بورل: ارسال موشکهای بالستیک ایران به روسیه، تهدید مستقیم اتحادیه اروپاست
جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در دیدار با عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهورس اسلامی، ارسال موشکهای بالستیک ایران به روسیه را تهدید مستقیم علیه اتحادیه اروپا ارزیابی کرد و خواستار توقف بازداشت شهروندان اروپایی شد.
بحث درباره حمایت نظامی جمهوری اسلامی از روسیه در جنگ اوکراین یکی از محورهای اصلی این دیدار بود که حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد انجام شد.
در بیانیه مطبوعاتی اتحادیه اروپا که روز چهارشنبه چهارم مهر منتشر شده، آمده این دیدار فرصتی بود تا موضع این اتحادیه در مورد مجموعه گستردهای از «مسائل مشکلساز»، به ویژه حمایت نظامی ایران از روسیه و بحرانهای منطقهای به اشتراک گذاشته شود.
بورل در این دیدار تاکید کرد اتحادیه اروپا شدیدا ارسال اخیر موشکهای بالستیک ساخت ایران به روسیه را محکوم میکند.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا خطاب به عراقچی خاطر نشان کرد که این اتحادیه اقدام ایران را تهدیدی مستقیم برای امنیت اروپا میداند.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و دیپلمات ارشد این اتحادیه، پیشتر و در ۲۳ شهریور در واکنش به گزارشها مبنی بر این که تهران به روسیه در حال جنگ با اوکراین موشکهای بالستیک داده، گفت اتحادیه اروپا در حال بررسی تحریمهایی است که بخش هوانوردی ایران را هدف قرار میدهند.
روز ۱۶ شهریور، روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد با وجود هشدارهای غرب، جمهوری اسلامی محمولهای از موشکهای بالستیک کوتاهبرد را در اختیار روسیه قرار داده است.
بر اساس بیانیه روز چهارشنبه اتحادیه اروپا، بخش دیگری از دیدار بورل و عراقچی به وضعیت خاورمیانه اختصاص داشت. در این دیدار بورل با تاکید بر خطر تشدید تحرکات نظامی و پیامدهای آن برای تمام منطقه، خواستار رسیدگی سریع به وضعیت آن شد.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا ضمن تاکید بر حمایت از صلح از ایران خواست از نفوذ خود برای پیشگیری از تشدید تنشها استفاده کند.
بورل در این دیدار گفت آتشبس در غزه و توافق در مورد بازگرداندن گروگانهای اسرائیل باید اولویت اصلی برای بهبود وضعیت غیرنظامیان در نوار غزه باشد.
حکومت ایران پس از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، به دلیل حمایتهایش از این گروه مورد انتقاد شدید غرب قرار گرفته است و مقامهای غربی بارها از تهران خواستهاند با توجه به نفوذش بر حماس از تشدید تنش در منطقه جلوگیری کند.
حمله حماس به رویارویی مستقیم جمهوری اسلامی و اسرائیل هم کشید و تهران شامگاه ۲۵ فروردین با بیش از ۳۰۰ موشک کروز، موشک بالستیک و پهپاد به اسرائیل حمله کرد. این اولین حمله مستقیم حکومت ایران به خاک اسرائیل بود.
اسرائیل نیز در پاسخ به عملیات نظامی حکومت ایران، بامداد ۳۱ فروردین پایگاه هوایی هشتم شکاری اصفهان را هدف قرار داد.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با اشاره به اهمیت رعایت حقوق بشر و آزادیهای اساسی، از مقامات ایران خواست حقوق شهروندان خود را رعایت کند.
بورل در این دیدار خواستار پایان دادن جمهوری اسلامی به بازداشتهای خودسرانه، از جمله بازداشت شهروندان اتحادیه اروپا شد.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با اشاره به نقش خود به عنوان هماهنگکننده در برجام بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد، برای تسهیل یک راهحل دیپلماتیک که نگرانی طرفها را برطرف کند،اعلام آمادگی کرد.
