زنی ۲۱ ساله در تیراندازی ماموران به یک خودرو کشته شد
نگار کریمیان، جوان ۲۱ ساله اهل بروجن، روز شنبه ۱۹ اسفند در پی تیراندازی بیضابطه ماموران حکومت به خودروی او و خانوادهاش در دو راهی شهر «چمنسلطان» از توابع بخش الیگودرز استان لرستان جان خود را از دست داد. پیکر این زن روز ۲۱ اسفند در آرامستان باغ رضوان اصفهان به خاک سپرده شد.
نگار کریمیان ساکن اصفهان بوده است.
خواهر نگار کریمیان در رسانه اجتماعی ایکس نوشت که نگار ساعت یک بامداد بر اثر شلیک اشتباه مامور نیروی انتظامی به ماشین در حال حرکت مجروح شد و ساعت سه بامداد جان خود را از دست داد.
گفته شده که این خودرو حامل نگار کریمیان، پدر، دو خواهر و همسر خواهرش بوده است.
بر اساس گزارشها، نگار کریمیان پس از زخمی شدن ابتدا به بیمارستان «امام صادق» الیگودرز منتقل شده و پس از سه ساعت، در اثر شدت جراحات وارده و خونریزی داخلی جانش را از دست داده است.
سازمان حقوق بشری ههنگاو خبر داد خانواده کریمیان از مراسم خاکسپاری دایی خود در روستای فرسش الیگودرز برمیگشتند و به سوی اصفهان میرفتند که نیروهای انتظامی بدون اطلاع یا شلیک تیر هوایی به سوی اتومبیل پدر نگار (پژو ۴۰۵) شلیک میکنند.
بر اساس این گزارش، گلوله پس از شلیک مستقیم به در کنار راننده برخورد کرده، سپس به پهلوی نگار کریمیان خورده و از طرف دیگر بدنش بیرون آمده است.
به نوشته ههنگاو، دست پدر او نیز در این رخداد دچار جراحت سبک شده است.
خبرگزاری هرانا در گزارشی نوشت ماموران در مسیر الیگودرز به اصفهان به خودرویی که گمان میبردند حامل مواد مخدر است، مشکوک شده و اقدام به تیراندازی کردند که گلولههای شلیک شده از سوی نیروهای انتظامی به خودروی این خانواده اصابت کرده است.
مراسم خاکسپاری نگار کریمیان روز دوشنبه ۲۱ اسفندماه در آرامستان باغ رضوان اصفهان برگزار شده است.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند پس از خاکسپاری کریمیان، مراسمی برای یادبود او در خانه برگزار شده است.
شلیک بیدلیل نیروهای نظامی و امنیتی به خودروها و کشتن سرنشینان آنها پیش از این بارها رخ داده است.
روز ۲۹ دی، آناهیتا امیرپور، دانشجوی اهل کوهدشت و ساکن بروجرد بر اثر تیراندازی نیروهای امنیتی به خودروی ۲۰۶ کشته شد. فرماندار بروجرد از تیراندازی به این خودرو و مرگ یکی از سرنشینان، به دلیل بیتوجهی به فرمان ایست پلیس خبر داد.
در تاریخ ۱۹ خرداد ۱۴۰۲، در پی شلیک مستقیم و بدون هشدار قبلی نیروهای انتظامی به یک خودروی وانتپراید، کودکی ۹ ساله به نام مرتضی جان باخت.
پدر و عموی این کودک گفتند ماشین پلیس فرمان ایست نداده بود اما فرمانده انتظامی شوشتر در اظهاراتی متفاوت، کار ماموران را قانونی خواند.
پیش از آن و در پنجم اریبهشت ماه، وبسایت حال وش خبر داد خودروهای نظامی چهار راکب دو موتورسیکلت را زیر گرفتند که این حادثه منجر به کشته شدن یک نوجوان ۱۶ساله به نام سمیر گردهانی و مجروح شدن سه جوان دیگر شد.
