اعدام رضا رسایی، جوان ۳۴ ساله در صبح روز سه شنبه ۱۶ مرداد موجی از خشم و عصبانیت را در بسیاری از شهروندان ایرانی و کاربران فضای مجازی برانگیخته است. رضا رسایی، به اتهام کشتن یکی از نیروهای سپاه پاسداران در روز ۲۷ آبان ۱۴۰۱ در شهرستان صحنه کرمانشاه بازداشت شده بود.
او درنهایت به اتهام «قتل عمد» نادر بیرامی، رییس اطلاعات سپاه پاسداران شهر صحنه، به اعدام (قصاص نفس) محکوم و بامداد روز سهشنبه ۱۶ مرداد کشته شد.
پیشتر سازمان عفو بینالملل روز ۱۲ اردیبهشت امسال با انتشار نامهای سرگشاده خطاب به غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی هشدار داد همه راههای حقوقی ممکن برای لغو حکم اعدام این معترض بازداشتشده در جریان خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» بیجواب مانده و او ممکن است هر لحظه اعدام شود.
بر اساس این نامه، رسایی تحت شکنجههایی از جمله کتک، شوک الکتریکی، خفهسازی و خشونت جنسی مجبور به اعتراف اجباری شد.
فاطمه حیدری، از اعضای خانوادههای دادخواه، گفت ماموران امنیتی ساعت دو صبح سه شنبه، ۱۶ مرداد مقابل در خانه پدری رضا دوربین نصب کردند و به خانوادهاش اطلاع میدهند که رضا اعدام شده! به گفته حیدری خانواده رسایی پیش از اجرای حکم اعدام فرزندشان، امکان ملاقات با او را پیدا نکردند.
رضا رسایی، که پیرو آیین یارسان بود به اتهام کشتن یکی از نیروهای سپاه پاسداران در روز ۲۷ آبان ۱۴۰۱ در شهرستان صحنه کرمانشاه بازداشت شده بود.
شیرین عبادی، برنده نوبل صلح در خصوص اعدام رضا رسایی، معترض اهل کرمانشاه نوشت که رضا رسایی بیگناه بود. او تاکید کرد که توقف اعدام مخالفان، بهبود زندگی مردم و تحقق دادخواهی، بدون سرنگونی جمهوری اسلامی ناممکن است.
نگار کورکور، خواهر مجاهد کورکور، معترض محکوم به اعدام با اشاره به اجرای حکم اعدام رضا رسایی، در شبکه ایکس نوشت: «رضا رسایی را در سکوت و بیخبری اعدام کردند، نگذارید درسکوت خبری بلایی بر سر برادر من هم بیاورند»
معصومه احمدی، مادر محمد قبادلو، معترض اعدام شده در جریان خیزش انقلابی، عکس رضا رسایی و مادرش را منتشر کرد و نوشت: «ما مادران ایران هر روز شال سفید بر دست به استقبال مادر دادخواه دیگری میرویم که فرزندش را فدای این خاک کرده و با غمهای به دوش نشستهمان غمخوار همدیگر خواهیم شد.»
آتنا دائمی، فعال مدنی، در شبکه ایکس نوشت جمهوری اسلامی اثبات کرده است که هر زمان از انتقام سخت گفتند و نوشتند، بیشتر از هر چیز باید نگران جان شهروندان و زندانیانِ ایران بود.
او اعدام رسایی را پاسخ جمهوری اسلامی به کارزار سراسری مخالفت با اعدام توصیف کرد و نوشت: «۲۸ هفته است که هر سهشنبه زندانیان با باورها و عقاید گوناگون، با تنها سلاح خویش یعنی اعتصاب غذا در برابر مجازات اعدام ایستادهاند و هر هفته زندانیان زندانهای بیشتری به این کارزار پیوستند.»
مسیح علینژاد، روزنامه نگار و فعال سیاسی، در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به اعدام رضا رسایی نوشت رژیم شروع به اعدام معترضان و زندانیان کرده و ایرانیان خشمگین هستند.
