بر اساس برخی گزارشها، دونالد ترامپ قصد دارد مارکو روبیو، سناتور جمهورخواه از ایالت فلوریدا را برای تصدی پست وزارت خارجه به سنا معرفی کند. روبیو که زمانی مخالف ترامپ بود پس از کشتن قاسم سلیمانی به دست نیروهای آمریکایی در دوره نخست ریاست جمهوری ترامپ، از او قدردانی کرد.
این سناتور ایالت فلوریدا به خاطر اینکه در سالهای گذشته بارها علیه سیاستهای جمهوری اسلامی موضعگیری کرده است، برای ایرانیانی که سیاست آمریکا را پیگیری میکنند چهره آشنایی است.
روبیو، کوبایی-آمریکایی، زمانی گفته بود ترامپ از عهده چالش فرماندهی قدرتمندترین ارتش جهان بر نمیآید و تاکید کرده بود که دشمنان خارجی مانند ایران از ناآگاهی ترامپ در امور جهانی سواستفاده خواهند کرد، موضعی که پس از کشتن قاسم سلیمانی به دستور ترامپ تغییر کرد.
مخالف باجدهی به جمهوری اسلامی
روبیو، در فروردین ۱۳۹۴ خواستار رایگیری برای اصلاحیهای در کنگره آمریکا شد که در آن ایران را برای به رسمیت شناختن اسرائیل تحت فشار میگذاشت.
او در پاییز ۱۳۹۵ صدور مجوز پرداخت ۱/۷ میلیارد دلار به جمهوری اسلامی از سوی باراک اوباما رییسجمهوری وقت آمریکا را ایران را باجدهی به تهران توصیف کرد و گفت این اقدام خطر بیشتری برای آمریکاییهای خارج از کشور ایجاد میکند و گروگانگیران را تشویق میکند.
روبیو همچنین طرحی قانونی به کنگره ارائه داد که از جمهوری اسلامی خواست به وعده اعلام شده خود برای کمک به یافتن محل نگهداری رابرت لوینسون، مامور بازنشسته افبیآی که در اسفند ۱۳۸۵ پس از ورود به هتلی در جزیره کیش ایران ناپدید شد، عمل کند.
مخالفت با برجام
روبیو از منتقدان سرسخت برجام از ابتدا تا امروز بوده است و از آن با عباراتی همچون «چند تکه کاغذ» و «یک فاجعه آشکار» نامبرده است.
او خواستار افزایش تحریمها علیه جمهوری اسلامی تا زمان توقف برنامه غنیسازی اورانیوم بوده و در سالهای گذشته از احتمال اقدام نظامی برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای هم دفاع کرده است.
ابتکارات قانونگذاری علیه جمهوری اسلامی
در تابستان ۱۴۰۲، روبیو به همراه سناتور مگی حسن و جکی روزن، لایحهای به نام «قانون توقف مخفیکاری در فروش نفت ایران» (SHIP) را تهیه کرد.
این قانون به دنبال تحریم خریدهای غیرقانونی نفت ایران و پاسخگو کردن تسهیلکنندگان این معاملات است.
روبیو هنگام ارائه این قانون به کنگره گفته بود: «در حالی که رژیم تهران همچنان از طریق فروش نفت تحریمی، ثروتاندوزی میکند، باید اطمینان پیدا کنیم که تحریمهای آمریکا علیه تمامی افراد و نهادهای مرتبط با تجارت غیرقانونی نفت ایران به شدت اجرا میشود.»
اجرای تحریمها و مخالفت با سیاستهای بایدن در قبال ایران
در دی ماه ۱۴۰۲، روبیو یک گروه متشکل از سناتورهای جمهوریخواه و دموکرات در کنگره آمریکا را برای ترغیب دولت بایدن به اجرای قوانین موجود علیه فروش غیرقانونی نفت ایران از طریق تحریمها تشکیل داد.
این سناتورها تاکید کردند که اعمال دقیق تحریمهای نفتی ایران در شرایطی که گروههای وابسته به ایران به نیروهای آمریکایی در خاورمیانه حمله میکنند، حیاتی است.
روبیو بارها از سیاستهای دولت جو بایدن در قبال ایران انتقاد کرده و معتقد است که این سیاستها به تقویت مالی جمهوری اسلامی و حمایت آن از تروریسم منجر شده است.
او در تیر ۱۴۰۳ گفت: «در زمان ترامپ، جمهوری اسلامی ورشکسته بود، اما در زمان بایدن برای حمایت از تروریسم پول دارد.»