روز ۱۲ اسفند ۱۴۰۱ کودکی دو ساله به نام امیرعلی موسوی کاظمی در حالی که در آغوش پدرش و در خواب بود، با شلیک ماموران انتظامی مستقر در یک کامیون به قتل رسید.
مهرداد ملک، نوجوان ۱۷ ساله، هفتم دی ۱۴۰۱ در خودروی دوستش با شلیک ماموران گشت انتظامی در بخش دشتابی ارداق قزوین کشته شد.
پیش از آن در روز پنجم دی ۱۴۰۱، جانشین انتظامی هرمزگان کشته شدن یک دختر ۱۲ ساله بر اثر شلیک ماموران پاسگاه جناح به خودرویی که او از سرنشینان آن بوده را تایید کرد. نام این دختر در رسانههای محلی سها اعتباری اعلام شد.
کیان پیرفلک ۹ ساله، آصف ممبینی ۱۵ ساله و سپهر اسماعیلی ۲۱ ساله برخی دیگری از کسانی هستند که قربانی شلیک ماموران پلیس به خودروها شدهاند.
بر اساس آماربرداری سالانه وبسایت هرانا، در سال ۲۰۲۳ مجموعا ۴۰۲ شهروند هدف شلیک نیروهای نظامی قرار گرفتند که از میان آنها ۱۲۰ شهروند جان خود را از دست دادند.
این آمار شامل جان باختن ۲۰ کولبر، ۳۷ سوختبر و ۶۳ شهروند میشود.
۲۸۲ شهروند دیگر به واسطه شلیک بیضابطه ارگانهای نظامی مجروح شدند که از این تعداد ۲۲۸ نفر کولبر، ۳۱ شهروند عادی و ۲۳ نفر سوختبر بودند.
بنا بر گزارش سالانه مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در سال ۲۰۲۲ نیز مجموعا ۸۴۵ شهروند هدف شلیک نیروهای نظامی قرار گرفتند که از میان آنان ۵۷۱ شهروند جان خود را از دست دادند.
بررسیهای انجام شده از سوی شرکت امنیت سایبری «چک پوینت» از تلاش جمهوری اسلامی برای تهیه بدافزارهای ویژه حذف اطلاعات رایانهای از طریق انجمنهای زیرزمینی روسیه حکایت دارد.
سرگئی شیکویچ، کارشناس تهدیدات سایبری این شرکت در گفتوگو با مجله بریتانیایی «کامپیوتر ویکلی» اعلام کرد این مجموعه سال گذشته رد پای فردی مظنون به ارتباط با حکومت ایران را مشاهده کرده که در پی خرید چنین بدافزاری در بازار سیاه روسیه بوده است.
به گفته این محقق امنیت سایبری، بدافزارهای حذف اطلاعات که با نام «وایپر» شناخته میشوند مشتریان چندانی خارج از دایره عوامل حکومتی ندارند. اینگونه بدافزارها دادههای موجود در سیستم رایانه قربانی را بهگونهای از بین میبرند که امکان بازیابی مجدد آنها غیرممکن باشد.
انجمنهای زیرزمینی روسیزبان مدتهاست که به یکی از مراجع اصلی خرید و فروش بدافزار در اینترنت بدل شدهاند.
مجرمان سایبری از این بازار سیاه برای معامله ابزارهای هک، آسیبپذیریهای نرمافزاری، خدمات توزیع ایمیلهای جعلی یا خدمات مربوط به هوش مصنوعی و تولید ویدیوهای جعلی بهره میبرند.
قدمت برخی از این انجمنها به بیش از ۲۰ سال میرسد.
عضویت در انجمنهای جرایم سایبری نیازمند طی کردن فرایند بازرسی ویژه است تا مدیران آنها اطمینان حاصل کنند فرد متقاضی مامور نفوذی پلیس یا سازمانهای مشابه دیگر نباشد.
تحقیقات انجام شده نشان میدهند عوامل هکری مورد حمایت حکومتها به دلیل دسترسی به منابع مالی بیشتر، سپردههای بزرگتری را در اختیار مدیران این انجمنها قرار میدهند که این امر به افزایش جلب اعتماد دیگر اعضا کمک میکند.
