استیون منوچین، وزیر خزانهداری در دولت پیشین دونالد ترامپ، روز یکشنبه ۲۰ آبان اعلام کرد قصد ندارد به دولت دوم او بپیوندد اما آماده است در خصوص تشدید تحریمها علیه جمهوری اسلامی و روسیه و همچنین کنترل بدهی ایالات متحده، به وزیر بعدی خزانهداری این کشور مشاوره دهد.
منوچین در گفتوگو با خبرگزاری رویترز تاکید کرد برای قطع درآمدهای نفتی جمهوری اسلامی و روسیه، آمریکا باید «اجرای قویتر تحریمهای مالی» را در دستور کار قرار دهد.
او افزود تحریمهای اعمال شده علیه روسیه به دلیل مناقشه اوکراین، بیشتر از آنکه موثر باشد، «جنبه خبری» داشته است.
به گفته این مقام پیشین دولت ترامپ، اقدام هفت کشور صنعتی جهان، موسوم به گروه جی-۷، برای تعیین سقف قیمت ۶۰ دلار برای هر بشکه نفت خام روسیه ممکن است درآمدهای این نفتی این کشور را کاهش دهد، اما «روسیه همچنان نفت و گاز زیادی میفروشد».
منوچین همچنین اضافه کرد برای جبران کاهش عرضه نفت و گاز ناشی از تحریمهای تهران و مسکو و ثابت نگه داشتن قیمتها، آمریکا و کشورهای خاورمیانه باید تولید خود را افزایش دهند.
ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران، موسوم به برجام، خارج شد.
این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را به شدت تحت تاثیر قرار داد.
با این حال از زمان روی کار آمدن بایدن و پایان یافتن سیاست فشار حداکثری، درآمدهای نفتی ایران رشد قابل ملاحظهای داشته است.
ترامپ: در دولت جدید خود از پمپئو و نیکی هیلی استفاده نخواهم کرد
دونالد ترامپ پیشتر در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد در دولت دوم خود از حضور مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین، و نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل، استفاده نخواهد کرد.
ترامپ از نقش پمپئو و هیلی در دولت قبلی خود و خدمات آنها به آمریکا قدردانی کرد.
این اعلام نظر ترامپ در حالی صورت میگیرد که پیشتر بسیاری از گمانهزنیها پمپئو و هیلی را دو گزینه کلیدی در کابینه جدید ترامپ میدانستند و در بسیاری از گمانهزنیها، نام پمپئو به عنوان گزینه اصلی تصدی پست وزارت دفاع مطرح شده بود.
نیکی هیلی در دوران کمپین انتخاباتی ترامپ از او اعلام حمایت کرده بود. او که در عین حال در ارتباط با ترامپ موضعی انتقادی نیز داشت، هفته گذشته در مطلبی در حمایت از ترامپ در والاستریت ژورنال نوشته بود: «من صد درصد با ترامپ موافق نیستم، اما در بیشتر مواقع با او توافق دارم. در مقابل بهطور کامل با کامالا هریس مخالفم.»
پمپئو نیز که در دولت قبلی ترامپ یکی از مهرههای کلیدی او در طراحی کارزار فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی بود، در کارزار انتخاباتی ترامپ از او اعلام حمایت کرده بود.
در ماه اکتبر، در نامه سرگشاده ۴۰۰ شخصیت آمریکایی در حمایت از نامزدی ترامپ، نام پمپئو نیز در میان امضاکنندگان دیده میشد.
این نامه با اشاره به تشدید درگیریهای نظامی در نقاط مختلف جهان، ورود گسترده مهاجران غیرقانونی به آمریکا و قدرت گرفتن بازیگران نامطلوب همچون چین در عرصه سیاست بینالمللی، دولت بایدن و هریس را بابت به وجود آمدن چنین وضعیتی به شدت مورد انتقاد قرار داده بود.
آغاز چینش تیم جدید با سوزان وایلز و برایان هوک
ترامپ اولین انتصاب خود را روز پنجشنبه ۱۷ آبان انجام داد. او در حکمی سوزان وایلز، مشاور ارشد کمپین انتخاباتی خود را به عنوان رییس دفتر کاخ سفید منصوب کرد.
وایلز اولین زنی خواهد بود که رییس دفتر رییسجمهور در کاخ سفید خواهد شد. بسیاری از ناظران سیاسی در آمریکا وایلز را یکی از عوامل اصلی موفقیت حرفهای کمپین انتخاباتی ترامپ میدانند.
