۴ عضو سپاه پاسداران و ۴ فرد مسلح در یک درگیری در راسک کشته شدند

اطلاعات رسیده به ایران‌اینترنشنال حاکی است شهروندانی که قصد داشتند در مراسم خاکسپاری سنجری شرکت کنند، سعی کرده‌اند از مسیرهای دیگر خود را به قطعه ۲۵۰ برسانند اما ماموران اجازه ورود آن‌ها را به محل دفن این زندانی سیاسی پیشین ندادند.

بر اساس این اطلاعات، ماموران امنیتی دست‌کم دو تن از شهروندانی که خود را برای حضور در مراسم سنجری به بهشت زهرای تهران رساندند، بازداشت کرده و به مکان نامعلومی منتقل کردند.

بنا بر اطلاعات رسیده از منابع مطلع که در نزدیکی محل خاکسپاری سنجری حضور داشته‌اند، ماموران امنیتی تلفن‌های همراه برخی از شهروندان حاضر در محل را بازرسی کرده و به حاضران در آن محل گفته‌اند حق هیچ‌گونه تصویربرداری‌ای ندارند.

ماموران امنیتی، همچنین از پلاک خودروهایی که در حوالی قطعه ۲۵۰ بهشت زهرا در تردد بودند، عکس‌برداری کرده و به گفته ناظران، تلاش کرده‌اند تا به هر طریق ممکن با ایجاد جو رعب و وحشت، از حضور مردم بر مزار سنجری جلوگیری کنند.

سنجری، شامگاه چهارشنبه ۲۳ آبان در حرکتی اعتراضی به زندگی خود پایان داد.

او روز سه‌شنبه در ایکس نوشته بود اگر تا غروب چهارشنبه آرشام رضایی، فاطمه سپهری، نسرین شاکرمی و توماج صالحی از زندان آزاد نشوند، «در اعتراض به دیکتاتوری [علی] خامنه‌ای و شرکایش» به زندگی خود پایان می‌دهد.

به توصیه کارشناسان اگر با کسی یا کسانی روبه‌رو می‌شوید که از جمله‌ها و عبارت‌هایی نشان‌دهنده افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده می‌کنند، از آنان بخواهید با پزشک معتمد، نهادهایی که در این زمینه فعالیت می‌کنند یا فردی مورد اعتماد، درباره نگرانی‌هایشان صحبت کنند. اگر به خودکشی فکر می‌کنید در ایران با اورژانس اجتماعی با شماره تلفن ۱۲۳ تماس بگیرید.

مولوی عبدالحمید اسماعیل‌زهی، روز ۲۵ آبان در خطبه‌های نماز جمعه زاهدان از افزایش خودکشی در ایران ابراز تاسف کرد و گفت: «نباید عملکرد ما به گونه‌ای باشد که بیزاری از دین و زندگی به جایی برسد که افراد دست به خودکشی بزنند.»

سنجری، با وجود پیام‌های زیادی که زیر نوشته‌اش در شبکه ایکس دریافت کرد و این‌که به گفته فعالان داخل ایران، دو تن از پزشکان متخصص و شماری از فعالان سیاسی شناخته‌شده با او در تماس بودند، ساعت هفت شب تصویری از پل حافظ در تهران منتشر کرد.

او دقایقی بعد (ساعت ۷:۲۰ شامگاه چهارشنبه)، متنی دیگر در شبکه ایکس خود منتشر کرد و نوشت: «الوعده وفا. هیچ کس نباید به خاطر بیان عقایدش زندانی شود. اعتراض حق هر شهروند ایرانی‌ست. زندگی من پس از این توییت به پایان خواهد رسید اما فراموش نکنیم که ما برای عشق به زندگی جان داده و می‌دهیم و نه مرگ. آرزومندم روزی ایرانیان بیدار و بر بردگی چیره شوند. پاینده ایران.»

این زندانی سیاسی پیشین، در بیوگرافی شبکه ایکس خود نوشته است «هنوز زنده» است.

محمد شهریاری، سرپرست دادسرای امور جنایی تهران، روز ۲۴ آبان درباره مرگ سنجری گفت: «او سابقه چند بار بستری در بیمارستان داشته و به گفته همراهانش، مشکلات روحی و روانی داشته است.»

سنجری سابقه چندین‌ بار بازداشت و زندانی شدن در ایران را داشت. او پس از آزادی بارها درباره وضعیت سلامتی، شکنجه‌هایی که بر او اعمال شده بود و آزاری که در بیمارستان روانی امین‌آباد دیده بود، اطلاع‌رسانی کرد.