در سالهای گذشته هکرهای حکومتی جمهوری اسلامی حملات متعددی را با استفاده از بدافزارهای حذف و تخریب اطلاعات انجام دادهاند. اگر چه این عملیات اهداف متعددی در سراسر جهان داشته اما نهادهای اسرائیلی قربانی اصلی آن هستند.
آبان ۱۴۰۲ اداره ملی سایبری اسرائیل با انتشار اطلاعیهای از کشف بدافزار حذف اطلاعات در زیرساخت اینترنتی این کشور خبر داد که به یک گروه مهاجم ایرانی متعلق بود.
هکرهای جمهوری اسلامی چند هفته پیشتر از آن نیز با انجام عملیات مشابهی که سازمانهای آموزشی و فنآوری اسرائیل را تحت تاثیر قرار داده بود، اطلاعات رایانهای این مجموعهها را از طریق بدافزار وایپر از بین برده بودند.
آذر سال ۱۴۰۱ نیز شرکت امنیت سایبری «ایست» با انتشار گزارشی از حمله خرابکارانه یک گروه هکری ایرانی موسوم به «آگریوس» (Agrius) به شرکتهای فعال صنایع الماس در اسرائیل، آفریقای جنوبی و هنگکنگ خبر داده بود.
آبرام پیلی، معاون نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، روز چهارشنبه ۲۳ اسفند از پاناما خواست به کشتیهای ایرانی اجازه استفاده از پرچم این کشور را ندهد.
او گفت برافراشتن پرچم پاناما به تهران اجازه میدهد تحریمهای اعمالشده توسط واشینگتن را دور بزند.
پاناما کشوری کوچک در آمریکای مرکزی، در قبال دریافت هزینه و بدون نظارت، به راحتی به شرکتهای کشتیرانی اجازه میدهد کشتیهای خود را در کشورهایی که هیچ ارتباطی با آنها ندارند ثبت و از پرچم پاناما استفاده کنند.
در اردیبهشت ماه گذشته، یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به ایراناینترنشنال گفت: پاناما ۳۰ کشتی ایران را که از سوی آمریکا تحریم شدهاند، از فهرست کشتیهای به ثبت رسیده خود حذف کرده و آنها را به عنوان کشتیهای متعلق به ایران نشانهدار کرده است.
سال گذشته نیز به دنبال انتقادها به همکاری پاناما با جمهوری اسلامی، سازمان امور دریایی پاناما اعلام کرد این کشور در چهار سال گذشته گواهی ثبت ۱۳۶ کشتی مرتبط با شرکت ملی نفت ایران را لغو کرده است. این سازمان بزرگترین نهاد ثبت کشتیها در جهان به شمار میرود.
با این حال معاون نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، روز چهارشنبه گفت: «ایران و بازیگران مرتبط با ایران در اینجا در پاناما در تلاش برای دور زدن تحریم ها هستند. آنها در تلاش هستند از ثبت پرچم پاناما سوء استفاده کنند.»
آبرام پیلی به پاناما سفر کرده است تا مطمئن شود که در فرآیند ثبت کشتیها در پاناما، نهادهایی که تلاش میکنند از تحریمهای آمریکا علیه ایران فرار کنند، سوءاستفاده نمیکنند.»
ایران از زمان خروج واشینگتن از توافق هستهای در سال ۲۰۱۸ تحت تحریمهای گسترده ایالات متحده بوده است.
بر اساس گزارش سازمان دریانوردی پاناما، این کشور هشت هزار و ۵۴۰ کشتی را به ثبت رسانده است. این تعداد برابر با ۱۶ درصد ناوگان جهانی است.
واشینگتن میگوید که جمهوری اسلامی از برخی از این کشتیها برای دور زدن تحریمها و انتقال نفت یا مشتقات آن استفاده میکند.
به گفته پیلی، از ژانویه تا کنون، حداقل شش کشتی با پرچم پاناما این تحریمها را نقض کردهاند.
