ینس استولتنبرگ، دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، در مصاحبه با روزنامه آلمانی فرانکفورتر آلگماینه اعلام کرد ناتو میتوانست اقدامات بیشتری برای جلوگیری از حمله نظامی روسیه به اوکراین صورت دهد.
استولتنبرگ در این مصاحبه که روز شنبه ۲۴ شهریور منتشر شد، گفت ناتو اکنون در حال ارسال تجهیزات نظامی به اوکراین برای مقابله با روسیه است اما میتوانست این کار را پیش از شروع جنگ و برای جلوگیری از وقوع آن به انجام برساند.
او افزود اعضای ناتو پیش از شروع مناقشه کنونی، تمایلی به تجهیز اوکراین نداشتند زیرا نگران بودند این اقدام به تشدید تنشها با مسکو بینجامد.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین روز پنجم اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
از زمان آغاز مناقشه کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
دبیرکل ناتو در ادامه مصاحبه خود تاکید کرد پایان دادن به جنگ اوکراین تنها از طریق مذاکره ممکن خواهد بود.
استولتنبرگ گفت: «برای خاتمه این جنگ، باید مجددا در مرحلهای با روسیه گفتوگو شود، اما این گفتوگو باید بر پایه قدرت اوکراین صورت گیرد.»
استولتنبرگ که پیش از این نخستوزیر نروژ بود، پس از ۱۰ سال حضور در ناتو، ماه آینده از سمت خود استعفا خواهد کرد.
قرار است مارک روته، نخستوزیر پیشین هلند، جانشین استولتنبرگ شود.
به دنبال حمله نظامی روسیه به اوکراین، روابط مسکو و ناتو به سردی گراییده و نگرانیها در خصوص شعلهورتر شدن آتش تنشها در منطقه افزایش یافته است.
سران کشورهای عضو ناتو روز ۲۱ تیر با انتشار بیانیهای تاکید کردند همچنان روسیه را مهمترین و مستقیمترین تهدید برای خود میدانند.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، روز ۲۲ شهریور هشدار داد اگر کشورهای غربی به اوکراین اجازه دهند با استفاده از موشکهای دوربرد ساخت این کشورها به عمق خاک روسیه حمله کند، این اقدام بهمنزله نبرد مستقیم غرب و مسکو خواهد بود.
پوتین تاکید کرد چنین تصمیمی «ماهیت و دامنه» مناقشه کنونی را تغییر میدهد و بدین معنا خواهد بود که «کشورهای عضو ناتو، ایالات متحده و کشورهای اروپایی در جنگ با روسیه هستند».
دور جدید مبادله اسیران جنگی میان اوکراین و روسیه
در تحولی دیگر، روسیه و اوکراین ۲۰۶ اسیر جنگی را روز ۲۴ شهریور با یکدیگر مبادله کردند.
شبکه خبری فرانس۲۴ گزارش داد بر اساس توافق میان کییف و مسکو که با میانجیگری امارات متحده عربی نهایی شد، ۱۰۳ اسیر جنگی از هر دو طرف درگیری آزاد شدند.
از زمان آغاز مناقشه کنونی، روسیه و اوکراین در چند نوبت، صدها اسیر جنگی را با میانجیگری امارات، عربستان سعودی و ترکیه مبادله کردهاند.
گزارشها همچنین حاکی از آن است که نیروهای روسیه به پیشروی خود در شرق اوکراین ادامه میدهند.
وزارت دفاع روسیه روز ۲۴ شهریور اعلام کرد نظامیان این کشور کنترل روستای ژِلان پِرش را در شرق اوکراین به دست گرفتهاند. این روستا در حدود ۳۰ کیلومتری شهر راهبردی پوکروفسک قرار دارد.
پوکروفسک به دلیل داشتن خطوط راهآهن و دیگر داراییهای لجستیکی از اهمیت فراوانی برخوردار است.
یک فرمانده ارتش اوکراین در مصاحبه با بیبیسی شرایط میدان نبرد در اطراف پوکروفسک را بحرانی توصیف کرد.
بیبیسی نوشت به نظر میرسد راهبرد ارتش روسیه محاصره این منطقه باشد.
