وریشه مرادی (جوانا سنه)، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین اعلام کرد که در اعتراض به صدور حکم اعدام برای شریفه محمدی و پخشان عزیزی از حضور در دومین جلسه دادگاه خود که قرار بود روز یکشنبه ۱۴ مرداد با اتهام «بغی» در دادگاه انقلاب برگزار شود، خودداری کرده و آن را به رسمیت نمیشناسد.
این زندانی سیاسی که با توجه به عنوان اتهامیاش در خطر صدور حکم سنگین نظیر اعدام مواجه است، متن دفاعیه خود را خطاب به افکار عمومی نوشته و از مردم خواسته او و فعالیتهایش را مطابق عدالت اجتماعی قضاوت کنند.
مرادی در متن نامه و دفاعیه خود، احکام ناعادلانه اعدام شریفه محمدی و پخشان عزیزی که در فاصله کمتر از یک ماه صادر شدهاند را اقرار جمهوری اسلامی به ناکارآمدی و درماندگیِ سیاسی و در راستای تظاهر به قدرتمند بودن دولت جدید و ایجاد رعب و وحشت توصیف کرد.
او با بیان اینکه به جرم زن بودن، کُرد بودن و جستجوی حیات آزاد، به «بغی» متهم شده و میداند حضور نیافتناش در دادگاه، ممکن است به خواست دفاع نکردن از خود تعبیر شود، تاکید کرد که به نشانه اعتراض به صدور حکم اعدام برای محمدی و عزیزی، به دادگاهی که حکم عادلانهای در آن صادر نمیشود نخواهد رفت و آن را به رسمیت نمیشناسد.
ایراناینترنشنال، روز ششم مرداد در گزارشی نوشت که مرادی قرار است روز یکشنبه ۱۴ مرداد با اتهامات «بغی و عضویت در یکی از گروههای اپوزیسیون مخالف نظام» در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی محاکمه شود.
جلسه نخست دادگاه رسیدگی به اتهامات این زندانی سیاسی روز ۲۷ خرداد در دادگاه انقلاب برگزار شد.
مرادی در متن دفاعیه خود با روایت تجربههایش از زندگی در سایه تبعیضهای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و آموزشی در ایران و در سایه جمهوری اسلامی، تاکید کرد که در تمام سالهایی که خود را شناخته، نه توانسته و نه خواسته که نسبت به هنجارهای اجتماعی بیتفاوت باشد.
این زندانی سیاسی با بیان اینکه فعالیتها و تحقیقاتش را با عضویت در جامعه زنان آزاد شرق کردستان (کژار) کاملتر کرد، نوشت که در همین راستا در جاهایی از خاورمیانه به مساله جامعهشناختی زنان پرداخت و دریافت که زنان زخمهای مشترکی دارند و مسیر رهاییشان نیز میتواند همسو و مشترک باشد و فعالیتهای مشترکی انجام دهند.
طبق اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، تماسهای تلفنی و ملاقاتهای حضوری او با خانواده و وکیل از اردیبهشت امسال با دستور مستقیم قاضی صلواتی لغو شده است.
مرادی روز ۲۵ اردیبهشت از بند زنان به بازداشتگاه وزارت اطلاعات موسوم به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شد و پس از دو روز بازجویی به بند زنان زندان اوین بازگردانده شد.
او اکنون در متن دفاعیهاش از حمله داعش به روژاوا (شمال و شرق سوریه) به عنوان رخدادی که باعث شد هدف و چرایی اقدامات نیروهای تاریکپرست در خاورمیانه را بیشتر متوجه شود و به فهم دقیقتری از موقعیت ژئوپولیتیک خاورمیانه و مناسبات قدرت نیروهای فعال سیاسی در منطقه دست یابد، نوشت که به عنوان یک فعال زن، لزوم مشارکت فعال و چندجانبه در راستای برقراری ثبات، صلح و دموکراسی در منطقه را دریافت و از همین رو به شهر کوبانی که در آن نیروهای تروریستی داعش از خواندن نماز عیدفطر در مسجدش سخن میگفتند، رفت.