دولت آمریکا جمهوری اسلامی را متهم می کند که با درآمد حاصل از فروش نفت ، شورشیان حوثی یمن و سازمانهای تروریستی دیگر دیگر مانند حزب الله و حماس را تامین مالی می کند.
پیلی گفت: «ما انتظار داریم که دولت پاناما بر اساس قوانین داخلی و تعهدات بینالمللی خود به همکاری با ما ادامه دهد.»
وبسایت واشینگتن فری بیکن خبر داد دولت جو بایدن روز چهارشنبه بار دیگر معافیتهای تحریمی را تایید کرد که دست حکومت ایران برای استفاده از ۱۰ میلیارد دلار از وجوه مسدود شده تهران را باز میگذارد.
این وبسایت تاکید کرد که ابلاغیه تمدید معافیتها را که دولت آمریکا اواخر روز چهارشنبه ۲۳ اسفند به کنگره ارسال کرد، مشاهده کرده است.
بایدن نوامبر سال گذشته و اندکی پس از حمله حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر، این معافیتها را برای چهار ماه دیگر تمدید کرده بود. در همان زمان نیز این اقدام نه تنها با مخالفت گسترده جمهوریخواهان مواجه شده بود، بلکه انتقاد شماری از نمایندگان و سناتورهای دموکرات را نیز به همراه داشت.
اکنون وبسایت واشینگتن فری بیکن خبر داده است این معافیتها بار دیگر تمدید شده است. این در حالی است که در همین حال رییسجمهوری آمریکا روز سهشنبه ۲۲ اسفند، با امضای فرمانی وضعیت اضطراری ملی در مورد ایران را برای یک سال دیگر تمدید کرد.
این چهار عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا در نامهای به آنتونی بلینکن و جانت یلن، وزیران امور خارجه و خزانهداری آمریکا از آنها خواستند معافیت جمهوری اسلامی از تحریمهای واشینگتن برای دریافت پول از عراق و انتقال آن به عمان را تمدید نکنند.
در این نامه گفته شده بود: «با توجه به موضع دولت بایدن در مورد آخرین معافیت، ما فرض میکنیم که دولت بایدن این معافیت را دوباره تمدید میکند تا ایران به انتقال وجوه از عراق به عمان ادامه دهد.»
این چهار قانونگذار آمریکایی در نامه خود تاکید کرده بودند که دولت بایدن با چشم پوشی از اعمال تحریمها، حتی در حالی که رژیم ایران به حمایت از سازمانهای تروریستی در سرتاسر جهان ادامه میدهد، یک خط مالی حیاتی را برای رژیم ایران حفظ میکند.
آمریکا از سال ۲۰۱۸ معافیتهایی را در نظر گرفته است که به عراق اجازه میدهد از ایران برق وارد کند و پول آن را به یک کشور ثالث بپردازد.
کاخ سفید میگوید که جمهوری اسلامی فقط برای خرید کالاهای بشردوستانه به این پول دسترسی دارد.
یک سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا به واشینگتن فری بیکن گفت: «بر اساس این معافیتها، هیچ پولی اجازه ورود به ایران را ندارد. این وجوه که در خارج از کشور در کشورهای ثالث نگهداری میشود، فقط میتواند برای معاملات خرید مواد غذایی، کالاهای کشاورزی، دارو، تجهیزات پزشکی و سایر معاملات غیرقابل تحریم هزینه شود. این پول بهطور مستقیم به فروشنده یا موسسه مالی مورد اعتماد در کشور دیگر میرود. این پول هرگز به ایران نمیرسد.»
با این حال، جمهوریخواهان در کنگره میگویند ادامه استفاده از معافیتهای تحریمی جمهوری اسلامی را قادر میسازد تا این پول را برای تقویت نیروهای نیابتی، فعالیتهای هستهای و برنامه نظامی خود هزینه کند نه برای خرید کالاهای حیاتی بشردوستانه.
