درخواست رهبران ۱۷ کشور جهان از حماس برای پذیرش آتشبس
آوارگان فلسطینی در رفح، جنوب نوار غزه، ۹ خرداد
رهبران ۱۷ کشور جهان روز پنجشنبه ۱۷ خرداد در بیانیه مشترکی ضمن ابراز حمایت کامل از طرح پیشنهادی جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا برای برقراری آتشبس در نوار غزه، از گروه حماس خواستند هر چه سریعتر آن را بپذیرد.
آنها در این بیانیه نسبت به وضعیت گروگانهای در بند حماس، که در میان آنها شهروندان تعدادی از این ۱۷ کشور نیز وجود دارند، عمیقا ابراز نگرانی کردند.
در این بیانیه آمده است: «زمانی برای تلف کردن وجود ندارد. ما از حماس میخواهیم این توافق را که اسرائیل آماده پیشبرد آن است، نهایی و روند آزادسازی شهروندان ما را آغاز کند.»
نام کشورهای آرژانتین، اتریش، برزیل، بلغارستان، کانادا، کلمبیا، بریتانیا، دانمارک، فرانسه، آلمان، لهستان، پرتغال، رومانی، صربستان، اسپانیا، تایلند و ایالات متحده در میان امضاکنندگان این بیانیه دیده میشود.
بایدن روز ۱۱ خرداد از طرحی سه مرحلهای برای توقف درگیریها در غزه خبر داد و گفت این توافق میتواند زمینه را برای آزادی گروگانهای در بند حماس و پایان جنگ فراهم آورد.
او این توافق پیشنهادی را «نقشه راهی برای آتشبس پایدار و آزادی همه گروگانها» توصیف کرد. یکی از مراحل این توافق، آغاز بازسازی گسترده غزه است.
تظاهرات برای آزادی گروگانهای اسرائیلی در بند حماس، تلآویو، ۱۲ خرداد
رهبران ۱۷ کشور جهان در ادامه بیانیه خود نوشتند: «این توافق به برقراری فوری آتشبس و بازسازی غزه، به همراه تضمینهای امنیتی برای اسرائیلیها و فلسطینیها منجر میشود و فرصتهایی برای صلحی طولانیمدت و ماندگارتر و راهحل دو کشوری پدید میآورد.»
آنها مقطع زمانی کنونی را «تعیینکننده» خواندند و تاکید کردند زمان پایان مناقشه غزه فرا رسیده و توافق پیشنهادی بایدن «نقطه آغاز ضروری» این فرآیند است.
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ نفر را به گروگان گرفتند که از این تعداد تاکنون ۱۱۲ تن آزاد شدهاند.
اسرائیل معتقد است تاکنون بیش از یک سوم گروگانهای باقیمانده در اسارت حماس در نوار غزه جان خود را از دست دادهاند.بدین ترتیب شمار گروگانهای اسرائیلی در غزه کمتر از ۸۰ نفر تخمین زده میشود.
اسرائیل در پاسخ به تهاجم هفتم اکتبر، عملیات نظامی وسیعی را در نوار غزه آغاز کرد که بر اساس آمار وزارت بهداشت حماس، تاکنون منجر به کشته شدن بیش از ۳۶ هزار و ۶۵۰ نفر شده است. دستکم ۸۳ هزار و ۳۰۰ فلسطینی نیز در جریان مناقشه غزه زخمی شدهاند.
تشکیلات خودگردان: برای رهبری یکپارچه فلسطین پس از جنگ غزه آمادهایم
همزمان با ادامه تلاشها برای برقراری آتشبس در منطقه، رایزنیها درباره آینده نوار غزه و چگونگی اداره این باریکه پس از پایان مناقشه کنونی بالا گرفته است.
محمد مصطفی، نخستوزیر تشکیلات خودگران فلسطین روز ۱۷ خرداد در بغداد گفت این تشکیلات آماده است تا رهبری «یکپارچه» فلسطین را پس از پایان جنگ غزه مجددا برقرار کند.
محمد مصطفی، نخستوزیر تشکیلات خودگران فلسطین
حکمرانی بر سرزمینهای فلسطینی از سال ۲۰۰۷ دچار دودستگی شده؛ کنترل نوار غزه در دست حماس است و در آن سو، تشکیلات خودگردان، به رهبری محمود عباس، اختیاراتی هرچند محدود در کرانه باختری رود اردن دارد.
