بازتاب جهانی مرگ رئیسی؛ نمایندگان پارلمان اروپا به ارسال پیام تسلیت اعتراض کردند
کشته شدن ابراهیم رئیسی در سانحه سقوط بالگردش بازتاب گستردهای در میان چهرههای سیاسی، رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی در کشورهای مختلف جهان داشته است.
کشته شدن ابراهیم رئیسی در سانحه سقوط بالگردش بازتاب گستردهای در میان چهرههای سیاسی، رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی در کشورهای مختلف جهان داشته است.
وزارت خارجه سوئیس و فرانسه با انتشار بیانیهای درگذشت ابراهیم رئیسی و حسین امیرعبداللهیان و همراهان آنان را به جمهوری اسلامی تسلیت گفتند.
سرجو ماتارلا، رییسجمهوری ایتالیا هم کشته شدن این دو مقام بلندپایه ایرانی و همراهان آنها را تسلیت گفت.
اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد روز دوشنبه و در ابتدای جلسهشان، به یاد رئیسی و همراهانش یک دقیقه سکوت کردند.
استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل به نقل از او، مرگ رئیسی را به «ملت و دولت جمهوری اسلامی صمیمانه تسلیت گفت».
شارل میشل، رییس شورای اتحادیه اروپا در حساب ایکس خود نوشت: «اتحادیه اروپا درگذشت ابراهیم رئيسی، حسین امیرعبداللهیان و سایر اعضای هیات همراه و خدمه پرواز را در سانحه بالگرد تسلیت میگوید.»
اما خیرت ویلدرس، رهبر راست هلند گفت پیام تسلیت میشل درباره مرگ رئيسی از طرف او نیست.
پس از اعتراض خیرت ویلدرس به پیام تسلیت میشل، هشتگ «از طرف من نیست» (not in my name) شکل گرفت.
این هشتگ از سوی نمایندگاه پارلمان اروپا و کشورهای اروپایی مانند چارلی وایمرز، بنجامین حداد، دیوید لگا، ناتالی گولت و تئو فرانکن استفاده شد.
هانا نویمن، نماینده پارلمان اتحادیه اروپا و از منتقدان جمهوری اسلامی نیز در ایکس خطاب به مردم ایران گفت میشل در ظرفیت شخصی و نه از طرف اروپا پیام تسلیت منتشر کرده است.
تام توگنهات، معاون امنیتی وزیر کشور بریتانیا و نماینده پارلمان این کشور به ارسال پیام تسلیت از سوی اتحادیه اروپا برای مرگ ابراهیم رئيسی اعتراض کرد.
او در ایکس نوشت: «رژیم رئيسی هزاران نفر را در ایران به قتل رساند و مردم را در بریتانیا و سراسر اروپا هدف قرار داد. برای او سوگواری نخواهم کرد.»
همچنین بنجامین حداد، نماینده مجلس فرانسه گفت: «تسلیت به رژیم دینسالار ایران که جوانان آزادیخواه خود را حلقآویز میکند، به همسایگانش حمله میکند، پهپادهایش غیرنظامیان اوکراینی را میکشد و از تروریسم حمایت میکند؟»
سخنگوی ناتو کشته شدن رئيسی، امیرعبداللهیان و همراهان آنها را به زبانهای فارسی و انگلیسی تسلیت گفت.
یک مقام ارشد دولت جو بایدن به انبیسینیوز گفت «هیچگونه دخالت خارجی» در سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی و همراهانش وجود نداشت.
او اظهارنظر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی مبنی بر نقش تحریمهای آمریکا در نقص فنی و سقوط بالگرد رئیسی را «مضحک» خواند.
واکنشها در شرق آسیا
شی جین پینگ، رییسجمهوری چین مرگ «غمانگیز» ابراهیم رئیسی را «ضایعه بزرگی برای مردم ایران» دانست و گفت «مردم چین یک دوست خوب را از دست دادهاند.»
خبر مرگ ابراهیم رئیسی در شبکههای اجتماعی چین به ویژه در شبکه ویبو بازتاب گستردهای داشت.
سفر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی به توکیو به تعویق افتاد.
رسانههای ژاپنی به وضعیت ایران در دوران ریاست جمهوری رئیسی به ویژه سرکوب خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی و تنشها با اسرائیل پرداختند.
فومیو کیشیدا، نخست وزیر ژاپن گفت از درگذشت رئیسی بسیار متاثر شده و از طرف دولت و مردم ژاپن مراتب تسلیت خود را به دولت و ملت ایران و همچنین به خانوادههای داغدار ابراز میکند.