بیشتر بخوانید: مرگ اعتراضی کیانوش سنجری، روزنامه‌نگار، پس از اعتراض به ادامه حبس ۴ زندانی سیاسی

طبق این گزارش، این دیدار که به تقاضای ایلان ماسک صورت گرفت، بیش از یک ساعت طول کشید و در مکانی محرمانه که ایروانی انتخاب کرده بود، برگزار شد.

این دو مقام جمهوری اسلامی دیدار ماسک و ایروانی را «مثبت» و «خبری خوب» ارزیابی کردند.

در پی انتشار این گزارش، یکی از نمایندگان هیات دائمی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد در نیویورک، در پاسخ به پرسشی در مورد این دیدار گفت: «در این باره نظری نداریم.»

استیون چونگ، مدیر ارتباطات دونالد ترامپ، در پاسخ به سوال نیویورک‌تایمز درباره صحت خبر برگزاری این جلسه گفت: «ما در مورد گزارش‌های مربوط به جلسات خصوصی که اتفاق افتاده یا نیفتاده است، اظهار نظر نمی‌کنیم.»

ایلان ماسک هم به پرسش‌های این روزنامه در این زمینه پاسخ نداده است.

کارولین لیویت، سخنگوی تیم انتقال دولت آینده ترامپ-‌ونس، در بیانیه‌ای گفت: «مردم آمریکا رییس‌جمهوری ترامپ را دوباره انتخاب کردند زیرا به او اعتماد دارند و بر این باورند که او می‌تواند کشور ما را رهبری کند و صلح را از طریق قدرت به سراسر جهان بازگرداند. او وقتی به کاخ سفید بازگردد، اقدامات لازم را برای انجام این کار انجام خواهد داد.»

ایلان ماسک در کارزار انتخاباتی ترامپ نقشی پررنگ داشت و رییس‌جمهوری منتخب آمریکا پس از پیروزی در انتخابات، او را به همراه ویوک راماسوامی، نامزد پیشین جمهوری‌خواهان در انتخابات ریاست‌جمهوری، به‌عنوان رییس اداره تازه تاسیس بهره‌وری دولت منصوب کرد.

ماسک چند هفته پیش نیز در تماس تلفنی ترامپ و ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین حضور داشت. او نقشی کلیدی در ارائه امکانات ارتباطاتی به اوکراین در جنگ با روسیه ایفا کرده است.

نیویورک‌تایمز در گزارش خود نوشت با وجود پیشینه‌ای که بین ترامپ و حکومت ایران وجود دارد، یک دیدار مستقیم زودهنگام بین یک مقام ارشد جمهوری اسلامی و ایلان ماسک، احتمال تغییر لحن بین تهران و واشینگتن در دولت ترامپ را افزایش می دهد.

این دو مقام جمهوری اسلامی به نیویورک‌تایمز گفتند که ملاقات با آقای ماسک راه‌حلی برای جمهوری اسلامی فراهم کرد و به تهران اجازه داد از دیدار مستقیم با یک مقام آمریکایی خودداری کند؛ هر چند ماسک به‌زودی کار خود را به‌عنوان یک مقام دولتی شروع خواهد کرد.

یکی از مقامات وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی گفت که ایروانی در این دیدار به ماسک گفته است باید از وزارت خزانه‌داری معافیت تحریم‌ها را دریافت کند و برخی از مشاغل خود را به تهران بیاورد.

هیات نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد گفت که به‌طور علنی در مورد این نشست اظهار نظر نخواهد کرد.

دیدار ایلان ماسک و امیرسعید ایروانی در روز دوشنبه ۲۱ آبان در حالی صورت گرفته که ترامپ مجموعه‌ای از سیاستمداران جمهوری‌خواه را به‌عنوان اعضای کلیدی دولت خود برگزیده است که همگی به داشتن رویکردی سختگیرانه در قبال جمهوری اسلامی شهرت دارند.

از سوی دیگر، دولت آمریکا تایید کرده است که جمهوری اسلامی به‌صورت فعالانه در پی ترور ترامپ و شماری از مقامات دولت اول او بوده است.

با این همه، ترامپ روز سه‌شنبه ۱۵ آبان، پس از انداختن رای خود به صندوق گفت: «ما مترصد ضربه زدن به ایران نیستیم ولی آن‌ها نمی‌توانند سلاح هسته‌ای داشته باشند.»

