موج بازداشتهای امنیتی در اتریش، آلمان و فرانسه در شب کریسمس
در آستانه جشن کریسمس، تدابیر امنیتی و عملیاتهای ضدتروریستی در کشورهای اروپایی افزایش یافته و در تازهترین موارد تعدادی از مظنونان در کشورهای اتریش، آلمان و فرانسه به ظن مشارکت در اقدامات تروریستی گروههای اسلامگرا بازداشت شدهاند.
بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، کشورهای فرانسه، آلمان و اتریش در غرب اروپا به دلیل «افزایش خطر» تدابیر امنیتی در اطراف کلیساها و بازارهای کریسمس را افزایش دادند.
وزارت کشور اتریش روز یکشنبه چهارم دی گفت که چهار نفر به دلیل «مشارکت در یک شبکه اسلامگرا» در روز شنبه بازداشت شدند.
کمی پس از این اعلام، یک سخنگوی وزارت کشور اتریش اضافه کرد که از این چهار نفر، سه نفر برای تحقیقات بیشتر در بازداشت باقی ماندهاند.
پلیس اتریش با استناد به «افزایش خطر»، کنترلها را به ویژه در اطراف کلیساها که میزبان مراسم مذهبی شب کریسمس هستند و همچنین بازارهای کریسمس در وین افزایش داده است.
سخنگوی پلیس پایتخت اتریش با این وجود تاکید کرد: «هیچ خطر فوری حمله در وین وجود ندارد.»
پلیس اتریش روز شنبه در بیانیهای اعلام کرده بود که «عوامل تروریستی در اروپا در تلاش برای حمله به رویدادهای مسیحی به ویژه در حوالی ۲۴ دسامبر هستند.»
همزمان مقامات آلمانی اعلام کردند که تدابیر امنیتی را در داخل و اطراف کلیسای جامع کلن، که یکی از پربازدیدترین کلیسای جامع در این کشور به ویژه در زمان مراسم کریسمس است، به دلیل تهدید «اسلامگرایان» تقویت کردهاند.
افرادی که برای شرکت در مراسم مذهبی کریسمس به این کلیسا میروند باید هنگام ورود تحت کنترلهای شدید امنیتی قرار گیرند.
نانسی فایزر، وزیر کشور آلمان روز یکشنبه اعلام کرد: «همه ما از سنتهای کریسمس خود لذت میبریم و اجازه نمیدهیم مرعوب شویم.»
او افزود: «اما ما تهدید تروریستی اسلامگرایان را بسیار جدی میگیریم و بسیار هوشیار هستیم، سرویسهای امنیتی ما محافل اسلامگرایان را زیر نظر دارند و مطابق با اقدامات کنونی عمل میکند.»
روز شنبه روزنامه آلمانی بیلد گزارش داد که سرویسهای امنیتی اتریش، آلمان و اسپانیا نشانههایی دریافت کردهاند که حاکی است یک گروه اسلامگرا میخواهد چندین حمله را احتمالا در شب سال نو و کریسمس در اروپا انجام دهد.
به نوشته این روزنامه، اهداف این حملات میتواند مراسم کریسمس در کلن، وین و مادرید باشد.
این روزنامه همچنین نوشت که یک نفر در آلمان در این رابطه دستگیر شده است.
در فرانسه، روز یکشنبه یک منبع قضایی اعلام کرد که چهار مرد جوانی که در جریان عملیات ضدتروریستی روز جمعه در شرق فرانسه دستگیر شده بودند، شامگاه شنبه آزاد شدند اما نفر پنجم همچنان در بازداشت است.
این افراد نیز در ارتباط با توطئه حملات تروریستی به ویژه به بازار کریسمس استراسبورگ بازداشت شده بودند.
بازار کریسمس استراسبورگ در شرق فرانسه دارای قدمتی بسیاری است و هر سال هزاران گردشگر را به خود جلب میکند.