وزارت کشور هند در پی مرگ رئيسی، سهشنبه را در سراسر هند عزای عمومی اعلام کرد.
نارندرا مودی، نخستوزیر هند نیز گفت: «کمک ابراهیم رئیسی در تقویت روابط دوجانبه هند و ایران در یادها خواهد ماند.»
رییسجمهوری مالدیو کشته شدن رئيسی را تسلیت گفت: «تصمیمات قاطع رئيسی ارزشهای اسلام را حفظ کرده و برای بسیاری آرامش و قدرت به ارمغان میآورد.»
در استرالیا نیز مرگ رئیسی بازتاب گستردهای در رسانهها داشت.
روزنامه استرالین فایننشال روییو با انتخاب واژه «جلاد» در تیتر خود برای رییسی از نقش او به عنوان یکی از اعضای «هیات مرگ» و اعدام زندانیان سیاسی در دهه ۶۰ خورشیدی نوشت.
دولت پاکستان اعلام کرد «یک روز عزای عمومی» به دلیل مرگ رئیسی در این کشور اعلام و پرچم کشور نیمه برافراشته خواهد شد.
سوریه و لبنان سه روز عزای عمومی اعلام کردند.
در ترکیه خبر سانحه بالگرد حامل رئیسی با جزئیات پوشش داده شد.
الهام علیاف، رییسجمهوری آذربایجان و رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه پیامهایی جداگانه برای مرگ رئیسی منتشر کردند.
اردوغان در پیام تسلیت خود گفت: «من به عنوان همکاری که شخصا شاهد تلاشهای رئیسی برای صلح مردم ایران و منطقه در دوران مسوولیتش بودم، با احترام و سپاس از او یاد میکنم.»
علیاف نیز در پیامش نوشت: «مردم ایران دولتمردی برجسته را از دست دادند که تمام عمر با فداکاری و وفاداری به کشورش خدمت کرد.»
نیچروان بارزانی، رییس اقلیم کردستان عراق با ارسال پیامی گفت: «درگذشت ابراهیم رئیسی و هیات همراهش، ما را عمیقا ناراحت کرد.»
در خاورمیانه، پادشاه و ولیعهد عربستان سعودی کشته شدن رئیسی و امیرعبداللهیان را تسلیت گفتند.
شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر و محمد بن زاید، رییس امارات متحده عربی در پیامهایی جداگانه مرگ رئیسی و همراهانش را تسلیت گفتند.
در میان گروههای شبهنظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی، حزبالله لبنان و حشد شعبی عراق جداگانه مرگ ابراهیم رئیسی را تسلیت گفتند.
حشد شعبی همراه با پیام تسلیتش تصویری مشترک از رئیسی، قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس منتشر کرد.
علی سیستانی، مرجع تقلید شیعیان در عراق مرگ رئیسی و امیرعبداللهیان را تسلیت گفت.
در میان کشورهای دیگر روسیه بیشترین همدردی را با مقامات جمهوری اسلامی نشان داد.
ولادیمیر پوتین در پیامی به علی خامنهای نوشت: «صمیمانهترین تسلیتهای ما را در رابطه با فاجعه عظیمی که بر مردم ایران وارد و منجر به جان باختن ابراهیم رئیسی و همچنین تعدادی دیگر از شخصیتهای برجسته حکومتی شما شد را بپذیرید.»
نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، رئیسی را «یک رهبر فوق العاده جهانی» خواند که از مرگ او شوکه شده است.
لولا داسیلوا، رییسجمهوری برزیل، کشته شدن او و همراهانش را به دولت و مردم ایران تسلیت گفت.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در ابتدای کنفرانس بینالمللی امنیت انرژی هستهای، مرگ «غمانگیز» رئیسی، امیرعبداللهیان و همراهان آنها را تسلیت گفت و یک دقیقه سکوت اعلام کرد.
۱۳۶ هزار و ۱۶۶ شهروند ایرانی در فاصله بهمن سال ۱۳۹۸ تا بهمن ۱۴۰۱ بر اثر کرونا جان باختند. این را آمارهای رسمی میگوید.
حالا یافتههای یک تحقیق علمی ثابت کرده اگر جمهوری اسلامی بر استفاده از واکسن ایرانی اصرار نمیکرد و مثل ترکیه با واکسنهای رایج آن زمان به جنگ کوید-۱۹ میرفت، ۵۰ هزار نفرشان زنده میماندند.
مهمترین واکسن تولید جمهوری اسلامی، واکسن «کو برکت» بود که مجری پروژه آن محمد مخبر، رییس وقت ستاد اجرایی «فرمان امام»، زیر نظر مستقیم علی خامنهای بود.