مرادی با طرح این پرسش که «چرا مبارزه با نیرویی تروریستی همچون داعش همتراز و همردیف جنگ علیه جمهوری اسلامی قلمداد میشود؟» از جمهوری اسلامی پرسید ادعایش در مبارزهاش با داعش در کجای تاریخ قرار میگیرد؟
او با بیان اینکه «داعش سرمان را میبُرید و جمهوری اسلامی، سرمان را به دار میکشد»، نوشت: «هیچ دانش سیاسی-حقوقی توان حل این پارادوکس را ندارد. پس بیدار باشیم.»
این زندانی سیاسی دهم مرداد ۱۴۰۲ همراه با ضرب و شتم شدید در حوالی سنندج بازداشت شد.
پس از آن در تاریخ ۱۷ آبان، رسانههای نزدیک به نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی در گزارشی از بازداشت مرادی و دو شهروند کُرد دیگر به نامهای پخشان عزیزی و سیروان محمدرضایی خبر دادند و آنها را عضو «پژاک»، حزب حیات آزاد کردستان معرفی کردند.
در ادامه روز چهارم مهرماه، حزب حیات آزاد کردستان (پژاک)، مرادی را «عضو جامعه زنان آزاد شرق کردستان» معرفی کرد و با انتشار بیانیهای خطاب به افکار عمومی و سازمانهای بینالمللی مدافع حقوق بشر اعلام کرد که او برای «انجام فعالیتهای سیاسی و سازماندهی زنان در کردستان» حضور داشته است.
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال در بهمن سال گذشته از شکنجه مرادی در بازداشتگاه وزارت اطلاعات حکایت داشت.
مرادی در متن دفاعیه خود از شکنجه و تعرض فیزیکی متحمل شده در لحظه دستگیری، جنگ روانی، بازجویی در سلول انفرادی، مواخذه در برابر دوربین برای تحقیر اراده، به عنوان بخشی از فشارهای تحمیل شده بر خود در طول ۱۳ روز حضور در بازداشتگاه اداره اطلاعات سنندج، نام برد و نوشت: «آنان وحشیام خواندند و گفتند زنانگیات را از دست دادهای! چرا گریه نمیکنی؟ آخرین بار که گریستی چه زمانی بود؟ آخرین بار کِی گُلی را بوییدهای؟»
چهار ماه و نیم بازجویی تحت فشارهای بسیار از جمله شکنجههای سفید، سناریوسازیهای متناقض و فریبنده و تهدید به ترور شخصیت و گرفتن اعتراف اجباری شکنجههایی است که او در بازداشتگاه وزارت اطلاعات موسوم به بند ۲۰۹ بازداشتگاه اوین متحمل شده است.
مرادی با اشاره به اینکه در طول یک سال بازداشت موقت، تنها به مدت سه ماه و نیم حق ملاقات با خانواده را داشت، نوشت: «اکنون قریب به سه ماه از بازجوییهای اخیرم میگذرد، نه وکلا حق مطالعه مجدد پرونده را داشتهاند و نه من حق ملاقات با وکیل را! هماکنون نیز دوران ممنوعیت تماس و ملاقات را سپری میکنم.»
او در پایان خود را زن کُرد ساکن خاورمیانه که تنها برای خود نزدگی نکرده و برای آزادی اجتماعی ساکنین منطقه، هر آنچه در توان داشت، انجام داده، توصبف کرد و افزود: «حیات آزاد و ارزشمند، شایسته جان بخشیدن است. حیات را یا باید والا و معنامند زیست و به آزادی آراست و یا هرگز نباید زیست.»
جمهوری اسلامی از زمان روی کار آمدن همواره فعالان مدنی، کارگری و سیاسی منتقد حکومت را بازداشت، شکنجه و زندانی کرده است.