او با تاکید بر اینکه فریادهای خانوادههای زندانیان بی گناه برای عدالت باید شنیده شود و برای نجات جان آنها اقدام فوری لازم است از جامعه بین المللی و رسانهها خواست که صدای خانوادههای این زندانیان بی گناه را که در انتظار اعدام هستند، تقویت کنند.
جمشید برزگر، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی، هم با محکوم کردن قتل حکومتی رضا رسایی و ادامه کشتار شهروندان ایرانی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:« تا حکومت تبهکار اسلامی برجاست کشتار ایرانیان متوقف نخواهد شد. تا زمانی که سرنگونی جمهوری اسلامی و گذار از هر شکل استبدادی که تاریخ ما را رقم زده، به فصل مشترک ما با حفظ تمام تنوع و رنگارنگی جامعهمان بدل نشود، هر روز باید سوگوار جانی عزیز باشیم.»
حسین رزاق، فعال سیاسی و زندانی سیاسی سابق هم در این مورد نوشت: «چهارپایههای انتقام سخت از مردم هر روز برپاست…»
مجتبی نجفی، تحلیلگر و استاد علوم ارتباطات هم نوشت که فضای جنگی، بهترین فضا برای جمهوری اسلامی است تا سیاست حذف و اعدام را پیش ببرد. نجفی نوشت :«دیشب که همگی نگران جنگ بودیم یک معترض دیگر را اعدام کردند. گمان نکنید جمهوری اسلامی از این فضای امنیتی جنگی بدش می آید، بهترین فضای تنفس، برای تداوم سلطه و حذف است.»
همزمان سازمان حقوق بشر ایران از جامعهجهانی خواست تا در قبال کشتار زندانیان توسط جمهوری اسلامی واکنش نشان دهند. محمود امیریمقدم، مدیر این سازمان در این خصوص گفت: «مردم ایران مهمترین تهدید علیه رژیم جمهوریاسلامی محسوب میشوند. جامعه جهانی نباید اجازه دهد تا رهبران جمهوریاسلامی با سوءاستفاده از توجه جامعهجهانی به تنش میان ایران و اسرائیل، دست به کشتار دستهجمعی زندانیان و تشدید فضای خفقان در داخل کشور بزنند.»
پیشتر اخباری از فشار نهادهای امنیتی بر اعضای خانواده او منتشر شده بود.
ایران اینترنشنال در اردیبهشت سال جاری در گفتوگو با دو منبع نزدیک به خانواده رضا رسایی که در جریان دستگیری و محاکمه او قرار داشتند، روایت جدیدی را از نواقص قانونی فاحش، پروندهسازی، شکنجه و اعترافگیری اجباری برای متهم کردن او ارائه داد.
روزنامه جمهوری اسلامی، از حامیان پزشکیان در انتخابات، در مطلبی به انتقاد صریح از انتصابات او به عنوان رییسجمهوری پرداخت.
این روزنامه با اشاره به علاقه پزشکیان به نهجالبلاغه (نامهها و خطبههای منتسب به امام اول شیعیان) نوشت: «قطعا آقای رییسجمهور میدانند که طبق نظر مولای متقیان، هرگز انسان پرپولی در هیچ جامعهای بدون آن که حق این و آن را ضایع کرده باشد وجود نخواهد داشت. بنابراین، نباید به سخن توجیهگرانه کسانی که میگویند چه اشکالی دارد افراد مرفه و صاحبان ثروت عهدهدار مسئولیتها باشند اعتنا کرد. اینان همان مرفهان بیدرد هستند.»
جمهوری اسلامی در ادامه با اشاره به وعدههای پزشکیان در زمان انتخابات نوشت: «قرار بود شما همکارانی را دور خود جمع کنید که صدای بیصدایان باشند. بدون تعارف باید به شما بگوییم احکامی که در چند روز گذشته صادر کردهاید دارای چنین گرایشی نیست. اگر اعضای کابینهتان هم از همین قماش باشند، باید از همین ابتدا فاتحه دولت چهاردهم را خواند.»