از سوی دیگر، برایان هوک، نماینده آمریکا در امور ایران در دولت پیشین ترامپ، رهبری تیم انتقالی ترامپ را در وزارت امور خارجه آمریکا بر عهده گرفته است.
هوک که نقش قابل توجهی در روند تشکیل کابینه آتی رییسجمهوری منتخب ایالات متحده ایفا خواهد کرد، از مهرههای کلیدی ترامپ در کارزار فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی بود. ناظران معتقدند این موضوع میتواند بیانگر ادامه رویکرد سختگیرانه ترامپ در ارتباط با تهران باشد.
گزینههای احتمالی دیگر در تیم جدید ترامپ
وزیر خارجه: رسانههای آمریکا از بیل هگرتی، سناتور جمهوریخواه، به عنوان یکی از گزینههای اصلی برای تصدی این پست یاد میکنند.
هگرتی که در سالهای اخیر در تهیه بسیاری از طرحهای کنگره علیه جمهوری اسلامی نقشی کلیدی داشته است، از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ سفیر آمریکا در ژاپن بود، اما برای ورود به سنا از این سمت کنارهگیری کرد.
وزیر خزانهداری: اسکات بسنت، مدیر صندوق پوشش ریسک «کی اسکوئر گروپ»، گزینه احتمالی اصلی برای تصدی این پست است. به گزارش رسانههای آمریکایی، بسنت در روزهای اخیر تلاش گستردهای را برای معرفی شدن برای این سمت آغاز کرده است.
رابرت لایتهایزر، نماینده تجاری پیشین ترامپ، از دیگر گزینههایی است که رسانههای آمریکا نامش را برای تصدی این پست مطرح کردهاند.
وزیر امنیت داخلی: تام هومان، سرپرست اداره مهاجرت و گمرگ در دولت اول ترامپ، یکی از نامهایی است که رسانههای آمریکا برای تصدی این پست مطرح کردهاند.
چاد ولف، سرپرست پیشین وزارت امنیت داخلی در دولت اول ترامپ، از دیگر گزینههای مطرح شده برای این پست است.
وزارت بهداشت و درمان: ترامپ وعده داده است در دولت او رابرت اف کندی جونیور در زمینه مسائل بهداشت و درمان تصمیمگیر اصلی باشد. کندی که از منتقدان واکسیناسیون است و آن را عامل اوتیسم میداند، در کتابی آنتونی فائوچی، مدیر موسسه ملی آلرژی و بیماریهای واگیردار آمریکا، را متهم کرده که با همکاری بیل گیتس و شرکتهای داروسازی موفق به فروش واکسنهای کرونا شده است.
رابرت اف کندی جونیور وعده داده است با ایجاد جنبشی به نام «آمریکا را دوباره سالم کنیم» مقامهای آژانسهای بهداشت و درمان را که آنها را «عوامل صنایع داروسازی» خوانده، با افرادی جدید جایگزین خواهد کرد و به اقدامهایی همچون حذف افزودنیهای سمی از غذاها، توقف افزودن فلوراید به آب و گسترش راههای درمانی جایگزین روی خواهد آورد.
به گزارش پولیتیکو، رقابت برای دستیابی به مناصب کلیدی کابینه ترامپ از سوی نزدیکان او آغاز شده و برخی از آنها حتی تیمهای روابط عمومی مخصوص به خود را برای این هدف بهکار گرفتهاند.
روند کند تایید و تغییرات زیاد در کابینه اول
در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ، تایید اعضای کابینه به دلیل مخالفتهای دموکراتها با کندی صورت گرفت و در طول چهار سال، تغییرات زیادی در سمتهای کلیدی رخ داد.
در دوره جدید انتظار میرود ترامپ گزینههای خود را از میان چهرههای وفادار و همراه انتخاب کند اما ممکن است در فرآیند تایید همچنان با چالشهایی مواجه شود.
وزارت امور خارجه
ترامپ در دوره اول خود رابطهای پرتنش با وزیر خارجهاش، رکس تیلرسون داشت. بعد از تیلرسون، مایک پمپئو به این سمت رسید و به یکی از نزدیکترین مشاوران ترامپ تبدیل شد و حالا ریک گرنل، بیل هگرتی، رابرت اوبراین و مارکو روبیو، به عنوان گزینههای احتمالی مطرح میشوند.