مصطفی تاکید کرد: «ما باید برای ایجاد یک کشور [فلسطین] و مسوولیتهایی که این موضوع در پی خواهد داشت، آماده باشیم.»
پارلمان اسلوونی روز ۱۵ خرداد با اکثریت آرا بهطور رسمی کشور مستقل فلسطین را به رسمیت شناخت.
رویترز در گزارشی تحلیلی مینویسد گروه حماس که طی هشت ماه جنگ دستکم نیمی از نیروهای خود را از دست داده است، تغییر رویه داده و با توسل به تاکتیک «بزن در رو» مختص گروههای شورشی، در تلاش است اقدامات اسرائیل برای کنترل اوضاع در غزه را ناکام بگذارد.
رویترز در این گزارش به تاریخ پنجشنبه ۱۶ خرداد ماه، پس از بررسیها و همچنین رایزنی با سه مقام ارشد آمریکایی که تحولات میدان منازعه را رصد میکنند، به این نتیجه رسیده که تعداد نیروهای حماس بهشدت تقلیل یافته و به ۹ تا ۱۲ هزار نفر رسیده است. در حالی که پیشتر و زمانی که غزه در اختیار حماس بود، شمار نیروهای این گروه ۲۰ تا ۲۵ هزار نفر ارزیابی میشد.
این گزارش میگوید جنگجویان حماس به شدت از درگیری رو در رو با نیروهای اسرائیلی در نزدیکی رفح، جنوبیترین شهر غزه احتراز میکنند و به شهادت یکی از این مقامات بلندپایه آمریکایی، در مقابل به اجرای عملیات کمین و یا کارگذاشتن بمب عمدتا در پشت خطوط نیروهای اسرائیلی تمایل نشان میدهند.
وسام ابراهیم، از شهروندان منطقه هم این تغییر رویه را تایید میکند و میگوید شاهد تغییر شیوه عملیاتی حماس بوده است. او در گفتوگویی تلفنی با رویترز تصریح کرده است: «در ماههای اول منازعه، نیروهای حماس به محض حضور نیروهای اسرائیلی در منطقه با آنها درگیر میشدند اما در حال حاضر تغییر مشهودی در شیوه عملیات آنها قابل مشاهده است. آنها منتظر مستقر شدن نیروهای اسرائیلی میشوند و بعد عملیات کمین و غافلگیری را پی میگیرند.»
مقامات آمریکایی که به دلیل حساسیت مبحث درخواست کردند تا نامشان فاش نشود، بر این باورند که حماس میتواند تا ماهها با کمک سلاحهایی که از تونلهای زیرزمینی به غزه قاچاق میشود به این شیوه مبارزه ادامه دهد. آنها همچنین با اشاره به حجم عمده مهمات منفجر نشده، تجهیزات تغییر کاربری داده شده و تسلیحات به جامانده از ارتش اسراییل به عنوان عناصری برای ادامه این رویه تاکید میکنند.
این گزارش میافزاید با درک این موضوع بود که تساخی هانگبی، مشاور امنیت ملی نخستوزیر اسرائیل، هفته گذشته در ارزیابی خود از وضعیت جنگ پیشبینی کرد این منازعه دستکم تا پایان سال ۲۰۲۴ ادامه خواهد داشت.
این درحالی است که پیشتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل اعلام کرده بود تا زمانی که تواناییهای گروه حماس از بین نرفته، پایانی برای جنگ غزه وجود نخواهد داشت و اسرائیل حاضر به برقراری آتشبس دایمی نخواهد شد.
سخنگوی حماس به درخواستهای رویترز برای اظهار نظر درباره تغییر راهبرد نظامی این گروه پاسخی نداد. این در حالی است که برخی از جنگجویان وابسته به این گروه در یک حرکت تبلیغاتی موازی، ویدیوهایی از حملات مخفیانه به نیروهای اسرائیلی ضبط و پس از ویرایش، آنها را در تلگرام و دیگر پایانههای رسانهای اجتماعی منتشر میکنند.