ژرال دارمنن وزیر کشور فرانسه خواستار «حفظ هوشیاری شدید» نیروهای امنیتی به مناسبت تعطیلات و عید کریسمس شده و گفته که «سطح بسیار بالای تهدید تروریستی همچنان وجود دارد.»
زهره الهیان، رییس کمیته حقوق بشر مجلس جمهوری اسلامی، در واکنش به تایید حکم حبس ابد حمید نوری گفته خانواده نوری حکم صادره از سوی دادگاه ملی سوئد را به رسمیت نشناخته و از سیستم قضایی سوئد در مجامع بینالمللی شکایت و موضوع را از طریق دیوان بینالمللی لاهه در هلند پیگیری میکنند.
دادگاه تجديد نظر استكهلم روز سهشنبه ۲۸ آذر رای دادگاه بدوی و حکم حبس ابد صادر شده برای حمید نوری، مقام سابق قضایی جمهوری اسلامی را به اتهام مشارکت در کشتار زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ تایید کرد.
حمید نوری با نام مستعار «حمید عباسی» ۱۸ آبان ۱۳۹۸ در فرودگاه آرلاندا در استکهلم بازداشت شد و ۲۳ تیر ۱۴۰۱ با رای دادگاه بدوی منطقهای استکهلم، با دو اتهام «جنایت جنگی» و «قتل» حکم حبس ابد گرفت که در سوئد برابر با ۲۵ سال حبس است.
زهره الهیان در گفت وگو با ایرنا گفته خانواده نوری حق خود میدانند که حکم صادره از سوی دادگاه ملی سوئد را به دلیل عدم رعایت موازین حقوقی به رسمیت نشناسند.
نماینده تهران در مجلس، حکم صادر شده برای حمید نوری که پس از ۹۲ جلسه محاکمه در دادگاه بدوی صادر و در دادگاه تجدیدنظر سوئد تایید شد را فرمایشی و از قبل برنامهریزیشده دانست.
پیش از این کاظم غریبآبادی، دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضاییه، در واکنش به تایید حکم حبس ابد حمید نوری گفته بود «این اقدام سوئد برای او بدون هزینه نخواهد بود» او تاکید کرد: در این پرونده انگلیسیها هم دست داشتند و پروندهای نبود که صرفا سوئد تصمیم گرفته باشد.
سازمان عفو بینالملل روز شنبه دوم دیماه با اشاره به تایید محکومیت حمید نوری در دادگاه سوئد، اعلام کرد که احمدرضا جلالی، پژوهشگر ایرانی-سوئدی، در معرض خطر اعدام تلافیجویانه قرار دارد.
دیانا الطحاوی، معاون دفتر خاورمیانه و شمال آفریقا در عفو بینالملل گفت: «شواهد فزاینده حاکی از آن است که مقامهای جمهوری اسلامی تهدید میکنند حکم اعدام احمدرضا جلالی را به تلافی درخواستهای برآورده نشدهشان و با هدف ایجاد انحراف در مسیر عدالت در سوئد اجرا خواهند کرد.»
در بیانیه عفو بینالملل با استناد به اطلاعاتی که خانواده احمدرضا جلالی ارائه کردهاند اشاره شده که یکی از مقامهای قوه قضائیه جمهوری اسلامی، روز اول دیماه در ملاقات با احمدرضا جلالی در زندان اوین هشدار داد که حکم اعدام او به زودی اجرا خواهد شد.
درحالیکه احمدرضا جلالی در سال ۱۳۹۵ یعنی دو سال پیش از دستگیری حمید نوری بازداشت شده، این مقام جمهوری اسلامی گفته که سوئد، حمید نوری را برای تحت فشار قرار دادن جمهوری اسلامی برای آزادی احمدرضا جلالی نگه داشته است.
یوهان فلودروس، شهروند ۳۳ ساله سوئدی و دیپلمات اتحادیه اروپا یکی دیگر از شهروندان سوئدی است که از ۲۸ فروردین ۱۴۰۱ در ایران زندانی است.