ریچارد گرنل، دیپلمات صریح و شفاف
ریچارد گرنل، سفیر پیشین آمریکا در آلمان و مدیر موقت اطلاعات ملی در دولت ترامپ، به عنوان یکی از وفادارترین و تاثیرگذارترین مشاوران دیپلماتیک ترامپ شناخته میشود.
گرنل در فروردین ۱۴۰۱ اعلام کرد جمهوری اسلامی او را به خاطر کارزارهایش در حمایت از افراد متعلق به گروههای مختلف جنسی و لغو مجازات علیه همجنسگرایی تحریم کرده است.
او سیاستهای دولت جو بایدن را ریاکارانه دانسته و گفته بود: «آنها تظاهر میکنند که در مورد حقوق بشر صحبت میکنند اما حقوق بشر در محاسباتشان جایی ندارد.»
او در آبان ۱۴۰۱ در واکنش به کشته شدن مهسا ژینا امینی نوشت: «با خانواده مهسا امینی و همه زنان و مردان قهرمان ایران که در مقابل رژیم [علی] خامنهای ایستادگی میکنند اعلام همبستگی میکنم. مردم آمریکا لحظه لحظه وقایع ایران را دنبال و از جنبش شما حمایت میکنند.»
گرنل با صراحت لهجه و سبک برخورد خاص خود، اغلب موجبات نگرانی دیپلماتهای اروپایی را فراهم کرده و از سیاستهای ضد چین و ضد ناتو (سازمان پیمان نظامی آتلانتیک شمالی) ترامپ، به شدت حمایت میکند.
بیل هگرتی، سناتور جمهوریخواه و حامی سیاستهای محافظهکارانه
بیل هگرتی، سناتور ایالت تنسی و سفیر سابق آمریکا در ژاپن، یکی از گزینههای جدی برای وزارت امور خارجه دولت بعدی آمریکا است. این عضو کمیته روابط خارجی سنا، سابقهای طولانی در حمایت از سیاستهای محافظهکارانه بهویژه در برابر چین دارد.
او ۳۰ شهریور امسال با اشاره به این که هکرهای وابسته به جمهوری اسلامی به دنبال ارائه اطلاعات هک شده از ستاد انتخاباتی ترامپ به ستاد کامالا هریس بودهاند، گفت تهران میخواهد که هریس در انتخابات آمریکا رای بیاورد.
هگرتی اسفند سال گذشته هم استراتژی بایدن را در برابر جمهوری اسلامی سازشکارانه خواند و گفت او با این کار جان آمریکاییها را به خطر انداخته است.
هگرتی آبان سال گذشته هم سفر حسین امیرعبداللهیان، وزیر سابق و کشته شده امور خارجه جمهوری اسلامی به نیویورک را «شرمآور» توصیف کرد و با اشاره به کشته شدن دستکم ۳۳ آمریکایی به دست حماس، گفت: «دولت بایدن به وزیر امور خارجه ایران، بزرگترین حامی تروریسم در جهان که تروریستهای فلسطینی را تعلیم، مسلح و حمایت مالی کرده، ویزا داده است.»
او از معدود سناتورهایی بود که به بسته کمک امنیتی به اوکراین رای مخالف داد و دلیل آن را عدم توجه به امنیت مرزی آمریکا عنوان کرد.
رابرت اوبراین، گزینهای محبوب در ناتو و حامی اوکراین
رابرت اوبراین که به عنوان مشاور امنیت ملی ترامپ بدون علنی کردن اختلافات داخلی به کار خود پایان داد، از دیگر گزینههای احتمالی برای وزارت امور خارجه است.
او به تازگی در یک مصاحبه با شبکه فاکسنیوز، جمهوری اسلامی را بیشتر تهدیدی نمادین توصیف کرد و گفت که آنها فاقد توان نظامی واقعی برای مقابله با اسرائیل هستند.
او اشاره کرد که نیروی هوایی ایران قدیمی و محدود است و حملات موشکی این کشور هم خسارات جدی به همراه نداشته است.
اوبرایان انتقاد کرده که تحریمها علیه جمهوری اسلامی بهدرستی اجرا نشدهاند و در صورت جدی بودن تهدید تهران، باید این تحریمها بهطور کامل اعمال میشدند.
این مقام آمریکایی به دلیل روابط خوب با ناتو و حمایت قوی از اوکراین در میان جمهوریخواهان، مورد توجه کشورهای اروپایی قرار دارد.
