جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، در آغاز سخنرانی سالانه خود در کنگره آمریکا به تندی از ولادیمیر پوتین،رییسجمهوری روسیه و دونالد ترامپ، رییسجمهوری سابق آمریکا انتقاد و تاکید کرد که آمریکا در کنار اوکراین خواهد ایستاد. او همچنین بر مهار ایران برای ایجاد ثبات در خاورمیانه تاکید کرد.
رییسجمهوری آمریکا، پنجشنبه شب ۱۷ اسفند، گفت:«ایجاد ثبات در خاورمیانه به معنای مهار تهدید ایران نیز هست.به همین دلیل است که من ائتلافی متشکل از دهها کشور برای دفاع از کشتیرانی بینالمللی و آزادی کشتیرانی در دریای سرخ ایجاد کردم.»
رییسجمهوری آمریکا افزود: «من دستور حمله برای کاهش توانمندی حوثی ها و دفاع از نیروهای آمریکایی در منطقه را صادر کرده ام.»
او گفت: «من به عنوان فرمانده کل قوا، از هدایت اقدامات بیشتر برای محافظت از مردم و پرسنل نظامی خود دریغ نخواهم کرد.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری پیشین، در واکنش به سخنرانی سالانه جو بایدن در کنگره، نوشت: «بایدن ایران را ثروتمند کرد و مشکلات خاورمیانه به همین دلیل است. در زمان من ایران ورشکسته بود. خاورمیانه به خاطر بایدن در حال انفجار است.»
جو بایدن در بخش دیگری از سخنرانی خود در کنگره به جنگ غزه پرداخت و از طرحی تازه برای کمکرسانی به غزه پرده برداشت.
رییس جمهوری آمریکا گفت که به ارتش آمریکا دستور داده که یک بندر موقت در سواحل مدیترانه برای دریافت و ارسال کمکهای بشردوستانه از طریق دریا بسازد.
او گفت که این عملیات شامل استقرار پرسنل نظامی آمریکایی در غزه نمیشود.
بایدن گفت که اسرائیل باید از جان غیرنظامیان در غزه محافظت کند.
او افزود: «تا بازگرداندن همه گروگانها از اسارت حماس به تلاشهای خود ادامه خواهیم داد.»
حمله همزمان به پوتین و ترامپ
رییس جمهوری آمریکا، سخنرانی خود را پرشور و با پرداختن به جنگ اوکراین و حمله به روسیه آغاز کرد.
او گفت: «پیام من به پوتین این است که آمریکا به وظیفه خود عمل خواهد کرد و من تسلیم نخواهم شد.»
رییسجمهوری آمریکا گفت آزادی و دموکراسی هرگز تا این اندازه در خطر نبوده است.
همزمان با این سخنرانی، چندین وبسایت دولت آمریکا از جمله سایتهای وزارت امنیت داخلی، اداره مهاجرت و گمرک و سرویس مخفی از دسترس خارج شدند. دقایقی بعد، وزارت امنیت داخلی آمریکا اعلام کرد مشکل قطع شدن دسترسی به وبسایتش برطرف شده است.
جو بایدن همچنین با اشاره به عضویت سوئد در ناتو که صبح پنجشنبه در واشینگتن قطعی شد، از حضور نخستوزیر سوئد در کنگره به عنوان مهمان تشکر کرد.
رییسجمهوری آمریکا گفت در خارج از کشور، پوتین روسیه به اوکراین حمله می کند و هرج و مرج را در سراسر اروپا و فراتر از آن رواج میدهد.
او گفت: «اگر کسی در این اتاق فکر میکند که پوتین در اوکراین متوقف میشود، به شما اطمینان میدهم که این کار را نخواهد کرد.»
بایدن گفت: «اما اگر ما در کنار اوکراین بایستیم و تسلیحات لازم برای دفاع از خود را فراهم کنیم، اوکراین می تواند پوتین را متوقف کند. این تمام چیزی است که اوکراین می پرسد. آنها سرباز آمریکایی نمی خواهند.»
بایدن با انتقاد از جمهوریخواهان گفت: «در واقع هیچ سرباز آمریکایی در حال جنگ در اوکراین وجود ندارد و من مصمم هستم که آن را به همین شکل حفظ کنم. اما اکنون کمک به اوکراین توسط کسانی که می خواهند ما از رهبری خود در جهان دور شویم، مسدود شده است.»