در ایران، به‌رغم سکوت علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، برخی دیگر از مقامات از جمله مسعود پزشکیان، رییس دولت و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، اظهار امیدواری کرده‌اند که «ترامپ از گذشته درس بگیرد» و در دور دوم ریاست جمهوری خود، سیاست «عقلانیت حداکثری» را به جای سیاست «فشار حداکثری» در پیش گیرد.

او در پیامی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد، خطاب به «ملت بزرگ ایران» گفت: «من بنا به خواست شما، آمادگی خود را برای هدایت تغییر و رهبری دوران گذار اعلام کرده‌ام. توان من ناشی از قدرت شماست. نیرویی را که از تداوم مبارزه و اعتراضات حق‌طلبانه‌تان می‌گیرم، در مسیر استقرار دولتی ملی، و جلب حمایت حداکثری جهانی برای تحقق آن، به کار می‌بندم.»

شاهزاده رضا پهلوی در این پیام گفت: «تحولات جهانی و منطقه‌ای، فرصت تازه‌ای را برای بازپس‌گیری و نجات ایران عزیزمان پیش روی ما قرار داده است. امروز، جمهوری اسلامی از هر زمان دیگری ضعیف‌تر، و در مواجهه با بحران‌ها، درمانده‌تر است. در این میان، بزرگ‌ترین نقطهٔ ضعف این رژیم، نداشتن مشروعیت و مقبولیت مردمی است.»

به‌نظر می‌رسد اشاره او به تضعیف بی‌سابقه نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در پی کشته شدن رهبران و کادر فرماندهی حزب‌‍الله و حماس و نیز حملات تلافی‌جویانه اسرائیل به ایران و نیز پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا باشد.

او افزود: «ایران ما سرشار از منابع طبیعی و ثروت انسانی است، و مردمش هرگز نباید دغدغهٔ آب و نان، دارو و درمان، و سوخت و برق را در گرما و سرما داشته باشند؛ به ریال دستمزد بگیرند، اما با دلار ۷۰هزارتومانی و گرانی افسارگسیخته، به سختی روزگار بگذرانند. مشکلات روزافزونی که شما با آن مواجه هستید، ناشی از بی‌کفایتی و فسادی‌ است که با تار و پود این رژیم، گره خورده است. جمهوری اسلامی، اساسا، اراده و توان اداره کشور و تامین ابتدایی‌ترین نیازهای مردم را ندارد.»

شاهزاده رضا پهلوی گفت: «آنها که به ملت ایران، وعده آب و برق مجانی می‌دادند، سرزمین ثروتمند ما را خشک کردند و به عصر تاریکی بازگرداندند: چشم‌انداز تمدن بزرگ ما را با وحشتی بزرگ، جایگزین کردند.»

او افزود: «اما اکنون، در این دورهٔ حساس، در این فرصت نو، دو راه پیش روی ماست: یا نظاره‌گر و منتظر باشیم تا شاید دیگران، تغییرات دلخواه خود را برای ما رقم بزنند؛ یا اینکه با عزم و اراده ملی، خود، موتور محرک تغییر باشیم؛ و خواست ملتِ ایران را در میهن‌مان، و در اتاق‌های فکر و دالان‌های قدرت در سراسر جهان، به کرسی بنشانیم. انتخاب من، بدون تردید، گزینهٔ دوم است.»

او خطاب به مردم ایران گفت: «اینک، زمان انتخاب است. بیاییم با عزمی راسخ، به سوی آینده‌ای روشن، آزاد، مرفه و آباد حرکت کنیم.»

با اعلام تدریجی نام‌های پیشنهادی برای کابینه، مشخص می‌شود که دولت آتی مسیری متفاوت از رویکرد دولت بایدن-هریس را در پیش خواهد‌گرفت.

برخلاف سیاست فعلی که بر تحریم‌های محدودتر و راهکارهای دیپلماتیک تکیه دارد، به نظر می‌رسد دولت جدید فشار بر تهران را افزایش خواهد‌داد.

هدف این فشار، کسب امتیازات بیشتر و دستیابی به توافقی جامع‌تر است که هم برنامه هسته‌ای و هم سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی را در بر می‌گیرد.