روز چهارشنبه ۲۹ آذرماه رییس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، اتهام فلودروس را «افساد فیالارض از طریق اقدام علیه امنیت و تمامیت ارضی کشور و همکاری با اسرائیل» اعلام کرد.
جمهوری اسلامی با بازداشت خودسرانه اتباع خارجی یا شهروندان دوتابعیتی در تلاش برای اعمال فشار بر کشورهای غربی به منظور برآوردن خواستههای خود است.
پارلمان اروپا در آذرماه امسال با تصویب قطعنامهای بازداشت خودسرانه اتباع اتحادیه اروپا به وسیله جمهوری را محکوم کرد و خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط احمدرضا جلالی، یوهان فلودروس، دیپلمات سوئدی، جمشید شارمهد، شهروند ایرانی-آلمانی و ناهید تقوی، زندانی ۶۸ ساله ایرانی-آلمانی شد.
در بخشی از این قطعنامه از اتحادیه اروپا خواسته شد در راستای مقابله با سیاست گروگانگیری جمهوری اسلامی با ایجاد یک کارگروه ویژه در مورد ایران به خانوادههای بازداشتشدگان کمک کند و اقداماتی از جمله صدور هشدارهای مضاعف در مورد بازدید از ایران را برای جلوگیری موثر از گروگانگیری بیشتر آغاز کند.
پنتاگون اعلام کرد یک پهپاد که مستقیما از ایران پرتاب شده بود، به کشتی حامل مواد شیمیایی «کم پلوتو» در اقیانوس هند اصابت کرد. در این حمله کسی آسیب ندید و آتشسوزی کشتی مهار شد. این اولین بار از زمان جنگ اسرائیل و حماس است که آمریکا از حمله مستقیم ایران به یک کشتی خبر میدهد.
این کشتی که شنبه دوم دی ماه به وقت محلی مورد حمله قرار گرفت، با پرچم لیبریا حرکت میکرد. کشتی کم پلوتو تحت مالکیت یک ژاپنی است و از سوی شرکت هلندی «ایس کوانتوم» اداره میشود که با عیدان عوفر، میلیاردر اسرائیلی مرتبط است.
طبق اعلام پنتاگون، کشتی کم پلوتو ۱۰ صبح شنبه به وقت محلی در ۳۷۰ کیلومتری ساحل هند هدف حمله قرار گرفت و در زمان حمله، هیچ کشتی نظامی آمریکایی در منطقه حضور نداشت. این کشتی در حال حرکت به مقصدی در هند است و ارتش آمریکا با آن در تماس مداوم است.
پیشتر، شبکه ۱۲ اسرائیل گزارش داده بود مقامهای این کشور معتقدند پهپادی که روز شنبه دوم آذر یک نفتکش را در دریای عرب هدف قرار داد، مستقیما از خاک ایران به پرواز درآمده بود.
شرکت امنیت دریایی آمبری اعلام کرد این کشتی باری که با پرچم لیبریا در حال تردد بود، به اسرائیل مرتبط است.
از سوی دیگر، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، از چند حمله موشکی و پهپادی حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در روز شنبه دوم دی ماه به نیروهای آمریکایی و خطوط کشتیرانی در جنوب دریای سرخ خبر داد. سنتکام گفت از روز ۲۵ مهر، حوثیها ۱۵ بار به خطوط کشتیرانی حمله کردهاند.
سنتکام در بیانیهای اعلام کرد دو موشک بالستیک ضد کشتی از سمت مناطق تحت کنترل حوثیها در یمن به طرف خطوط کشتیرانی در جنوب دریای سرخ شلیک شد. این موشکها به هیچیک از کشتیها در این مسیر اصابت نکردند.