او سابقهای خاص در دیپلماسی دارد و با اقداماتی همچون کمک به آزادی آساپ راکی، رپر آمریکایی که در سوئد زندانی بود، توجهها را به خود جلب کرد
مارکو روبیو، سناتور سرسخت در برابر جمهوری اسلامی و کوبا
مارکو روبیو، سناتور ایالت فلوریدا، با مواضع سختگیرانه خود در سیاست خارجی بهویژه در برابر کوبا و جمهوری اسلامی شناخته میشود.
او ۱۰ مهر ماه در شبکه ایکس بر لزوم «تهدید بقای رژیم از طریق فشار حداکثری و اقدامهای مستقیم و نامتناسب» تاکید کرد و نوشت: «رژیم جمهوری اسلامی میخواهد اسرائیل را نابود کند تا به قدرت مسلط در خاورمیانه تبدیل شود. سیاست مماشات رفتار آنها را تغییر نخواهد داد.»
روبیو، ۲۷ تیر در سخنرانی در گردهمایی ملی جمهوریخواهان گفت: «در زمان ترامپ، جمهوری اسلامی ورشکسته بود اما در زمان بایدن برای حمایت از تروریسم پول دارد.»
او سال گذشته پس از ارائه طرح «قانون مهسا امینی» به سنای آمریکا، «نقض سیستماتیک حقوق بشر در ایران به دست آیتاللهها را وحشیانه» خواند و گفت: «رژیم تهران به عنوان یک حامی تروریسم دولتی، به صورتی فعالانه در حال به خاک و خون کشیدن مردم این کشور و ملتهای متعدد دیگر است.»
روبیو، هر چند حامی ترامپ است اما سابقه همکاری با دموکراتها را برای تصویب قانونی دارد که خروج آمریکا را از ناتو سختتر میکند.
روبیو با حمایت از اوکراین سعی کرده موضع میانهرویی در مقابل دموکراتها داشته باشد اما همواره بر لزوم مذاکره اوکراین با روسیه برای پایان دادن به جنگ تاکید کرده است.
مایک والتز، کهنهسرباز و نماینده حامی امنیت ملی
مایک والتز، کهنهسرباز ارتش و نماینده کنگره از فلوریدا، از حامیان سرسخت سیاستهای ضد چین و حامی کمکهای نظامی به اوکراین است.
او زمستان سال گذشته خواهان تغییر ۱۸۰ درجهای سیاستهای بایدن در قبال جمهوری اسلامی شد و آن را بزرگترین کاری توصیف کرد که دولت آمریکا میتواند برای کمک به اسرائیل انجام دهد.
به گفته والتز، آمریکا باید به موضع فشار حداکثری برگردد و مانع از پر شدن خزانه کسانی شود که به «تروریسم در سراسر منطقه» دامن میزنند.
والتز همچنین یکی از منتقدان خروج شتابزده آمریکا از افغانستان از سوی بایدن بوده و در میان جمهوریخواهان بهعنوان یکی از گزینههای کلیدی برای پستهای وزارت امور خارجه و دفاع مطرح شده است.
وزارت دفاع و چهرههای آشنا با رویکردهای قاطع و وفادار به ترامپ
ترامپ برای وزارت دفاع به دنبال شخصی است که ضمن وفاداری کامل، دیدگاههای انزواطلبانه او را در برابر دستگاه امنیت ملی و ارتش ایالات متحده، نمایندگی کند.
چهرههایی مانند مایک والتز، تام کاتن و مایک پمپئو از گزینههای احتمالی برای این سمت در دولت ترامپ هستند.
مایک پمپئو، دیپلمات باسابقه و حامی سیاستهای ترامپ در امور بینالمللی
مایک پمپئو، رییس سابق سیآیای و وزیر امور خارجه دوران ترامپ، از گزینههای برجسته برای وزارت دفاع است.
پومپئو از سال ۲۰۱۵ یکی از منتقدان اصلی توافق هستهای «برجام» بود.
او در ۲۶ آوریل ۲۰۱۸ به کابینه ترامپ پیوست و در کمتر از ۱۰ روز، در هشت ماه می، دولت آمریکا خروج یکطرفه خود را از برجام اعلام کرد.