روبیو در خرداد ۱۴۰۳ هم با اشاره به سفر ابراهیم رئیسی به کشورهای آمریکای لاتین، حضور رو به رشد ایران در نیمکره غربی را زنگ خطری برای صلح و ثبات منطقه دانست و از دولت بایدن خواست تا استراتژی مشخصی برای مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی در این منطقه ارائه دهد.
واکنش به تهدیدهای منطقهای و حمایت از اسرائیل
سناتور روبیو هشتم نوامبر اعلام کرد جمهوری اسلامی به خاطر ترس از ترامپ میخواهد او را بکشد.
او از سناتورهای فعال علیه نفوذ جمهوری اسلامی در خاورمیانه، به ویژه حمایت آن از گروههایی مانند حزبالله، بوده است.
روبیو پس از کشته شدن حسن نصرالله در حمله هوایی اسرائیل، گفت مسئولیت هرگونه عملیات انتقامجویانه از سوی حزبالله با جمهوری اسلامی است، چرا که تصمیم به تلافی را مسئولان جمهوری اسلامی میگیرند.
روبیو، مسئولیت اصلی بیثباتی در منطقه را متوجه جمهوری اسلامی میداند و همواره از حق اسرائیل برای دفاع از خود در برابر «تجاوزات» جمهوری اسلامی حمایت کرده است.
این سناتور جمهوریخواه در فروردین ۱۴۰۳ پس از حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل گفت هدف ایران این است که اسرائیل را به «مکانی غیرقابل زندگی» تبدیل کند و جمهوری اسلامی را تهدیدی برای امنیت اسرائیل خواند.
روبیو ۱۰ مهر سال جاری در شبکه ایکس بر لزوم «تهدید بقای رژیم از طریق فشار حداکثری و اقدامهای مستقیم و نامتناسب» تاکید کرد و نوشت: «رژیم جمهوری اسلامی میخواهد اسرائیل را نابود کند تا به قدرت مسلط در خاورمیانه تبدیل شود. سیاست مماشات رفتار آنها را تغییر نخواهد داد.»
دفاع از حقوق بشر
سناتور روبیو به مسائل حقوق بشری در ایران هم توجه ویژه داشته است. روبیو در مرداد ۹۸ با اشاره به مبارزات زنان در ایران، در فیسبوک خود نوشت: «رژیم در تهران به سرکوب وحشیانه خود ادامه می دهد، با این حال زنان شجاع ایرانی همچنان به صورت مسالمت آمیز اعتراض میکنند و حجاب اجباری را رد میکنند. من در مقابل زنان در ایران در مبارزه برای آزادی ایستادهام و برای روزی دعا می کنم که دولتی داشته باشند که به حقوق خدادادی آنها احترام بگذارد.»
در فروردین ۱۴۰۳ سه لایحه که با ابتکار روبیو تهیه شده بودند در کنگره تصویب و به قانون تبدیل شدند. این قوانین، تحریمهایی علیه جمهوری اسلامی، مقامهای جمهوری اسلامی و «گروههای تروریستی» وابسته به جمهوری اسلامی وضع میکند.
روبیو در مرداد ۱۴۰۳، به همراه سناتور دموکرات الکس پادیلا، طرحی با عنوان «قانون حقوق بشری مهسا امینی» به سنای آمریکا ارائه کرد.
این قانون دولت آمریکا را ملزم میکند تا تحریمهای اقتصادی بیشتری علیه رهبران جمهوری اسلامی به دلیل نقض حقوق بشر اعمال کند.
او پس از ارائه این طرح، نقض سیستماتیک حقوق بشر در ایران به دست آیتاللهها را «وحشیانه» خواند و گفت: «رژیم تهران به عنوان یک حامی تروریسم دولتی، به صورتی فعالانه در حال به خاک و خون کشیدن مردم این کشور و ملتهای متعدد دیگر است.»
ترامپ در بیانیه خود استفانیک را «یک مبارز فوقالعاده قوی، سرسخت و باهوش» از جنبش «اول آمریکا» معرفی کرد.
«اول آمریکا»، شعار و گفتمانی است که ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید آن را ترویج داد. هدف این گفتمان تمرکز بر مسائل داخلی آمریکا، میهنپرستی و عدم مداخله مستقیم در مناقشههای بینالمللی عنوان شده است.