او گفت: «خیلی وقت پیش نبود که یک رییسجمهوری جمهوریخواه، رونالد ریگان، با صدای بلند گفت که آقای گورباچف، این دیوار را خراب کن. اکنون، سلف من، رییسجمهوری سابق جمهوریخواه، به پوتین میگوید: هر کاری میخواهی بکن.»
بایدن گفت: «یک رییسجمهوری سابق آمریکا در واقع این را گفت و در مقابل یک رهبر روسیه تعظیم کرد. این خطرناک و غیرقابل قبول است.»
بایدن سپس بار دیگر به دلیل نقش دونالد ترامپ در حمله به ساختمان کنگره در شش ژانویه سال ۲۰۲۰، به تندی به رقیب جمهوریخواه خود در انتخابات پیش رو که قرار است در پنجم نوامبر برگزار شود، حمله کرد.
او خطاب به ترامپ و نمایندگان جمهوریخواهی که شنونده سخنانش بودند گفت: «سلف من و برخی از شما در اینجا به دنبال دفن حقیقت شش ژانویه هستید. من این کار را نمیکنم. این لحظهای است برای گفتن حقیقت و دفن دروغها. شما نمیتوانید کشور خود را فقط زمانی دوست داشته باشید که برنده میشوید.»
رقابت با چین، نه درگیری
او گفت: «برای سالها، تنها چیزی که از دوستان جمهوریخواهم و بسیاری دیگر شنیدهام این بوده که چین در حال پیشروی و آمریکا در حال عقبنشینی است.»
بایدن افزود: «اما این گونه نیست. ما بهترین اقتصاد دنیا را داریم. از زمانی که من سر کار آمدهام، تولید ناخالص داخلی ما بالا رفته و کسری تجاری ما با چین به کمترین حد در یک دهه گذشته رسیده است.»
رییسجمهوری آمریکا گفت: «ما در برابر اقدامات اقتصادی ناعادلانه چین میایستیمو برای صلح و ثبات در سراسر تنگه تایوان میایستیم. ما خواهان رقابت و نه درگیری با چین هستیم.»
دفاع از لقاح آزمایشگی و حق باروری خودخواسته
جو بایدن در ادامه با انتقاد از رای دادگاه آلاباما، از کنگره خواست که با لقاح آزمایشگاهی (IVF) موافقت کند.
او همچنین بر لزوم تضمین حق آزادی پایان خودخواسته بارداری تاکید کرد.
او گفت که ارائه خدمات درمانی ارائه شده از سوی دموکراتها ادامه خواهد یافت.
رئیسجمهوری آمریکا سپس به وضعیت اقتصادی پرداخت و گفت: «با ساخت و نوسازی دو میلیون خانه، قیمت مسکن را کاهش می دهیم.»
بایدن گفت: «ما تخفیفهای مالیاتی را دائمی خواهیم کرد. من کاری خواهم کرد که کسانی که زیر چهار هزار دلار درآمد دارند، حتی یک سنت هم مالیات نپردازند. شرکتهای بزرگ باید سهمی مناسب و متناسب را به عنوان مالیات بپردازند.»
او گفت: «من یک کاپیتالیست هستم و این اشکالی ندارد که افراد و شرکتها سود فراوان کسب کنند، اما باید مالیات مناسب را بپردازند.»
بایدن با انتقاد شدید از جمهوریخواهان گفت: «من کاری خواهم کرد که ثروتمندان مالیات عادلانهای بپردازند.»
او در ادامه سخنرانی خود به مساله مهاجرت پرداخت که یکی از اصلیترین دغدغهها در انتخابات ریاست جمهوری پیش رو محسوب میشود.
بایدن به تندی از سیاستهای دونالد ترامپ و جمهوریخواهان در کنگره انتقاد کرد و گفت: «ما یا میتوانیم با همدیگر همکاری کنیم و مساله مرزها و عبور غیرقانونی از مرزها را حل کنیم و یا اینکه با هم بر سر آن دعوا کنیم.»
او جمهوریخواهان را به بلوکه کردن قانون امنیت مرزها متهم کرد و خواستار همکاری آنها و از جمله دونالد ترامپ برای تصویب این قانون شد.
