آمریکا: بیش از هر زمانی به توافق بر سر پیمانی امنیتی با ریاض نزدیک شدهایم
جان کربی، سخنگوی امنیت ملی کاخ سفید، روز دوشنبه ۳۱ اردیبهشت، گفت که ایالات متحده و عربستان سعودی بیش از همیشه به توافق نهایی بر سر یک پیمان دفاعی دوجانبه نزدیک شدهاند.
جان کربی، سخنگوی امنیت ملی کاخ سفید، روز دوشنبه ۳۱ اردیبهشت، گفت که ایالات متحده و عربستان سعودی بیش از همیشه به توافق نهایی بر سر یک پیمان دفاعی دوجانبه نزدیک شدهاند.
او با اشاره به مذاکرات جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا در پایان هفته اخیر با طرف سعودی، افزود که توافق دو کشور در آستانه نهایی شدن است.
پیشتر در روز یکشنبه اعلام شده بود که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی و جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، با یکدیگر دیدار و درباره پیشنویس «تقریبا نهاییشده» توافق امنیتی بین واشینگتن و ریاض گفتوگو کردهاند.
به گزارش رویترز، مذاکرهکنندگان آمریکایی و سعودی به دنبال دستیابی به توافقی دوجانبه هستند که انتظار میرود براساس آن، در ازای توقف خرید تسلیحات چینی و محدود کردن سرمایهگذاری پکن در عربستان، ایالات متحده ضمانتهایی رسمی برای دفاع از پادشاهی و همچنین دسترسی عربستان به تسلیحات پیشرفتهتر آمریکا بدهد.
یک مقام آمریکایی که نامش اعلام نشد، به رویترز گفت که مذاکرهکنندگان درباره فروش جنگندههای اف- ۳۵ و سایر تسلیحات آمریکا به عربستان بهعنوان بخشی از این قرارداد بحث کردهاند.
فروش احتمالی اف- ۳۵ به سعودیها به دلایل مختلف تضمین نشده بود، اما گنجاندن آن در بحثها بسیار مهم است، زیرا ریاض سالها به دنبال این جت جنگنده رادارگریز بوده است.
هر معامله ای باید مطابق توافق دیرینه آمریکا با اسرائیل باشد که در آن تضمین شده است تسلیحات فروخته شده ایالات متحده در منطقه نباید به «نقطه کیفی نظامی اسرائیل» آسیبی وارد کند و در عین حال تضمین کند که تسلیحاتی که ایالات متحده به اسرائیل میدهد، بر تسلیحاتی که به همسایگان این کشور فروخته میشود، برتری داشته باشد.
کمیتههای روابط خارجی سنای ایالات متحده و کمیتههای امور خارجی مجلس نمایندگان، که اعضای آن از نقش عربستان سعودی در کشتار غیرنظامیان در یمن انتقاد کردهاند، حق دارند فروش تسلیحات را تحت یک فرآیند بررسی غیررسمی بررسی و مسدود کنند.
این مقام آمریکایی همچنین به رویترز گفت که پیمان دفاعی آمریکا و عربستان سعودی، نسخهای کوچکتر از پیمان دفاعی آتلانتیک شمالی، ناتو، خواهد بود.
یک مقام دیگر آمریکایی، که نام او نیز اعلام نشد، به رویترز گفت: «ما به تفاهم بر سر عناصر اصلی بسیار نزدیک هستیم.»
او گفت: «البته ما همچنین باید روی بخشهایی کار کنیم که به اسرائیلیها و فلسطینیها مربوط میشود. این مساله، بخشی حیاتی از هر توافق بالقوه برای عادیسازی روابط عربستان و اسرائیل است.»
همچنین انتظار میرود که توافق امنیتی آمریکا و عربستان شامل اشتراکگذاری فناوریهای نوظهور از جمله هوش مصنوعی با ریاض باشد.
