رضا شفاخواه، وکیل دادگستری، از برگزار شدن جلسه دادگاه محبوبه رمضانی، مادر پژمان قلیپور و رحیمه یوسفزاده، مادر نوید بهبودی، از مادران دادخواه آبان ۹۸ به اتهام «عضویت در گروه مادران دادخواه» و «فعالیت تبلیغی علیه نظام» در روز چهارشنبه ششم دی ماه خبر داد.
این وکیل دادگستری در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جلسه رسیدگی به پرونده مطروحه علیه آنها در شعبه دوم دادگاه انقلاب شهریار به اتهام عضویت در گروه مادران دادخواه و فعالیت تبلیغی برگزار شد و منتظر صدور حکم دادگاه هستیم.»
محبوبه رمضانی و رحیمه یوسفزاده، دو مادر دادخواه اعتراضات آبان ۹۸، پیش از این به دلیل فعالیتهای خود در مسیر دادخواهی سابقه بازداشت داشتهاند.
آنها در تاریخ ۲۰ تیر ۱۴۰۱ همراه با شمار دیگری از خانوادههای دادخواه به وسیله نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بازداشت و اوایل مرداد ماه همان سال به صورت موقت آزاد شدند.
پژمان قلیپور ملاطی، متولد هفتم شهریور ۱۳۸۰ و از کشتهشدگان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ است. او در روز ۲۶ آبان ۹۸ در مارلیک کرج به دنبال اصابت پنج گلوله شلیک شده از سوی نیروهای امنیتی جان خود را از دست داد.
پژمان قلیپور هنگام جانباختن زیر ۱۸ سال سن داشت و در فهرست کودکان کشتهشده در اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران قرار گرفت.
نوید بهبودی، متولد ۲۷ شهریور ۱۳۷۵، دیگر کشتهشده آبان خونین ۹۸ است. او روز ۲۶ آبان ۹۸ در شهر قدس (قلعه حسنخان) تهران به دنبال اصابت گلوله شلیک شده از سوی نیروهای امنیتی جان خود را از دست داد.
نهادهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی همواره فشار فزایندهای را بر خانوادههای دادخواه در سراسر ایران وارد کرده و از این طریق سعی در متوقف کردن فعالیتهای آنان در مسیر دادخواهی داشتهاند.
بسیاری از خانواده کشتهشدگان خیزش انقلابی و دیگر اعتراضات ضد حکومتی در یک سال گذشته بازداشت و احضار شدهاند و برخی از آنان همچون ناهید شیرپیشه و منوچهر بختیاری، مادر و پدر پویا بختیاری، از جانباختگان آبان ۹۸ و ماشالله کرمی، پدر محمدمهدی کرمی، از اعدامشدگان خیزش انقلابی همچنان در زندان هستند.
با این وجود اعمال فشارها و شدت گرفتن آنها در ماههای اخیر، سیام آذر امسال همزمان با فرا رسیدن شب یلدا، خانوادههای دادخواه در پستهایی در شبکههای اجتماعی مختلف به یادآوری نام عزیزانشان پرداختند و از آنان نوشتند.
زعفران گرانترین ادویه جهان است و ایران بزرگترین تامینکننده آن. بر اساس گزارشها، تغییرات شدید آب و هوایی تولید این محصول ارزشمند را در کشور به نصف کاهش داده است.
فایننشیال تایمز در گزارشی نوشت شهر تربت جام ایران به دارا بودن هکتارها مزرعه رنگارنگ زعفران مشهور است. شرایط این شهر امسال برای یک کشاورز محلی به نام رضا که کیسههای نارنجی و قرمز زعفران را به بازار شلوغ ادویه شهر میبرد، فاجعه بوده است: «خانواده من در این فصل فقط ۹۰۰ کیلو برداشت کردند که نسبت به هزار و ۵۰۰ کیلو برداشت سال گذشته، بسیار کمتر است.»
طلای سرخ صحرا
ایران بیشترین زعفران جهان را تولید میکند. این گیاه به دلیل توانایی رشد در آب و هوای خشک، عطر و طعم غنی و رنگ زندهاش به عنوان «طلای سرخ صحرا» شناخته میشود.
