کاهگلکشی بر کف و دیوارههای شهر باستانی گور در شهرستان فیروزآباد، منجر به نفوذ رطوبت حبس شده در زمین به نقاشی هزار و ۷۰۰ ساله مجاور آن شده است. کارشناسان میراث فرهنگی این رخداد را «فاجعهای بزرگ» خواندند و هشدار دادند این اقدام منجر به تخریب این اثر تاریخی در آینده نزدیک میشود.
خبرگزاری ایلنا روز ۲۳ مهر ماه گزارش داد کارشناسان میراث فرهنگی در استان فارس با ارسال تصویری از کاهگل کردن محوطه باستانشناختی شهر باستانی گور فیروزآباد گفتهاند این اقدام به لایههای باستانشناختی شناسایی شده از دورههای مختلف، آسیب جدی میرساند.
به گفته این کارشناسان، کاهگل کردن دیواره ترانشه (فرورفتگیهای مصنوعی یا طبیعی در سطح زمین که ژرفای آنها از پهنایشان بیشتر و پهنای آنها از درازایشان بسیار کمتر است) همجوار با تنها نقاشی ساسانی قابل اطمینان که هزار و ۷۰۰ سال قدمت دارد، منجر به نفوذ رطوبت حبس شده در زمین به این نقاشی ارزشمند دوره ساسانی شده و در آینده نزدیک، این اثر را تخریب میکند.
این نقاشی، پیکره زنی را نشان میدهد که هدیهای برای پادشاه آورده و مشابه نقشهای پلکان هدیهآورندگان تختجمشید بر آن ترسیم شده که به گفته باستانشناسان، «تنها نقاشی مطمئن دوره ساسانی» است.
شهر باستانی گور در فیروزآباد متعلق به دوره ساسانیان است و در کنار هشت اثر دیگر از این دوره، با عنوان «چشمانداز باستانشناسی ساسانی منطقه فارس»، در سال ۱۳۹۷ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
۲۰ مهر ماه نیز خبرگزاری ایسنا به نقل از سیاوش آریا، فعال میراث فرهنگی، از ایجاد رطوبت و ریزش بخشی از سقف آرامگاه اردشیر دوم هخامنشی در تخت جمشید خبر داد و نوشت این یادگار هخامنشیان با تهدید جدی روبهروست.
آریا با اشاره به عکسهایی که چند ماه پیش از داخل آرامگاه اردشیر دوم گرفته شده است، وضعیت سقف آن را وخیم اعلام کرد و از پدیداری نم و رطوبت در آن خبر داد.
حالا میلاد وندائی، باستانشناس و متخصص دوره ساسانی با انتقاد از کاهگل کردن ترانشه باستانشناختی شهر جهانی گور به ایلنا گفته است: «متاسفانه در تصاویری که به دستم رسیده، مشاهده کردم که کف ترانشه باستانشناختی شهر گور هم کاهگل شده و اطراف نقاشی ساسانی این ترانشه را کاهگل کردهاند.»
وندائی با اشاره به این که یکی از مهمترین مصالح مرمتی در باستانشناسی کاهگل است، گفت: «این که اطراف یک نقاشی ساسانی آن هم بر دیوارههای لایهنگاری شده داخل زمین که بیانگر یک دوره ویژه در تاریخ هنر ایران و جهان است، کاهگل کشیده شود، یک فاجعه به تمام معناست.»
مدیر پایگاه میراث جهانی محور ساسانی فارس: دور نقاشی کاهگل شده نه روی آن
افشین ابراهیمی، معاون میراث فرهنگی استان فارس، درباره اقدامات صورتگرفته در محور ساسانی فارس و کاهگل کردن ترانشه باستانشناختی شهر گور فیروزآباد به ایلنا گفت که هیچ اقدامی روی نقاشیهای کف ترانشه باستانشناختی انجام نشده است.
به گفته ابراهیمی، «فقط بدنههای خاکی» کاهگل شده و در کف اثر، «آن نقاطی که نقاشی نداشتند»، کاهگل شدهاند.
همزمان کاشناسان میراث فرهنگی به ایلنا گفتهاند استفاده از کاهگل در بناها ایرادی ندارد اما استفاده از کاهگل در لایههای عمق زمین و دیوارههای محوطه باستانی شهر گور، آسیبزا است.
آنها با بیان این که نمیتوان رطوبت خاک را با کاهگل تخلیه کرد، تاکید کردند این شیوه منجر به حبس رطوبت و آسیب زدن به آثار در عمق میشود.
تخریب آثار تاریخی در استان فارس
موضوع تخریب آثار و اماکن تاریخی در شیراز پیش از این نیز بارها خبرساز شده است.
خبرگزاری ایلنا روز ۱۴ مهر در گزارشی نوشت شهرداری شیراز خط دو مترو را که بر اساس تصویب دوره پنجم شورای این شهر باید در یک کیلومتری آرامگاه حافظ متوقف میشد، تا ۵۰۰ متری حافظیه ادامه داده است.
با ادامه اقدامات شهرداری شیراز در حفر تونل مترو در این مسیر، آرامگاه حافظ، آب انبار تاریخی و گورستان هزار ساله این شهر در شرف تهدید و تخریب قرار گرفتهاند.
فروردین امسال ویدیویی به ایراناینترنشنال رسید که حاکی از یادگارینویسی روی دیوارهای ارگ کریمخان در شیراز بود. عاملی که باعث تخریب زودتر این آثار میشود.
بهمن ماه ۱۴۰۱، روزنامه اعتماد در گزارشی نوشت در طرح توسعه حرم شاهچراغ، ۳۶۰ هکتار از بافت تاریخی شیراز تخریب خواهد شد.
