جوزپ بورل مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد که اعضای این اتحادیه درباره گسترش تحریمهای ایران برای مقابله با برنامه پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی و همچنین انتقال آنها به نیروهای نیابتی تهران به توافق رسیدند.
وزیران خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا روز دوشنبه سوم اردیبهشت در لوکزامبروگ گرد هم آمدند تا برای اعمال تحریمهای جدید علیه جمهوری اسلامی در واکنش به حمله بیسابقه سپاه پاسداران به خاک اسرائیل برنامهریزی کنند.
بورل پس از پایان این نشست گفت که اعضای اتحادیه به توافق رسیدند تحریمهای موجود علیه پهپادهای ایرانی را گسترش دهند تا شامل موشکها و انتقال احتمالی آنها به گروههای شبهنظامی و کشورهای دیگر مانند روسیه نیز بشود.
پیش از این نشست نیز حاجا لحبیب وزیر خارجه بلژیک گفت: «تحریمهای جدید اتحادیه اروپا علیه ایران در واکنش به حمله اخیر این کشور به اسرائیل باید شامل سپاه پاسداران هم شود.»
خانم لحبیب به خبرنگاران گفت که هنوز هیچ توافقی بر سر مبنای قانونی اضافه کردن سپاه پاسداران به فهرست این اتحادیه از نهادهایی که به عنوان «سازمانهای تروریستی» تلقی میشوند، وجود ندارد.
او گفت: «ما با هم در این بحث خواهیم کرد.»
سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی وزارت خارجه آمریکا قرار دارد و درخواست برای «تروریستی» اعلام کردن سپاه از سوی اتحادیه اروپا بارها به ویژه از سوی چهرهها و گروههای ایرانی مخالف جمهوری اسلامی مطرح شده است.
جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز ۲۸ فروردین درباره درخواست برخی وزرای خارجه اروپایی برای تحریم سپاه پاسداران گفته بود: «برای تروریستی اعلام شدن، باید ادله قضایی درباره دست داشتن سپاه در اقدامات تروریستی وجود داشته باشد.»
او افزود خواستار بررسی این موضوع از سوی دو بخش اتحادیه اروپا شده است.
وزیر خارجه بلژیک همچنین روز دوشنبه درباره تنشها در اسرائیل گفت: «فکر میکنم که باید تحریمها را علیه شهرکنشینان خشن (در کرانه باختری) گسترش دهیم. ما باید متعادل باشیم و مطمئن شویم که متهم به داشتن استانداردهای دوگانه نخواهیم شد.»
نشریه پولیتیکو روز دوشنبه به نقل از مقامات و دیپلماتهای اروپایی نوشت که انریکه مورا مدیر سیاسی بخش روابط خارجی اتحادیه اروپا در روزهای شنبه و یکشنبه به همکاران خود در کشورهای اتحادیه اروپا در مورد تحریمهای برنامهریزیشده علیه جمهوری اسلامی اطلاعرسانی کرد.
فرانسه و آلمان، دو قدرت اصلی اتحادیه اروپا، در هفتههای اخیر از اعمال محدودیتهای بیشتر در زمینه صادرات کالاهای دومنظوره به ایران حمایت کردهاند تا در روند تولید پهپادها و موشکها از سوی ایران اختلال ایجاد کنند.
برخی دیپلماتها به پولیتیکو گفتند که تحریمهای بیشتر علیه جمهوری اسلامی، روابط اتحادیه اروپا با تهران را بدتر میکند.
با این وجود، مقامها و دیپلماتهای اروپایی گفتند که کشورهای اتحادیه برای تحریم بیشتر جمهوری اسلامی اتفاق نظر دارند.
ضرورت رویکرد مشترک اروپا و آمریکا در تحریمهای نفتی
افشین شاهی، استاد روابط بینالملل در دانشگاه بردفورد، در این زمینه به ایران اینترنشنال گفت: «بهرغم تمام تحریمها علیه جمهوری اسلامی، ما میشنویم که فروش نفت ایران به بالاترین حد خود در شش سال گذشته رسیده است.»
او افزود که جمهوری اسلامی اکنون میتواند امتیازهای اقتصادی کافی برای حمایت از فعالیتهای بیثباتکننده گروههای نیابتی، از جمله حوثیها در دریای سرخ را کسب میکند.
شاهی گفت: «متاسفانه این تحریمها حداقل تا به این لحظه، آنچنان بازدارندگی قابل توجهی را علیه جمهوری اسلامی بوجود نیاورده و بیشتر یک ژست سیاسی است که تاثیر معنادار و عملی خاصی نداشته است.»
به عقیده این استاد روابط بینالملل، اتحادیه اروپا با اعمال تحریمهای متفاوت بر شرکتهای چینی که از جمهوری اسلامی نفت خریداری میکنند، میتواند تا اندازهای تاثیرگذار باشد.