به گفته تولیدکنندگان و بازرگانان، تغییر الگوهای آب و هوا و کمبود آب تاثیر زیادی بر تولید زعفران در ایران گذاشته و منجر به کاهش قابل توجه بازدهی زمینهای کشاورزی شده است. این شرایط، قیمتِ گرانترین ادویه جهان را به بالاترین حد خود رسانده است.
کشاورزان منطقه خراسان که شامل تربت جام هم میشود، گفتهاند محصول امسال کمتر از نصف سال ۲۰۲۲ خواهد بود.
علی شریعتی مقدم، مدیر اجرایی «شرکت نوین زعفران» بهعنوان یکی از تولیدکنندهها و صادرکنندههای پیشرو در این صنعت، گفته است: «پیشبینی میشود کل تولید سال جاری از نزدیک به ۴۰۰ تن در سال گذشته، به حدود ۱۷۰ تن کاهش یابد.»
مجتبی پیام عسگری، مدیر بورس زعفران تربت جام نیز گفته است: «یخبندان زمستان و به دنبال آن خشکی بهار و تابستان که دمای هوا را به ۵۰ درجه سانتیگراد رساند، تاثیر مخربی بر منطقه شمال شرق ایران نزدیک به مرز افغانستان داشت؛ بهطوری که همه دو هزار حلقه چاه سطحی محلی به طور کامل خشک شدند.»
کارشناسان هشدار میدهند چنین تغییرات آب و هوایی شدیدی، رخداد زودگذر نیستند بلکه نتیجه تغییرات الگوهای آب و هوا در سراسر جهان هستند.
محمد درویش، کارشناس محیط زیست در ایران گفت: «ایران از میانگین جهانی به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک [محل کشت زعفران] آسیبپذیرتر است.»
او افزود: «بارندگی در حال کاهش، دما و در نتیجه تبخیر در حال افزایش است.»
در نتیجه این تغییرات، قیمت زعفران ممتاز افزایش یافته و به هزار و ۴۰۰ دلار در هر کیلوگرم در داخل کشور رسیده است که دو برابر قیمت سال گذشته است.
به گفته تامینکنندگان، این مبلغ در خارج از کشور میتواند هزار و ۸۰۰ دلار باشد.
کاربردهای زعفران
استفاده از زعفران یکی از ویژگیهای بارز غذاهای کلاسیک ایرانی است و در انواع دستور پختها از جمله تهچین، خورشتهایی مانند قیمه و دسرهایی از جمله حلوا و شلهزرد استفاده میشود.
برخی میگویند زعفران خواص دارویی برای تقویت خلقوخو، کاهش سطح قند خون و بهبود بینایی، حافظه و سلامت قلب دارد.
فرمانروایان ایران باستان به منظور افزایش مهارتهای جنگآوری سربازان به آنها زعفران میدادند.
در حال حاضر دانشمندان در حال بررسی فواید زعفران در درمان سرطان و افسردگی هستند.
از این ادویه بهعنوان رنگساز در لوازم آرایشی و صنعت عطرسازی نیز استفاده میشود.
قیمت بالای زعفران تا حدودی به دلیل پرزحمت بودن برداشت محصول است بهطوری که برای تولید یک کیلوگرم زعفران به ۱۷۰ هزار گل نیاز است.
گلهای شکننده زعفران، کروکوس ساتیووس (crocus sativus)، در سپیدهدم ماههای اکتبر و نوامبر، قبل از اینکه سه کلاله زرشکی آن با دقت خشک شوند، با دست چیده میشوند.
ارزش زعفران ایران در دهههای اخیر با گسترش کشت و معرفی روشهای جدید فرآوری، افزایش یافته است.
بورس زعفران پس از اعمال استانداردهای کیفیت بینالمللی در سال ۲۰۱۷ راهاندازی شد و بازار آتی زعفران و صندوق سرمایهگذاری آن شروع به کار کردند.
فرهاد سحرخیز، رییس «زعفران سحرخیز» تقریبا یکسوم بازار زعفران ایران را در اختیار دارد و یکی از کسانی است که به راهاندازی این بورس کمک کرد.
به گفته او، شروع کار بورس زعفران باعث جذب تاجران و خریدارانی از بخش خانگی شد که بهطور سنتی در بازارهای طلا و ارز خارجی سرمایهگذاری میکردند.