در پایان بیانیه مطبوعاتی اتحادیه اروپا آمده هر دو طرف بر اهمیت گفتوگو برای رسیدگی به چالشهای ژئوپلیتیکی و دوجانبه تاکید کردند.
عراقچی که هم اکنون همراه با مسعود پزشکیان در نیویورک به سر میبرد. او علاوه بر بورل، دیدارهای دیگری از جمله دیدار با دیوید لمی، همتای بریتانیایی خود داشته است. او یکی از اعضای ارشد تیم مذاکرهکننده هستهای در توافق برجام بود.
با مرگ مغزی و فوت یکی از مصدومان، آمار جانباختگان انفجار در معدن طبس به ۵۰ نفر رسید و با اجازه خانواده پیکر او برای اهدای عضو به یزد منتقل شد. همزمان، روزنامههای شرق و جمهوری اسلامی از شرایط سخت بازماندگان و کوتاهی مسئولان در پیشگیری از این فاجعه گزارش دادند.
بر اساس گزارش شرق که روز چهارشنبه چهارم مهر منتشر شد، یکی از مسئولان معدن معدنجوی طبس در توضیح دلیل بیتوجهی مدیران به شکایتهای کارگران از وضعیت معدن، گفت هر لحظه امکان دارد اتفاقی رخ دهد، همیشه همه از مدیران خود گله دارند و هرکسی در شغل خودش با خطراتی مواجه است.
او که نامش در این گزارش درج نشده پس از مواجهه با اعتراض خبرنگار شرق که جان کارگر در میان بوده، افزود: «شما اطمینان میدهید که هنگام رانندگی چرخ ماشینت خراب نشود.»
طبق این گزارش، کارگران از مدتها قبل درباره افزایش سطح گاز در معدن هشدار داده بودند، اما این هشدارها از سوی مدیران نادیده گرفته شد و اگر میزان گاز به درستی اندازهگیری شده و از سیستمهای تهویه قویتری استفاده میشد، این حادثه مرگبار رخ نمیداد.
محمدحسن نامی، رییس سازمان مدیریت بحران، با اشاره به نقصهای ایمنی در معادن، به شرق گفته بسیاری از معادن کشور فاقد سیستمهای نظارتی و مانیتورینگ لازم برای جلوگیری از چنین حوادثی هستند و مسئولان باید به صورت منظم از معادن بازدید و شرایط ایمنی آنها را بررسی کنند.
گزارش شرق میافزاید حداکثر حقوق این کارگران ۲۰ میلیون تومان در ماه بوده و بازماندگان برای حمل جنازه عزیزان خود مجبور به پرداخت ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان شدهاند و در نبود ماشینهای مجهز به سردخانه از یخ برای سرد نگهداشتن جنازهها استفاده کردند.
به گفته یکی از کارگران معدن، او در پایان شیفت خود وجود گاز در معدن را هشدار میدهد اما سرپرست آنها بیتوجه به خطرات موجود از آنها میخواهد تا کار خود را ادامه دهند.
یکی از دیگر از کارگران با اشاره به سانسور حرفهایشان در مصاحبه با صداوسیما تاکید کرد که آنها از حداقل امکانات برای کار در معدن مانند کیسه نجات مناسب و ماسکهای فیلتردار و تهویه مناسب بی بهرهاند و «ما هیچ امکاناتی نداریم. مثلا یک کیسه خودنجات که نوعی ماسک است به ما دادند که دیدیم همه خراب است».
پیشتر پدر یکی از معدنکاران کشته شده در معدن طبس به نشریه «پیام ما» گفته بود: «معدن همیشه گاز داشته است و چشمانشان میسوخت، هرچه میگفتند که برایشان قطره چشمی بخرند، گوش نمیدادند و میگفتند آب بزنید خوب میشود.»
روزنامه جمهوری اسلامی هم روز چهارشنبه با اشاره به تضادها در اظهارنظرهای مسئولان نوشت وزیر کار هر گونه کوتاهی را رد کرده و گفته این تنها یک حادثه بوده است، ولی افراد دیگری از نمایندگان مجلس و بعضی مسئولان اجرایی گفتند موارد ایمنی در معدن رعایت نشده بود و این واقعه ناشی از وجود نواقص موجود در کارگاه بوده است.