این گزارش با اشاره به اینکه اسرائیل تنها حدود ۳۰۰ سرباز در جنگ غزه از دست داده، به نقل از پیتر لرنر، یک سخنگوی نیروهای دفاع اسرائیل (IDF) آورده است مقامات نظامی این کشور بر این باورند که هنوز تا نابودی کامل حماس راه زیادی باقی مانده است. لرنر تاکید میکند هنوز حدود نیمی از توان نظامی حماس به قوت خود باقی مانده است.
لرنر میگوید اگرچه ارتش اسرائیل در حال تطبیق با تغییر شیوه جنگی حماس است اما واقعیت این است که ارتش اسرائیل قادر نیست نفر به نفر جنگجویان حماس و تک تک تونلهای حماس را از بین ببرد.
او گفت: «کشتن و از میان برداشتن تک تک تروریستها از روی زمین هیچوقت هدف ما نبوده. چنین هدفی واقع گرایانه هم نیست. اما نابود کردن توان نظامی و حکمرانی حماس یک هدف نظامی شدنی و قابل دستیابی است.»
نتانیاهو و دولت او تحت فشار واشنگتن هستند تا به طرح آتشبس پیشنهادی برای پایان منازعه تن بدهند.
منازعه میان ارتش اسرائیل و حماس پس از حمله تروریستی ۱۵ مهر این گروه به اسرائیل و قتلعام ۱۲۰۰ تن عمدتا غیرنظامی از جمله زنان، کودکان، و سالخوردگان آغاز شد. در این حمله تروریستی ۲۵۳ شهروند اسراییلی به گروگان گرفتهشدند. اسرائیل معتقد است تاکنون بیش از یک سوم گروگانهای باقیمانده در اسارت حماس در نوار غزه جان خود را از دست دادهاند. حمله هوایی و زمینی ارتش اسرائیل به نوار غزه که متعاقب این عملیات رخ داد بنا به آمار مقامات بهداشتی فلسطینی دستکم ۳۶ هزار کشته برجای گذاشته است و بنا به اعلام سازمان ملل بیش از یک میلیون نفر در معرض در سطحی «فاجعهبار» از گرسنگی قرار دارند.
راهحل سریع وجود ندارد
مقامات اسرائیلی و آمریکایی بر این باورند که چیزی بین هفت تا هشت هزار جنگجوی حماس در آخرین دژ مهم مقاومت این گروه در رفح به دام افتادهاند. به باور آنها رهبران ارشد حماس یعنی یحیی سنوار، برادرش محمد، و دستیار دوم او، محمد ضیف هنوز زنده هستند و به همراه گروگانهای اسرائیلی در تونلها پنهان شدهاند.
یکی از مقامات دولتی آمریکا که برای این گزارش مصاحبه کرده، گفته است این گروه فلسطینی نشان داده آنها میتوانند پس از انجام حملات، به سرعت منطقه را ترک کنند و به پناهگاههای امن بروند، خود را بازسازی کنند و در مناطقی که اسرائیل فکر میکرد پاکسازی شدهاند، دوباره ظاهر شوند. لرنر، با اشاره به مبارزه طولانی پیشرو با گروهی که از سال ۲۰۰۶ به غزه تسلط دارد میگوید: «پس از ۱۷ سال اجازه دادن به آنها برای ایجاد و استفاده از ظرفیتهای موجود و ساختوساز (تونلها)، راهحل سریعی پیش رویمان وجود ندارد.
حماس در طی سالهای تسلطش بر غزه توانسته مجموعهای از تونلها به مسافت ۵۰۰ کیلومتر بنا کند. این مارپیچ که توسط نیروهای نظامی اسرائیل با عنوان «متروی غزه» نامگذاری شده است، تقریبا معادل نیمی از طول سیستم متروی نیویورک است. این سازهها با آب، برق و تهویه هوا تجهیز شدهاند و نه تنها مخفیگاه رهبران حماس و مراکز فرماندهی و کنترل به شمار میروند که حجم معتنابهی از سلاح و مهمات را در خود جای دادهاند.
تکرار فلوجه؟
حمله نظامی به غزه، طولانیترین و سنگینترین عملیان نظامی اسرائیل از زمان حمله به لبنان برای اخراج سازمان آزادیبخش فلسطینی در سال ۱۹۸۲ تاکنون به شمار میرود.