فرمانده سابق اطلاعات سپاه: پزشکیان فقط میخواهد در چارچوب نظام حرکت کند
روز ۱۴ مرداد و دو روز قبل از انتقاد روزنامه جمهوری اسلامی، حسین طائب، رییس سابق سازمان اطلاعات سپاه پاسداران و مشاور عالی فرمانده کل سپاه در دانشگاه سپاه گفت: «دکتر پزشکیان میخواهد دولتی در چارچوب نظام تشکیل دهد.»
طائب که در سومین دوره تربیت و تعالی محسن فخریزاده، ویژه اعضای هیات علمی، فرماندهان و مدیران دانشگاه «امام حسین» سخنرانی میکرد، خاستگاه سیاسی پزشکیان را چنین توصیف کرد: «رهبر معظم انقلاب شناخت کافی نسبت به دکتر پزشکیان دارند. ایشان وامدار دیگران نیست. شاید تفکر اصلاحطلبی داشته باشد اما تعریف او از اصلاحطلبی منحصر به خود اوست و خود را در درون حاکمیت میبیند.»
تیر ۱۴۰۳، در جریان رقابتهای انتخاباتی، مصطفی پورمحمدی، چهره امنیتی نامزد انتخابات زودهنگام در توصیف چهره پزشکیان به نداشتن سابقه سطح بالای سیاسی او پرداخت و گفت: «پزشکیان مربی توانمندی نیست و دیگران او را اداره میکنند. او تفکر منسجمی برای مدیریت عالی کشور ندارد. پزشکیان نه تجربه دارد و نه قدرت جمعبندی و اجماعسازی. [اگر رای بیاورد] حتی در بلوک فکری خودش و طرفدارانش هم دچار پراکندگی خواهد شد. من نگرانم.»
مشابه همین تعبیر را طائب در سخنرانی روز ۱۴ مرداد خود برای پزشکیان به کار برد.
رییس سابق سازمان اطلاعات سپاه در بیان تفاوتهای حسن روحانی، رییس دولت یازدهم و دوازدهم و پزشکیان گفت: «دولت چهاردهم با دولتی که در سال ۱۳۹۲ شکل گرفت کاملا متفاوت است. حجتالاسلام روحانی قبل از ریاستجمهوری ۱۶ سال به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی فعالیت داشت و تصمیمساز برای آقایان [اکبر] هاشمی رفسنجانی و [محمد] خاتمی بود و برای سطح بینالملل برنامه داشت.»
کابینهای که ظریف چید و انتصاب متهمان اقتصادی
پزشکیان برای انتخاب نامزدهای تصدی وزارتخانهها به محمدجواد ظریف ماموریت داد. نتیجه عمل کارگروه ظریف بهطور شفاف اعلام نشد اما این اقدام پزشکیان کمسابقه بود چرا که معمولا روسای جمهور منتخب، خودشان کابینه خود را انتخاب میکنند.
بعد از ماجرای کارگروه ظریف، موضوع انتصاب معاونتهای پزشکیان حاشیهساز شد. تاکنون او دو متهم پروندههای اقتصادی را منصوب کرده است.
یکی از این دو حمید پورمحمدی است که نه تنها در پرونده اختلاس سه هزار میلیاردی متهم که بازداشت هم شد.
پورمحمدی با حکم پزشکیان حالا رییس سازمان برنامه و بودجه شده است.
شهرام دبیری نیز که با حکم پزشکیان حالا معاون پارلمانی ریاست جمهوری شده است، سال ۱۳۹۹ در پرونده فساد شورای شهر تبریز بازداشت شده بود.
تحلیل دو مقام سابق امنیتی جمهوری اسلامی، یعنی طائب و پورمحمدی درباره پزشکیان به نظر نزدیک به واقعیت است و ردپای ظریف در انتصابات پزشکیان به خوبی مشاهده میشود.
تاکنون در انتصابهای او خبری از مدیران تازه نفس نبوده است.