زهرا سعیدی، سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس روز سهشنبه علت انفجار در این را رعایت نکردن مسائل ایمنی دانست و گفت آژیر مرکزی معدن یا خراب بوده یا اصلا وجود نداشته است.
به نوشته روزنامه جمهوری اسلامی، ۵۰ کارگر معدنجوی طبس در حالی جان باختند که در شهریور ۱۴۰۰ ابراهیم رئیسی پس از بازدید از معادن طبس به پیمانکار برای تغییر شرایط کارگران ۲۰ روز فرصت داده بود.
محمدعلی آخوندی، مدیرکل مدیریت بحران خراسان جنوبی، روز سهشنبه گفت تمام معدنکارانی که در معدنجوی گرفتارند جزو فوتشدگان محسوب میشوند و همچنان ۱۰ پیکر همچنان در معدن حبس هستند.
شامگاه شنبه ۳۱ شهریور ماه، رسانهها از انفجار در یکی از کارگاههای شرکت زغالسنگ معدنجو در طبس بر اثر «نشت گاز» خبر دادند.
مدیرکل مدیریت بحران خراسانجنوبی روز سهشنبه گفت مجموع کارگران شرکت معدنجو در زمان حادثه ۶۵ نفر بودهاند.
پیشتر گزارش شده بود که در زمان انفجار ۶۹ کارگر در بلوک سی و بی معدن مشغول کار بودهاند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در یک دیدار عمومی در نخستین واکنشش به کشته شدن گروهی از فرماندهان حزبالله لبنان در انفجار پیجرهایشان و حملات هوایی اخیر اسرائیل گفت آمریکا به پیروزی این کشور در جنگ برای انتخابات پیشروی خود نیاز دارد و حزبالله لبنان از پا نیافتاده است.
رهبر جمهوری اسلامی روز چهارم مهر در دیدار با جمعی که وبسایت او آنها را « پیشکسوتان و فعالان دفاع مقدس و مقاومت» خواند، حاضر شد.
این دیدار به مناسبت «هفته دفاع مقدس» که از مناسبتهای رسمی در جمهوری اسلامی است، برگزار شد.
خامنهای در این دیدار برای نخستین بار به حملات هدفمند اخیر ارتش دفاعی اسرائیل به فرماندهان حزبالله واکنش نشان داد. رهبر جمهوری اسلامی، با اشاره به هدف قرار گرفتند عناصر کلیدی حزبالله گفت: «این موارد خسارتی نیست که حزبالله را از پا درآورد.»
خامنهای با «قهرمان» توصیف کردن نیروهای حزبالله افزود: «استحکام سازمانی و نظامی حزبالله و اقتدار آن بسیار بالاتر از اینهاست.»
از ۲۷ شهریور ۱۴۰۳، اسرائیل در عملیاتی بیسابقه، دستگاههای پیجر فرماندهان و اعضای سازمان حزبالله را از را دور منفجر کرد.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع ارشد امنیتی لبنانی نوشت اسرائیل در پنج هزار پیجر حزبالله بمبگذاری کرده بود.
همین خبرگزاری در گفتوگو با یکی از مقامات حزب الله گزارش داد در نتیجه عملیات انفجار پیجرها یکهزار و ۵۰۰ عضو این گروه کشته، نقص عضو یا نابینا شدند.
رهبر جمهوری اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود، با شبیه دانستن عملیات نیروهای لبنانی و فلسطینی علیه اسرائیل با نیروهای ایران در جنگ هشت ساله با عراق گفت: «حکم قطعی و شرعی این است که همه تلاش کنند فلسطین و مسجدالاقصی را به صاحبان اصلی آن بازگردانند.»
خامنهای با اشاره به حملات حزبالله لبنان به اسرائیل گفت: «حزبالله لبنان که بخاطر غزه سینه خود را سپر کرده و در معرض حوادث تلخ قرار میگیرد، در حال جهاد فی سبیل الله است.»