پوتین روز ۱۲ شهریور اعلام کرد ارتش این کشور «با سرعتی بیسابقه در حال پیشروی» در شرق اوکراین است و هر روز چندین کیلومتر مربع از این مناطق را تصرف میکند.
کاخ سفید اعلام کرد این ابراز نگرانی در جریان دیدار بایدن و استارمر در روز جمعه در واشینگتن صورت گرفت.
ایالات متحده، فرانسه، آلمان و بریتانیا روز ۲۰ شهریور از اعمال تحریمهای جدید علیه جمهوری اسلامی بهدلیل ارسال موشکهای بالستیک به روسیه خبر دادند.
جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم روز ۲۳ شهریور اعلام کرد این اتحادیه در همین زمینه در حال بررسی تحریمهایی علیه بخش هوانوردی ایران است.
در سوی مقابل، مقامهای حکومت ایران تحویل محموله موشکی به روسیه را تکذیب کردهاند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز ۲۱ شهریور ضمن رد گزارشها در خصوص کمک موشکی تهران به مسکو گفت: «بار دیگر آمریکا و سه کشور اروپایی بر اساس اطلاعات نادرست و منطق معیوب عمل کردهاند.»
بریتانیا، فرانسه، آلمان و هلند، نمایندگان دیپلماتیک جمهوری اسلامی در کشورهایشان را در اعتراض به اقدام تهران در ارسال موشک بالستیک برای مسکو احضار کردند.
وزارت دفاع بریتانیا روز جمعه ۲۳ شهریور در گزارش اطلاعاتی خود درباره مناقشه اوکراین اعلام کرد موشکهای بالستیکی که جمهوی اسلامی اخیرا در اختیار روسیه قرار داده، از نوع فتح-۳۶۰ هستند.
پس از دیدار روز جمعه میان بایدن و نخستوزیر بریتانیا، هیچ تصمیمی از سوی لندن و واشینگتن درباره حمایت از اوکراین اعلام نشد.
اوکراین و بسیاری از حامیان آن در ایالات متحده و اروپا از بایدن میخواهند محدودیتهای مربوط به سلاحهای دوربرد -تعیین شده از سوی غرب- را لغو کند تا کییف بتواند از این سلاحها برای حمله مستقیم به روسیه استفاده کند.
آسوشیتدپرس نوشت نشانههایی وجود دارد که ممکن است بایدن سیاست دولت خود را در این زمینه تغییر دهد.
ایالات متحده نگران هر گونه اقدامی است که بتواند روسیه را به تشدید درگیری سوق دهد.
دو مقام آمریکایی به آسوشیتدپرس گفتند استارمر به دنبال گرفتن تایید بایدن برای صدور مجوز ارسال موشکهای بریتانیایی «سایه توفان» به اوکراین است.
گفتوگو درباره اسرائیل
بایدن و استارمر با تاکید بر حمایت قاطع از امنیت اسرائیل، لزوم رسیدن به توافق آتشبس در غزه و آزادی گروگانها و توجه اسرائیل به حفاظت از جان غیرنظامیان را یادآوری کردند.
دیوید لمی، وزیر امور خارجه بریتانیا، روز ۱۲ شهریور اعلام کرد این کشور از مجموع ۳۵۰ مجوز صادرات تسلیحات به اسرائیل، ۳۰ مورد را فورا به حالت تعلیق درآورده است.
نتانیاهو تصمیم لندن را «شرمآور» خواند و افزود این اقدام به تقویت حماس منجر خواهد شد. با این حال، بریتانیا تاکید کرد این تعلیق بر توان دفاعی اسرائیل تاثیر نمیگذارد.
رهبران آمریکا و بریتانیا همچنین حملههای حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی به خطوط کشتیرانی تجاری در دریای سرخ را محکوم کردند.
یک هفته پیش از سفر استارمر به آمریکا، بیل برنز، مدیر سیآیای و ریچارد مور، رییس امآی۶ در مقالهای مشترک، بر اهمیت همکاری میان این دو نهاد اطلاعاتی آمریکا و بریتانیا در مواجهه با تهدیدهای «بیسابقه»، بهویژه از سوی روسیه، چین و جریانهای افراطی اسلامگرا تاکید کردند.