اکنون بحران در این صنعت در حالی رخ میدهد که جمهوری اسلامی با تورم سرسامآور دست و پنجه نرم میکند و اثرات تحریمهای غرب که به دنبال جاهطلبیهای هستهایاش اعمال شده، اقتصاد را فلج کرده است.
گردانندگان صنعت ادویه از کاهش تقاضا برای زعفران در بازار داخلی که حدود یکچهارم تولید سالانه را تشکیل میدهد بیم دارند؛ زیرا مصرفکنندگان ایرانی در بحبوحه بحران هزینههای زندگی، با تورم بالای ۴۰ درصد دست و پنجه نرم میکنند.
احمد اکبری، یکی از دلالان شهر مشهد که قطب تجارت زعفران است، به فایننشال تایمز گفت: «تقاضای داخلی به شدت کاهش یافته است. ما شاهد کاهش ۵۰ درصدی در فروش هستیم. قدرت خرید مردم کاهش یافته و بسیاری توان خرید زعفران را با قیمت فعلی ندارند.»
غلامرضا میری، رییس اتحادیه صادر کنندگان زعفران خراسان رضوی هم گفت: «تحریمهای آمریکا بر سر برنامه هستهای ایران و متعاقبش محدود کردن دسترسی به سیستم مالی جهانی نیز به تجارت غیرقانونی زعفران دامن زده است.»
میری ادامه داد: «قاچاقچیان، زعفران ایران را با نرخ پایینتری به کشورهای دیگر میفروشند و سپس با تغییر نام تجاری، آن را بهعنوان محصول خود در بازار عرضه میکنند.»
افزایش قیمت زعفران بر صادرات آن از جمله به چین، بزرگترین خریدار زعفران ایران نیز تاثیرگذار بوده است.
خریداران چینی ۴۵ درصد از محصول زعفران ایران را خریداری میکنند. کشورهای عربی، اسپانیا و ایتالیا نیز از مصرفکنندگان بزرگ زعفران ایران هستند.
پیام عسگری از صرافی تربت جام گفت: «بسیاری از دلالان چینی از افزایش قیمت زعفران شوکه و از خرید منصرف شدهاند.»
او افزود: «اگر آنها مجددا تصمیم به خرید بگیرند باید هزینه بیشتری بپردازند چون محصول بسیار کم و انبارها خالی هستند.»
زعفران تنها درصد کمی از کل درآمد حاصل از تولیدات کشاورزی ایران را به خود اختصاص میدهد اما برای حدود ۱۰۰ هزار خانواده ساکن مناطق کویری مانند خراسان، تنها راه تامین مخارج زندگی است.
یکی از فروشندگان محلی گفت معاش خانوادهها به چند کیلو زعفرانی که میکارند وابسته است.
او تاکید کرد که دولت باید از آنان محافظت و حمایت کند.
جمعی از دانشجویان و دانشآموختگان دانشگاه هنر در بیانیهای در مورد صدور حکم چهار سال حبس برای سپیده رشنو نوشتند: «ناگفته پیداست چهار سال اسارت سیاه، تغییری در حقیقت تو ایجاد نخواهد کرد. در حقیقت شجاعت و آزادگی تو، حقیقت شوریدگی و رهایی تو. کنار تو ایستادهایم؛ همراهیم و همدرد.»
امضاکنندگان این بیانیه که با عنوان «شما به آگاهی و ارادهها باختهاید» نوشته شده، تاکید کردند: «سپیده به جرم ایستادن پای یکی از اولیهترین حقوق انسانی یعنی حق انتخاب نوع پوشش به چهار سال حبس محکوم شده است.»
سپیده رشنو، فعال مدنی مخالف حجاب اجباری، روز چهاردهم آذر در واکنش به صدور احکام حبس علیه خود در ارتباط با دو پرونده، در اینستاگرامش نوشت: «چهار سال حبس به خاطر داشتن مو به همان اندازه بلاهت محض است که انگار کسی را به خاطر داشتن دست یا پا زندانی کنند.»
او در ادامه نوشت: «فقط کاش میتوانستم به خانوادهام بفهمانم که سرافکنده نیستم. رنجشان را نمیخواستم. به پدرم بفهمانم که زندانی شدن دخترش مایه ننگ نیست و آدمهای آن روستای ما هم دارند تغییر میکنند. به خواهرم بگویم که زندانی شدن من را از دوقلوها قایم نکن.»