او ضمن «خلاف واقعگویی» توصیف کردن اظهارات مقامات آمریکا درباه بیاطلاعی و دخالت نداشتن در حملات اسرائیل به نیروهای حماس و حزبالله گفت دولت کنونی آمریکا برای انتخاباتی که در پیش دارد احتیاج دارد نشان دهد که از اسرائیل حمایت کرده و او را پیروز کرده است.
خامنهای در ادامه خاطرنشان کرد: «البته به آرای مسلمانهای آمریکا هم احتیاج دارند لذا تظاهر میکنند که دخالتی ندارند.»
این سخنان خامنهای در حالی است که دولت جو بایدن، از ابتدای آغاز درگیریها، چندین طرح آتشبس ارائه کرده است.
در آخرین تلاش دولت ایالات متحده در ۱۵ شهریور ۱۴۰۳، خبرگزاری رویترز به نقل از دو مقام آمریکایی، دو منبع امنیتی مصری و یک مقام مطلع دیگر که نام و هویت هیچ یک از آنها را اعلام نکرد، گزارش داد که کاخ سفید در تلاش است تا پیشنهاد جدیدی را برای آتشبس در غزه و آزادی گروگانهای اسیر در دست حماس ارائه دهد.
دونالد ترامپ، رییس جمهوری پیشین آمریکا و نامزد حزب جمهوریخواه برای ریاست جمهوری ۲۰۲۴، در توییتی با تاکید بر «تهدیدهای بزرگ» از سوی جمهوری اسلامی علیه جانش و اشاره به اقدامات پیشین جمهوری اسلامی، در شبکه ایکس نوشت تهران دوباره در این زمینه تلاش خواهد کرد.
ترامپ روز چهارشنبه چهارم مهر در پست خود افزود: «شرایط خوبی برای کسی نیست. من با مردان، تفنگها و سلاحهایی بیش از آنچه تا به حال دیدهام، احاطه شدهام.»
او در ادامه ضمن تشکر از کنگره برای تایید بودجه بیشتر برای سرویس مخفی آمریکا، نوشت هر حمله به یک رییس جمهوری سابق در این کشور به معنای مرگ افراد مهاجم است.
پیشتر ستاد انتخاباتی ترامپ در بیانیهای اعلام کرده بود مقامهای اطلاعاتی آمریکا سوم مهر به ترامپ درباره «تهدیدهای واقعی و مشخص» جمهوری اسلامی برای ترور او گزارش دادند.
طبق این بیانیه، تلاشهای تهران برای ترور ترامپ با هدف بیثباتسازی آمریکا و تفرقهافکنی در این کشور صورت گرفته است.
ترامپ شامگاه شنبه ۲۳ تیر در تجمع انتخاباتی خود در ایالت پنسیلوانیا هدف گلوله قرار گرفت و از ناحیه گوش مجروح شد. او از این حمله جان سالم به در برد.
شبکه سیانان بعد از آن و در تاریخ ۲۶ تیر گزارش داد مقامهای آمریکایی در هفتههای اخیر از یک منبع انسانی، اطلاعاتی در خصوص توطئه جمهوری اسلامی به منظور تلاش برای ترور ترامپ به دست آورده بودند. با این حال شواهدی مبنی بر ارتباط ضارب ترامپ با حکومت ایران به دست نیامد.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل گزارش تلاش تهران برای ترور ترامپ را «بیاساس و مغرضانه» خواند.
به گزارش سیانان، این اطلاعات باعث شده بود سرویس مخفی ایالات متحده تدابیر امنیتی خود را برای محافظت از رییسجمهوری پیشین این کشور افزایش دهد.
وبسایت پولیتیکو هم بعد از آن گزارش داد جامعه اطلاعاتی آمریکا به طور فزایندهای شواهدی دریافت کرده که نشان میدهد ایران به طور فعال در حال برنامهریزی برای کشتن ترامپ، احتمالا در آستانه انتخابات نوامبر است و ممکن است تلاشهای بیشتری برای ترور ترامپ در هفتههای آینده انجام شود.