ایرانیان با چهره مخبر در روزهای سیاه همهگیری کرونا آشنا شدند؛ وقتی که در برنامهای تلویزیونی، دخترش طیبه را جلوی دوربین نشاند تا اولین دریافتکننده واکسن ایرانی کرونا شود.
به هر روی کرونا تمام شد و مخبر هم از ستاد اجرایی رفت. اما همان کسی که از مسئولین آن روزگار بود، حالا برای مدت حدود دو ماه بدون برگزاری انتخابات میتواند پشت میز نفر دوم جمهوری اسلامی بنشیند.
محمد مخبر کیست؟
محمد مخبر دزفولی، مشهور به محمد مخبر، متولد تیرماه ۱۳۳۴ در دزفول است. پدرش عباس، از واعظان بهنام دزفول بوده که پس از انقلاب هم سمتهایی داشته است.
مخبر یک موسسه به نام پدرش سال ۱۳۷۴ تاسیس کرده که امروز توسط نزدیکانش مدیریت میشود.
او پیش از انقلاب جزو گروه «منصورون» بود، منصورون یکی از گروههای هفتگانه تشکیلدهنده سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی به شمار میرود. برخی میگویند این گروه در به آتش کشیدن سینما رکس آبادان نقش داشته است.
گروه منصورون پیوند عجیبی هم با شرایط امروز دارد. رئیسی که در سانحه روز ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ درگذشت، عضو «هیات مرگ» و عامل کشتار ۱۳۶۷ بود. یکی دیگر از اعضای آن هیات، علیرضا آوایی بود. او برادری دارد به نام احمد که نماینده ادوار مجلس است و دیگر عضو گروه منصورون در کنار مخبر بوده است.
عضو دیگر گروه منصورون در کنار مخبر، محسن رضایی بود که با آغاز به کار دولت رئیسی، معاون اقتصادی او شد.
مخبر از همین حلقه موسسان منصورون پلههای ترقی را آغاز کرد. او در دهه ۱۳۸۰ وقتی یکی دیگر از یارانش در گروه منصورون، یعنی محمد فروزنده، ریاست بنیاد مستضعفان را بر عهده داشت، با عنوان معاون بازرگانی و حمل و نقل بنیاد مستضعفان وارد تشکیلات اقتصادی زیر نظر خامنهای شد.
دهها سمت از عضویت در هیات مدیره شرکتهای اقماری بنیاد مستضعفان تا ستاد اجرایی، حاصل فعالیتهای او از دهه ۸۰ تاکنون است. مهمترین آنها ریاست هیات مدیره بانک سینا، وابسته به بنیاد مستضعفان است.
یکی از معماهای مشهور اقتصاد سیاستزده جمهوری اسلامی ماجرای حذف ترکسل از پروژه ایرانسل بود. گفته میشود مخبر که سال ۱۳۸۳ وقتی مردم او را مثل امروز نمیشناختند نقش مهمی در اقناع مجلس برای کنار گذاشتن ترکسل از پروژه ایرانسل و جایگزین کردن آن با شرکت ام.تی.ان آفریقای جنوبی داشته است.
معمایی که یک سر آن به بنیاد مستضعفان به عنوان سهامدار ایرانسل و مخبر به عنوان یکی از مدیران بنیاد مستضعفان میرسد و سر دیگر آن به حمیدرضا عارف، پسر و صاحب «ژن خوب» محمدرضا عارف، از چهرههای اصلاحطلب.
مخبر پس از ایفای نقش در پروژه ایرانسل از تیرماه ۱۳۸۶ با حکم خامنهای به ریاست ستاد اجرایی فرمان امام رسید؛ نهادی ثروتمند و البته مبهم که از سوی آمریکا تحریم شده است.
او در دوران طولانی ۱۴ ساله ریاستش و در ستاد اجرایی، این نهاد اقتصادی مبهم را بیش از پیش برای علی خامنهای پروار کرد. یکی از اصلیترین شاخههایی که ساخت، گروه دارویی برکت بود؛ مجموعهای از ۲۰ شرکت بزرگ دارویی که برخی از آنها مصادرهای هم هستند.
کرونا فرصت طلایی گروه دارویی مخبر بود که حتی پیش از واکسن هم از آن استفاده کرد. مخبر در گروه برکت در همان اوایل شیوع کرونا، انحصار واردات کیتهای تشخیص کرونا از طریق یکی از شرکتهای مصادرهای زیر مجموعهاش یعنی کی.بی.سی در اختیار گرفت.