نتانیاهو تاکنون به همه درخواستهای داخلی و بینالمللی برای تبیین یک برنامه مدون برای بعد از جنگ بیتوجهی کرده است. آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا هشدار داده است که نبود چنین نقشهراهی ممکن است ماشه هرج و مرج در این باریکه را بکشد.
رویترز در تهیه این گزارش با دولتمردی عرب هم گفتوگو کرده است. این مقام مدعی شده در میانه خلاء قدرت در غزه، باندهای تبهکاری شکل گرفتهاند که نه تنها محمولههای غذایی را غارت میکنند که سرقتهای مسلحانه نیز انجام میدهند.
این مقام و دو منبع دیگر دولتی در جهان عرب، که همگی خواستار ناشناس ماندن بودند تا بتوانند آزادانه صحبت کنند، گفتهاند نیروهای نظامی اسرائیل ممکن است با تهدیدهای مشابهی همانند آنچه ارتش آمریکا در خلال حملهاش به عراق در خلال سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۶ در فلوجه با آن روبهرو شد، دست به گریبان شوند.
وقوع یک شورش گسترده در فلوجه، ابتدا باعث افزایش حضور اعضای القاعده و پس از آن داعش شد. این هرج و مرج چنان شدت یافت که کل عراق را بلعید و با گذشت دو دهه از آن عراق هنوز به طور کامل از آن رها نشده است.
واشینگتن و متحدان عرب آمریکا میگویند که در حال تدوین برنامهای برای پایان جنگ در غزه هستند که بر ایجاد مسیری غیرقابل بازگشت و زمانبندی شده مبتنی است و ایجاد دولتی فلسطینی را دنبال میکند.
اینکه ایالات متحده بتواند نظر نتانیاهو را در مورد ایده دو دولت مستقل جلب کند، موضوع چالش بزرگتری است که عادیسازی روابط ریاض با اسرائیل در گرو آن است.
نتانیاهو همواره با طرح و پیشنهاد تشکیل دولت فلسطینی مخالفت کرده است.
دیوید شنکر، دستیار پیشین وزیرخارجه آمریکا در امور منطقهای و محقق ارشد در موسسه واشینگتن، عقبنشینی آسان ارتش اسرائیل از سرزمینهای فلسطین را نامحتمل میداند. او بر این عقیده است که اسرائيل قصد دارد به هر نحوی کنترل امنیت را در دست داشته باشد.
او میگوید: «اسرائیل میخواهد کنترل کامل را در دست داشته باشد. آنها میخواهند پهپادهای اسرائیلی به طور مداوم بر فراز غزه پرواز کنند و به محض مشاهده هر گونه تحرکی از سوی حماس، مانعی در مسیر بازگشت خود نبینند.»
ویدئویی از آبشار یونتای، بلندترین آبشار پیوسته چین، توسط یک گردشگر کوهنورد منتشر شده که نشان میدهد آب این آبشار را یک رشته لوله فلزی تامین میکند. انتشار این ویدئو واکنشهای بسیاری را در فضای مجازی به دنبال داشته.
انتشار ویدئوی کوتاه این گردشگر که طوفان عظیمی از واکنشها را در میان شبکههای اجتماعی چین رقم زده، از زمان انتشار اولیهاش در روز دوشنبه ۱۴ خرداد بیش از ۷۰ هزار بار مورد پسند مخاطبان واقع شده است.
واکنشها به این اتفاق مقامات پارکی را که آبشار در آن واقع است ناچار به پاسخگویی کرده است.
اسکرین شاتی از ویدئوی منتشر شده توسط یک کوهنورد چینی
مقامات پارک با انتشار بیانیهای اذعان کردهاند که برای ایجاد نمایی بهتر و افزودن به جاذبه بصری این آبشار بهخصوص در ماههای کمآبی، تغییراتی را در این آبشار ایجاد کردهاند.
آبشار ۳۱۲ متری یونتای واقع در پارک-کوه یونتای یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری استان هنان چین بهشمار میرود و دارای بالاترین امتیاز به لحاظ جاذبه گردشگری از سوی وزارت فرهنگ و گردشگری این کشور است.
با وحود توضیحی که مقامات پارک منتشر کردند، تعدادی از مخاطبان شبکههای اجتماعی از این اقدام آنها انتقاد کردند. یکی از کاربران نوشت: «این کار به معنای رعایت نکردن نظم طبیعی و بیاحترامی به گردشگران است.»