دو مقام ارشد آمریکایی که به شرط ناشناس ماندن با پولیتیکو گفتوگو کردند، گفتند ایران سالها در نظر داشته به خاطر کشتن قاسم سلیمانی از ترامپ انتقام بگیرد، اما اطلاعات اخیر نشان میدهد که تهدیدها در ماههای اخیر افزایش یافته و مقامات به اطمینان بیشتری درباره نیات تهران رسیدهاند.
علی باقری کنی، سرپرست پیشین وزارت خارجه ایران، در گفتوگو با فرید زکریا در سیانان درباره گزارش این شبکه در مورد توطئه جمهوری اسلامی برای ترور ترامپ گفت تهران پس از کشته شدن سلیمانی «فقط» از طریق ظرفیتهای حقوقی داخلی و بینالمللی به دنبال پیگرد عاملان کشتن سلیمانی بوده است.
کارزار انتخاباتی ترامپ هم در ماههای گذشته هدف حمله هکرهای مورد حمایت جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
روزنامه وال استریت ژورنال ۲۲ مرداد در گزارشی نوشت هک کارزار انتخاباتی ترامپ باعث شده که مقامهای اطلاعاتی آمریکا، جمهوری اسلامی را به عنوان بزرگترین تهدید برای تاثیرگذاری بر انتخابات آمریکا بدانند؛ پیشتر آنها، از روسیه به عنوان بزرگترین تهدید برای انتخابات آمریکا یاد میکردند.
سازمانهای امنیتی آمریکا ۲۸ شهریور اعلام کردند که نیروهای سایبری جمهوری اسلامی در خرداد سال جاری برای افرادی که در آن زمان همراه کارزار انتخاباتی بایدن بودند، ایمیلهایی ارسال کردند که حاوی گزیدهای از محتوای دزدیدهشده از کارزار انتخاباتی ترامپ بود.
بر اساس این گزارش جمهوری اسلامی نه تنها به دنبال ایجاد هرج و مرج در آمریکاست، بلکه به طور مستقیم تلاش دارد تا به نامزدی ترامپ ضربه بزند؛ درگیر کردن مستقیم آمریکاییها در عملیاتهای نفوذی خود از جمله تامین مالی اعتراضات حامی فلسطین در دانشگاهها و انتشار اطلاعات نادرست از طریق شبکههای گسترده آنلاین بخشی از این تلاشها است.
تعدادی از اعضای مجلس نمایندگان آمریکا روز یکم مرداد و پس از ترور ناموفق ترامپ در ۲۴ تیر با اشاره به تهدیدات مداوم جمهوری اسلامی علیه او، از کیمبرلی چیتل، رییس سرویس مخفی این کشور به دلیل عدم اتخاذ تدابیر امنیتی مناسب برای محافظت از رییسجمهوری پیشین ایالات متحده به شدت انتقاد کردند.
یک روز پس از سخنرانی مسعود پزشکیان، رییس دولت در ایران، رسانههای داخل کشور همچنان سرگرم واکاوی سخنان او در یک نشست خبری هستند. پزشکیان در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، خواستار بازگشت به برجام و برگزاری رفراندوم در فلسطین شد.
روزنامه کیهان، تحت مدیریت رهبر جمهوری اسلامی، در گزارش اصلی روز چهارم مهر خود با عنوان «اظهارات نسنجیده در نیویورک چه کسانی به رییس جمهور مشاوره میدهند؟!» به موضعگیریهای پزشکیان در نیویورک پرداخت.
پزشکیان در جریان یک نشست خبری در نیویورک، گفت: «ما آمادهایم تمام سلاحهای خود را کنار بگذاریم، به شرط آنکه اسرائیل هم سلاحهای خود را کنار بگذارد و یک سازمان بینالمللی بیاید و در منطقه امنیت تامین کند. اصلا به آنها هم نیازی نیست و ما خود بلدیم امنیت خود را تامین کنیم.»
این موضعگیری پزشکیان خیلی زود در رسانههای جهان مورد توجه قرار گرفت.