رشنو با تاکید بر ادامه ایستادگی برای حقوق خود و آینده مردم ایران، خطاب به صادرکنندگان این احکام گفت: «شما هم خوشحال نباشید. چهار سال اسارت سیاه نمیتواند تغییری در حقیقت ایجاد کند. شما به آگاهی و ارادهها باختهاید.»
اکنون جمعی از دانشجویان و دانشآموختگان دانشگاه هنر در بیانیه خود خطاب به سپیده رشنو نوشتهاند که حکم صادر شده در حقیقت شجاعت و آزادگی او و حقیقت شوریدگی و رهاییاش تاثیری نخواهد داشت.
آنها در پایان این بیانیه، جملهای از کتاب «التفهیم»، نوشته ابوریحان بیرونی را نقل کردهاند که میگوید: «زیرا که چون آفتاب فرو شود افق سرخ بماند از پس او. آن گاه سرخی برود و آن سپیدی بر پهنا بماند که برابر سپیده صبح است.»
میلاد پناهیپور، وکیل سپیده رشنو، روز چهاردهم آذر با اعلام خبر تشکیل پرونده سوم برای موکلش به شبکه شرق گفت دادگاه تجدید نظر او را به اتهام «انتشار تصاویر مبتذل در فضای مجازی» به چهار ماه حبس قطعی محکوم کرد. او مجموعا در دو پرونده به سه سال و ۱۱ ماه حبس قطعی محکوم شده است.
تیر ماه سال ۱۴۰۱ ویدیویی در رسانههای اجتماعی منتشر شد که مقاومت یک زن را در مقابل تذکر حجاب زنی دیگر در یک اتوبوس بیآرتی در تهران نشان میداد که در نهایت مسافران فرد تذکردهنده را از اتوبوس بیرون کردند.
سپیده رشنو همان زن مخالف حجاب اجباری بود که در پی انتشار این ویدیو، شامگاه ۲۵ تیر سال گذشته بازداشت شد.
رشنو سال گذشته و پس از پخش اعتراف اجباری او در شهریور ۱۴۰۱ با وثیقه آزاد شد.
در پی پخش اعتراف اجباری این داستاننویس از تلویزیون جمهوری اسلامی، موجی از محکومیت این اقدام و همدلی با رشنو در شبکههای اجتماعی به راه افتاد.
این داستاننویس معترض به حجاب اجباری هفتم خرداد ماه امسال از پروندهسازی جدید جمهوری اسلامی علیه خود خبر داد و گفت از او خواسته شده برای دفاع از «اتهام انتسابی»، در دادسرای اوین حاضر شود.
حدود دو هفته قبل از این ابلاغیه، رشنو با نشر عکسی بدون حجاب اجباری در اینستاگرامش نوشت که دانشگاه الزهرا به دلیل نداشتن «پوشش تحمیلی»، دو ترم او را تعلیق کرده است.
این فعال ضد حجاب اجباری همچنین در اینستاگرام خود نوشت هر قدر تلاش کرده، هیچ مکانی حاضر نشده برای مراسم رونمایی از کتاب شعرش میزبان او باشد که احتمالا این کار به دلیل ترس از پلمب شدن بوده است.
«درخت نام اوست» عنوان مجموعه شعر رشنو است که پس از انتشار در مدت کوتاهی به چاپ هفتم رسید.
خبرگزاری فارس از افزایش ۳۴ درصدی بستههای اینترنت اپراتورها خبر داد. در هفتههای گذشته گزارشهای ضد و نقیضی درباره افزایش تعرفه اینترنت در ایران منتشر شده است. «اینترنت» کاربران در ایران دسترسی محدود به یک شبکه داخلی، همراه لیست سفیدی از سایتهای خارجی مورد تایید حکومت است.
روز پنجشنبه هفت دی رسانههای ایران از برگزاری جلسهای میان مدیران اپراتورها و سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در محل این سازمان خبر دادند.
خبرگزاری ایرنا گزارش داد مدیران اپراتورها در این جلسه با آنچه «افزایش شاخصهای کیفیت شبکه» توصیف شده، موافقت کردهاند.