از آغاز خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی از شهریور ۱۴۰۱ تاکنون، سرکوب فعالان مدنی و سیاسی و معترضان، از سوی حکومت شدت گرفته و همچنان ادامه دارد.
در حالی که بر اساس گزارشها، جمهوری اسلامی در تدارک حمله احتمالی قریبالوقوع به اسرائیل است، دفتر سیاسی حماس در قطر با انتشار بیانیهای اعلام کرد رایزنیهای گستردهای را آغاز کرده است تا جایگزین اسماعیل هنیه را برای رهبری این گروه در خارج از غزه انتخاب کند.
از میان چهرههای احتمالی برای رهبری این گروه که از سوی آمریکا و اروپا «تروریستی» شناخته میشود، نام خلیل الحیه و خالد مشعل بیش از دیگران مطرح شده است.
به گزارش شبکه العربیه، یحیی سنوار، رهبر حماس در نوار غزه که تحت تعقیب اسرائیل است، تاکید کرده فرد جایگزین هنیه باید روابط خوبی با جمهوری اسلامی و سوریه داشته باشد.
بر اساس این گزارش، سنوار که اکنون چهره امنیتی شماره یک حماس به شمار میرود، با جانشینی خالد مشعل مخالفت کرده و گفته خلیل الحیه چهره مناسبتری برای جانشینی هنیه است.
رییس دفتر سیاسی حماس، بامداد چهارشنبه ۱۰ مرداد در محل اقامتش در تهران هدف حمله قرار گرفت و کشته شد.
مشعل؛ متحد خامنهای، مانع آتشبس
خالد مشعل از چهرههای ارشد حماس است که از زمان آغاز تشکیل این گروه عضو دفتر سیاسی آن بوده است و در سال ۱۹۹۶ میلادی رییس دفتر سیاسی حماس شد.
مشعل همچون هنیه، پیشتر در سال ۱۹۹۷ میلادی در اردن هدف حمله قرار گرفت، اما پیش از آنکه سم اسپری شده به او موجب مرگش شود، در نتیجه فشار ملک حسین به اسرائیل، پادزهر گرفت و جانش نجات یافت.
مشعل از جمله مقامهای حماس است که بارها به ایران سفر کرده و با مقامهای جمهوری اسلامی از جمله علی خامنهای دیدار و گفتوگو داشته است.از جمله در سال ۱۳۸۴، خامنهای در یکی از دیدارهای خود با او، «پيروزی حماس در انتخابات فلسطين را یکی از غافلگيریهای شيرين الهی و تحقق وعده خدا» توصیف کرد.
مشعل در پیوند با جنگ حماس و اسرائیل گفته تا زمانی که خواستههای حماس محقق نشود، گروگانهای اسرائیلی آزاد نخواهند شد، گروگانهایی که در ۱۰ ماه جنگ، تلاشهای دیپلماتیک و بینالمللی برای آزادی آنها و آتشبس در غزه ادامه داشته است.
خالد مشعل همچنین از چهرههای فلسطینی است که با طرح دو کشوری برای پایان دادن به منازعه میان اسرائیل و فلسطین مخالفت کرده است.
این چهره حماس درباره حمایت جمهوری اسلامی از حماس برای حمله به اسرائیل به شبکه الحدث گفته بود: «حمله برنامهریزی شده بود و ایران و حزبالله با انتقال سلاح و تجربیات خود، از حماس حمایت کردند، حماس خواستار حمایت بیشتر است.»
با وجود تلاشهای گسترده برای آتشبس در غزه، این مقام حماس هرگونه صدای مخالفت با جنگ در این باریکه را رد کرده و گفته بود: «صدای انتقادی به مقاومت در غزه وجود ندارد.»
خلیل الحیه؛ حامی انتقامگیری خامنهای
دیگر چهره مطرح حماس برای جانشینی هنیه، خلیل الحیه است. او هم در مراسم تشییع جسد هنیه در تهران حاضر بود و هم در خاکسپاری او در دوحه قطر. الحیه با تاکید بر «خشم» این گروه گفت جنگ علیه اسرائیل ادامه خواهد یافت.