در این مقاله که روز شنبه ۱۷ شهریور در روزنامه فایننشال تایمز منتشر شد، آمده است سیآیای و امآی۶ «هیچ متحد قابل اعتماد دیگری» ندارند و باید امروز «در یک نظام بینالمللی مورد مناقشه که در آن دو کشور (آمریکا و بریتانیا) با مجموعهای از تهدیدات بیسابقه روبهرو هستند»، با هم همکاری کنند.
این اعتصاب، تولید هواپیماهای پرفروش بوئینگ را متوقف کرده و به مشکلات مالی و اعتبار شرکت که در سال جاری گریبانگیر این شرکت شده، افزوده است.
ارزش سهام این شرکت از ابتدای سال ۳۸ درصد کاهش یافته است و اواسط روز جمعه سه دهم درصد دیگر هم کاهش یافت.
اعتصاب ساعاتی پس از آن آغاز شد که شعبه محلی اتحادیه بینالمللی مکانیکها و کارگران هوافضا اعلام کرد ۹۴.۶ درصد از کارگران این سه کارخانه بوئینگ به قرارداد پیشنهادی، که حاصل توافق رهبران اتحادیه با روسای شرکت بود، رای منفی دادهاند و ۹۶ درصد هم موافق اعتصاب بودند.
این اعتصاب پروازهای تجاری را تحت تاثیر قرار نخواهد داد، اما ضربه دیگری به این غول هوافضا است که اعتبار حرفهای و وضعیت مالی آن در سال جاری به دلیل مشکلات تولیدی و چندین تحقیق فدرال آسیب دیده است.
کارگران اعتصابی، مونتاژکنندههای هواپیماهای ۷۳۷ مکس، جتهای پرفروش بوئینگ، جت ۷۷۷ و هواپیمای باربری ۷۶۷ در کارخانههای بوئینگ در سه ایالت واشینگتن، اورگان و کالیفرنیاست.
احتمالا این اعتصاب بر تولید هواپیماهای ۷۸۷ دریملاینر، که کارگران غیر اتحادیهای در کارولینای جنوبی تولید و مونتاژ میکنند، تاثیری نخواهد گذاشت.
کلی اورتبرگ، مدیرعامل جدید بوئینگ، هشدار داد که این اعتصاب بهبود وضعیت شرکت را به خطر خواهد انداخت و باعث افزایش تردید در میان خطوط هوایی مشتری این شرکت میشود.
بنا بر اعلام بوئینگ، کارگران مکانیک سالانه به طور متوسط نزدیک به ۷۶ هزار دلار درآمد دارند اما این مبلغ در پایان قرارداد چهار ساله مورد توافق به بیش از ۱۰۶ هزار دلار خواهد رسید.
با این حال، قرارداد پیشنهادی نتوانست انتظارات اعضای اتحادیه را که خواستار افزایش دستمزد ۴۰ درصدی طی سه سال بود، برآورده کند.
اتحادیه همچنین خواستار بازگرداندن طرحهای سنتی بازنشستگی بود که یک دهه پیش لغو شده بود، اما بوئینگ به جای بازگرداندن آن پذیرفته بود سهم شرکت را در پسانداز ماهانه حسابهای بازنشستگی کارکنان (۴۰۱کی) افزایش دهد.
بوئینگ در پاسخ به اعلام اعتصاب گفته آماده است به میز مذاکره با مدیران و نمایندگان اتحادیه بازگردد تا توافق جدیدی حاصل شود: «پیام واضح بود که توافق پیشنهادی ما با رهبری اتحادیه مورد قبول اعضا قرار نگرفت. ما همچنان به بازسازی رابطه خود با کارکنان و اتحادیه متعهد هستیم.»
اعتصاب به مدت طولانی، باعث کاهش نقدینگی بوئینگ میشود که برای تحویل هواپیماهای جدید به خطوط هوایی نیاز مبرمی به آن دارد.