سنتکام همچنین گفت: ناوشکن یواساس لابون آمریکا شنبه در جنوب دریای سرخ چهار پهپاد را که از مناطق تحت کنترل حوثیها به سمت این کشتی در حرکت بودند سرنگون کرد. این حملهها هیچ آسیب جانی و خسارتی به همراه نداشتند.
این بیانیه همچنین از دو حمله حوثیها به یک کشتی با پرچم نروژ و یک کشتی با پرچم هند در جنوب دریای سرخ خبر داد. به گفته سنتکام، یک پهپاد به نزدیکی کشتی با پرچم نروژ اصابت کرد که خسارت و آسیب جانی به همراه نداشت. کشتی با پرچم هند مورد اصابت یک پهپاد قرار گرفت، اما سرنشینان آن آسیب ندیدند.
آژانس عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز شنبه دوم دی ماه اعلام کرد که گزارشی مبنیبر وقوع یک حادثه در مجاورت تنگه بابالمندب در ۴۵ مایلی بندر سلیف یمن دریافت کرده است.
در این بیانیه آمده است که این آژانس در حال بررسی این است و به کشتی توصیه میشود با احتیاط در این مسیر تردد کنند.
روز جمعه اول دی ماه، آدرین واتسون، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، در بیانیهای اعلام کرد که جمهوری اسلامی «عمیقا» در طراحی حملهها علیه کشتیهای تجاری در دریای سرخ نقش داشته و اطلاعات استخباراتی آن برای کمک به شبهنظامیان حوثی برای حمله به کشتیها از اهمیت بسیاری برخوردار بوده است.
در ادامه تلاشهای آمریکا برای تشکیل یک ائتلاف نظامی بینالمللی برای مقابله با حملههای حوثیها در دریای سرخ، پنتاگون روز جمعه اول دی ماه اعلام کرد که تا کنون بیش از ۲۰ کشور به این ائتلاف پیوستهاند.
وال استریت ژورنال جمعه یکم دیماه به نقل از منابع و مقامهای امنیتی گزارش داد که کشتی جاسوسی ایران به حملات مستقیم شبهنظامیان حوثی یمن به کشتیهای تجاری در دریای سرخ کمک میکند و فشارها بر اسرائیل و آمریکا برای اقدام علیه این شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی افزایش یافته است.
با وجود هشدار کشورهای غربی درباره حمایت جمهوری اسلامی از حملههای حوثیهای یمن، مقامهای جمهوری اسلامی نقش تهران را در این حملهها انکار میکنند. علی باقری کنی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، شنبه دوم دیماه گزارشهای مطرح شده را درباره نقش تهران در حمله به کشتیهای بینالمللی در منطقه رد کرد.
او این گزارشها را «فرافکنی» و تلاشی از سوی آمریکا و اسرائیل برای خدشه وارد کردن بر «واقعیت قدرت مقاومت در منطقه» خواند.
روزنامه تلگراف گزارش داد وزیر خارجه بریتانیا روز جمعه بلندپایهترین دیپلمات جمهوری اسلامی در این کشور را در ارتباط با افشای توطئه قتل فرداد فرحزاد، مجری ایراناینترنشنال، و سیما ثابت مجری پیشین این شبکه، احضار کرد و تاکید کرد «چنین تهدیدهایی تحمل نخواهد شد.»
تلگراف به نقل از مقامهای دولت بریتانیا گزارش داد از آغاز سال ۲۰۲۲، حکومت ایران بیش از ۱۵ تهدید یا توطئه جدی علیه روزنامهنگاران بریتانیایی یا ساکن بریتانیا انجام داده است.
کامرون گفت «شواهد بیشتری» از «تهدیدهای غیرقابل پذیرشی که رژیم ایران علیه روزنامهنگاران در بریتانیا ایجاد میکند» وجود دارد.