مخبر به جز طیبه، دخترش که اولین واکسن کرونا را به او تزریق کرد، یک پسر هم به نام سجاد دارد. نام پسر مخبر به عنوان بدهکار بانکی و آقازادهای که در شرکتهای زیرمجموعه بانک پاسارگاد- که آن هم به طور غیررسمی منتسب به ستاد اجرایی است، صاحب سمت در هیات مدیرههاست مطرح شده است.
نام پسر مخبر در اسناد افشاشده از دلالی نفتی در بهمن ماه سال ۱۴۰۲ هم به میان آمد.
ابراهیم رئیسی، عضو هیات مرگی که در اعدام هزاران نفر در تابستان ۱۳۶۷ دست داشته، اکنون مرده و کفیل او مخبر، آغاز به کار میکند؛ کسی که مثل رئیسی در تابستان ۶۷ شهروندان ایرانی را اعدام نکرده، اما نقشش در مرگ و میر بالای دوران کرونا که تا ۵۰ هزار نفر هم برآورد شده، قابل انکار نیست.
کولیوند روز دوشنبه ۳۱ اردیبهشت گفت بیش از دو هزار نفر از همه گروهها در محلهای حادثه حضور داشتند و «کسی نبود که کم بگذارد» و عملیات کاملا از سوی نیروهای امدادی ایران انجام شد.
او با اشاره به اینکه محل آسیب بالگرد در ارتفاع دو هزار و ۵۰۰ متری بود، تاکید کرد بالگردهای هلال احمر اولین بار محل را شناسایی کردند.
رییس جمعیت هلال احمر ایران تاکید کرد: «هیچ کمک خارجی نداشتیم اگر میگویند کمک خارجی شده، شایعه است.»
اصغر عباسقلیزاده، فرمانده سپاه عاشورای استان آذربایجان شرقی هم با اشاره به ارسال پهپاد از ترکیه برای پیاد کردن بالگرد حامل رئیسی گفت در نهایت پهپادهای ایرانی موفق به پیدا کردن بالگرد شدند.
او افزود: «پهپاد ترکیهای یک لکه سیاه را شناسایی کرده بود، اما وقتی نیروهای ما به آنجا رسیدند مشخص شد آنچه پهپاد ترکیهای تشخیص داده است، بالگرد نیست.»
در ترکیه، خبرگزاری دولتی آناتولی اعلام کرد لاشه بالگرد حامل رئیسی در مختصات اعلامی پهپاد آکینجی این کشور پیدا شده است.
به گفته سلجوق بایراکدار، رییس هیات مدیره شرکت بایکار ترکیه، پهپاد آکینجی متعلق به نیروی زمینی این کشور منطقه مفقود شدن بالگرد حامل رئیسی را پایش کرد.
وزارت دفاع ترکیه شامگاه یکشنبه اعلام کرد یک فروند پهپاد آکینجی و یک فروند بالگرد از نوع کوگار با قابلیت دید در شب، برای کمک به عملیات جستوجوی بالگرد رئیسی در آذربایجان شرقی اختصاص داده شد و این اقدام به درخواست جمهوری اسلامی انجام گرفت.
همچنین سازمان امداد و نجات ترکیه اعلام کرد که ایران از طریق وزارت خارجه درخواست بالگرد جستوجو و نجات دید در شب از ترکیه کرد.
این سازمان افزود ۳۲ نیروی امدادی و شش وسیله نقلیه از دو استان وان و ارزروم به محل حادثه اعزام شدند.
خبرگزاری آناتولی ترکیه تصاویر زندهای را از عملیات پهپاد این کشور برای جستوجوی بالگرد حامل رئیسی که سقوط کرده پخش کرد.
علاوه بر ترکیه، رسانههای ایران نوشتند دستیار ویژه پوتین در گفتوگو با محمد مخبر، معاول اول رئیسی و کفیل ریاست جمهوری، گفته دو فروند هواپیمای پیشرفته با بالگردهای ویژه به همراه ۵۰ نیروی امداد حرفهای کوهستان به تبریز اعزام خواهد شد.
این تصمیم از سوی روسیه نمیتوانست بدون درخواست یا موافقت جمهوری اسلامی باشد.
جمهوری اسلامی از اتحادیه اروپا نیز درخواست کمک کرده بود.
یانتس لنارچیچ، کمیسر مدیریت بحران اتحادیه اروپا شامگاه یکشنبه اعلام کرد این اتحادیه به درخواست تهران، سامانه نقشهبرداری سرویس مدیریت اضطراری کوپرنیک را برای پیدا کردن بالگرد حامل ابراهیم رئیسی فعال کرده است.