پمپئو در سال ۲۰۱۶ به همراه دو نماینده دیگر جمهوریخواه برای نظارت بر انتخابات و بازدید از تاسیسات هستهای ایران، از جمهوری اسلامی درخواست روادید کردند اما درخواست آنها از سوی تهران رد شد.
در دوره وزارت پمپئو، تحریمهای تسلیحاتی علیه تهران افزایش یافت و فشارها بر جمهوری اسلامی به بالاترین حد خود رسید.
در همین دوره، ترامپ دستور کشتن قاسم سلیمانی را صادر کرد و آن را یک حمله بازدارنده و بخشی از راهبرد تازه آمریکا برای مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی عنوان کرد.
واشینگتن فریبیکن در هشتم آبان در گزارشی به نقل از وزارت امور خارجه آمریکا نوشت جمهوری اسلامی همچنان فعالانه در حال توطئه برای ترور دو مقام ارشد دولت ترامپ، از جمله پمپئو، وزیر سابق امور خارجه ایالات متحده است.
وزیر خزانهداری، آماده برای نبردهای مالی حساس در واشینگتن
وزیر خزانهداری نقشی کلیدی در مواجهه با چالشهایی همچون سقف بدهی و قانون مالیات جمهوریخواهان ایفا خواهد کرد و مسیر سیاستهای اقتصادی آمریکا را تحت تاثیر قرار میدهد.
ترامپ برای اجرای سیاستهای اقتصادی خود احتمالا به یک چهره آشنا و وفادار از میان هاوارد لاتنیک، رابرت لایتهایزر و لری کودلو تکیه خواهد کرد.
هاوارد لاتنیک، گزینهای مطمئن با تجربهای طولانی
هاوارد لاتنیک، مدیر یک شرکت سرمایهگذاری و یکی از نزدیکترین افراد به ترامپ، بهعنوان یکی از گزینههای اصلی برای هدایت تیم اقتصادی مطرح شده است.
لاتنیک که سابقهای طولانی در حمایت مالی از ترامپ دارد، بیش از ۱۰ میلیون دلار به کمپین او کمک کرده و برای جمعآوری بیش از ۷۵ میلیون دلار نیز نقشی کلیدی ایفا کرده است.
رابرت لایتهایزر، معمار تغییرات تجاری
رابرت لایتهایزر، مسئول سابق تجاری ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری، گزینهای جدی برای پستهای کلیدی اقتصادی دولت بعدی بهشمار میرود.
او در دوره اول ترامپ با سیاستهای تجاری حمایتگرایانه خود و اعمال تعرفههای سنگین، تغییرات بزرگی در تجارت جهانی ایجاد کرد.
لایتهایزر به ترامپ نزدیک است و به دلیل موضع سختگیرانهاش بر تجارت بینالمللی، احتمال میرود در دولت بعدی به ریاستجمهوری ترامپ نیز نقش پررنگی داشته باشد.
جی کلیتون، آرامشبخش برای والاستریت
جی کلیتون، رییس پیشین کمیسیون بورس و اوراق بهادار، گزینهای است که انتخاب او میتواند نگرانیهای بازارهای مالی را در دوره دوم قدرت ترامپ کاهش دهد.
کلیتون که بهعنوان وکیل باسابقه در والاستریت شناخته میشود، میتواند انتخابی مطمئن برای مدیریت اقتصاد ناپایدار و هدایت وزارت خزانهداری و در دولت بعدی آمریکا باشد.
کانادا
بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید در سال آینده، میتواند با توجه به سیاستهای تعرفهای ترامپ مشکلات اقتصادی کانادا را تشدید کند و جاستین ترودو، نخستوزیر لیبرال کانادا، را ناچار کند تصمیمات دشواری بگیرد.
به گفته تحلیلگران و اقتصاددانان، پیامدهای بالقوه بازگشت ترامپ، اختلافات تجاری است که و در شرایطی که ۷۵ درصد صادرات این کشور به ایالات متحده است، میتواند کانادا را به سمت رکود سوق می دهد.
ترامپ پیشتر تورودو را را «دیوانه چپ افراطی» خوانده بود.
فرانسه و آلمان
رهبران دو قدرت اصلی اتحادیه اروپا، آلمان و فرانسه، پس از برگزاری مذاکراتی برای هماهنگسازی واکنشهایشان، اعلام کردند با توجه به بازگشت قریبالوقوع ترامپ به کاخ سفید، اتحادیه اروپا باید متحد و هماهنگ باشد.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه و اولاف شولتس، صدراعظم آلمان پیروزی ترامپ در انتخابات روز سهشنبه را تبریک گفتند، اما همزمان بر چالشهای ناشی از سیاست تجاری حمایتگرایانه «اول آمریکا» و گفتمان انزواگرایانه او تاکید کردند.