این اولین مصاحبه کامرون با یک روزنامه از زمان آغاز کارش به عنوان وزیر خارجه بریتانیا است. کامرون پیش از این مصاحبه، به فرانسه، ایتالیا، اردن و مصر سفر کرده بود که طی آنها تهدیدهای جمهوری اسلامی نیز مورد بررسی قرار گرفته بود.
وزیر خارجه بریتانیا حماس، حزبالله و حوثیها را نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی خواند که در نقاط مختلف جهان «سطحی به شدت بالا» از «خطر و ناامنی» را ایجاد میکنند.
او تاکید کرد بریتانیا برای تعیین اقدامهای بازدارنده قوی، در این زمینه با متحدان خود همکاری خواهد کرد.
آیتیوی چهارشنبه ۲۹ آذر گزارش داد جاسوسهای سپاه در اکتبر ۲۰۲۲ به یک قاچاقچی انسان پیشنهاد دادند در ازای ۲۰۰ هزار دلار فرداد فرحزاد، مجری ایراناینترنشنال و سیما ثابت، مجری پیشین این شبکه را بکشد اما فرد اجیر شده که یک جاسوس دوجانبه بود، این توطئه را افشا کرد.
طبق گزارش آیتیوی، قرار بود در پاییز گذشته مقابل دفتر ایراناینترنشنال در لندن یک خودروی بمبگذاری شده منفجر شود، اما به دلیل حضور نیروهای امنیتی در اطراف ساختمان این شبکه، این نقشه تغییر کرد و نقشه قتل فرداد فرحزاد و سیما ثابت جایگزین آن شد.
فرد اجیر شده در پاسخ به پرسشهایی که آیتیوی از او پرسیده بود گفت ماموران سپاه گفتند باید با کشتن این مجریها به کسانی که میخواهند در این شبکه جایگزین آنها شوند، «درس عبرت» داده شود.
تهدید جمهوری اسلامی، یکی از پنج بحران مهم جهان
وزیر خارجه بریتانیا در مصاحبه با تلگراف تهدید جمهوری اسلامی را یکی از پنج «بحران» چشمگیری خواند که در کنار جنگ روسیه علیه اوکراین، درگیریهای خاورمیانه، تروریسم و تغییرات اقلیمی، «شرایط بسیار سختی را در جهان ایجاد کرده است.»
کامرون گفت: جمهوری اسلامی کاملا یک نفوذ مخرب در منطقه و جهان دارد و در این شکی نیست. حوثیها، حزبالله لبنان و شبهنظامیان عراق به حمله به پایگاهها و نیروهای بریتانیا و آمریکا ادامه میدهند.
او افزود: در مقایسه با سالها و دهههای گذشته، سطح خطر و ناامنی در جهان به شدت بالا رفته و تهدید ایران بخشی از این تصویر است.
وزیر خارجه بریتانیا از حملههای حوثیها در دریای سرخ به شدت ابراز نگرانی کرد و گفت آزادی کشتیرانی و امنیت دریانوردی برای بریتانیا و همه کشورهای جهان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
آدرین واتسون، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، در بیانیهای اعلام کرد که جمهوری اسلامی «عمیقا» در طراحی حملهها علیه کشتیهای تجاری در دریای سرخ نقش داشته و اطلاعات استخباراتی آن برای کمک به شبهنظامیان حوثی برای حمله به کشتیها از اهمیت بسیاری برخوردار بوده است.
این بیانیه با تاکید بر اینکه رسیدگی به این چالش به اقدام جمعی کشورهای جهان نیاز دارد، گفت که آمریکا باور ندارد جمهوری اسلامی در تلاش باشد تا حوثیها را از این اقدامات منصرف کند.
سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا همچنین در گفتوگو با سیانان، گفت: ایران این انتخاب را دارد که حمایتش را متوقف کند یا ادامه دهد. بدون حمایت جمهوری اسلامی حوثیها برای ردیابی کشتیها در دریای سرخ و دریای عمان با مشکل مواجه میشوند.