استفانیک یکی از متحدان سرسخت ترامپ و همچنین اسرائیل به شمار میرود. او پیشتر با انتقاد از سازمان ملل گفته بود این نهاد به اندازه کافی از اسرائیل در جنگ با حماس حمایت نکرده است.
در صورت تایید گزینه ترامپ از سوی مجلس سنا، استفانیک جایگزین لیندا توماس گرینفیلد، نماینده کنونی ایالات متحده در سازمان ملل، خواهد شد. توماس گرینفیلد یک دیپلمات حرفهای است که در ۳۵ سال گذشته در وزارت امور خارجه این کشور مشغول به کار بوده است.
استفانیک با انتشار بیانیهای اعلام کرد از نامزدی برای این سمت در دولت ترامپ «بسیار مفتخر» است و «مشتاقانه» در انتظار رای سنای آمریکا در خصوص پذیرش این مسئولیت به سر میبرد.
او افزود: «آمریکا همچنان چراغ راه جهان است، اما ما انتظار داریم و باید از دوستان و متحدان خود تقاضا کنیم که شرکای قدرتمندی در صلحی باشند که ما به دنبال تحقق آن هستیم.»
استفانیک از سال ۲۰۱۵ تاکنون بهعنوان نماینده نیویورک در مجلس نمایندگان ایالات متحده حضور دارد.
استفانیک تاکنون در کمیته نیروهای مسلح و کمیته دائمی اطلاعات مجلس نمایندگان آمریکا خدمت کرده است. با این حال بیبیسی نوشت او تجربه کمی در «سیاست خارجی و امنیت ملی» دارد.
پس از حمله هفتم اکتبر حماس، استفانیک به یکی از برجستهترین حامیان اسرائیل در کنگره بدل شد و توجهات را در آمریکا به سوی خود جلب کرد.
او همچنین رهبری جلسات استماع کنگره را درباره نحوه برخورد روسای دانشگاهها با اعتراضات دانشجویان در حمایت از فلسطین بر عهده داشت.
پس از آنکه تشکیلات خودگردان فلسطین خواستار اخراج اسرائیل از سازمان ملل به اتهام نقض حقوق بشر در نوار غزه شد، استفانیک تاکید کرد واشینگتن باید حمایت مالی خود را از این سازمان، مورد «بازنگری کامل» قرار دهد.
استفانیک همچنین عالیرتبهترین نماینده زن جمهوریخواه در مجلس نمایندگان محسوب میشود.
او در سال ۱۹۸۴ در نیویورک به دنیا آمد و در شمال این ایالت بزرگ شد. استفانیک در سال ۲۰۰۶ مدرک خود را از دانشگاه هاروارد اخذ کرد و بدین ترتیب، به اولین عضو خانواه خود بدل شد که موفق به کسب مدرک دانشگاهی میشود.
اندکی بعد استفانیک وارد عرصه سیاست شد و بهعنوان مشاور سیاست داخلی کاخ سفید در دوران ریاستجمهوری جورج بوش پسر فعالیت کرد. او پس از چندی، به سمت مشاور ارشد جاشوا بولتِن، رییس دفتر بوش، برگزیده شد.
او سپس در کارزار انتخاباتی میت رامنی و پال رایان در انتخابات ۲۰۱۲ حضور یافت و در نقش یکی از مشاوران ارشد کارزار رایان فعالیت کرد.
استفانیک پس از شکست رامنی در برابر باراک اوباما، به نیویورک بازگشت و در حالی که تنها ۳۰ سال سن داشت، از یکی از حوزههای نیویورک به نمایندگی از حزب جمهوریخواه برای انتخابات کنگره نامزد شد و توانست این کرسی را که پیش از این در اختیار دموکراتها بود، با اختلاف ۲۰ درصد آرا از آن خود کند.
استفانیک در جریان اولین استیضاح دونالد ترامپ، در مقام یکی از حامیان سرسخت او وارد عمل شد و از آن زمان تاکنون، به پشتیبانی از ترامپ ادامه داده است.
او پیشتر گفته بود از اینکه بهعنوان یکی از نمایندگان برجسته حامی ترامپ شناخته میشود، «مفتخر» است. او تاکید کرده بود: «با افتخار در دولت آتی او خدمت خواهم کرد.»
در صورت انتخاب او به عنوان نماینده آمریکا در سازمان ملل، یکی از کرسیهای نیویورک در مجلس نمایندگان خالی خواهد ماند و باید تکلیف آن در دور دیگری از انتخابات مشخص شود.