روسای جمهوری آمریکا در سخنرانیهای سالانه خود در کنگره، موسوم به «وضعیت کشور»، به دستاوردهای خود و تشریح برنامههای دولت خود برای ماههای پیش رو میپردازند.
بایدن در سخنرانی امسال خود علاوه بر مساله جنگ غزه و اقدامات دولت آمریکا در این زمینه، بهطور ویژه بر مساله مهاجرت، اقتصاد و سیاست خارجی آمریکا تمرکز کرد.
فرمانده سنتکام، که به همراه فرمانده آفریکام، فرماندهی آمریکا در آفریقا، در یک نشست نمایندگان سنا درباره بودجه دفاعی سال ۲۰۲۵ در کمیته نیروهای مسلح سنا سخن میگفت، این سخنان را در پاسخ به این سوال بیان کرد که «چرا آمریکا، دو کشتی بهشاد و ساویز ایران را که در حال جمعآوری اطلاعات و دادن این اطلاعات به شبهنظامیان حوثی برای حمله به نیروهای آمریکا هستند، غرق نمیکند؟»
او گفت:« نه آمریکا و نه ایران نمیخواهند بهطور مستقیم با یکدیگر بجنگند. در حالی که خشونت در عراق و سوریه کاهش یافته است، در سواحل یمن افزایش یافته است.»
ژنرال ارشد آمریکایی گفت حملات اوایل فوریه ایالات متحده به نیروهای نیابتی ایران در خاورمیانه، گروه های شبه نظامی در عراق و سوریه را از حمله به نیروهای آمریکایی منصرف کرده است، اما در برابر شورشیان حوثی در یمن موثر نبوده است.
او گفت شبه نظامیان تحت حمایت ایران در عراق و سوریه، از جمله کسانی که مسئول حمله پهپادی ۲۸ ژانویه در اردن که منجر به کشته شدن سه سرباز آمریکایی شد، بیش از یک ماه است که به نیروهای آمریکایی حمله نکردهاند.
او حملات تلافیجویانه به حدود ۸۵ هدف در عراق و سوریه، از جمله حمله پهپادی به یکی از فرماندهان ارشد کتائب حزب الله را موجب برقراری آتشبس غیررسمی در این کشورها دانست.
پیشتر نیویورکتایمز به نقل از مقامهای ایرانی و آمریکایی خبر داد تهران برای اجتناب از شعلهور شدن جنگ علنی با واشینگتن، به گروههای شبهنظامی منطقه که از آنها حمایت میکند گفته است حملاتشان را به اهدافی مانند تاسیسات نظامی آمریکا کاهش دهند.
ژنرال کوریلا گفت:« ایران باید بفهمد که اقدامات آنها عواقبی دارد. من فکر می کنم که در آخرین حملهای که انجام دادیم، پیامهای ما با اقداماتمان مطابقت داشت. با این همه، باید تاکید کنم که بازدارندگی همیشه موقتی است.»
کوریلا گفت که حملات تقریبا روزانه آمریکا علیه حوثیها، ماهیت دفاعی دارد اما حملات مکرر ایالات متحده به شورشیان حوثی مورد حمایت ایران در یمن نیز هستند، این گروه را از حملاتش به کشتیهای تجاری و نظامی در دریای سرخ و خلیج عدن منصرف نکرده است.»
حوثیها روز چهارشنبه، ۱۶ اسفند، اولین حمله مرگبار خود به یک کشتی در خلیج عدن را انجام دادند. در این حمله، سه دریانورد کشته شدند. کشتی دیگری که از سوی حوثیها مورد اصابت قرار گرفته بود، روز شنبه، هفتهها پس از اصابت موشک بالستیک ضد کشتی غرق شد.
کوریلا گفت:«سلاح حوثیها از ایران میآید. مهمترین کار این است که توانایی آنها برای تامین مجدد سلاح از ایران را از بین ببریم. حوثیها مونتاژ می کنند، اما موشکهای بالستیک میانبرد یا موشکهای کروز ضد کشتی نمیسازند.»
انتقاد سناتورهای جمهوریخواه از رویکرد بایدن در قبال ایران
در همین حال، چند سناتور جمهوریخواه، از جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا به دلیل برخورد بیش از حد نرم با ایران انتقاد کردند.