واتسون گفت: اطلاعات آمریکا که از حالت محرمانه خارج شده، نشان میدهد جمهوری اسلامی به حوثیها سیستمهای نظارتی ارائه کرده که به آنها در دریا امکان فعالیت نظامی میدهد.
او افزود: اطلاعات تاکتیکی که ایران به حوثیها داده در قادرکردن حوثیها به انجام حملاتی که از ماه نوامبر در دریای سرخ شروع شده، نقش حیاتی داشته است.
سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا خاطرنشان کرد موشکها و پهپادهایی نیز که حوثیها در حملههایشان استفاده میکنند، از سوی جمهوری اسلامی ارائه شدهاند.
در ادامه تلاشهای آمریکا برای تشکیل یک ائتلاف نظامی بینامللی برای مقابله با حملههای حوثیها در دریای سرخ، پنتاگون روز جمعه اول دی ماه اعلام کرد که تا کنون بیش از ۲۰ کشور به این ائتلاف پیوستهاند.
وال استریت ژورنال جمعه یکم دیماه به نقل از منابع و مقامهای امنیتی گزارش داد که کشتی جاسوسی ایران به حملات مستقیم شبهنظامیان حوثی یمن به کشتیهای تجاری در دریای سرخ کمک میکند و فشارها بر اسرائیل و آمریکا برای اقدام علیه این شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی افزایش یافته است.
مقامات امنیتی غربی و منطقهای به این روزنامه آمریکایی گفتند که نیروهای شبهنظامی ایران در روزهای اخیر اطلاعات جمعآوریشده توسط یک کشتی تجسسی خود را در اختیار حوثیهای یمن قرار دادهاند تا این شبهنظامیان از آنها برای هدایت پهپادها و موشکهای خود به منظور هدف قرار دادن کشتیهای تجاری عبوری از دریای سرخ و تنگه بابالمندب استفاده کنند.
وال استریت ژورنال به نقل از منابعاش نوشته بسیاری از کشتیهایی که در این تنگه حرکت میکنند، رادیوهای خود را خاموش کردهاند تا از ردیابی آنلاین جلوگیری کنند، اما یک کشتی ایرانی مستقر در دریای سرخ به پهپادها و موشکهای حوثیها این امکان را میدهد تا کشتیها را با دقت هدف قرار دهند.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد به درخواست این روزنامه برای اظهارنظر در این زمینه پاسخ نداده است.
سخنگوی حوثیها به وال استریت ژورنال گفت که این گروه نیازی به تکیه بر ایران برای کمک به حملات خود ندارد.
هفته گذشته حوثی ها با یک موشک کروز ضدکشتی به یک کشتی باری نروژی حمله کردند. این کشتی آتش گرفت و پس از آسیب دیدگی مجبور به حرکت به سمت بندر شد. گزارش شد که هیچ یک از خدمه این کشتی در این حمله آسیب ندیدند.
ایالات متحده پیشتر گفته که ایران حملات حوثیها به کشتیها را ممکن میسازد، اما مشخص نکرد که جمهوری اسلامی چگونه این امکان را فراهم میکند.
ایران سالهاست که به شبهنظامیان حوثی یمن در نبرد علیه دولت این کشور که مورد پذیر سازمان ملل متحد و حمایت عربستان سعودی است، کمک میکند.
وال استریت ژورنال نوشت در حالی که حوثیها گفتهاند این حملات در واکنش به جنگ اسرائیل و حماس در غزه است، اما کشتیهایی که مورد حمله آنان قرار گرفتهاند ارتباط کمی با اسرائیل دارند یا در برخی موارد هیچ ارتباطی با اسرائیل ندارند.
مقامهای آمریکایی و دیگر مقامهای دولتی گفتند واشینگتن از اسرائیل خواسته ارتش آمریکا به جای اسرائیل به حملات حوثیها پاسخ دهد تا از اقدامی که میتواند درگیری اسرائیل با حماس و شبهنظامیان حزب الله تحت حمایت ایران را گسترش دهد، جلوگیری شود.