با این وجود محمدجواد ظریف، معاون امور راهبردی در دولت پزشکیان، در حساب شبکه ایکس نوشت: «در دام روایتسازانی که ۷۰ سال است چهرهای وارونه از منطقه ما ساختهاند، نیفتیم و به جای رسانههای صهیونیستی به خدمتگزاران خود اعتماد کنیم.»
توصیه کیهان: پزشکیان از اطرافیانش دوری کند
روزنامه کیهان در گزارش خود با «سهو لسان» خواندن اظهارات پزشکیان در نیویورک نوشت: «تکرار سخنان نسنجیده و مواضعی که بدون تامل اتخاذ شده و بیش از هر چیز ناشی از تاثیر مشاوران غربگرا و پرمدعاست نگرانیها را در بین افکار عمومی و دلسوزان انقلاب، نظام و کشور تشدید کرده است.»
کیهان به طور مشخص به نام مشاوران اشاره نکرده، اما ظریف وزیر خارجه دولت حسن روحانی که مواضعش مخصوصا درباره توافق برجام و ارتباط با غرب در سالهای گذشته بارها مورد حمله مخالفانش قرار گرفته، در این سفر پزشکیان را همراهی میکند.
کیهان که مدیرمسئول آن مستقیما از طرف علی خامنهای تعیین میشود، ادامه داد: «روانشناسان برآیند ذهنیت هر فرد را مجموعی از ذهنیت اطرافیان، دوستان و مشاوران آن فرد میدانند، به نظر میرسد رییسجمهور باید با کنار گذاشتن و دوری از افرادی که پیشتر نیز در دولت روحانی کارنامه خود را با نمره مردودی و اعتماد رهبری را با ضربه بزرگ به تواناییهای کشور با انعقاد برجام و سپس شکست برجام پس دادند، کشور را از پرتگاههای خطرناکی که در مسیر توسعه و امنیت ایران در دوران گذار قدرت جهانی قرار دارد، مصون بدارد.»
خبرگزاری فارس: احتمالا دچار سبق لسان شده است
برخی رسانههای حامی دولت چهاردهم نوشتند بخشی از سخنرانی پزشکیان که به زمین گذاشتن سلاح از سوی ایران در صورت خلع سلاح اسرائیل پرداخته بود، «شیطنت رسانهای» بوده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، در مطلبی که روزنامه همشهری هم آن را پوشش داد، نوشت بررسی فایل صوتی جلسه نشان میدهد پزشکیان واقعا این حرف را زده است.
فارس افزود: «با اینکه مراجعه به سایر سخنان پزشکیان در این نشست نشان میدهد که این عبارت با سایر اظهارات وی در تضاد است و رییس جمهور احتمالا دچار سبق لسان شده است. اما بیدقتی در بیان این جملات تا حدی است که برخی اطرافیان وی هم از این جملات متعجب شدهاند.»
روزنامه فرهیختگان: رییس جمهور بیشتر دقت کند
روزنامه اصولگرای فرهیختگان، وابسته به دانشگاه آزاد اسلامی در مطلبی ضمن تایید سخنان پزشکیان راجع به اسرائیل نوشت، برآیند سخنان او نشان میدهد، منظور پزشکیان «تقلیل مقاومت و البته خلعسلاح ایران» نبوده است.
این روزنامه در پایان نوشته است: «در بخشهای مختلف صحبتهای پزشکیان، ادبیات تند او علیه اسرائیل و جنایتهایش به چشم میخورد و مشخص است که اظهارات او به معنای عادیسازی روابط با اسرائیل و نقض آرمان اصلی جمهوری اسلامی نبوده است.»
اولین سخنرانی رییس دولت چهاردهم در مجمع عمومی سازمان ملل
پزشکیان روز سوم مهر در نخستین سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل ابتدا به موضوع درگیریهای غزه، لبنان و اسرائیل پرداخت.
او ضمن تکرار پیشنهاد برگزاری همهپرسی در فلسطین، گفت تنها از این طریق «مسلمان، یهودی و مسیحی، میتوانند در سرزمینی واحد و در آرامش و به دور از نژادپرستی و آپارتاید در کنار هم زندگی کنند».