این چالشی دیگر برای کلی اورتبرگ است که تنها شش هفته پیش مسئولیت شرکتی را بر عهده گرفت که در شش سال گذشته بیش از ۲۵ میلیارد دلار ضرر کرده و از رقیب اروپایی خود، ایرباس، عقب مانده است.
دلایل اعضای اتحادیه برای رد توافق
بسیاری از اعضای اتحادیه در طول هفته شکایتهای خود را درباره قرارداد پیشنهادی در رسانههای اجتماعی منتشر کردند.
آدام ووگل، یکی از کارگران بوئینگ، در گفتگو با سیبیسی نیوز، افزایش ۲۵ درصدی حقوق را «چرت و پرت» خواند و گفت: «ما ۱۶ سال است که افزایش حقوق نداشتهایم.»
برودریک کانوی، دیگر کارگر کنترل کیفیت و کارمند ۱۶ ساله بوئینگ، به سیبیسی نیوز گفت شرکت میتواند حقوق بیشتری بپردازد: «بسیاری از اعضا از پیشنهاد اول شرکت ناراحت بودند. ما امیدواریم که پیشنهاد دوم همان چیزی باشد که به دنبالش هستیم. اگر نه... ما به اعتصاب ادامه خواهیم داد و از خودمان دفاع خواهیم کرد.»
چرا این اعتصاب مهم است؟
یک اعتصاب طولانیمدت میتواند میلیاردها دلار برای بوئینگ هزینه داشته باشد. برای شرکتی با بدهی ۴۵ میلیارد دلاری و در حالی که تلاش میکند تولید را افزایش دهد و اعتبار آسیبدیده خود را ترمیم کند، این شرایط ایدهآل نیست
آکسیوس به نقل از یک تحلیلگر تخمین زده است که هر ۳۰ روزی که کارگران در اعتصاب باشند برای بوئینگ یک و نیم میلیارد دلار هزینه خواهد داشت.
به این ترتیب، اولویت اصلی شرکت اکنون پایان دادن به اعتصاب در سریعترین زمان ممکن است. هفت اعتصاب قبلی کارگران کارخانه از سال ۱۹۴۸ تا ۲۰۰۸ به طور میانگین ۵۸ روز به طول انجامیده است.
کییف نخستینبار در پاییز ۲۰۲۲جمهوری اسلامی را متهم کرد پهپادهای انتحاری شاهد را به روسیه داده که از آن در جنگ علیه اوکراین استفاده میشود.
بعدتر شواهد میدانی و گزارشهای اطلاعاتی از این جنگ نشان داد که نیروهای روسی به طور گسترده از این پهپادها برای حملات دوربرد منظم علیه اهداف نظامی و غیرنظامی اوکراینی استفاده کردهاند.
روزنامه والاستریت ژورنال، اردیبهشت سال جاری گزارش داد مسکو به طور فعال پهپادهای شاهد را با استفاده از فنآوری ایرانی در کارخانهای در جمهوری تاتارستان تولید میکند.
وزارت خارجه اوکراین در پست خود در ایکس نوشته است جمعه ۲۳ شهریور، دومین سالگرد سرنگونی اولین پهپاد ایرانی است که روسیه در جنگ علیه اوکراین به کار گرفته است.
پشتیانی نظامی تهران از مسکو در جریان جنگ اوکراین، بیش از همه و تا پیش از ارسال موشکهای بالستیک در هفته اخیر، بیشتر شامل تامین پهپادهای تهاجمی و انتحاری بوده است.
این پهپادها که محمولههای کوچکتری از مواد انفجاری یا سلاحهای تهاجمی را حمل میکنند هستند، به دلیل سرعت بسیار کمتری هم که نسبت به موشکهای بالستیک دارند، راحتتر ساقط میشوند.
گسترش همکاری نظامی تهران مسکو از پهپاد به موشک بالستیک
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، سهشنبه ۲۰ شهریور اعلام کرد روسیه موشکهای بالستیک از ایران دریافت کرده و احتمالا در هفتههای آینده از آن استفاده خواهد کرد.
متحدان غربی اوکراین گفتهاند تامین موشکهای بالستیک برای روسیه از سوی جمهوری اسلامی، تشدید جنگ را در پی خواهد داشت.