اگر آمریکا و عربستان سعودی به توافق نهایی دست یابند، آن گاه این توافق به اسرائیل ارائه خواهد شد تا این کشور درباره عادیسازی روابط با عربستان سعودی تصمیم بگیرد.
کربی گفت که زمان توافق آمریکا و عربستان نامشخص است.
او گفت که هدف نهایی بایدن ایجاد یک کشور فلسطینی است، اما با توجه به اینکه اسرائیل در حال جنگ با گروه حماس در غزه است، انتظار نمیرود که به این زودیها توافقی بر سر ایجاد کشور فلسطین به وجود آید.
بر اساس این حکم، آسانژ همچنین مجاز خواهد بود تضمینهای مقامهای ایالات متحده را در مورد نحوه محاکمه او در این کشور به چالش بکشد.
آسانژ اکنون میتواند با استناد به حق آزادی بیان در چارچوب کنوانسیون اروپایی حقوق بشر، به اخراج خود از بریتانیا اعتراض کند و آمریکا را در خصوص محاکمه عادلانهاش در آینده مورد سوال قرار دهد.
پیشتر و در روز هفتم فروردین، دادگاه عالی لندن استرداد بنیانگذار ویکیلیکس به آمریکا را به تعویق انداخت.
ویکتوریا شارپ و جاستیس جانسون، دو قاضی این دادگاه، در آن زمان به آمریکا سه هفته مهلت دادند تا «تضمینهای راضیکننده» را درباره محاکمه عادلانه آسانژ در این کشور ارائه کند.
بر اساس این حکم، واشینگتن باید تضمین کند آسانژ مطابق متمم اول قانون اساسی ایالات متحده، از حق آزادی بیان برخوردار خواهد بود، به دلیل تابعیت استرالیاییاش در جریان محاکمه مورد تبعیض قرار نخواهد گرفت و در نهایت به اعدام محکوم نخواهد شد.
با وجود ارائه این تضمینها از سوی واشینگتن، تیم حقوقی بنیانگذار ویکیلیکس تاکید کرد در مورد امکان استناد آسانژ به متمم اول قانون اساسی ایالات متحده همانند یک شهروند آمریکایی، تردید وجود دارد.
به گفته ادوارد فیتز جرالد، نماینده آسانژ، این احتمال وجود دارد که دادگاهی در ایالات متحده با در نظر گرفتن ملیت غیرآمریکایی او حکم دهد بنیانگذار ویکیلیکس مشمول حقوق تصریحشده در متمم اول قانون اساسی نمیشود.
او افزود در حالی که ارائه تضمین از سوی دادستانی امری «بسیار رایج» است اما دادستانهای آمریکا در این خصوص سکوت اختیار کردهاند.
وکلای آسانژ در عین حال تعهد واشینگتن را درباره صادر نشدن حکم اعدام برای این چهره جنجالی پذیرفتند و به آن اعتراض نکردند.
در صورت استرداد آسانژ به ایالات متحده، او به اتهام جاسوسی محاکمه خواهد شد. در صورت اثبات اتهامات آسانژ، دادگاه میتواند تا ۱۷۵ سال مجازات زندان برای او در نظر بگیرد.
پرونده آسانژ از سال ۱۳۸۹ و پس از افشاگری سایت ویکیلیکس درباره حدود ۵۰۰ هزار سند مربوط به اقدامات آمریکا در عراق و افغانستان، از جمله حمله به غیرنظامیان در جریان است.
آسانژ از خرداد ۱۳۹۱ در سفارت اکوادور در لندن پناه گرفته بود اما این کشور در سال ۱۳۹۸ پناهندگی او را لغو کرد.
آسانژ که ۵۲ ساله است، از پنج سال گذشته در زندان بلمارش لندن به سر میبرد.
خبرگزاری دولتی عربستان سعودی گزارش داد که این دیدار روز یکشنبه ۳۰ اردیبهشت در شهر ظهران انجام شده است.