کاربر دیگری هم نوشت: «دیگر چگونه میتوان یونتای را آبشار شماره ۱ چین نامید؟»
این اولین بار نیست که از روشهای مصنوعی برای «کمک» به آبشارهای معروف در چین استفاده می شود.
به آبشار هوانگوشو نیز که یک مقصد گردشگری معروف در استان گوئیژو در جنوب غربی چین است، کمک شده است. از سال ۲۰۰۶ یک پروژه انحراف آب از طریق سد مجاور به این آبشار کمک کرده تا جریان خود را در فصل خشک حفظ کند.
وبسابت پولیتیکو گزارش داد یک کارزار انتشار اطلاعات جعلی درباره مناقشه غزه که به اسرائیل مرتبط بوده، دستکم ۱۲۸ عضو کنگره آمریکا را هدف قرار داده است.
بر اساس این گزارش که روز پنجشنبه ۱۷ خرداد منتشر شد، اهداف اصلی این کارزار، انتقاد از گروههای حقوق بشری فلسطینی، بیاعتبار کردن روایتهای نقض حقوق بشر به دست ارتش اسرائیل، و همچنین حمایت از عملیات نظامی این کشور بوده است.
وجود یک کارزار نشر اطلاعات جعلی به نفع اسرائیل با محوریت جنگ غزه، برای اولین بار در ماه مارس سال جاری میلادی مورد بحث قرار گرفت.
بررسیها نشان میدهند حدود ۶۰۰ حساب کاربری جعلی در فضای مجازی در اقدامی از پیش هماهنگ شده، بیش از دو هزار نظر را در هفته در حمایت از عملیات نظامی اسرائیل در غزه منتشر کردهاند.
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ نفر را به گروگان گرفتند.
اسرائیل در پاسخ به این تهاجم، عملیات نظامی وسیعی را در نوار غزه آغاز کرد که بر اساس آمار وزارت بهداشت حماس، تاکنون منجر به کشته شدن بیش از ۳۶ هزار و ۶۵۰ نفر شده است. دستکم ۸۳ هزار و ۳۰۰ فلسطینی نیز در جریان مناقشه غزه زخمی شدهاند.
نظامیان اسرائیلی در نزدیکی مرز غزه، ۱۷ خرداد
روزنامه نیویورک تایمز روز ۱۶ خرداد به نقل از چند مقام اسرائیلی که هویتشان افشا نشده بود، گزارش داد وزارت امور دیاسپورا (یهودیان خارج از اسرائیل) پشت کارزار نشر اخبار جعلی درباره جنگ غزه بوده است.
به گفته این روزنامه، حسابهای جعلی فعال در این کارزار از قانونگذاران آمریکایی خواستهاند از عملیات نظامی اسرائیل در غزه حمایت مالی کنند. با این حال، تعداد اعضای کنگره آمریکا که هدف این حسابهای جعلی قرار گرفته بودند، تاکنون افشا نشده بود.
مجلس نمایندگان آمریکا روز یکم اردیبهشت بسته کمک امنیتی ۹۵ میلیارد دلاری به اسرائیل، اوکراین و تایوان را پس از ماهها کشمکش و مجادله تصویب کرد.
پولیتکو با استناد به دادههای فِیک ریپورتر، یک گروه اسرائیلی ناظر بر انتشار اطلاعات جعلی در فضای مجازی، نوشت کارزار هدایت شده از سوی دولت اسرائیل اکثرا به دنبال تاثیرگذاری بر نمایندگان دموکرات بوده است.
با این حال، انتشار اخبار جعلی درباره مناقشه غزه تنها مختص اسرائیل نبوده و متحدان حماس، از جمله حکومت ایران نیز کوشیدهاند معادلات در فضای مجازی را به نفع خود رقم بزنند.
تیکتاک روز چهارم خرداد اعلام کرد دهها حساب وابسته به جمهوری اسلامی که با هدف نفوذ در بریتانیا و آمریکا ایجاد شده بودند، از این شبکه اجتماعی حذف شدهاند.
بر اساس این گزارش، حسابهای تحت کنترل حکومت ایران در تیکتاک همزمان با آغاز جنگ حماس و اسرائیل، روایات مورد نظر تهران را درباره این واقعه منتشر میکردند.
