بخش مهمی از گزارش فایننشال تایمز که روز شنبه ۳۰ دی منتشر شد، به حملات اخیر سپاه پاسداران و نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه اختصاص یافته است.
یک مقام ایرانی در این زمینه به این روزنامه گفت که این حملات نشاندهنده تغییر استراتژی نیستند بلکه تغییری در تاکتیکها برای آگاه کردن آمریکا و اسرائیل از تهدیدی هستند که تا وقتی جنگ در غزه ادامه داشته باشد، میتواند پا بر جا باشد.
او افزود: «مداخله در پاکستان و اربیل مستقیما به اسرائیلیها و آمریکاییها پیام میدهد که با ایران کاری نداشته باشید و جنگ غزه را تمام کنید. ایران خواهان جنگ مستقیم با اسرائیل و آمریکا نیست اما میخواهیم از سوی آمریکاییها دیده و احساس شویم و نشان دهیم که چقدر میتوانیم تند باشیم.»
این مقام در ادامه گفت که این استراتژی بدون خطر نیست اما تندروها در داخل ایران معتقدند آسیب آن قابل کنترل است: «از دیدگاه آنها، یک تعامل محدود و حساب شده میتواند این پیام را به نیابتیهای ایران بدهد که در شرایط سخت از آنها حمایت میکنیم.»
حمیدرضا ترقی، از چهرههای جناح تندرو جمهوری اسلامی، به فایننشال تایمز گفت که خصومتهای پس از حمله حماس به اسرائیل در روز هفتم اکتبر «مانور نظامی خوبی» برای گروههای تشکیلدهنده «محور مقاومت» فراهم کرده است.
«محور مقاومت» عنوانی است که جمهوری اسلامی به مجموعه گروههای نیابتی خود در منطقه داده است.
ترقی گفت: «امروز بین گروههای مختلف محور مقاومت وحدت و هماهنگی بیشتری وجود دارد و آنها به یکدیگر کمک میکنند و جان خود را برای دفاع از همرزمان خود در نقاط مختلف به خطر میاندازند. دلیلش هم پیروی از یک رهبر، آیتالله [علی] خامنهای است.»
درباره جایگاه ایران در منطقه اغراق نکنیم
فایننشال تایمز نوشت هیچ یک از طرفین ایران و آمریکا نمیخواهند شاهد تشدید تنش نظامی باشند و واشینگتن و تهران برای جلوگیری از این تشدید تنش، به کانالهایی مانند قطر متکی هستند.
بایدن علنا اعلام کرد پیامهایی به تهران ارسال کرده و اخیرا هشدار داد که ایران به حوثیها کمک نکند.
صنم وکیل، مدیر برنامه خاورمیانه در چتم هاوس، معتقد است که رژیم ایران همچنان محدود عمل خواهد کرد زیرا یک هدف نهایی بیشتر ندارد و آن «حفظ خود» است.
او به این روزنامه گفت: «ایران اولویت شماره یک ایران است و ما هرگز نباید این را فراموش کنیم. ایران نیروهای خود را بسیج نخواهد کرد مگر اینکه مستقیما مورد حمله قرار گیرد.»
این تحلیلگر تاکید کرد جمهوری اسلامی «یک ماموت و عروسکساز غولپیکر در پشت صحنه نیست»، بلکه سیاست او در منطقه با وجود توانایی بازدارندگی، «نقاط ضعفی دارد».
وکیل گفت: «مهم این است که درباره جایگاه ایران در منطقه یا سرمایهگذاریهایش در محور مقاومت زیادهروی نکنیم.»
فایننشال تایمز این سوال را مطرح کرد که آیا در صورت وقوع یک جنگ تمام عیار بین اسرائیل و حزبالله، گروه نیابتیای که جمهوری اسلامی بیشترین سرمایهگذاری را روی آن کرده، محاسبات در تهران تغییر خواهد کرد یا خیر.
مقام ایرانی در این زمینه گفت: «حزبالله حماس نیست، حزبالله جمهوری اسلامی ایران است.»
جنگ غزه امیدها را برای پیشرفت در مذاکرات هستهای با ایران از بین برد
فایننشال تایمز با اشاره به گزارش ماه گذشته آژانس بینالمللی انرژی هستهای نوشت که جنگ در غزه امیدها را برای پیشرفت در مهار هستهای ایران از بین برد.
این روزنامه نوشت که پیش از شروع جنگ اسرائیل و حماس، نشانههایی از تحرک در مذاکرات غرب با ایران بر سر جاهطلبیهای هستهایاش دیده میشد.
فایننشال تایمز به تبادل زندانی میان دولت جو بایدن و جمهوری اسلامی در ماه سپتامبر اشاره کرد که همزمان با آن واشینگتن شش میلیارد دلار از پول نفت ایران را به صورت مشروط آزاد کرد.
این روزنامه افزود در کنار این توافق، طرفین درباره اقدامات نانوشته کاهنده تنش از جمله محدود کردن ایران در توسعه تهاجمی برنامه هستهای خود بحث کردند.
بر اساس این گزارش، ایران پیش از این اورانیوم را نزدیک به درجه تسلیحات غنی میکرد اما پیش از جنگ غزه نشانههایی وجود داشت که نشان میدادند تهران سرعت تولید اورانیوم بسیار غنیشده را کاهش داده بود.
فایننشال تایمز نوشت: «این درگیری امیدها را برای پیشرفت از بین برد. گزارش دسامبر آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگوید تهران میزان تولید اورانیوم غنیشده خود را تا ۶۰ درصد - نزدیک به درجه تسلیحاتی - به سطح گزارششده در نیمه اول سال گذشته میلادی افزایش داده است.»
یک مقام ایرانی که نامش فاش نشده، به فایننشال تایمز گفت افزایش غنیسازی اورانیوم پیامی به دولت بایدن بود پس از اینکه واشینگتن به تهران اطلاع داد تا بعد از انتخابات آمریکا درباره موضوع هستهای ایران بحث نخواهد کرد.
این مقام افزود: «اگر آمریکا میخواهد صبر کند، باید عواقب آن را متحمل شود و عواقب آن افزایش غنیسازی خواهد بود.»