به گفته طراحان این طرح، قرار است شیراز به «بزرگترين شهر زیارتی خاورميانه» تبدیل شود.
روزنامه شرق همان زمان در گزارشی نوشت طرح تخریب ۲۰۰ خانه تاریخی در شیراز برای توسعه شاهچراغ با روی کار آمدن ابراهیم رئیسی به عنوان رییس دولت سیزدهم، دوباره در دستور کار دولت قرار گرفت.
در سالهای اخیر تعدادی از آثار جهانی ایران به دلیل ساختوساز در حریم آنها در خطر خروج از فهرست جهانی یونسکو قرار گرفتهاند.
مسعود اسداللهی که برنامههای تلویزیونی ایران از او با عنوان کارشناس سیاسی و کارشناس منطقه نام میبرند، مشاور سابق قاسم سلیمانی، فرمانده کشته شده سپاه قدس است.
او شامگاه جمعه ۲۰ مهر در شبکه خبر صداوسیما گفت حزبالله، پیجرهای منفجرشده خود را از طریق یک شرکت ایرانی سفارش داده بود.
همان شب و ساعتی بعد از اظهارات اسداللهی، مجری شبکه خبر عنوان کرد آنچه کارشناس این شبکه گفته است «قابل تایید نیست».
قوه قضاییه روز یکشنبه ۲۲ مهر اعلام کرد اظهارات اسداللهی میتواند مصداق «نشر اکاذیب و تشویش اذهان عمومی و حتی اقدام علیه امنیت ملی» باشد و به همین دلیل، دادستان نظامی تهران این فرد را احضار و از او «ادله» خواسته است.
بر اساس این گزارش، پرونده قضایی اسداللهی در حال حاضر در دست بررسی است.
مرکز رسانه قوه قضاییه تاکید کرد که اسداللهی در «جلسه بازپرسی» اذعان کرده که سخنانش «اشتباه» و به نقل از «منابع نامعتبر» بوده و افزود: «او بلافاصله پس از بررسی بیشتر، به اشتباه بودن مطالب اظهاری پی برده است.»
اسداللهی در برنامهای تلویزیونی گفته بود شرکتی ایرانی برای تامین پنج هزار پیجر مورد نیاز حزبالله، آنها را از یک شرکت تایوانی خریداری و بدون بررسی امنیتی، در اختیار این گروه قرار داده بود.
به گفته او، از پنج هزار پیجر خریداری شده، سه هزار دستگاه بین اعضای حزبالله لبنان توزیع شده بود.
یک روز پس از این سخنان، نورنیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی گفت هیچیک از شرکتهای ایرانی نقشی در خرید، حمل و توزیع پیجرها نداشتهاند و افزود آلوده بودن پیجرها را حتی دستگاههای ایکسری پیشرفته هم تشخیص ندادهاند.
در هفتههای گذشته، گزارشهایی از نقش جمهوری اسلامی در خرید پیجرهای حزبالله منتشر شده بود.
در یک نمونه، برخی کانالهای تلگرامی از همان شامگاه انفجارها، گزارشهایی مبنی بر نقش بیژن عباسی، مدیرعامل ایرانسل و کامبیر مهدیزاده، داماد حسن روحانی، در تامین پیجرهای حزبالله منتشر کرده بودند.
بر اساس گزارش رویداد۲۴، در این خبرها به نقل از یک مقام حزبالله اعلام شد که بعد از تصمیم این گروه برای کنار گذاشتن تلفنهای همراه هوشمند، مشورتهایی با مقامهای جمهوری اسلامی انجام گرفته تا وسیله ارتباطی جایگزین معرفی شود.
در این فرآیند، محمدرضا عارف، معاون اول پزشکیان، عباسی را مامور کرد تا راه ارتباطی جایگزین را تامین کند و او هم مهدیزاده را برای تامین پیجر به حزبالله معرفی کرد.
یک روز بعد، روابط عمومی ایرانسل با انتشار بیانیهای، این موضوع را تکذیب کرد.
روز ۲۷ شهریور صدها دستگاه ارتباطی بیسیم «پیجر» اعضای حزبالله لبنان در منطقه ضاحیه بیروت منفجر شد.
یک روز بعد از آن، صدها دستگاه واکیتاکی (بیسیم) حزبالله منفجر شد.
در این حملات ۳۹ نفر کشته و بیش از سه هزار نفر عمدتا از ناحیه چشم و دست مجروح شدند.
روز ۱۵ مهر امسال واشینگتنپست به ارائه جزییاتی تازه از طرح پیچیده خرابکاری در دستگاههای ارتباطی حزبالله منتشر کرد و گفت اسرائیلیها به مدت ۹ سال مکالمات این گروه را شنود میکردند و گزینه تبدیل بیسیمها را به بمب، روی میز داشتند.
این گزارش به نقل از مقامهای اسرائیلی، خاورمیانهای و آمریکایی نوشت که ایده عملیات پیجر در سال ۲۰۲۲ شکل گرفت و پیشنهاد فروش پیجرها از سوی یک مقام بازاریابی ارائه شد که حزبالله به او اعتماد داشت و با شرکت تایوانی آپولو مرتبط بود.
در نهایت هم این پیجرها تحت نظارت موساد در اسرائیل مونتاژ و در یک شاهکار مهندسی، قطعات و اجزای بمب با دقت در آنها پنهان شدند؛ بهطوریکه عملا و حتی اگر دستگاه باز میشد، غیرقابل شناسایی بودند.