بر این اساس، اپراتورها موظف شدهاند تا پایان سال ۱۴۰۳ پوشش نسل چهارم را در کشور به ۹۶ درصد و تعداد سایتهای نسل پنجم را به ۱۰ درصد برسانند.
افزایش ۳۰ درصدی میانگین سرعت اینترنت در شش ماه آینده از جمله شروط پذیرفته شده از سوی اپراتورها عنوان شده است.
همزمان وبسایت دیجیاتو تاکید کرد درصد اعلام شده برای افزایش تعرفهها «قطعی نیست» و اپراتورهای همراه خواستار افزایش بیشتر قیمت شدهاند.
به گزارش این رسانه، میزان افزایش تعرفه اپراتورهای ثابت و همراه عدد متفاوتی خواهد بود.
صبح روز پنجشنبه وزارت ارتباطات با ارسال پیامکی اعلام کرد شهروندان میتوانند تا تاریخ ۱۲ دی با مراجعه به سامانه خدمات دولت «بسته اینترنت رایگان اهدایی دولت» را دریافت کنند.
اواخر آذر اخباری درباره موافقت دولت با افزایش قیمت اینترنت در ایران منتشر شد.
این گزارشها تاکید داشتند سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی با افزایش ۳۰ درصدی تعرفه اینترنت و افزایش ۱۰۰ درصدی تعرفه فروش پهنای باند شرکت ارتباطات زیرساخت به اپراتورها موافقت کرده است.
آنچه در ایران با عنوان «اینترنت» در اختیار کاربران قرار میگیرد دسترسی محدود به یک شبکه داخلی همراه با لیست سفیدی از سایتهای خارجی مورد تایید حکومت است. همین مساله موجب شده است تا کاربران ضمن مقایسه قیمت این دسترسی با دیگر کشورهای جهان، اعتراض کنند.
سال گذشته اپراتورهای موبایل از جمله رایتل، شاتل و ایرانسل از زیان میلیاردی خود به دلیل محدودسازی اینترنت خبر دادند که در جریان خیزش انقلابی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی روی داد.
شرکت ارتباطات زیرساخت که بهطور انحصاری وظیفه تامین پهنای باند اینترنت در ایران را بر عهده دارد، خود را یکی از مجموعههای زیاندیده از سرکوب دیجیتال سال ۱۴۰۱ معرفی کرد.
اپراتورهای موبایل در حالی بر موضوع عدم افزایش چند ساله تعرفه اینترنت تاکید میکنند که در سالهای گذشته با حذف بستههای حجیم اینترنت خود، هزینه مضاعفی را به کاربران تحمیل کردهاند.
کاهش مداوم کیفیت اینترنت و افزایش بیسابقه فیلترینگ، تنها خروجی خدمات اینترنتی اپراتورها در این بازه بوده است.
دوم دی ماه امسال هشت اپراتور همراه و ثابت ایران با ارسال نامهای به ابراهیم رئیسی، رییس دولت، خواستار افزایش ۱۰۰ درصدی تعرفه بستههای اینترنتی با حجم بیش از دو گیگابایت شدند.
در این نامه «افزایش شدید نرخ ارز» و «تورم بسیار بالا» در ایران از دلایل درخواست افزایش تعرفه اینترنت عنوان شده است.
محمدجواد آذری جهرمی، وزیر سابق ارتباطات و فنآوری اطلاعات، در واکنش به این نامه گفت «فیلترینگ فلهای» باعث شده تا درآمد اپراتورها سرکوب شود.
او ادعای مطرح شده در این نامه مبنی بر عدم رشد تعرفه اینترنت در پنج سال گذشته را «نادرست» توصیف کرد و گفت حذف بستههای دراز مدت در اپراتورهای تلفن همراه و تغییر حجم مصرف منصفانه در اپراتورهای ثابت موجب افزایش نرخ موثر خدمات این شرکتها شده است.
تابستان امسال انجمن تجارت الکترونیک تهران با انتشار گزارشی تاکید کرد اینترنت ایران پس از میانمار دومین اینترنت پر اختلال و پس از چین، دومین اینترنت محدود دنیا به شمار میرود و در فهرست پنج اینترنت کند جهان است.