آمریکا برای یافتن فرمانده سپاه قدس یمن، عبدالرضا شهلایی، به دلیل نقش در تامین سلاح و مواد منفجره برای گروههای شیعه عراقی و طراحی یک حمله در عراق که منجر به کشته شدن پنج سرباز آمریکایی و زخمی شدن سه تن دیگر شد، ۱۵ میلیون دلار جایزه تعیین کرده است.
همزمان با نگرانیهای بینالمللی از حملههای حوثیها در دریای سرخ، گروه «مقاومت اسلامی عراق»، ائتلاف شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی، نیز جمعه اول دی ماه اعلام کرد که چند روز گذشته «یک هدف حیاتی» را در دریای مدیترانه هدف قرار داده است.
شبکه الجزیره به نقل از یک منبع در این گروه گزارش داد که هدف میدان گازی کاریش در سواحل شمالی اسرائیل بوده است. اظهارات گروه مقاومت اسلامی در عراق در حالی مطرح شده که ارتش اسرائیل اعلام کرد که هفته گذشته یک پهپاد را بر فراز آبهای نزدیک لبنان در حالی که به حریم هوایی اسرائیل نزدیک شده بود، سرنگون کرده است.
شاخص جهانی نفت برنت در روزهای گذشته تا حدود ۸۰ دلار در هر بشکه افزایش یافت. این رویداد در بحبوحه آشفتگیهای ناشی از اختلال در تجارت جهانی و تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و در پی حملات شبهنظامیان حوثی وابسته به جمهوری اسلامی به کشتیها در دریای سرخ اتفاق افتاد.
این حملات پس از پیامدهای همهگیری کرونا، کابوس اختلال دیگری را در تجارت بینالمللی ایجاد کرد و منجر به تشکیل یک اتحاد بینالمللی به رهبری آمریکا برای گشتزنی در آبهای نزدیک یمن شد.
رویترز در گزارشی نوشت روز چهارشنبه ۲۹ آذر، بهای معاملات نفت برنت تا ساعت ۱۳:۲۷ به وقت گرینویچ ۸۱ سنت (یک درصد) افزایش یافت و به ۸۰/۰۴ دلار در هر بشکه رسید. در حالی که نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا با ۸۷ سنت (۱/۲ درصد) افزایش به ۷۴/۸۱ دلار در هر بشکه رسید.
بر اساس گزارش دیگری از رویترز، در مقابل قیمت نقطهای گاز طبیعی مایع (LNG) آسیا در حال حاضر ۱۲/۳ دلار در هر میلیون واحد حرارتی بریتانیا (mmBtu) است و از زمان شروع حملات هفتم اکتبر در این محدوده باقی مانده است.
به گفته جی مارو، رییس بخش اطلاعات و تجزیه و تحلیل خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA)، گفت که در سال جاری، ترافیک مسیر شمال به ارزش ۳/۹ میلیون بشکه در روز بوده است.
این مبادلات تحت سلطه واردات اروپایی و عمدتا نفت خام از سمت تولیدکنندگان خاورمیانه و فرآوردههای نفتی از هند و خاورمیانه بوده است.
مارو اضافه کرد در سال ۲۰۲۳ ترافیک مسیر جنوب، با ۲/۹ میلیون بشکه در روز شامل جریان نفت خام بوده که عمدتا از روسیه به مشتریان آسیایی فروخته شده و شامل نفتا و نفت کوره (نفت سیاه) میشده است.
قطر، ایالات متحده و روسیه، فعالترین صادرکنندگان گاز طبیعی مایع از طریق کانال سوئز هستند.
قطر صدرنشین ارسال محموله از شرق به اروپاست اما تنها حدود پنج درصد از واردات خالص اتحادیه اروپا و بریتانیا را تامین میکند.