شاهی با این حال تاکید کرد: «زمانی تحریمهای حوزه انرژی و حوزه نفت میتواند کارساز باشد که ما شاهد یک فعالیت مشترک و منسجم بین اتحادیه اروپا و ایالات متحده باشیم و تا زمانی که این رویکرد مشترک و همکاریهای نزدیک بین اتحادیه اروپا و ایالات متحده بوجود نیاید، مسئله تحریم نفت نمیتواند آنچنان معنادار باشد.»
رضا طالبی، روزنامهنگار در این باره به ایراناینترنشنال گفت که اکنون مناسبات میان اتحادیه اروپا و جمهوریاسلامی «پایینترین سطح» خود را تجربه میکند.
او افزود: «شاهد مداخله جمهوریاسلامی در جنگهای غزه و اوکراین هستیم، این در حالی است که اتحادیه اروپا مکانیزمهای فراتری داشته و میتوانست از مکانیزم ماشه و یا ارجاع به شورای امنیت استفاده کند، اما کماکان در قرار دادن سپاه پاسداران در لیست گروههای تروریستی هم احتیاط لازم را دارد.»
این روزنامهنگار ادامه داد: «اتحادیه اروپا تلاش دارد افرادی را که به نوعی در مساله موشکی جمهوریاسلامی دخیل هستند، مدیریت کند. اما جمهوریاسلامی قبل از همه این تحریمها توانسته با دور زدن تحریمها اقدامات لازم برای خودش را انجام دهد.»
آمریکا و بریتانیا در روزهای اخیر و در واکنش به حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل، تحریمهایی را علیه جمهوری اسلامی وضع کردند.
بریتانیا ۱۳ فرد و نهاد وابسته به حکومت ایران از جمله ستاد کل نیروهای مسلح و نیروی دریایی سپاه پاسداران را در پی حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل تحریم کرد و آمریکا ۱۶ فرد و دو نهاد که امکان تولید پهپاد برای جمهوری اسلامی فراهم میکنند را تحریم کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد که اشخاص تحریمشده به نمایندگی از نیروی قدس سپاه پاسداران با تولیدکنندگان پهپاد همکاری میکنند.
روز شنبه گذشته مجلس نمایندگان آمریکا نسخه اصلی طرح «قانون مهسا» و طرحی دیگر علیه جمهوری اسلامی را تصویب کرد.
روز جمعه گذشته نیز وزیران امور خارجه گروه هفت در پایان نشست خود در کاپری ایتالیا، اعلام کردند آمادهاند در پاسخ به افزایش اقدامات بیثباتکننده جمهوری اسلامی، تحریمهای بیشتری علیه تهران وضع و اعمال کنند.
ایران و پاکستان در سالهای گذشته بارها یکدیگر را به پناه دادن به گروههای مسلح مخالف خود متهم کردهاند و سفر ابراهیم رئیسی به پاکستان که روز دوشنبه آغاز شد، اولین سفر او پس از حملات متقابل دیماه میان سپاه پاسداران و پاکستان است.
دفتر شهباز شریف نخستوزیر پاکستان روز دوشنبه پس از نشست خبری مشترک شریف با رئیسی در بیانیهای نوشت که هر دو طرف همچنین توافق کردند که در پنج سال آینده حجم تجارت دوجانبه به سالانه ۱۰ میلیارد دلار افزایش یابد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که ارقام رسمی درباره تجارت سالانه میان ایران و پاکستان مشخص نیست، اما سال گذشته یک رسانه محلی به نقل از سفیر وقت ایران در پاکستان، ارزش تجارت دوجانبه سالانه را بیش از دو میلیارد دلار ارزیابی کرده است.
پاکستان و ایران با وجود برخی پیمانهای تجاری، روابط پرتنشی در گذشته داشتهاند و اسلامآباد از نظر تاریخی به عربستان سعودی و ایالات متحده نزدیکتر است.
این دو کشور در سالهای اخیر به ویژه در زمینه مسائل امنیتی در مرز دو کشور و همچنین احداث یک خط لوله گاز مشترک دچار اختلاف بودهاند.
به گزارش رویترز، شهباز شریف نخست وزیر پاکستان، در یک نشست خبری مشترک با رئیسی در اسلامآباد از جمهوری اسلامی به دلیل اتخاذ «موضع قاطع» در مورد وضعیت انسانی در غزه تمجید کرد و خواستار توقف فوری درگیریها در غزه شد.
شریف همچنین از کشورهای مسلمان خواست با هم متحد و برای پایان دادن به مناقشه غزه همصدا شوند.
خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی گزارش داد که رئیسی در این سفر پس از دیدار با نخستوزیر پاکستان، با آصف علی زرداری رییسجمهور این کشور و همچنین جمعی از تجار و فعالان اقتصادی پاکستان دیدار میکند.
سفر به شهرهای لاهور و کراچی از دیگر برنامههای رئیسی در این سفر اعلام شده است.
ایرنا افزود که قرار است در جریان سفر مقامهای جمهوری اسلامی، تعدادی سند همکاری با پاکستان در زمینههای تجاری، بهداشت، اقتصادی، امنیتی، قضایی و کشاورزی امضا کنند.
رئیسی پیش از ترک تهران به خبرنگاران گفت که دولت او قصد دارد مبادلات تجاری و اقتصادی دو کشور را به سالانه ۱۰ میلیارد دلار برساند.
سفر رئیسی تا روز چهارشنبه به طول خواهد انجامید و پس از آن رئیسی به سریلانکا سفر خواهد کرد.
اواخر دیماه سال گذشته، پاکستان در حملهای پهپادی یکی از روستاهای مرزی ایران در سراوان را هدف گرفت که دستکم ۱۰ کشته برجای گذاشت. پاکستان گفت که در این حمله «مخفیگاه تروریستها» را هدف گرفته است.
قبل از این حمله، جمهوری اسلامی اعلام کرد پایگاههای شبهنظامیان مرتبط با گروه «جیش العدل» را در داخل پاکستان هدف قرار داده است.
اسلامآباد پس از حمله ایران اعلام کرد غیرنظامیان مورد اصابت قرار گرفته و دو کودک کشته شدهاند.
جو بایدن، رییسجمهور آمریکا، در واکنش به این تنش نظامی گفت که این حملات نشان داد «هیچکس در منطقه جمهوری اسلامی را قبول ندارد.»
روز یکشنبه، وزارت خارجه پاکستان با انتشار بیانیهای از انجام سفر رئیسی به این کشور خبر داد و محمد مدثر تیپو سفیر پاکستان در تهران نیز یادداشتی در این ارتباط در روزنامه تهرانتایمز نوشت.
سفیر پاکستان بر «پیوندهای تاریخی عمیق» میان دو کشور اشاره کرد و نوشت: «پاکستان و ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی استراتژیک و منابع طبیعی فراوان، ظرفیت بسیار زیادی برای همکاری تجاری و سرمایهگذاری دارند.»
او افزود: «این دیدار فرصت مناسبی را برای رهبران هر دو طرف فراهم میکند تا راههایی را برای استفاده از نقاط قوت یکدیگر در بخشهایی مانند انرژی، کشاورزی و توسعه زیرساختها کشف کنند.»
سفیر پاکستان در تهران با این حال به «چالشهای مشترک از جمله مسائل امنیتی مرزی و تهدید تروریسم» نیز اشاره کرد و نوشت: «تلاشهای مشترک در تبادل اطلاعات، مدیریت مرزها و اقدامات ضد تروریسم به ارتقای صلح و ثبات در منطقه کمک میکند.»
ایران و پاکستان در سالهای اخیر در مورد پروژه خط لوله گاز گفتوگو کردند.
اوایل سال گذشته، مقامهای پاکستانی اظهارات ضد و نقیضی درباره این خط لوله گاز و سیاست پاکستان در برابر تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی بیان کردند.
در حالی که مصدق ملک، وزیر وقت نفت پاکستان، گفت که اسلامآباد به دنبال معافیت از تحریمهای آمریکا برای تکمیل پروژه خط لوله انتقال گاز از ایران است، ممتاز زهرا بلوچ، سخنگوی وقت وزارت امور خارجه پاکستان، گفت که کشورش برای ساخت خط لوله واردات گاز طبیعی از ایران نیازی به معافیت تحریمی و مجوز آمریکا ندارد.
در همان زمان، آمریکا اعلام کرد که از ادامه پروژه خط لوله گاز پاکستان - ایران حمایت نمیکند و نسبت به خطرات تجارت با جمهوری اسلامی و نادیده گرفتن تحریمها هشدار داد.
ایران میگوید که ساخت ۹۰۰ کیلومتر خط لوله را در خاک خود تا سال ۲۰۱۱ به پایان رسانده است، با این حال، ساخت و ساز در خاک پاکستان تاکنون آغاز نشده است.
وزیر نفت پاکستان مرداد سال گذشته به پارلمان این کشور گفت اسلامآباد به تهران اطلاع داده که به دلیل تحریمهای آمریکا، تعهدات خود را در قرارداد ساخت خط لوله برای واردات گاز از ایران به حالت تعلیق درآورده است.
ایران پاکستان را به نقض قرارداد متهم و تهدید کرده که از این کشور به داوری بینالمللی شکایت خواهد کرد و خواهان دریافت جریمه ۱۸ میلیارد دلاری خواهد شد.