ودانت پاتل، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم ۱۷ شهریور با اشاره به گزارشها مبنیبر ارسال موشکهای بالستیک ایران به روسیه گفت که ایالات متحده بهصراحت گفته است که این اقدام میتواند «پیامدهای بسیار جدی» برای جمهوری اسلامی داشته باشد.
کییف هم هشدار داده که اگر روسیه از این موشکها برای حمله به اوکراین استفاده کند، ممکن است روابط دیپلماتیک خود را با تهران قطع کند.
پیشتر در ۱۶ شهریور روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از مقامهای اروپایی و آمریکایی گزارش داد با وجود هشدارهای غرب، جمهوری اسلامی محمولهای از موشکهای بالستیک کوتاهبرد را در اختیار روسیه قرار داده است.
به گفته مقامهای غربی، این محموله شامل بیش از ۲۰۰ موشک بالستیک است.
روزنامه آلمانی مِرکور هم هشتم خرداد سال جاری گزارش داد روسیه برای اولین بار در جریان جنگ اوکراین، از بمبهای هدایتشونده مدرن ساخت ایران با نام قائم-۵استفاده کرده است.
موشکهای بالستیک فتح ۳۶۰
وزارت دفاع بریتانیا روز جمعه، ۲۳ شهریور، در آخرین گزارش اطلاعاتی خود درباره مناقشه اوکراین اعلام کرد موشکهای بالستیکی که جمهوی اسلامی اخیرا در اختیار روسیه قرار داده، از نوع فتح ۳۶۰ هستند.
بر اساس این گزارش، موشک فتح۳۶۰ که چهار سال پیش از آن رونمایی شد، میتواند کلاهکی به وزن ۱۵۰ کیلوگرم را تا بُرد ۱۲۰ کیلومتر حمل کند.
وزارت دفاع بریتانیا افزود ضریب خطای ادعایی این نوع موشک کمتر از ۳۰ متر اعلام شده است و میتوان آن را بر روی انواع مختلفی از پرتابگرهای متحرک جادهای مستقر کرد.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، در مهر ۱۴۰۱ در توصیف موشکهای نقطهزن و سوخت جامد فتح۳۶۰ نوشت: «این موشکها مجهز به کلاهکهای سنگرشکناند و اخیرا به سامانه هدایت ترکیبی و اپتیکی مجهز شدهاند و میتوانند در محیط جنگ الکترونیک مقاومت زیادی داشته باشند و بدون اخلال اهداف را منهدم کنند.»
تکذیب و تائیدهای تهران
جمهوری اسلامی ارسال موشکهای بالستیک به روسیه را رد کرده و کرملین هم گزارشهای مربوط به دریافت این موشکها را بیاساس خواند.
با این وجود، ۱۷ شهریور، کمتر از ۲۴ ساعت پس از آنکه دفتر نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد ارسال تجهیزات نظامی به روسیه را قویا تکذیب کرد، احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، خبر ارسال موشکهای ساخت ایران به روسیه را مورد تایید قرار داد.
او ضمن تایید کمک نظامی تهران به مسکو در جریان جنگ اوکراین گفت: «ما برای تامین نیاز خود، از جمله در واردات سویا و گندم باید تهاتر کنیم. یک بخش از تهاتر شامل ارسال موشک و بخش دیگر، ارسال پهپادهای نظامی به روسیه است.»
اردستانی در پاسخ به این پرسش که ارسال موشکهای بالستیک به روسیه میتواند به اعمال تحریمهای بیشتر و حتی فعال شدن مکانیسم ماشه علیه جمهوری اسلامی منجر شود، افزود: «دیگر بالاتر از سیاهی رنگی نیست. ما به حزبالله، حماس و حشد شعبی موشک میدهیم، چرا به روسیه ندهیم.»
تهران و مسکو از زمان حمله روسیه به اوکراین در ۵ اسفند ۱۴۰۰ به یکدیگر نزدیکتر شدهاند و کرملین اعلام کرده که دو کشور در تمامی زمینهها در حال توسعه روابط هستند.
محمد باقری، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در شهریور سال گذشته بر تقویت روابط نظامی میان تهران و مسکو تاکید کرد.