پولیتیکو در ادامه گزارش خود آورده است نام دستکم ۱۲۸ عضو کنگره، از جمله مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان ایالات متحده، چاک شومر، جیم کلایبرن، الهان عمر، حکیم جفریز، رافائل وارناک و شونتل براون در میان اهداف کارزار اطلاعات جعلی اسرائیل دیده میشوند.
مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان ایالات متحده
این کاربران جعلی خود را به عنوان شهروندان ایالات متحده معرفی میکردند و با انتشار لینکهایی حاوی اطلاعات نادرست، به دنبال تقویت مواضع اسرائیل در فضای مجازی بودند.
نیویورک تایمز پیش از این خبر داده بود این کارزار دو میلیون دلار هزینه در بر داشته و اسرائیل اجرای آن را به یک گروه بازاریابی سیاسی به نام STOIC محول کرده است.
آزار جنسی در زندانهای ایران پس از انقلاب بهمن ۵۷، یکی از موضوعات جدی و مورد توجه نهادهای توجه حقوق بشری بوده است. مقایسه این مساله با سیستم شکنجههای غیر انسانی در دیگر نقاط جهان میتواند به درک بهتر شدت و ابعاد آن کمک کند.
بیانیه کارزاری با عنوان «شاهدان روایت کنند و مردم قضاوت»، روز سهشنبه ۱۵ خرداد در صفحه منتسب به نرگس محمدی در اینستاگرام منتشر شد.
این بیانیه تصریح کرد که تجاوز و تعرض جنسی میتواند از سوی رژیمهای سیاسی به عنوان «ابزاری ویرانگر» برای سرکوب استفاده شوند.
این کارزار همچنین بر «استفاده هولناک» از این ابزار در تاریخ معاصر ایران، از جمله در آزار جنسی زندانیان و بازداشتشدگان فاجعه کهریزک و همچنین در دهه ۶۰ خورشیدی تاکید میکند.
دهه ۱۳۶۰ خورشیدی
صدها تن از زندانیان سیاسی زن گزارش دادهاند که در سالهای ابتدایی پس از انقلاب و طی دهه ۶۰ در زندانها مورد تجاوز و آزار جنسی قرار گرفتهاند.
برخی از این گزارشها در این دهه، شامل تجاوز به زندانیان پیش از اعدامشان بوده است.
دهه ۷۰ و ۸۰ خورشیدی
در این دو دهه، گزارشها حاکی از آزار جنسی بهعنوان ابزار سرکوب و ساکت کردن زندانیان به خصوص پس از آزادیهای موقت و دایمی است.
زنان و مردان زندانی در این دورهها با تهدید به آزار جنسی مواجهاند و تعداد بیشتری از موارد تجاوزهای خشن با اجسام سخت نیز گزارش شده است.
دهه ۱۳۹۰ خورشیدی
در این دوره، گزارشهای متعددی از آزار جنسی زندانیان سیاسی و فعالان مدنی در ایران منتشر شده است.
در این گزارشها که به دلیل گسترش دسترسی به اینترنت، شفافتر و کاملتر از موارد دهههای قبلاند، به جزییات آزارهای جنسی اعم از آسیبهای جسمی و روانی اشاره شده است.
در دهه ۹۰ بسیاری از زنان فعال سیاسی و مدنی که در اعتراضات و تجمعات بازداشت شدهاند، گزارشهایی از آزار جنسی در طول بازداشت و بازجوییها ارائه کردهاند. این آزارها شامل تهدید به تجاوز، لمس بدن، و استفاده از الفاظ رکیک بوده است.
پس از اعتراضات ۱۴۰۱
در طول اعتراضات سراسری، زنان شرکتکننده در تجمعها بارها از سوی نیروهای امنیتی هدف آزار جنسی قرار گرفتند. این آزارها شامل تعرضهای فیزیکی، کشیدن حجاب و تهدید به تجاوز بود.
گزارش کمیته حقیقتیاب سازمان ملل، گزارش عفو بینالملل و گزارش جامع سازمان دیدهبان حقوق بشر از آزارهای سخت جنسی، تعرض و تجاوز به شهروندانی خبر میدهند که در اعتراضات پس از کشته شدن مهسا ژینا امینی در شهریور ۱۴۰۱ در نقاط مختلف ایران بازداشت شدند.