شولتس به خبرنگاران گفت: «اتحادیه اروپا باید نزدیک به هم بایستد و بهصورت متحد عمل کند» و افزود که او و مکرون با سایر سران دولتهای اروپایی و اتحادیه اروپا هماهنگی نزدیکی دارند.
مکرون هم در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد برلین و پاریس برای اروپایی متحدتر و قویتر در «وضعیت جدید» تلاش خواهند کرد.
با این حال، دستیابی به وحدت اروپایی چالشبرانگیز خواهد بود، بهویژه با توجه به این که در سالهای اخیر، پاریس و برلین بر سر مسائل مختلف از چگونگی تامین مالی افزایش هزینههای دفاعی گرفته تا تجارت، و بهویژه نرخ تعرفه برای خودروهای برقی چین، اختلاف نظر دارند.
اوکراین
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهور اوکراین، روز پنجشنبه اعلام کرد از جزئیات طرح ترامپ برای پایان سریع جنگ در اوکراین مطلع نیست اما معتقد است پایان سریع جنگ، باید شامل امتیازات بزرگی برای کییف باشد.
رهبر اوکراین در یک کنفرانس خبری در نشست جامعه سیاسی اروپا در بوداپست گفت معتقد است ترامپ خواهان پایان سریع جنگ با روسیه است، اما هنوز برنامهای را با او در میان نگذاشته است.
او گفت: «اگر فقط سریع باشد، این به معنای خسارت برای اوکراین است. من هنوز نمیدانم که این به چه صورت دیگری ممکن است. شاید ما چیزی نمیدانیم یا نمیبینیم.»
پیروزی ترامپ در انتخابات این هفته، در حالی که نیروهای روسیه در حال پیشرویهای سریعتر در ماههای اخیر هستند و نیروهای کره شمالی در منطقه کورسک روسیه مستقر شدهاند، حس بزرگی از عدم اطمینان را برای تلاشهای جنگی اوکراین به وجود آورده است.
روسیه
ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه، روز پنجشنبه به ترامپ برای پیروزی در انتخابات آمریکا تبریک گفت و او را بهخاطر شجاعتش زمانی که یک مهاجم قصد ترورش را داشت، تحسین کرد و گفت «او به نظر من بسیار درست، شجاعانه و مانند یک مرد واقعی رفتار کرد. من از این فرصت استفاده میکنم تا به او برای پیروزی در انتخابات تبریک بگویم.»
پوتین در ادامه گفت اظهارات ترامپ در جریان کمپین انتخاباتی درباره اوکراین و احیای روابط با روسیه شایسته توجه است و اعلام کرد که مسکو آماده گفتوگو است.
پوتین گفت: «آنچه درباره تمایل به احیای روابط با روسیه و پایان بحران اوکراین گفته شد، به نظر من حداقل شایسته توجه است.»
ترامپ در جریان کمپین انتخاباتی خود گفت میتواند ظرف ۲۴ ساعت پس از انتخاب شدن، صلح را در اوکراین برقرار کند، اما جزئیات کمی در مورد چگونگی پایان دادن به بزرگترین جنگ زمینی در اروپا از زمان جنگ جهانی دوم ارائه کرده است.
رییسجمهور ۷۲ ساله روسیه در اشاره به طرح صلح ترامپ گفت «نمیدانم اکنون چه اتفاقی خواهد افتاد. هیچ سرنخی ندارم.»
وقتی از پوتین پرسیده شد که در صورت تماس ترامپ و پیشنهاد یک دیدار، چه خواهد کرد، او گفت که آماده است در صورت تمایل دولت ترامپ، تماسها را از سر بگیرد و آماده بحث و گفتوگو با ترامپ است.
اسرائیل
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و حامیانش پیروزی ترامپ را جشن گرفتند. یکی از رهبران جنبش شهرکنشینان اسرائیلی او را متحدی توصیف کرد که از آنها «بدون قید و شرط» حمایت خواهد کرد.
ترامپ اعلام کرده است از اسرائیل در جنگ برای نابودی حماس در نوار غزه حمایت میکند اما گفته بنیامین نتانیاهو، که یکی از متحدان ترامپ به حساب میآید و بهطور گستردهای تصور میشود از بازگشت او به قدرت استقبال کرده، باید این جنگ را سریع به پایان برساند.