ریچارد گلدبرگ، یکی از اعضای سابق شورای امنیت ملی کاخ سفید هم به واشینگتن فری بیکن گفت: «آخرین نسخه معافیت از تحریمها با نسخهای که در دولت ترامپ صادر شده بود، تفاوت دارد.»
او گفت که نسخه بایدن به ایران آزادی عمل بیشتری در زمینه نحوه استفاده از این پول میدهد.
گلدبرگ گفت: «این معافیت مشابه معافیتی نیست که از سال ۲۰۱۸ به عراق برای واردات برق از ایران داده شده بود.این معافیت اکنون به تهران اجازه میدهد به پول دسترسی داشته باشد.»
او با اشاره به قانونی که دسترسی جمهوری اسلامی به وجوه مسدود شده قبلی را ممنوع میکند، از مجلس سنا خواست که با تمدید معافیتهای تحریمی مخالفت کند.
فایننشالتایمز به نقل از مقامهای آمریکایی و ایرانی گزارش داد که دو کشور مذاکرات محرمانهای در عمان با یکدیگر داشتهاند که طی آن واشینگتن سعی کرده تا تهران را متقاعد کند که از نفوذ خود بر حوثیهای یمن برای پایان دادن به حملات این گروه به کشتیها در دریای سرخ استفاده کند.
فایننشالتایمز روز چهارشنبه ۲۳ اسفندماه گزارش داده که در مذاکرات غیرمستقیم میان هیات ایرانی و آمریکایی در عمان که در ماه میلادی ژانویه امسال برگزار شده، واشینگتن درباره برنامه هستهای ایران نگرانیهایی را مطرح کرده و خواستار اعمال نفوذ تهران بر حوثیها برای توقف حملاتشان شده است.
فایننشالتایمز نوشته این نخستین مذاکرات میان این دو کشور در ۱۰ ماه اخیر است.
به گزارش این نشریه، برت مک گورک، مشاور کاخ سفید در امور خاورمیانه و آبرام پیلی، نماینده آمریکا در امور ایران، ریاست هیات آمریکایی را بر عهده داشتند.
علی باقری کنی، معاون وزیر خارجه ایران هم نماینده جمهوری اسلامی در این مذاکرات بوده است.
بر اساس این گزارش، مقامهای عمانی گفتهاند که بین نمایندگان هیاتهای ایران و آمریکا تبادل پیام کردهاند و آنها مستقیما مذاکره نداشتهاند.
باقری کنی در یک سال گذشته چندین سفر به عمان داشته و آخرین سفری که از او گزارش شده مربوط به ۲۱ اسفندماه بوده که در جریان آن با وزیر خارجه این کشور نیز دیدار کرد.
گزارش فایننشالتایمز در حالی منتشر شده که روز ۱۸ اسفندماه حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی با وزیر خارجه عمان گفتوگوی تلفنی داشته و از آنچه که «رفتار متعارض و بدعهدی آمریکا در موضوع مذاکره برای رفع تحریمها» خوانده، انتقاد کرد.
او همچنین به تداوم تلاش و ابتکار سلطان عمان در زمینه مذاکرات و رفع تحریمها قدردانی کرد.
موضوع حمایت جمهوری اسلامی از حوثیهای یمن و حملات این شبهنظامیان به کشتیهای تجاری در دریای سرخ بارها مورد انتقاد آمریکا و اروپا قرار گرفته است.
اخیرا نیز آمریکا و بریتانیا، تحریمهای جدیدی را علیه نیروی قدس سپاه پاسداران و حوثیهای یمن که تحت حمایت جمهوری اسلامی هستند، وضع کردند.
همزمان وزیر امور خارجه بریتانیا، جمهوری اسلامی را مسئول حملات شبهنظامیان حوثی در دریای سرخ دانست.
با ادامه جنگ حماس و اسرائیل، حوثیهای یمن بارها در حمایت از دیگر گروه نیابتی ایران، حماس، حملات مکرری را به کشتیها در دریای سرخ انجام دادند و اعلام کردند حملاتشان را متوجه کشتیهایی میکنند که اسرائیلی هستند یا به این کشور حرکت میکنند.