الیز استفانیک، سفیر آمریکا در سازمان ملل

ترامپ، الیز استفانیک را به عنوان نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد برگزید. استفانیک که هم‌اکنون نماینده منطقه بیست‌ویکم نیویورک و رییس کنفرانس جمهوری‌خواهان مجلس است، به عنوان حامی سرسخت اسرائیل شناخته می‌شود و از پیشگامان سیاست «صلح از طریق قدرت» ترامپ به شمار می‌رود.

او در تازه‌ترین موضع‌گیری خود، بر ضرورت بازگشت به راهبرد فشار حداکثری علیه ایران تاکید کرده‌است.

مایک والتز، مشاور امنیت ملی دولت آینده

رییس‌جمهور منتخب، مایک والتز را به عنوان مشاور امنیت ملی دولت آینده معرفی کرد. والتز، نماینده جمهوری‌خواه کنگره و از نیروهای ویژه پیشین ارتش، از منتقدان سرسخت سیاست‌های دولت بایدن در قبال تهران است و مواضع سختگیرانه‌ای علیه جمهوری اسلامی دارد.

دیدگاه‌های والتز همسو با سیاست‌های ترامپ است، او شکست کامل حماس را ضروری می‌داند و خواستار مهار حامی اصلی آن یعنی جمهوری اسلامی است. والتز بر این باور است که سیاست فشار حداکثری تنها راه جلوگیری از دستیابی تهران به توانمندی هسته‌ای است.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه پیشنهادی

ترامپ، سناتور مارکو روبیو را برای تصدی وزارت خارجه معرفی کرد. روبیو که با مواضع تند خود علیه جمهوری اسلامی شناخته می‌شود، از منتقدان جدی سیاست‌های دولت بایدن است و به تازگی از حق اسرائیل برای حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران دفاع کرده‌است.

هرچند انتخاب روبیو و دیگر چهره‌های پیشنهادی کابینه باید به تایید سنا برسد، اما این گزینش‌ها نشان می‌دهد دولت آینده سیاستی به مراتب سختگیرانه‌تر از دولت بایدن را در قبال ایران دنبال خواهد‌کرد.

بازگشت سیاست فشار حداکثری علیه ایران

گرگوری برو، تحلیلگر مسائل ایران در گروه اوراسیا، بر این باور است که انتخاب‌های ترامپ برای کابینه و تیم امنیت ملی، نشانگر بازگشت به سیاست فشار حداکثری است.

به گفته برو، دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ شباهت زیادی به دوره نخست خواهد‌ داشت. یعنی احیای سیاست فشار حداکثری با تمرکز بر اهرم‌های اقتصادی و دیپلماتیک علیه جمهوری اسلامی، به‌ویژه از طریق تحریم‌ها و انزوای منطقه‌ای این کشور.

این تحلیلگر معتقد است انزوای دیپلماتیک و تحریم‌های اقتصادی در صدر اولویت‌های احتمالی دولت آینده ترامپ قرار خواهد‌داشت.

روابط پرتنش ترامپ و تهران، از رویارویی تا احتمال مذاکره

دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ، با رویارویی جدی با جمهوری اسلامی از خروج از برجام و کارزار فشار حداکثری علیه رهبران جمهوری اسلامی گرفته تا صدور دستور کشتن سردار قاسم سلیمانی، همراه بود.

گزارش‌های سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا حاکی از تلاش‌های تهران برای ترور ترامپ است و کانال‌های تلگرامی منتسب به سپاه پاسداران نیز تهدیدهایی علیه جان او منتشر کرده‌اند.

تازه‌ترین نمونه این تلاش‌ها در هشتم نوامبر فاش شد، زمانی که وزارت دادگستری آمریکا از طرح ترور ترامپ توسط فردی افغانستانی مرتبط با جمهوری اسلامی پرده برداشت.

گرگوری برو، تحلیلگر مسائل ایران، بر این باور است که این تهدیدها می‌تواند بر تصمیم‌گیری‌های ترامپ درباره ایران تاثیرگذار باشد. با این حال، او تاکید می‌کند که این تنش‌ها لزوما به معنای بسته شدن درهای گفتگو نیست.

الکس وطن‌خواه، مدیر برنامه ایران در موسسه خاورمیانه، بر تمایل ترامپ به گفتگو با ایران تاکید می‌کند. او یادآور می‌شود که در سال ۲۰۱۹، ترامپ از شینزو آبه، نخست‌وزیر وقت ژاپن، خواست تا نقش میانجی را ایفا کند.