انتظار میرود ترامپ به مسلح کردن اسرائیل ادامه دهد، کشوری که او گفته بود اگر هریس انتخاب میشد، موجودیتش به خطر میافتاد.
برخلاف فشاری که بایدن بهصورت محدود بر اسرائیل اعمال میکرد که جنبههای بشردوستانه را هم در نظر بگیرد، سیاست ترامپ در قبال اسرائیل احتمالا بدون توجه به ملاحظات انسانی خواهد بود و ممکن است دست نتانیاهو را برای برخورد با ایران هم بازتر بگذارد.
در زمانی که ترامپ در کاخ سفید بود، توافقنامههای ابراهیم بین اسرائیل، امارات متحده عربی و بحرین امضا شد. اما این توافقهای دیپلماتیک منجر به هیچ اقدامی در جهت پیشبرد تشکیل کشور فلسطین در کرانه باختری و غزه نشد.
با این حال، احتمال دارد ترامپ برای عادیسازی تاریخی روابط بین اسرائیل و عربستان سعودی تلاش کند، تلاشی که در دوره اول او آغاز شد و بایدن نیز آن را دنبال کرده است.
ایران
در حالیکه تنشهای تهران با واشنگتن بر سر حمایت آمریکا از اسرائیل تشدید شده است، بنا بر اعلام رسانههای نزدیک به حکومت در تهران، مسعود پزشکیان گفته نتیجه انتخابات آمریکا برای کشورش اهمیتی ندارد.
در همین حال، گزارشهای رسیده از ایران و همچنین رصد واکنش کاربران ایرانی شبکههای اجتماعی نشان میدهد واکنش مردم متفاوت است.
برخی نگران افزایش خطر جنگ و مشکلات اقتصادی هستند، در حالی که دیگران امیدوار بودند موضع سختگیرانه او ممکن است به تغییرات سیاسی در ایران منجر شود.
در همان حال، به نظر میرسد در عین حالیکه مقامات جمهوری اسلامی، اهمیت نتیجه انتخابات آمریکا بر سیاستهای تهران را کماهمیت جلوه دادهاند، آنها نگران هستند ترامپ ممکن است نتانیاهو را برای حمله به سایتهای هستهای ایران، انجام ترورها و اعمال دوباره سیاست «فشار حداکثری» از طریق تشدید تحریمها بر صنعت نفت ایران تشویق کند.
هند
به گزارش رویترز و به نقل از یک منبع آگاه هندی، این کشور آماده است دسترسی آسانتر به بازار خود را برای شرکتهای آمریکایی فراهم کند، به شرطی که دولت دونالد ترامپ، به این اقدام پاسخ متقابل دهد.
بر اساس این گزارش و به نقل از همین منبع، هند ممکن است تعرفههای واردات را در بخشهایی مانند خودرو کاهش دهد.
ترامپ اخیرا هند را بهعنوان «سوءاستفادهکننده بزرگ» از روابط تجاری معرفی کرده و در جریان کارزار انتخاباتی خود وعده افزایش تعرفهها بر تمامی واردات به ایالات متحده را داده است.
در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱، او با هند بر سر تعرفهها درگیر شد، اما در همان حال رابطهای خوب با نخستوزیر نارندرا مودی داشت.
در نزدیکی پایان دوره اول ترامپ، هند و ایالات متحده توافق کردند برای رسیدن به یک توافق محدود بهمنظور کاهش اختلافات خود مذاکره کنند.
چین
مشخص نیست که رهبران چین تهدید ترامپ برای اعمال تعرفه ۶۰ درصدی بر تمامی صادرات چین را جدی میگیرند یا آن را یک تاکتیک مذاکره میدانند چگونه با آن برخورد میکنند.
به گزارش رویترز، اندیشکدههای چینی هشدار دادهاند که مذاکره با ترامپ در این دوره بسیار دشوارتر از جنگ تجاری قبلی خواهد بود.
دونالد ترامپ در صحبتهایی که ماه گذشته در کلوب اقتصادی شیکاگو داشت، گفت: «برای من، زیباترین کلمه در دیکشنری، تعرفه است. این کلمه مورد علاقه من است.»