الحیه در سال ۲۰۰۶ میلادی به عنوان نماینده شهر غزه در شورای قانونگذاری فلسطین انتخاب شد. این چهره حماس حامی حمله هفتم اکتبر به اسرائیل است و آن را برای تغییر «کل معادله» لازم خوانده است.
الحیه همچنین معتقد است حماس موفق شد مساله فلسطین را دوباره به روی میز بیاورد و پس از حمله هفتم اکتبر «هیچکس در منطقه آرامش ندارد.»
در حالی که شیوه حکمرانی حماس در غزه و مشروعیت آن مورد انتقاد است، الحیه در مصاحبهای به نیویورکتایمز گفته بود هدف حماس اداره غزه و تامین آب و برق نیست، بلکه تجدید توجه به مساله فلسطین است.
تعدادی از از بستگان الحیه، مانند پسران و بستگان هنیه، در حملات هوایی اسرائیل در سال ۲۰۰۷ کشته شدند.
الحیه ماننده دیگر چهرههای حماس به حمایت و مدح خامنهای و وعده او برای گرفتن انتقام هنیه پرداخت و ضمن «شجاعانه» خوانده تهدیدهای او برای حمله به اسرائیل از میزبانی جمهوری اسلامی از هنیه تشکر کرد.
حماس؛ چشمانداز دوری و نزدیکی به تهران
رهبران حماس در قطر ساکن هستند و در سالهای اخیر با افزایش تحرکات منطقهای تهران، حمایت گستردهتری از سوی جمهوری اسلامی دریافت کردهاند.
اکنون در حالی مساله نزدیکی به تهران از سوی یحیی سنوار برای تعیین رهبر بعدی این گروه در قطر مطرح شده که پس از کشتهشدن هنیه، گمانهزنیهایی درباره احتمال اختلاف این گروه و جمهوری اسلامی و بیاعتباری تهران برای میزبانیهای آینده این گروه نیز مطرح شده است.
پس از کشته شدن رییس دفتر سیاسی حماس در تهران، اظهارنظر مقامات جمهوری اسلامی در رسانهها داخلی ایران، منجر به واکنش شماری از چهرههای حماس شد.
از جمله پس از آنکه سعدالله زارعی، از اعضای پیشین سپاه و کارشناس صداوسیما کشتهشدن هنیه را به نقطه ضعفهای امنیتی تیم او مرتبط کرد، خالد قدومی، نماینده حماس در ایران سخن او را «غیراخلاقی و مایه تعجب» خواند و با اشاره به تحقیق تیمهای فنی ایران خواستار پرهیز از اظهارنظرهای «شتابزده» شد.
با این حال، تهران همچنان بر ادامه خط حمایت از حماس پایبند مانده و مسعود پزشکیان پنجشنبه گذشته در تماسی تلفنی با الحیه قول داد که جمهوری اسلامی ذرهای از حمایت از فلسطین کوتاه نیاید.
معین با اشاره به چندین پزشکان جوانی که اغلب آنها در دوره دستیاری به سر میبردند و از ابتدای سال تاکنون اقدام به خودکشی کرده و جان باختهاند، از شرایط کاری آنها انتقاد کرد و گفت دستیاران تخصصی و فوقتخصصی، ارزشمندترین سرمایههای علمی- پژوهشی و تخصصی کشور را تشکیل میدهند.
خودکشی پزشکان
انجمن علمی روانپزشکان ایران زمستان سال ۱۴۰۲ در نامهای به ابراهیم رئیسی، رییس جمهوری وقت، درباره خودکشی گروهی از پزشکان جوان و دستیاران پزشکی هشدار داد و خواستار تشکیل کمیتهای از متخصصان برای جلوگیری از تبدیل آن به یک بحران فراگیرتر شد.