بر اساس گزارش این خبرگزاری، در این دیدار روابط راهبردی دو کشور و راههای تقویت آن در زمینههای مختلف بررسی شد و نسخه تقریبا نهایی پیشنویس توافقنامههای راهبردی پادشاهی عربستان سعودی و آمریکا مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
اواسط اردیبهشتماه، خبرگزاری بلومبرگ گزارش داد که آمریکا و عربستان سعودی در آستانه پیمانی تاریخی هستند که نه تنها تضمینهای امنیتی بیسابقهای را به پادشاهی سعودی ارائه میدهد، بلکه میتواند در صورت پایان دادن به جنگ در غزه راه را برای برقراری روابط دیپلماتیک با اسرائیل هموار کند.
بر اساس این گزارش، چنین توافقی بهطور بالقوه خاورمیانه را تغییر میدهد و این اقدام علاوه بر تقویت امنیت اسرائیل و عربستان سعودی، موقعیت آمریکا را در منطقه به ضرر جمهوری اسلامی و حتی چین تقویت خواهد کرد.
این پیمان ممکن است چنان امتیازاتی به عربستان سعودی بدهد که اجرایی شدنش نیازمند تایید سنای آمریکا باشد و حتی فراتر از آن، به بزرگترین صادرکننده نفت جهان، امکان دسترسی به سلاحهای پیشرفته آمریکایی را بدهد که تا کنون فروش آنها به عربستان ممنوع بوده است.
بر اساس گزارش بلومبرگ، اگر چنین توافقی صورت بگیرد، بن سلمان موافقت خواهد کرد که استفاده از فناوری چین در حساسترین شبکههای کشورش را محدود کند، به شرط آنکه آمریکا در حوزههای هوش مصنوعی و محاسبات کوانتومی سرمایهگذاری عمدهای کند و به برنامه هستهای غیرنظامی ریاض یاری برساند.
رویترز نوشت که گفتوگوهای اخیر در پی گزارشهایی مبنی بر نزدیک شدن واشینگتن و ریاض به توافق برای تضمینهای امنیتی آمریکا و کمکهای هستهای غیرنظامی به عربستان سعودی انجام شده، هر چند که توافق عادیسازی اسرائیل و عربستان سعودی که بخشی از یک «توافق بزرگ» خاورمیانه پیشبینی شده، دور از دسترس باقی مانده است.
کاخ سفید روز جمعه درباره این سفر مشاور امنیت ملی آمریکا اعلام کرد که هدف سالیوان گفتوگو در مورد مسائل دوجانبه و منطقهای از جمله غزه و تلاشها برای دستیابی به صلح و امنیت پایدار در منطقه است.
مشاور امنیت ملی کاخ سفید اعلام کرده بود که امضای توافقنامه دفاعی میان واشینگتن و ریاض پیش از عادیسازی روابط عربستان سعودی و اسرائیل ممکن نخواهد بود.
عربستان سعودی بزرگترین صادرکننده نفت جهان است، اما این کشور همزمان به دنبال تولید انرژی تجدیدپذیر قابل توجه و کاهش انتشار گازهای گلخانهای تحت یک برنامه بلندمدت است.
رسانه رسمی عربستان سعودی افزود که بنسلمان و سالیوان در مورد مساله فلسطین و یافتن مسیری به سوی راه حل دو کشوری «به گونهای که خواستههای مردم فلسطین و حقوق مشروع آنها را برآورده کند» نیز گفتوگو کردند.
این دو همچنین آخرین تحولات منطقه از جمله وضعیت غزه و لزوم توقف جنگ و تسهیل ورود کمکهای بشردوستانه به این منطقه را مورد بررسی قرار دادند.
در ماههای اخیر عربستان سعودی بارها خواهان توقف جنگ در غزه و برقراری آتشبس شده است.
جنگ کنونی غزه با حمله بیسابقه و مرگبار حماس به اسرائیل آغاز شد و هنوز چشمانداز مشخصی برای پایان یافتن آن وجود ندارد.