اکنون که او رییسجمهور منتخب ایالات متحده شده است، این کلمه باید ذهن همه مقامهای چینی حاضر در پکن را درگیر کرده باشد که این روزها برای تدوین استراتژی افزایش رشد کند اقتصاد ۱۸ تریلیون دلاری خود در پکن گرد هم آمدهاند.
آنها در شرایطی هستند که باید احتمال عملی شدن تهدید ترامپ برای اعمال تعرفه ۶۰ درصدی بر تمام صادرات از جمهوری خلق چین را در نظر بگیرند.
شاید بزرگترین عاملی که دست چین را در این رقابت تضعیف میکند، عدم تحقق وعده خرید ۲۰۰ میلیارد دلار اضافی از کالاها و خدمات آمریکایی مطابق با شرایط توافقنامه «فاز اول» است که در ژانویه ۲۰۲۰ به افزایش تعرفههای دوطرفه در اولین جنگ تجاری چین و آمریکا پایان داد.
این موضوع به این معناست که هرگونه تعهد جدیدی که پکن برای کاهش تنش به واشنگتن ارائه دهد، اعتبار کمتری خواهد داشت چون طرف چینی به وعده قبلی خود عمل نکرده است.
چین همچنین به دلیل تصمیم شی جینپینگ، رییسجمهور این کشور برای دو برابر کردن سیاست صنعتی وابسته به صادرات بهمنظور جبران ضعف مزمن در مصرف داخلی، بیش از پیش آسیبپذیر شده است.
اگر صادرکنندگان چینی کالاهای خود را به بازارهای دیگر در اروپا و آسیا هدایت کنند تا این زیان را جبران کنند، آن کشورها ممکن است برای دفاع از خود تعرفههای خود را افزایش دهند.
در این شرایط، سهم کلی چین از تجارت جهانی ممکن است بالاخره رشد خود را متوقف کند یا بهطور قابلتوجهی کاهش یابد.
کره شمالی
هرچند گفته شده دونالد ترامپ به رابطه خود با کیم جونگ اون مفتخر است، اما اگر او به دنبال یک نشست دیگر با کیم جونگ اون باشد، با یک رهبر کره شمالی روبهرو خواهد شد که به دلیل زرادخانه موشکی گستردهتر و روابط بسیار نزدیکتر با روسیه، جسورتر شده است.
پس از تبادل تهدیدهای نابودی هستهای در سال اول دوره اولیه ترامپ، کیم و ترامپ سه دیدار بیسابقه در سنگاپور، هانوی و در مرز بین کره شمالی و جنوبی در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ برگزار کردند.
ترامپ ماه گذشته در گفتگو با فاکس نیوز گفت: «ما یک جنگ هستهای با میلیونها کشته داشتیم اما زمانی که من در آنجا بودم، رابطه خوبی با کیم جونگ اون داشتم.»
بسیاری از طرفداران تعامل با کره شمالی از کاهش تنشها استقبال کردند، اما این نشستها در نهایت به بنبست رسید و نتوانست تغییرات پایداری در کره شمالی ایجاد کند و جو بایدن هم نتوانست پیونگیانگ را به بازگشت به مذاکرات ترغیب یا تحت فشار قرار دهد.
از زمان آخرین دیدار ترامپ با کیم، کره شمالی بهطور قابلتوجهی زرادخانه موشکهای بالستیک قارهپیما، موشکهای مافوق صوت و سلاحهای کوتاهبرد خود را که میتواند کلاهکهای هستهای را به سرزمین اصلی ایالات متحده یا پایگاههای نظامی در منطقه برساند، گسترش داده است.
مقامات آمریکایی و کره جنوبی اعلام کردهاند که پیونگیانگ همچنین سایت آزمایشهای هستهای خود را بازگشایی کرده و آماده است تا هر زمان که کیم دستور دهد، آزمایشها را از سر بگیرد.
امسال علاوه بر اینها، کره شمالی پیمان دفاع متقابل با روسیه امضا کرده و به گفته مقامات آمریکایی و اوکراینی، کره شمالی بهطور بیسابقهای هزاران نیروی نظامی را برای کمک به جنگ مسکو در اوکراین اعزام کرده است.
روسیه هم در مقابل از کره شمالی با ارائه نفت و دیگر صادرات حمایت کرده و با تمدید دوره مامویت گروه کارشناسان سازمان ملل که درباره تخلفات این کشور از تحریمهای این سازمان ملل گزارش میداد، مخالفت کرده است.