پزشکیان درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی هم گفت: «ایران و قدرتهای جهانی با نگرشی فرصتمحور به برجام دست یافتند و ما در برابر شناسایی حقوق ایران و رفع تحریمها بالاترین سطح از نظارتها در حوزه هستهای را پذیرفتیم. خروج یکجانبه ترامپ از برجام نشانگر دیدگاه تهدید محور در عرصه سیاسی و نگاه قدرتمحور در عرصه اقتصادی بود.»
او افزود جمهوری اسلامی آماده تعامل با اعضای برجام است و اگر تعهدات برجامی بهطور کامل و با حسن نیت اجرا شود میتوان در مورد دیگر مسائل هم وارد گفتوگو شد.
غرب در سالهای گذشته، بارها خواستار پرداختن به برنامه موشکی حکومت ایران و حمایتش از گروههای نیابتی تهران در منطقه شده، اما مقامات جمهوری اسلامی این موضوع را رد کرده و حاضر به مذاکره درباره این مسائل نشدهاند.
دولت روحانی در مهرماه سال ۱۳۹۴، در مذاکره با ۵+۱ توافق برجام را پذیرفت؛ توافقی که دونالد ترامپ، رییس جمهور وقت ایالات متحده در اردیبهشت سال ۱۳۹۷ به طور رسمی از آن خارج شد.
خروج آمریکا از این توافق، ضربه سنگینی به برنامههای جمهوری اسلامی وارد کرد. از زمان خروج ترامپ از برجام، دولت روحانی تلاشهای گستردهای برای احیای آن انجام داد، اما ناکام ماند.
شکست و احیای برجام یکی از موضوعات اصلی رقابتهای انتخاباتی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ بود. پزشکیان که ظریف، چهره اصلی توافق برجام در دولت روحانی را در تیم خود داشت، وعده احیای روابط با غرب را در رقابتهای انتخاباتی داد.
با این وجود، قانون اقدام راهبردی مجلس شورای اسلامی از سوی حامیان پزشکیان از جمله موانع اصلی داخلی احیای برجام عنوان میشود.
دولت ابراهیم رئیسی با وجود مخالفت تبلیغاتی با برجام در مذاکرات احیای برجام شرکت کرد، اما تلاشش برای احیای برجام بی ثمر ماند.
آغاز ریاست جمهوری پزشکیان که بسیاری از چهرههای توافق برجام از جمله ظریف و عباس عراقچی را در تیم خود دارد، به عنوان نشانهای از حرکت جمهوری اسلامی به سمت احیای برجام یا توافقی مشابه شناخته شد.
سخنان مسعود پزشکیان در نشست مجمع عمومی سازمان ملل بسیار شبیه به بیانیههای رسمی جمهوری اسلامی بود؛ بیانیههایی که طی سالهای گذشته اغلب توسط رؤسای جمهوری ایران با اندکی تفاوت تکرار شدهاند. جهان از این سخنرانی مطلب جدیدی نشنید و اساساً انتظاری هم نمیرفت.
سخنان پزشکیان همانند سخنرانیهای قبلی مقامات ایران در سازمان ملل بود، با کمترین تغییرات. این تکرار باعث میشود که اظهارات رؤسای جمهوری ایران در این نشستها از یک قالب مشخص فراتر نرود. این سخنرانی بیشتر به مثابه ترکیبی از واژگان و جملات دیپلماتیک بود که ظریف و عراقچی به او داده بودند تا بخواند، در حالی که توجه جهانیان بیشتر به فعالیتهای سپاه و خامنهای در لبنان و غزه معطوف است نه به زبان پزشکیان. به نظر میرسد این بیانات از نظر محتوایی چیزی جز یک «سالاد کلمات» نبود. سخنان پزشکیان در یک نشست خبری با رسانهها در نیویورک نیز با حمله منتقدانش در تهران روبرو شده است. به نظر میرسد سخنان پزشکیان در آن نشست که برای تندروترها در تهران گران آمده، ترکیبی از دو موضوع بود. نخست اینکه او پیش از سفر به نیویورک قطعاً با خامنهای دیدار داشته و احتمالا رهبر جمهوری اسلامی به پزشکیان تاکید کرده که چه موضوعاتی را در سازمان ملل مطرح و بر چه مواضعی تاکید کند.