سفر آبه به عنوان نخستین رهبر ژاپن پس از چهار دهه به ایران، با پاسخ منفی علی خامنه‌ای روبرو شد و بی‌نتیجه ماند.

به باور وطن‌خواه، ایران اکنون در برابر تصمیمی سرنوشت‌ساز قرار دارد. او می‌گوید تکرار رویکرد گذشته در برابر تلاش‌های میانجی‌گرانه به سود ایران نخواهد‌بود و با توجه به ترکیب سختگیرانه کابینه احتمالی ترامپ، تهران باید راهی برای تعامل با آمریکا و احتمالا اسرائیل در موضوعات مختلف بیابد.

احتمال درگیری نظامی

در صورت به بن‌بست رسیدن مذاکرات، پرسش کلیدی درباره احتمال وقوع جنگ با ایران مطرح می‌شود.

بر اساس تحلیل الکس واتانکا در گفتگو با ایران اینترنشنال، برای یافتن پاسخ این پرسش باید به جای تمرکز بر تصمیم‌های ترامپ، به افرادی که او از انتخابشان خودداری کرده توجه کرد.

نکته قابل تامل، کنار گذاشتن چهره‌هایی مانند نیکی هیلی (سفیر پیشین) و مایک پمپئو (وزیر خارجه سابق) است. این دو از نومحافظه‌کارانی هستند که از برتری نظامی جهانی آمریکا حمایت می‌کنند و عدم انتخاب آن‌ها می‌تواند نشانگر گرایش ترامپ به اجتناب از رویارویی نظامی باشد.

این برداشت با اظهارات مکرر ترامپ همخوانی دارد. او در سخنرانی پیروزی خود در ششم نوامبر در فلوریدا تاکید کرد: «من آغازگر جنگ نخواهم‌ بود، من به جنگ‌ها پایان می‌دهم.»

تحلیل واتانکا نشان می‌دهد که اگرچه تیم ترامپ در شرایط کنونی تمایلی به درگیری‌های طولانی‌مدت ندارد، اما نمی‌توان درباره پایداری این رویکرد با قطعیت سخن گفت.

عوامل بیرونی می‌توانند این معادله را دگرگون کنند. در این میان، تنش‌های موشکی بین ایران و اسرائیل و پیشرفت‌های برنامه هسته‌ای ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند.

گرگوری برو در این باره می‌گوید: «گرایش ترامپ به گزینه نظامی علیه ایران، تابعی از شرایط مختلف خواهد‌بود. دو عامل کلیدی در این زمینه، تحولات مربوط به برنامه هسته‌ای ایران و احتمال تشدید درگیری نظامی میان ایران و اسرائیل، مشابه تبادل حملات موشکی اخیر، خواهند‌ بود.»

دیدگاه فعالان ایرانی-آمریکایی

سارا راویانی، بنیان‌گذار گروه «ایرانیان برای ترامپ»، از گزینه‌های پیشنهادی کابینه آینده استقبال می‌کند.

راویانی که پیش از این با همکاری سازمان اِن‌یو‌اِف‌دی‌آی در تصویب «قانون مهسا» نقش داشته، معتقد است تیم در حال شکل‌گیری اطراف ترامپ، رویکردی دوگانه دارد، از یک سو نسبت به مردم ایران همدلی نشان می‌دهد و از سوی دیگر موضعی سختگیرانه در برابر حکومت ایران اتخاذ می‌کند.

راویانی در گفتگو با ایران اینترنشنال تاکید کرد: «تمامی این افراد، شناخت عمیقی از تهدیدهای حکومت ایران دارند.»

با وجود ابهامات فراوان، به نظر می‌رسد ترامپ که به تازگی در انتخابات پیروز شده، در مسیر تشکیل دولتی است که ضمن حمایت از اسرائیل، مخالفتی جدی با سیاست‌های ایران دارد.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه چهارشنبه اعلام کرده بود لاریجانی در صدر هیاتی رسمی و به منظور دیدار و گفت‌وگو با مقامات ارشد سوریه، به‌ویژه بشار اسد، رییس‌جمهوری این کشور، پنجشنبه عازم دمشق می‌شود.

رسانه‌ها جزییات چندانی از علت و اهداف این سفر منتشر نکرده‌اند اما هم‌زمان با این سفر، حومه دمشق هدف حملاتی قرار گرفت که منابع خبری سوریه آن‌ها را به اسرائیل نسبت دادند.