پس از اقدام به خودکشی دو تن از کارگران پتروشیمی چوار ایلام در اعتراض به اخراج از کار در روز ۳۰ آذر، خبرگزاری ایلنا از خودسوزی یک کارگر پیمانکاری شهرداری مشهد به دلیل ترس از تغییر محل کار خبر داد. افزایش موارد اقدام به خودکشی کارگران سبب نگرانی بیشتر نسبت به وضعیت آنان شده است.
خبرگزاری دولتی کار ایران (ایلنا) روز پنجشنبه هفتم دی ماه در گزارشی به نقل از منابع خبری خود در مشهد نوشت روز ششم دی یکی از نیروهای پیمانکاری حفاظت فیزیکی شهرداری مشهد به دلیل مشکلات شغلی در محل کار خودسوزی کرده و به دلیل سوختگی بالا در بیمارستان بستری شده است.
بنا بر این گزارش، همکاران او دلیل این کارش را مشکلات شغلی و جابهجایی یا احتمال تعدیل دانستهاند.
محمد شیخانی، مدیرکل روابط عمومی و امور بینالملل شهرداری مشهد در این رابطه به ایلنا گفت: «یکی از نیروهای پیمانکار حفاظت فیزیکی شهرداری که شرایط جسمانی لازم را برای کار در حفاظت فیزیکی نداشت، به دلیل احتمال جابهجایی محل کار اقدام به خودسوزی کرده است.»
در سالهای اخیر اخراج از کار، شرایط سخت کار، تاخیر در پرداخت یا عدم پرداخت دستمزد، مشکلات اقتصادی و دلایل دیگر باعث اقدام به خودکشی تعدادی از کارگران در کشور شده است. موضوعی که باعث افزایش نگرانیها درباره وضعیت کارگران و احتمال تکرار خودکشی و خودسوزی کارگران بوده است.
روز پنجشنبه ۳۰ آذر، جواد نوروزی و مصطفی عباسی، دو تن از کارگران پتروشیمی چوار ایلام در اعتراض به اخراج از کار اقدام به خودکشی کردند و به بیمارستان منتقل شدند.
پیش از آن و در بازه زمانی مرداد ۱۴۰۱ تا مرداد ۱۴۰۲ چهار کارگر پتروشیمی ایلام با خودکشی به زندگی خود پایان دادند.
در سالهای گذشته کارگران شرکتهای مختلف در ایران در اعتراض به رسیدگی نشدن به خواستههایشان بارها دست به تجمع اعتراضی زدهاند.
وبسایت هرانا روز چهارشنبه شش دی گزارش داد در سال ۲۰۲۳ گزارشهای تعویق یا عدم پرداخت حقوق کارگران برای دستکم ۹۴۳ ماه، دو هزار و ۸۹۱ اخراج یا تعدیل، سه هزار و ۴۰۹ مورد بیکاری، ۱۱۹ ماه فقدان بیمه کار برای یک میلیون و ۷۶۴ هزار و ۱۶ کارگر، پنج مورد تعطیلی کارخانه و دو هزار و ۶۲۱ کارگر بلاتکلیف در حوزه کار گزارش شده است.
بر اساس این گزارش در این مدت دستکم هزار و ۲۵۲ تن در سوانج کاری کشته و چهار هزار و ۱۸ مورد صدمات جسمی به کارگران در حین کار گزارش شده است.
در سال ۲۰۲۳ حداقل ۳۲۰ تجمع کارگری، یک مورد ممانعت از تجمع و ۱۱۱ اعتصاب کارگری به وقوع پیوست که بیشتر این تجمعات در ارتباط با مطالبات مزدی بودند.
عدم رسیدگی به مطالبات صنفی و معیشتی کارگران و برگزاری تجمعهای اعتراضی در شرایطی است که برخی رسانهها و تحلیلگران از حرکت صنایع مادر مانند فولاد و پتروشیمی به سمت رکود خبر میدهند.
تداوم نرخ کاهش سرمایهگذاری، توقف پروژههای سرمایهگذاری در حوزههای فولاد و پتروشیمی و ریزش کمسابقه و پیاپی شاخص بورس و «دوپینگهای مکرر» از منابع ملی صندوق توسعه ملی، از جمله نشانههای رکود مورد اشاره ناظران هستند.