از ابتدای سال جاری تاکنون چندین نفر از کادر درمان کشور به دلایل مختلف خودکشی کردهاند.
وزارت بهداشت در فرودین سال جاری از مرگ یک پزشک جوان به نام پرستو بخشی در خرمآباد خبر داد. درحالی که این وزارتخانه ابتلای او به بیماری روانی را رد کرد، اسناد نشان میدهند این پزشک جوان به افسردگی و اضطراب حاد مبتلا بوده است.
علی سلحشور، سرپرست اداره روابط عمومی سازمان نظام پزشکی و برخی کاربران در فضای مجازی با اشاره به نام دو تن از مسوولان بالادستی این پزشک، آنها را مسوول مرگ خودخواسته بخشی معرفی کردند.
به گفته سلحشور یک تن از اساتید داخلی بیمارستان رحیمی خرمآباد نهایت «بیانصافی، توهین و تحقیر» را در حق بخشی انجام داد.
معین با تاکید بر اینکه «اصلیترین علل این تراژدی بزرگ انسانی» در یک فرآیند تشخیصی و آسیبشناسانه قابل بررسی است، گفت: «تحقیر و توهین مداوم در سلسله مراتب آموزشی و خدمات درمانی که به صورت یکطرفه و از بالا به پائین بدون رعایت اصول حرفهای و شئون انسانی اعمال میشود.»
احساس تبعیض و بردگی
وزیر علوم دولت اصلاحات همچنین «احساس تبعیض و ستم و بردگی در ساختار سلامت و نظام اجتماعی» را یکی دیگر از دلایل این خودکشیها دانست و از طرح خدمت خارج از مرکز در نظام پزشکی به عنوان «بیگاری استثماری و اجباری» یاد کرد که هنوز هم با وجود همه خسارات و اعتراضات ادامه یافته است.
در اردیبهشت سال جاری، زهرا ملکی قربانی، پزشکی که مشغول گذراندن دوره طرح خود در استان هرمزگان بود، به دلیل فشار ناشی از شرایط کار و زندگی به حیات خود پایان داد.
تصاویر منتشر شده از پستهای او در رسانه اجتماعی ایکس و استوریهای اینستاگرامیاش نشان میدهند که ملکی به شرایط سخت کاری و ناامنی در بیمارستان محل طرح خود معترض بوده است.
این پزشک جوان حدود یک ماه پیش در یکی از این پستها خبر داده بود که از یک بیمار با شکایت سرماخوردگی، در بیمارستان کتک خورده و کسی به او کمک نکرده است.
او در ادامه نوشت: «اینها یک گوشه خیلی کوچک از عذابهای طرح است. این، بار اولی نیست که کتک خوردم.»
حصر فارغ التحصیلان
به گفته معین «احساس حصر و زندانی بودن» با گروکشی دانشنامه تحصیلی دانشآموختگان و ایجاد مانع برای خروج از کشور و ادامه تحصیل در خارج یکی از علل اصلی «بحران سوگناک از دست دادن کادرهای جوان پرستاری و علوم پزشکی» است.
او با اشاره به اینکه کار و کشیک شبانهروزی و فرساینده دستیاران در بخشهای بیمارستانی و اورژانسها مورد بیتوجهی قرار میگیرد،عدالت و انصاف مسئولان را زیر سوال برده است.
وبسایت خبری تجارتنیوز، اردیبهشت سال جاری، در گزارشی با اشاره به موضوع خودکشی پزشکان در ایران نوشت فاصله زمانی بین خودکشیها از ابتدای امسال تاکنون به ۱۰ روز رسیده و اگر این روند ادامه پیدا کند، تا پایان سال آمار تکاندهندهای به جا خواهد ماند.
این گزارش با استناد به آمارهای رسمی مبنی بر خودکشی پنج پزشک در ۴۷ روز گذشته، نشان میدهد هر ۱۰ روز یک پزشک در ایران خودکشی میکند.