رسانه‌های ایران گزارش دادند که در جریان حملات اسرائیل به دمشق، برخی موشک‌ها به ساختمانی در نزدیکی محل جلسه علی لاریجانی، مشاور خامنه‌ای، با رییس شورای عالی امنیت ملی سوریه برخورد کرد اما او «در سلامت کامل است».

خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، هم در خبری نوشت که گزارش‌ها درباره مرگ علی لاریجانی، مشاور خامنه‌ای، در جریان حملات اسرائیل به دمشق را رد می‌کند.

این دومین دیدار لاریجانی با اسد است. بهمن ماه ۱۳۹۸ کمی پس از هدف قرار گرفتن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران به وسیله نیروهای آمریکایی در عراق، لاریجانی که در آن زمان رییس مجلس شورای اسلامی بود به سوریه سفر و با اسد دیدار کرد.

دور زدن دولت با فرستاده ویژه

لاریجانی در مورد مشابه دیگری هم به ایفای نقش پرداخت. او مسئول انعقاد قرارداد محرمانه با چین شد. سندی که به «قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین» مشهور است.

هر چند در مواردی رسانه‌ها برخی جزییات این سند را منتشر کردند اما مقامات رسمی جمهوری اسلامی به بهانه محرمانگی، از انتشار آن خودداری کرده‌اند.

این قرارداد در حالی منعقد شد که لاریجانی هیچ سمت رسمی‌ای در دولت نداشت و در واقع مسیر رسیدن به آن، خارج از روند عادی انعقاد قراردادهای مشابه طی شد.

سال ۱۳۹۹ وقتی دولت حسن روحانی هنوز روی کار بود، انتشار ویدیویی از پشت صحنه یک برنامه تلویزیونی درباره قرارداد مناقشه‌برانگیز ۲۵ ساله با چین، خبر‌ساز شد.

در این ویدیو مجید‌رضا حریرچی، رییس اتاق بازرگانی ایران و چین، گفت: «ما پیام نظام را به چینی‌ها دادیم نه پیام دولت را.»

به گفته حریرچی، لاریجانی پیام کتبی خامنه‌ای را تسلیم شی چین پینگ، رییس‌جمهوری چین کرد.

بشار اسد و جمهوری اسلامی

رییس‌جمهوری سوریه که بقای خود را پس از اعتراضات گسترده این کشور تا حد زیادی به کمک‌های جمهوری اسلامی مدیون است، نقش مهمی در درگیری مستقیم و غیر‌مستقیم جمهوری اسلامی و اسرائیل دارد.

در جریان درگیری‌های یک سال اخیر، نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در سوریه، که از نظر جغرافیایی با عراق، لبنان و البته اسرائیل مرز مشترک دارد، بارها هدف قرار گرفتند.

فراتر از نیروهای نیابتی، فرماندهان سپاه پاسداران نیز در سوریه از سوی نیروهای اسرائیل هدف قرار داده شدند. در یک مورد نیز ساختمان کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق هدف حمله قرار گرفت که در جریان آن، محمدرضا زاهدی، از فرماندهان بلندپایه سپاه پاسداران کشته شد.

اگرچه جمهوری اسلامی با اعزام نیروهای نظامی، امنیتی و کمک‌های مالی، نقشی محوری در بقای اسد داشت اما اسد در جریان تنش تهران با ریاض،‌ خود و کشورش را نسبتا از معرکه دور نگه داشت.

در نهایت او که پس از سرکوب خونین مخالفانش از سوی کشورهای عربی منزوی شده بود، در اردیبهشت ۱۴۰۲، با استقبال گرم آن‌ها دوباره به اتحادیه عرب بازگشت.

پس از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، سوریه بارها هدف حمله هوایی قرار گرفته است که تقریبا در تمام موارد، اسد ترجیح داده است واکنش مشخصی نشان ندهد.

حالا لاریجانی، معتمد خامنه‌ای، شخصی که معمولا برای رد و بدل کردن پیام‌های مهم از سوی رهبر جمهوری اسلامی مامور می‌شود، به سوریه رفته تا با اسد دیدار کند.

هنوز جمهوری اسلامی انتقام وعده داده شده خود را از اسرائیل نگرفته اما مقامات نظامی ایران آن را قطعی می‌دانند؛ هر چند درباره زمان آن اظهار نظر نمی‌کنند.

در هر سناریویی که جمهوری اسلامی طرح‌ریزی کند، سوریه به عنوان کشور هم‌مرز با لبنان و اسرائیل، نقشی مهمی دارد.