برخی متحدان ترامپ، از جمله ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیساکس و مالک شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق)، هشدار دادهاند از دست رفتن کرسی استفانیک در کنگره میتواند برای جمهوریخواهان گران تمام شود.
بر اساس آخرین آمار ارائه شده از سوی سیانان، تاکنون جمهوریخواهان در انتخابات مجلس نمایندگان ۲۱۴ کرسی و دموکراتها ۲۰۵ کرسی کسب کردهاند.
جمهوریخواهان برای پیروزی در این رقابت نزدیک و تنگاتنگ و دستیابی به اکثریت مجلس نمایندگان، تنها به چهار کرسی دیگر نیاز دارند.
جمهوریخواهان، در انتخابات هفته گذشته علاوه بر ریاستجمهوری، توانستند اکثریت مجلس سنا را هم به دست بیاورند.
ترامپ بارها تاکید کرده قصد دارد مناقشه اوکراین را به پایان برساند اما تاکنون راهکار مشخصی را برای تحقق این هدف مطرح نکرده است.
ترامپ با کسب ۳۱۲ رای الکترال در برابر ۲۲۶ رای کامالا هریس، پیروز انتخابات ریاستجمهوری آمریکا شد و ترامپ و جیدی ونس، معاون او، اول بهمن رسما کار خود را در کاخ سفید آغاز خواهند کرد.
یک مقام ارشد اوکراینی در مصاحبه با رویترز اعلام کرد چهار یا پنج ماه آینده برای این کشور در نبرد با روسیه حیاتی خواهد بود.
او که به دلیل حساسیت موضوع میخواست هویتش مخفی بماند، گفت: «زمستان پیش رو زمان حساسی است. امیدوارم که پایان جنگ نزدیک باشد.»
این مقام اوکراینی افزود این کشور «موقعیت شروع» مذاکرات میان دو طرف را تعیین خواهد کرد.
اظهارات این مقام ارشد نشان میدهد کییف در تلاش است در بازه زمانی باقیمانده تا آغاز به کار رسمی ترامپ، شرایط خود را در میدان نبرد و سپس در مذاکرات بهبود ببخشد.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین روز پنجم اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
از زمان آغاز مناقشه کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
علاوه بر این، ارتش اوکراین به دلیل کمبود نیروی انسانی، بخشهایی از مناطقی را که پیشتر در جریان حمله به کورسک روسیه به تصرف درآورده بود، از دست داده است.
عملیات اوکراین در کورسک روسیه روز ۱۶ مرداد آغاز شد و همچنان ادامه دارد و ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، ششم شهریور گفت عملیات این کشور در کورسک بخشی از یک طرح بزرگتر برای خاتمه دادن به مناقشه کنونی است.
رویترز در ادامه مطلب خود نوشته بسیاری در انتظارند تا ترامپ گزینههای نهایی خود را برای تصدی سمتهای ارشد دفاعی و امنیتی آمریکا اعلام کند و بدین ترتیب، سرنخهایی در خصوص موضع دولت آتی او در قبال مناقشه اوکراین به دست آید.
ترامپ پیشتر گفته بود قصد ندارد از مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، در دولت دوم خود استفاده کند که در اوکراین بهعنوان سیاستمداری حامی کییف شناخته میشود.
در طرف مقابل، روسیه با وجود متحمل شدن خسارات سنگین در نبرد با اوکراین، در حال پیشروی با بیشترین سرعت از زمان آغاز مناقشه کنونی است.
مارک روته، دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) هم هفتم آبان تایید کرد سربازان کره شمالی به روسیه اعزام و در منطقه کورسک این کشور مستقر شدهاند.
در همین حال، روزنامه واشینگتن پست روز ۲۰ آبان از تماس تلفنی ترامپ با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، خبر داد.
بر اساس این گزارش، ترامپ در این گفتوگو از پوتین خواست جنگ در اوکراین را «تشدید نکند».
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، ۲۱ آبان گزارش واشینگتن پست را «کاملا نادرست» و «تخیل محض» خواند و گفت تماسی بین ترامپ و پوتین برقرار نشده است.
او با طعنه افزود: «این واضحترین نمونه از کیفیت اطلاعاتی است که اکنون منتشر میشود، گاهی حتی در نشریات نسبتا معتبر.»
پسکوف در پاسخ به پرسشی درباره تمایل پوتین به تماس با ترامپ تاکید کرد هنوز «هیچ برنامه مشخصی» در این رابطه وجود ندارد.