کانال سوئز یکی از مهمترین شریانهای تجارت جهانی نفت است.
با توجه به ناامن شدن مسیر کشتیرانی در دریای سرخ، در حال حاضر برخی شرکتها مسیر کشتیهای خود را تغییر دادهاند و سفرهای طولانیتر موجب افزایش هزینه حمل و نقل و بیمه شده است.
مسیر جایگزین ارسال محمولههای قطر به اروپا از طریق دماغه امید، روزهای سفر را ۱۴۵ درصد یا ۲۲ روز در رفت و برگشت افزایش میدهد.
به گفته شرکت ورتکسا، از ژانویه تا نوامبر سال جاری ۸/۲ میلیون بشکه در روز نفت خام و فرآوردههای نفتی از دریای سرخ عبور کرده است.
ییپ جون رونگ، استراتژیست گروه سرمایهگذاری انگلیسی آیجی در این باره به رویترز گفت: «تا کنون، ماموریت دریایی به رهبری ایالات متحده برای کاهش حملات حوثیها نتوانسته نگرانیهای رو به افزایش در مورد ایمنی عبور و مرور از دریای سرخ را کاهش دهد. همانطور که میدانید کشتیهای بزرگ تصمیم به تغییر مسیر گرفتهاند تا از تنشها در امان بماند.»
حوثیها به مبارزه با ائتلاف دریایی به رهبری ایالات متحده ادامه میدهند و در حمایت از حاکمیت حماس در غزه به کشتیها در دریای سرخ حمله میکنند.
حدود ۱۲ درصد از ترافیک کشتیرانی جهان از دریای سرخ و از کانال سوئز عبور میکند. به گفته تحلیلگران، در حال حاضر مسیر دریایی عرضه نفت مجددا برنامهریزی شده و هنوز هیچ کمبودی مشاهده نشده است.
اوله هانسن، تحلیلگر بانک ساکسو گفت: «تا زمانی که تولید دچار مشکل نشود، بازار با تغییر مسیر عرضه سازگار خواهد شد.»
نشانههای بهبود اقتصاد
تاماس وارگا، از کارگزاران نفتی شرکت PVM گفت: «این تصور دور از ذهن نیست که افزایش قیمتها را به حجم انتظارات کاهش نرخ، کاهش بازده اوراق قرضه، دلار، بازارهای سهام و شرایط ژئوپلیتیک نسبت دهیم.»
دادههای اخیر نشان میدهند اقدام بانک مرکزی برای فرو نشاندن تورم چسبنده (رکود تورمی) در اروپا، تفاوت معناداری ایجاد کرده است.
علاوه بر این، تورم بریتانیا در ماه نوامبر به پایینترین نرخ خود در بیش از دو سال گذشته رسید و این موضوع باعث تقویت کاهش نرخ بهره شد.
هفته گذشته در حالی که معاملهگران انتظار کاهش ۱۵۰ واحدی نرخ بهره در سال آینده را داشتند، بانک مرکزی ایالات متحده (فدرال رزرو) اعلام کرد نرخ بهره در سال ۲۰۲۴ کاهش شدیدتری خواهد داشت.
در افزایش جداگانه قیمتها، روز سهشنبه وزارت انرژی آمریکا اعلام کرد این کشور به تکمیل ذخایر خود ادامه میدهد و ۲/۱ میلیون بشکه نفت خام برای تحویل در فوریه خریداری کرده است.
بر خلاف انتظار تحلیلگران از کاهش ذخایر نفت خام در نظرسنجی رویترز، هفته گذشته منابعی با استناد به دادههای موسسه امریکن پترولیوم گفتند ذخایر نفت خام و سوخت آمریکا افزایش داشته است.
در مورد گاز طبیعی نیز میزان بالای ذخایر در اروپا و شمال آسیا با تقاضا برابری میکند و انتظار میرود این میزان، رشد قیمت لحظهای را در نیمه اول ۲۰۲۴ مهار کند.