در هفتههای اخیر، به رغم حملات آمریکا و بریتانیا به موضع حوثیها، شبه نظامیان حوثی یمن به حملات خود علیه کشتیهای تجاری در دریای سرخ ادامه دادهاند.
آمریکا و بریتانیا جمهوری اسلامی را متهم کردهاند که با ارائه اطلاعات، موشک و هواپیماهای بدون سرنشین، به حوثیها برای انجام این حملات کمک کرده است.
پیش از این نیز بارها ایران به دلیل حمایت تسلیحاتی از حوثیهای یمن مورد انتقاد قرار گرفته است.
فایننشالتایمز در قسمتی دیگر از گزارش خود نوشته که دور دوم مذاکرات بین هیاتهای تهران و واشینگتن با حضور مک گورک برای ماه فوریه برنامهریزی شده بود، اما به دلیل درگیری او در زمینه تلاشهای آمریکا برای میانجیگری بین اسرائیل و حماس برای توقف جنگ، به تعویق افتاده است.
نتایج انتخابات اخیر مجلس شورای اسلامی در کنار نزدیک شدن به زمان برگزاری انتخابات ریاستجمهوری آمریکا و احتمال پیروزی دونالد ترامپ، افزایش قیمت ارز را در ایران در پی داشته است.
نرخ ارز در بازار ایران در هفته گذشته به قدری افزایش یافت که قیمت دلار آزاد از مرز ۶۰ هزار تومان فراتر رفت و رکورد شکست.
قیمت ارز پس از آن اندکی کاهش یافت و دلار آزاد روز چهارشنبه ۲۳ اسفند در کانال ۵۹ هزار تومان معامله شد.
پس از اعلام رسمی نتایج انتخابات اخیر در ایران و راه یافتن تعدادی از چهرههای تندرو نظیر محمود نبویان، حمید رسائی، مرتضی آقاتهرانی و مهدی کوچکزاده به مجلس، نگرانیها در مورد مواضع سیاسی-اجتماعی این افراد و تبعات آن برای اقتصاد ایران به اوج رسید. دغدغههای کارشناسان در این مورد خیلی زود رنگ واقعیت به خود گرفت و در افزایش مجدد قیمت دلار و سایر ارزها متبلور شد.
همزمان پیروزیهای متوالی دونالد ترامپ در انتخابات درونحزبی جمهوریخواهان و قطعی شدن حضور او به عنوان نامزد این حزب در انتخابات آتی ریاست جمهوری ایالات متحده که قرار است ۱۵ آبان ماه ۱۴۰۳ برگزار شود، بازار ارز ایران را به طرز قابل توجهی تکان داد.
رضا غیبی، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با ایراناینترنشنال با اشاره به ترکیب راهیافتگان به مجلس شورای اسلامی گفت: «مردم با در نظر گرفتن نمایندگان دوره بعدی مجلس به این نتیجه رسیدند که امیدی به بهبود شرایط اقتصادی در سال آینده وجود ندارد و به همین دلیل برای حفظ ارزش داراییهای خود به بازارهای مختلف، از جمله بازار ارز روی آوردند.»
به گفته غیبی، این امر باعث رشد تقاضا و در پی آن، افزایش قیمت ارز شد.
احمد علوی، استاد دانشگاه و اقتصاددان نیز در گفتوگو با ایراناینترنشنال، به انزوای بانکی، تحریمهای بینالمللی، قرار داشتن نام ایران در لیست سیاه افایتیاف، فساد گسترده در ساختار حاکمیت، رانتخواری و اتلاف منابع ارزی در کشور اشاره کرد و گفت: «مجلس آینده از صلاحیت و کفایت لازم برای قانونگذاری در حوزه اقتصاد برخوردار نیست و این موضوع قطعا به اتلاف بیشتر منابع ارزی منجر خواهد شد.»