از آزار جنسی در زندانهای ایران پس از بهمن ۵۷، همچون سایر نقاط جهان، بهعنوان ابزار سرکوب سیاسی و به صورت هدفمند و سیستماتیک استفاده شده است.
تفاوتهای موجود در واکنشها و مستندسازی این جنایات، ناشی از تفاوتهای سیاسی، فرهنگی و حقوقی میان ایران و دیگر کشورهاست. در حالی که برخی کشورها پس از دورههای استبدادی، اقدام به مستندسازی و محاکمه عاملان این جنایات کردهاند، در ایران همچنان موانع جدی برای افشا و پیگیری این موارد وجود دارد.
تلاشهای بینالمللی و فشارهای حقوق بشری میتواند نقش مهمی در افشای این جنایات و بهبود وضعیت حقوق بشر در ایران و سایر کشورها داشته باشد.
گزارشهای مشابه از دیگر نقاط جهان:
آرژانتین و شیلی
در دوران دیکتاتوریهای نظامی آرژانتین و شیلی، آزار جنسی بهعنوان یکی از ابزارهای شکنجه بهکار گرفته شد.
این دوران در هر دو کشور آمریکای لاتین با گزارشهای فراوانی از تجاوز و آزار جنسی زندانیان همراه بود.
پس از بازگشت به دموکراسی، بسیاری از این موارد مستند و محاکمه و برخی از عاملان این جنایات به زندان محکوم شدند.
عراق
در عراق و طی دوره صدام حسین، استفاده از آزار جنسی بهعنوان ابزار شکنجه در زندانها امری شایع بود.
گزارشها نشان میدهند که در آن سالها، زندانیان سیاسی بهویژه زنان، هدف تجاوز و سایر اشکال آزار جنسی قرار میگرفتند.
پس از سقوط صدام، برخی از این موارد مستند شد اما سیستم قضایی ناکارآمد و ناآرامیهای پس از جنگ، رسیدگی به این جنایات را دشوار کرد.
چین
در چین به ویژه پس از تظاهرات تیانآنمن گزارشهایی از آزار جنسی در زندانها بهعنوان یکی از ابزارهای شکنجه گزارش شده است.
زندانیان سیاسی و عقیدتی بهویژه زنان، هدف این نوع از شکنجهها قرار میگیرند.
چین به دلیل سیاستهای سختگیرانه و کنترلی که بر اطلاعات دارد، گزارشهای کمتری نسبت به سایر کشورها دارد، اما سازمانهای حقوق بشری بینالمللی همچنان مواردی را گزارش میدهند.
اتحاد جماهیر شوروی
در دوره حکومت استالین در اتحاد جماهیر شوروی سابق، آزار جنسی بخشی از شکنجههای اعمال شده بر زندانیان سیاسی در گولاگها و سایر مراکز بازداشت بود.
این موارد عمدتا به دلیل سرکوب شدید اطلاعات، پس از فروپاشی شوروی آشکار شد.
گزارشگری آزار و تجاوز جنسی در زندانهای ایران
در چهار دهه اخیر در ایران بسیاری از قربانیان به دلیل ترس از انتقامجویی و بیعدالتی سیستماتیک، از گزارش دادن موارد تعرض و آزار جنسی در زندانها و بازداشتگاهها خودداری کردهاند. در مواردی نیز که شکایتهای رسمی ثبت شده، عموما به نتیجه نرسیدهاند یا با بیتوجهی مقامات مواجه شدهاند.
بیانیه کارزار همصدایی علیه آزار جنسی از سوی نرگس محمدی نیز به این موارد اشاره کرد: «هیچگاه دیده نشده آمران و عاملان چنین فجایع انسانی در پیشگاه ملت ایران محاکمه شوند.»
در بیانیه کارزار گفته شده مجازات روایتگرانی که مورد آزار جنسی قرار گرفتهاند افزون بر اینکه بیانگر «نبود استقلال سیستم قضایی» در جمهوری اسلامی است، نشان از اراده برای به سکوت کشاندن همه کسانی دارد که آسیبدیدگان و بازماندگان اینگونه از سرکوب هستند و قطعا تعداد نامعلومی به همین دلیل لب به سخن نگشودهاند.
این بیانیه در پایان تاکید کرده است: «ما به روایتگری، دادخواهی و حمایت از آسیبدیدگان ادامه خواهیم داد.»
