال رسیده‌اند.

پیش از این، سخنان سلطان الجابر، رییس کاپ ۲۸ در زمینه حذف سوخت‌های فسیلی جنجالی شده بود.

جابر گفته بود این ادعا که حذف سوخت‌های فسیلی می‌تواند در راه مقابله با گرمایش جهانی سودمند واقع شود، مبنای علمی ندارد.

این اظهارات با انتقادات بسیاری از سوی فعالان و کارشناسان محیط زیست روبه‌رو شد.

هیثم الغیص، دبیر‌‌کل سازمان صادرکننده نفت (اوپک) با اشاره به اختلاف‌نظرهای موجود بر سر حذف سوخت‌های فسیلی گفت: «اگر صنعت نفت متهم به ایجاد تغییرات اقلیمی است باید آن را به عنوان بخشی از راه حل نگاه کرد.»

او اضافه کرد: «این که گفته می‌شود نفت باید در زیر زمین بماند رویکرد مفیدی نیست زیرا چنین سیاستی نه تنها منجر به گذار از سوخت‌های فسیلی نمی‌شود بلکه هرج و مرج انرژی را در پی خواهد داشت.»

اندیشکده کاربن ترکر گزارش داد به دنبال تلاش‌ها برای گذار از دوران سوخت‌های فسیلی، ۴۰ کشور تولید کننده نفت و گاز، از جمله ایران، در معرض از دست دادن نیمی از منابع مالی خود تا دو دهه دیگر هستند.

بر اساس این گزارش، این موضوع می‌تواند به چالش‌های گسترده سیاسی و اجتماعی در این کشورها دامن بزند.

یک کنسرسیوم مستقل پردازش داده‌ هم خبر داد هیچ یک از کشورهای بزرگ تولید کننده نفت و گاز جهان برنامه‌ای برای متوقف کردن فعالیت‌های حفاری خودبه منظور گذار از مرحله تولید سوخت‌های فسیلی ندارند.

گزارش‌ها حاکی از آن است که تعداد اعضای هیات‌های مذاکره‌کننده بر سر موضوع سوخت‌های فسیلی در کاپ ۲۸ در مقایسه با نشست پیشین سازمان ملل در حوزه تغییرات اقلیمی چهار برابر شده است.

مذاکرات در زمینه تخصیص بودجه و سرمایه‌گذاری در زمینه تغییرات اقلیمی نیز به بخشی محوری از کاپ ۲۸ بدل شده است.

میا موتلی، نخست‌وزیر باربادوس هشدار داد در صورتی که تصمیمی فوری در زمینه اختصاص بودجه‌ مورد نیاز برای مقابله با تغییرات اقلیمی گرفته نشود، «انتظارات هیجان‌انگیز» مطرح شده هیچ‌گاه به مرحله اجرا شدن نخواهند رسید.

جان کری، نماینده ویژه رییس‌جمهوری آمریکا در امور اقلیم اعلام کرد ۳۵ کشور در برنامه‌ای بین‌المللی مشارکت می‌کنند که هدف آن تحقیق و توسعه «همجوشی هسته‌ای» خواهد بود.

کری گفت فن‌آوری به دست آوردن انرژی از هم‌جوشی می‌تواند بخش مهمی از آینده انرژی جهان را تشکیل دهد.

لیندا توماس گرینفیلد، نماینده دائم ایالات متحده در سازمان ملل، روز هفتم آذر تهران را به دست داشتن در حمله‌های صورت گرفته به نظامیان آمریکایی در سوریه و عراق متهم کرد.

گرینفیلد ضمن محکوم کردن این حملات افزود نیروهای آمریکایی در راستای تلاش‌های بین‌المللی برای مقابله با تهدیدات داعش در این کشورها مستقر هستند.

ایروانی در نامه‌ خود اتهام‌های وارد شده به تهران را بی‌اساس خواند و گفت هدف واشینگتن از طرح چنین اتهام‌هایی «توجیه و جرم‌زدایی تجاوزکارانه و نقض جدی قوانین بین‌المللی و منشور سازمان ملل متحد در جمهوری عربی سوریه و منطقه» است.

پیش از این ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، با اشاره به حملات فزاینده حوثی‌های یمن به کشتی‌‍‌ها در دریای سرخ اعلام کرده بود جمهوری اسلامی در این حملات دست دارد.

ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی روز دوشنبه ۱۳ آذر این اظهارات را ادعاهایی «بی‌سند و مدرک» و «فاقد ارزش پاسخگویی» دانست.

کنعانی حضور نیروهای آمریکا در منطقه را «مخل امنیت» برشمرد و گفت: «دولت آمریکا نمی‌تواند واکنش دولت‌ها و گروه‌های مقاومت در منطقه را با اتهام‌زنی به این و آن متوجه کسی غیر از خودش کند.»

از زمان آغاز مناقشه اسرائیل و حماس، گروه‌های شبه‌نظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی مکررا مواضع آمریکا و اسرائیل را در منطقه هدف قرار داده‌اند.

پنتاگون روز ۱۲ آذر از حمله پهپادی به یک ناو جنگی آمریکایی و تعدادی کشتی تجاری در دریای سرخ خبر داد.

شبکه خبری الجزیره نیز روز ۱۲ آذر گزارش داد یک کشتی که تحت مالکیت شرکتی بریتانیایی است، در امتداد سواحل غربی یمن در دریای سرخ هدف راکت قرار گرفت.

مالک این شرکت بریتانیایی، دنی اونگار، پسر رامی اونگار، تاجر شناخته اسرائیلی است.

پیش از این و در روز ۲۸ آبان، حوثی‌های یمن کشتی دیگری را به نام گلکسی لیدر در جنوب دریای سرخ ربودند.

جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید روز ۳۰ آبان گفت واشینگتن در حال بررسی تروریست شناختن حوثی‌های یمن در پی اقدام آن‌ها در توقیف کشتی گلکسی لیدر است.

کربی جمهوری اسلامی را «هم‌دست» حوثی‌ها در این اقدام دانست.

ناظران می‌گویند جمهوری اسلامی از دخالت مستقیم در مناقشه خاورمیانه اجتناب می‌کند اما هم‌زمان می‌کوشد از طریق گروه‌های نیابتی خود مانند حزب‌الله، حشد الشعبی و حوثی‌های یمن، منافع اسرائیل و آمریکا را در منطقه هدف قرار دهد.

جمهوری اسلامی این اتهام را رد می‌کند و می‌گوید این گروه‌ها مستقل از تهران فعالیت می‌کنند.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ماه گذشته اعلام کرد تهران هیچ گروه یا جنگ نیابتی‌ای در منطقه ندارد.

آمریکا در پاسخ به حملات گروه‌های شبه‌نظامی متحد تهران، مواضع این گروه‌ها را در سوریه و عراق هدف قرار داده است.