مطرح شدن مجدد نام ترامپ و شوک مستمر به بازار ارز ایران
غیبی در ادامه اظهارات خود به ظهور مجدد ترامپ در عرصه سیاسی پرداخت و تاکید کرد احتمال انتخاب دوباره او به عنوان رییسجمهوری آمریکا به نگرانیها در مورد سختتر شدن شرایط جمهوری اسلامی در مجامع بینالمللی، افزایش تحریمها، محدودیتهای بیشتر در ورود ارز به کشور و کاهش فروش نفت دامن زده است.
به صورت کلی میتوان گفت روند افزایشی نرخ ارز معمولا در روزهای پایانی سال رخ میدهد و افزایش تقاضا در حوزه واردات و ارز مسافرتی و نیز نوسانگیری دولت از بازارهای ارز، طلا، سکه و بورس به منظور جبران کسری بودجه خود، از عوامل اصلی آن است.
با این حال فشار روانی ناشی از پررنگتر شدن احتمال پیروزی ترامپ در انتخابات آتی آمریکا، باعث شد روند افزایشی نرخ ارز در روزهای پایانی امسال شتاب بیشتری به خود بگیرد.
ترامپ در دوران حضور خود در قدرت به عنوان رییسجمهوری آمریکا بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از توافق بینالمللی بر سر برنامه هستهای ایران، موسوم به برجام خارج شد.
قدرت شایان توجه عوامل فصلی و روانی مانند گمانهزنیها درباره پیروزی ترامپ یا رشد تقاضا برای ارز مسافرتی، در ایجاد نوسان در بازار ارز را باید به پای ایرادات ساختاری و بنیادین اقتصاد ایران نوشت.
علوی به ایراناینترنشنال گفت: «اگر اقتصادی تراز باشد و بین عرضه و تقاضا تعادل وجود داشته باشد و اگر دولت کسری بودجه نداشته باشد و از حکمرانی موثر برخوردار باشد، تاثیر عوامل روانی و کوتاهمدتِ مربوط به انتشار اخبار بر بازار ارز کمتر خواهد شد.»
برای ارائه تعریفی ساده از ناترازی میتوان گفت هر چند پول زیادی به اقتصاد ایران تزریق میشود اما این اقتصاد به دلیل اشکالات اساسی، قادر به ایجاد ارزش و تولید به همان اندازه نیست.
ناترازی اقتصاد ایران از دلایل اصلی کسری بودجه، کاهش ارزش پول ملی، افزایش نقدینگی و پایه پولی، مقروض شدن دولت به بانک مرکزی، تشدید تورم و در آخر نوسانات بازار ارز است.
آیا دولت با ارزپاشی و بگیر و ببندهای امنیتی میتواند قیمت دلار را کنترل کند؟
دولت ابراهیم رئیسی در روزهای اخیر کوشیده است با ارزپاشی و تشدید تدابیر امنیتی از افزایش قیمت دلار جلوگیری کند.
تزریق دلار به صرافیهای منتخب، بازداشت دلالان ارز و تلاش برای تامین بخشی از ارز مورد نیاز برای واردات، از جمله اقداماتی بودهاند که دولت در مقطع کنونی انجام داده است.
پیشبینی میشود تاثیرگذاری این اقدامات محدود و موقتی باشد و به همین دلیل، دولت باید برای کنترل قیمت دلار در سال آینده، اصلاح سیاستهای کلان خود را در دستور کار قرار دهد.
بر اساس برآوردها، دلار سال ۱۴۰۲ را با نرخی حدود ۵۹ تا ۶۰ هزار تومان به پایان میرساند اما سال ۱۴۰۳ فشارها بر جمهوری اسلامی در حوزه ارزی شدت بیشتری خواهد یافت.
تحلیلگران معتقدند بازار نفت در سال آینده رونق چندانی نخواهد داشت و کاهش رشد اقتصادی چین به عنوان بزرگترین خریدار نفت، بدین معنی است که درآمد دولت ایران از محل صادرات نفت افزایش نمییابد.
پالایشگاههای چینی حدود ۹۰ درصد از کل صادرات نفت ایران را جذب میکنند که عمدتا به نام محمولههای ارسالی از سوی مالزی یا امارات متحده عربی خریداری میشوند.