تام کاتن، سناتور جمهوریخواه، گفت: «نیروهای نیابتی ایران بیش از ۱۷۵ بار به مواضع آمریکا در عراق و سوریه حمله کردهاند و آمریکا تنها هشت بار واکنش نشان داده است. ایران و گروههای تروریستی وابسته به آن میدانند که جو بایدن و وزیر دفاع آمریکا مقابل آنها نخواهند ایستاد.»
دان سالیوان، سناتور جمهوریخواه از آلاسکا، گفت تا زمانی که ایران از حوثیها حمایت میکند، ایالات متحده باید به کشتیهای ایرانی حمله کند.
راجر ویکر، سناتور جمهوریخواه از می سی سی پی، گفت: « رویکرد نظامی بایدن شکست خورده است و شکست خواهد خورد، زیرا فرض میکند که میتوانیم گروههای تروریستی را بدون ایجاد درد برای حامی اصلی آنها، ایران، بازداریم.»
با این حال، جک رید سناتور دموکرات گفت:« جنگ مستقیم با ایران پیامدهای ویرانگریدارد و احتمالا کل منطقه را درگیر جنگ خواهد کرد. جو بایدن این ملاحظات را با هماهنگ کردن عملیات نظامی با دیپلماسی قوی، تحریمهای اقتصادی و سایر ابزارهای حکمرانی متعادل کرده است.»
ژنرال کوریلا در این جلسه حاضر نشد از پیشنهادهای خود به جو بایدن سخن بگوید، اما از احتمال اختصاص نیافتن۵۳۱ میلیون دلار به سامانههای دفاعی ضد پهپادی که از سربازان آمریکایی در خاورمیانه محافظت میکند، ابراز نگرانی کرد.
مجلس سنا لایحه تکمیلی امنیت ملی را ماه گذشته تصویب کرد، اما مجلس نمایندگان هنوز آن را مورد بررسی قرار نداده است.
«نباید فضای عملیاتی سنتکام را به ایران، چین و تروریسم واگذار کرد»
ژنرال مایکل ای. کوریلا، در ادامه سخنان خود در جلسه کمیته نیروهای مسلح سنا گفت: «امروز، منطقه عملیات سنتکام با بیثباتترین وضعیت امنیتی خود در نیم قرن گذشته مواجه است. وضعیت این منطقه حتی مشابه سال گذشته نیست.»
او با اشاره به حملات گروههای نیابتی تحت حمایت جمهوری اسلامی در عراق و سوریه به اهداف آمریکا و متحدانش و نیز حملات حوثیهای به کشتیهای در دریای سرخ و خلیج عدن افزود:«شبکه گسترده نیروهای نیابتی ایران به تسلیحات پیشرفته مجهز است و برخی از حیاتیترین مناطق جهان را تهدید می کند.»
فرمانده سنتکام در جلسه سنا گفت:«ایران با استفاده از نیروهای نیابتی خود درعراق، سوریه، لبنان، غزه، کرانه باختری و یمن، کوشیده که شکل خاورمیانه را به سود خود تغییر دهد.»
او افزود:«وضعیت غزه شرایطی را برای بازیگران بدخواه ایجاد کرده است تا بیثباتی را در سراسر منطقه و فراتر از آن گسترش دهند.»
ژنرال کوریلا همچنین با تاکید بر اهمیت نقش سنتکام، گفت:« منطقه عملیاتی سنتکام برای تامین انرژی جهان جریان تجارت جهانی حیاتی است.سنتکام عمق استراتژیک دفاع از ایالات متحده را فراهم میکند و اگر این فضا را به ایران، تروریسم و چین واگذار کنیم، امنیت و رفاه آمریکا به خطر میافتد.»
او همچنین با اشاره به فعالیتهای داعش خراسان، گفت که خطر حمله به منافع آمریکا از افغانستان افزایش پیدا کرده است.
فرمانده سنتکام گفت:« ارزیابی من این است که داعش خراسان توانایی و اراده حمله به منافع ایالات متحده و غرب در خارج از افغانستان در کمتر از شش ماه و بدون هیچ هشداری را دارد.»
منطقه عملیاتی داعش خراسان شامل بخشهایی از ایران، آسیای میانه، افغانستان و پاکستان است.