قوه قضاییه اعلام کرد وفا هناره، آرام عمری، رحمان پرهازو و نسیم نمازی به اتهام «محاربه و افساد فی الارض از طریق جاسوسی برای اسرائیل»، در آذربایجان غربی اعدام شدند. پیشتر رسانههای حقوق بشری از انتقال این زندانیان به سلولهای انفرادی زندان ارومیه برای اجرای حکم خبر داده بودند.
وبسایت هرانا روز پنجشنبه هفتم دی از انتقال این چهار زندانی به همراه یک زندانی دیگر به نام منصور رسولی به سلول انفرادی خبر داده بود.
به نوشته این نهاد حقوق بشری، «منصور رسولی، یکی از متهمان این پرونده با توقف حکم که گفته میشود ناشی از تحولات حقوقی در پرونده وی است به بند عمومی بازگشت و چهار تن دیگر اعدام شدند».
محمود امیری مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران در این باره در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جمهوری اسلامی سه مرد و یک زن را به اتهام جاسوسی اعدام کرد. قربانیان اینبار انتقام سخت جمهوریاسلامی از شهروندانش آرام عمری بردیانی، وفا هناره، رحمان پرهازو و نسیم نمازی بودند.»
امیریمقدم اضافه کرد: «احکام اعدام این چهار نفر مثل اکثر زندانیان با اتهامات امنیتی بر اساس اعتراف زیر شکنجه و بدون دادرسی عادلانه توسط دادگاههای انقلاب صادر شده و هیچ وجاهت قانونیای ندارد.»
متهمان این پرونده که دستکم ۱۰ نفر هستند، در آبان ۱۴۰۰ به وسیله نیروهای امنیتی بازداشت و در اسفند ماه همان سال از بازداشتگاه به بند سیاسی زندان ارومیه منتقل شدند.
میزان، خبرگزاری قوه قضاییه جمهوری اسلامی، نوشته است وفا هناره، آرام عمری، رحمان پرهازو و نسیم نمازی به اتهام محاربه و مفسد فی الارض از طریق ارتباط و همکاری اطلاعاتی، عملیاتی و جاسوسی با اسرائیل به اعدام محکوم شدند و متهمان دیگر پرونده به اتهام ارتباط با اسرائیل به قصد بر هم زدن امنیت کشور هر کدام به ۱۰ سال حبس محکوم شدند.
به نوشته هرانا پنج متهم دیگر این پرونده کامران هناره، فخرالدین دودکانلوی میلان، اشکان عثماننژاد، حسن عمرپور و امیر مشتاق گنگچین هستند که هر کدام در دادگاه انقلاب به ۱۰ سال حبس محکوم شدهاند و اکنون در بند سیاسی زندان ارومیه، دوران محکومیت خود را سپری می کنند.
ناصر عتباتی، رییس کل دادگستری استان آذربایجان غربی به رسانه قوه قضاییه گفت: «اعضای این گروه با هدایت مستقیم افسران جاسوسی موساد اقدام به شناسایی نیرویهایی کردند که با بخشهای امنیتی کشور همکاری داشتند و با ربایش، تهدید و ضرب و شتم، قصد تخلیه اطلاعاتی آنها را داشتند.»
عتباتی اضافه کرد: «این افراد در قبال ماموریتهای انجام شده مبالغی را از عوامل اسرائیل و افسران موساد در چند نوبت دریافت کرده بودند.»
به نوشته میزان، افراد مورد اشاره با برقراری ارتباط تصویری با افسران موساد دارای ارتباط مستقیم با آنها بودهاند: «اقدامات اعضای این گروه در استانهای آذربایجان غربی، تهران و هرمزگان انجام شده و در چندین فقره اقدام به آتش زدن خودروها و منازل برخی افراد مرتبط با نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران کرده و با تهیه تصویر و ارسال آن برای افسران موساد، پول دریافت کرده بودند.»
میزان در ادامه نوشته است که این افراد حتی در مواردی اقدام به حذف فیزیکی و ترور نیروهای امنیتی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی کرده بودند که ناموفق بودند.
همزمان با اعلام خبر اعدام این افراد، ویدیویی از اعترافات اجباری آنها در خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران و شبکه خبر صدا و سیمای جمهوری اسلامی پخش شد.