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه تهدید کرد این کشور میتواند تسلیحات دوربرد خود را به «برخی مناطق جهان» ارسال کند تا برای حمله به مواضع غرب استفاده شوند.
این اظهارات پس از آن مطرح میشوند که برخی اعضای پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، از جمله آمریکا، به اوکراین اجازه دادند از سلاحهای ارسال شده از سوی این کشورها برای حمله به خاک روسیه استفاده کند.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس در روز پنجشنبه ۱۷ خرداد، پوتین هشدار داد این اقدام غرب میتواند امنیت بینالمللی را تضعیف کند و به «مشکلاتی بسیار جدی» بینجامد.
او افزود: «این نشاندهنده دخالت مستقیم آنها [غرب] در جنگ علیه فدراسیون روسیه است و ما این حق را برای خود محفوظ میدانیم که به شیوهای مشابه عمل کنیم.»
پوتین مشخص نکرد مقصد یا مقاصد احتمالی سلاحهای روسی که ممکن است علیه منافع غرب به کار گرفته شوند، چه کشورهایی میتوانند باشند.
ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو روز ۱۰ خرداد اعلام کرد «زمان آن فرا رسیده است» کشورهای عضو این پیمان به اوکراین اجازه دهند با سلاحهای غربی خاک روسیه را هدف قرار دهد.
رسانهها روز ۱۱ خرداد گزارش دادند جو بایدن، رییسجمهوری ایالات متحده، به کییف اجازه داده است با هدف مشخص دفاع از منطقه جنگزده خارکیف در شمال شرقی اوکراین، از تسلیحات آمریکایی برای حمله به عمق خاک روسیه استفاده کند.
خارکیف در هفتههای اخیر هدف حملات گسترده بوده و پیشروی ارتش روسیه در این منطقه نگرانی شدید کییف و جامعه جهانی را در پی داشته است.
تلاش یک آتشنشان اوکراینی برای فرو نشاندن حریق در یک مرکز خرید پس از حمله روسیه، خرسون، ۱۷ خرداد
رییسجمهوری روسیه در ادامه اظهارات خود گفت کمک نظامی غرب به اوکراین تنها به ارسال تسلیحات محدود نمیشود و نیروهای نظامی کشورهای غربی در هدایت موشکهای مورد استفاده اوکراین و انتخاب اهداف آنها نیز نقش دارند.
ایالات متحده این اتهام را رد کرد است و میگوید در هدایت موشکهای شلیک شده از اوکراین به روسیه دخالتی ندارد.
آندری یِرماک، رییس دفتر ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین روز ۱۵ خرداد اعلام کرد اجازه به کییف برای استفاده از تسلیحات غربی به منظور حمله به خاک روسیه میتواند مسیر جنگ را تغییر دهد.
به گفته مقامهای اوکراینی، محدود کردن دامنه استفاده از سلاحهای غربی موجب شده بود ارتش روسیه در آرامش و امنیت، نیروهای خود را برای حمله زمینی به خاک اوکراین آماده و به سوی این کشور موشک شلیک کند.
ارتش اوکراین روز ۱۳ خرداد با چند موشک آمریکایی «هیمارس»، سامانه دفاع هوایی روسیه را در منطقه بلگورود هدف قرار داد. بلگورود در ۴۰ کیلومتری مرز اوکراین واقع است.
سربازان اوکراینی در خط مقدم نبرد با روسیه، دونتسک اوکراین، ۱۵ خرداد
پوتین همچنین در سخنان خود تاکید کرد در صورت بروز تهدیدی علیه حاکمیت روسیه، این کشور آماده استفاده از سلاحهای هستهای است.
او افزود بر اساس دکترین هستهای مسکو، «اگر اقدامات کسی حاکمیت و تمامیت ارضی ما را به خطر اندازد، ما استفاده از تمام ابزارهایی را که در اختیار داریم، ممکن میدانیم.»
روزنامه فایننشال تایمز روز ۱۴ خرداد نوشت تهدیدات هستهای روسیه قدرت بازدارندگی خود را از دست دادهاند و غرب، بیتوجه به تهدیدات مسکو، به طرز قابل توجهی پیشتیبانی خود را از کییف افزایش داده است.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین روز پنجم اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.