دوم اینکه در ماههای اخیر، در داخل ایران برخی به تبلیغ رفتارهای به اصطلاح داشمشتی گونه پزشکیان، نظیر شیوه خاص سخن گفتن و راه رفتن او، پرداختهاند. این روند تبلیغاتی باعث شده که پزشکیان بیش از پیش در این نقش فرو رود و از این نوع رفتار و کلام و پروتکلی نبودن لذت ببرد. این رفتارها پیشتر در داخل کشور مطرح بود، اما اکنون پزشکیان همین سبک گفتار و رفتار را به نیویورک برده و آنها را تکرار کرده است. به همین دلیل منتقدین داخلی بر این باورند که او همچون رییسجمهوری عمل نمیکند و تناقضهای زیادی در گفتار او وجود دارد.
اما نکته مهم ناسازگاری محتوای سخنان او با سیاستهای واقعی جمهوری اسلامی است که از طرف خامنهای و سپاه پاسداران دیکته و اجرا میشود. سخنانی نظیر اینکه «ما به دنبال جنگ نیستیم» از سوی بسیاری به عنوان ادعاهای نادرست تعبیر میشود زیرا سیاست خارجی جمهوری اسلامی عمدتا بر پایه ماجراجوییهای نظامی و دخالت از طریق گروههای نیابتی استوار است. حماس، به عنوان یکی از گروههای نیابتی جمهوری اسلامی ، جنگ اخیر را با حمله به اسرائیل آغاز کرد و تهران نیز از طریق سپاه پاسداران از این گروه حمایت کرده است. ادعای دیگر پزشکیان مبنی بر اینکه «ممکن است فردی به نیابت از ما کاری انجام دهد»، نیز بهطور کامل نادرست است. سپاه پاسداران نهادی نیست که خودسرانه عمل کند؛ بلکه سیاستهای نظام جمهوری اسلامی، بهویژه در منطقه خاورمیانه، بهطور مستقیم از سوی سپاه و با حمایت خامنهای هدایت میشود.
خامنهای بارها تاکید کرده که اقدامات سپاه در منطقه صحیح است و وزارت امور خارجه نیز باید در مسیر سپاه حرکت کند. این تناقضها باعث شده که حتی بحثهایی در مورد ترس جمهوری اسلامی از ورود به جنگ مستقیم با اسرائیل شکل بگیرد. در حال حاضر، حزبالله تحت حملات شدید اسرائیل قرار دارد، اما به نظر میرسد که جمهوری اسلامی از ورود به این جنگ پرهیز میکند. این مساله باعث ناراحتی و سردرگمی حامیان جمهوری اسلامی در داخل و خارج شده است. طرفداران جمهوری اسلامی از اینکه حزب الله تحت حمله سنگین اسرائیل است و جمهوری اسلامی ساکت نشسته و تماشا میکند خشمگین و ناراضی هستند.
ضمن اینکه وب سایت معتبر آکسیوس نیز از رد درخواست کمک حزبالله ازسوی جمهوری اسلامی خبر داده است.
به گفته آکسیوس حزبالله خواهان حمله مستقیم جمهوری اسلامی به اسرائیل برای کاهش فشار سنگین اسرائیل بر این گروه است اما جمهوری اسلامی گفته است هنگامی که پزشکیان در نیویورک است زمان برای این کار مناسب نیست.
حال سوال این است که آیا حامیان داخلی و خارجی جمهوری اسلامی بعد از بازگشت پزشکیان از نیویورک شاهد حمایت عملی جمهوری اسلامی از حزبالله و انتقام خون هنیه خواهند بود؟ اگر چنین شود حرف های صلح طلبی پزشکیان بر باد میرود و اگر چنین نشود باز هم حامیان جمهوری اسلامی بر این باور مصممتر خواهند شد که جمهوری اسلامی ترسیده است. ویدیو کامل برنامه سیاست با مراد ویسی روزهای شنبه تا چهارشنبه را اینجا می توانید ببینید.