خبر اعدام این چهار نفر، چند روز پس از کشته شدن رضی موسوی، از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران منتشر میشود که در حمله منسوب به اسرائیل به محله زینبیه دمشق در سوریه رخ داد.
ایراناینترنشنال نهم اردیبهشت ۱۴۰۱ در گزارشی اختصاصی خبر داد یک عضو یگان ۸۴۰ نیروی قدس به ماموریت خود برای انجام سه ترور در ترکیه، آلمان و فرانسه اذعان کرده است.
یک روز بعد، رسانههای اسرائیلی با اشاره به گزارش اختصاصی ایراناینترنشنال، از قول منابع اسرائیلی خبر دادند موساد طرح نیروی قدس سپاه پاسداران را خنثی کرده است.
پس از آن رسانههای اسرائیلی گزارش دادند ماموران موساد یک مامور نیروی قدس سپاه پاسداران به نام منصور رسولی را که در طرح ترور نقش داشته، در داخل خاک ایران بازجویی و بعد رها کردهاند.
روز ۱۷ اردیبهشت منصور رسولی در ویدیویی اعلام کرد «مورد ربایش یکی از تیمهای زورگیر» قرار گرفته بوده.
در همان روز ایراناینترنشنال فایل دیگری از این فرد منتشر کرد که در آن، او به اقدامات و تلاشش برای انجام این ترورها اعتراف میکند.
این فرد میگوید از او خواسته شده یک نفر اسرائیلی را در استانبول، یک ژنرال آمریکایی را در آلمان و یک روزنامهنگار را در فرانسه ترور کند.
ایراناینترنشنال روز ۳۰ تیر ۱۴۰۱ نیز اطلاعاتی اختصاصی منتشر کرد که یک مقام ارشد دیگر سپاه پاسداران به نام یدالله خدمتی، در ایران مورد بازجویی ماموران موساد قرار گرفته و در این بازجویی چند ساعته، اطلاعاتی درباره انتقال سلاح به سوریه، عراق، لبنان و یمن داده است.
او در ویدیویی با تایید نقش خود در آماد و پشتیبانی سپاه و ارتباط با علیاصغر نوروزی، فرمانده این بخش، از فعالیتهایش در ارسال سلاح برای گروههای نیابتی جمهوری اسلامی ابراز پشیمانی میکند و از همکارانش میخواهد دست به چنین اقدامهایی نزنند.
پیش از این و در آذر ماه ۱۴۰۱، قوه قضاییه جمهوری اسلامی از اجرای حکم اعدام چهار زندانی به نامهای حسین اردوخانزاده، شاهین ایمانی محمودآباد، میلاد اشرفی آتباتان و منوچهر شهبندی بجندی، به اتهام همکاری اطلاعاتی با اسرائیل و آدمربایی خبر داد.
در این گزارش آمده بود سه متهم دیگر بر اساس جرایمی از جمله ارتکاب جرم علیه امنیت کشور، معاونت در آدمربایی و نگهداری سلاح به پنج تا ۱۰ سال حبس محکوم شدند.
هرانا روز چهارشنبه ششم دی ماه گزارش داد در سال ۲۰۲۳ محکومیت ۱۵۵ نفر به اعدام و اجرای احکام اعدام ۷۴۶ نفر را ثبت کرده است.
بر اساس این گزارش، اجرای احکام اعدام نسبت به سال ۲۰۲۲، با ۳۲ درصد افزایش همراه بوده است.
۰/۱۳ درصد اعدامشدگان در سال ۲۰۲۳ با اتهامات امنیتی (جاسوسی - ترور - بمبگذاری) به مجازات مرگ محکوم و اعدام شدهاند.
تلقی برخی ناظران این است که آغاز روند اجرای حکم اعدام این پنج نفر، تلاشی از سوی جمهوری اسلامی در راستای گرفتن انتقام کشته شدن رضی موسوی است.
موسوی، مسوول لجستیک و امداد نیروی قدس سپاه پاسداران و یکی از شش فرمانده ارشد سپاه در منطقه بود که نقشی کلیدی در بقای بشار اسد و تثبیت حزبالله در لبنان داشت.
به دنبال مرگ او، حسین سلامی، فرمانده کل سپاه، روز پنجشنبه هفتم دی در مراسم تشییع او گفت: «انتقام سید رضی چیزی جز نابودی اسرائیل نخواهد بود.»